ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ" — ਇਹ ਸੋਚ ਇਕ ਖਤਰਨਾਕ ਭਟਕਾਵ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਭਟਕਾਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਥਲੇ ਹਨ। ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਆਚਰਣ-ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਲਕੜੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਯਤਨ ਹੀ "ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ" ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹ-ਦਰਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਰਮ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਚੁਸਤਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਯਤਨ, ਸਤਜਨ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਮ ਸਤਿਆਨੰਦ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਆਨੰਦ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਆਚਾਰਯ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਯਤਨ ਨੂੰ "ਕਿਸਮਤ" ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਪਰ, ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਹਮੇਸ਼ਾ, ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਯਤਨ ਹੀ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਅੱਜ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣੋ। ਯਤਨ ਦਾ ਫਲ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਵਲੇ ਵਾਂਗ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੂਰਖ, ਜੋ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਭਟਕਾਵ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਮਤ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ-ਪਰਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸੁਭ-ਇਛਾ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਯਤਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ, ਚੰਗੀ ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹੀ ਸੱਚਾ ਯਤਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਯਤਨ ਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੂਰਨਤਾ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਯਤਨ ਕਰੇ; ਇਉਂ, ਜੋ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ, ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਣ ਦੀ ਚੰਗੀ ਵਿੱਚ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰੋ। ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਇਹ ਉੱਚਾ, ਅਟੱਲ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪੀੜਤ ਸਰੀਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਐਸਾ ਗਠਿਤ ਕਰੇ ਕਿ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਆਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਛੱਡ ਕੇ ਕੇਵਲ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਧਰਮ, ਧਨ ਅਤੇ ਭੋਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਚਲ, ਮਨ ਦੀ ਚਲ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਚਲ — ਇਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਫਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਲ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: ਕਿਸਮਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਦੁਖ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕ, ਧਨ-ਧਾਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਮੁਹਮਾਨ ਬਣ ਗਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ, ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ — ਹਰ ਥਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਅਚੰਗੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਇਹੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੱਚਮੁੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਅਤੇ ਹਾਨੀ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਕੜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰੋ, ਪੂਤ; ਐਸਾ ਹੀ ਆਚਾਰਯਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਯਤਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਨਤੀਜਾ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਕੇਵਲ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਸਫਲਤਾ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਯਤਨ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਕਿਸਮਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਢਾਰ ਹੈ। ਯਤਨ ਦੀ ਲੜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨ-ਸਾਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਆਦਿ ਨਤੀਜੇ ਯਤਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਯਤਨ ਹੀ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਫ-ਸੂਥਰੇ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇੱਥੇ, ਜੋ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਚੰਗੇ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ, ਚੰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮੰਦ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ, ਮੰਦ ਫਲ — ਰਾਮਾ, ਜੋ ਚਾਹੋ, ਕਰੋ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਦਾ ਫਲ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਜਲਦੀ ਮਿਲੇ, ਇਹੀ "ਕਿਸਮਤ" ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਂ ਤਾਂ ਅਨੁਭਵ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਜੋ "ਕਿਸਮਤ" ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਵਧਦਾ, ਫਿਰ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ — ਨਾਂ ਬਚਪਨ, ਨਾਂ ਜਵਾਨੀ, ਨਾਂ ਬੁਢ਼ਾਪੇ ਵਿੱਚ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਜਾਣਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਫੜਨਾ, ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਚਲ — ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਵਿਦਵਾਨ "ਆਤਮ-ਯਤਨ" ਨੂੰ ਉਹ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਛਿਤ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੁਆਰਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ; ਕਿਸਮਤ, ਕੇਵਲ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਯਤਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮ-ਸਫਲਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।