ଅସ୍ଥିଖଣ୍ଡାର୍ଗଲା ମୂର୍ଧପିଧାନାସ୍ ସ୍ନାଯୁଶୃଙ୍ଖଲାଃ । ଜଗଦ୍ଦେହା ଜଗଜ୍ଜୀଵରତ୍ନମାଂସସମୁଦ୍ଗକାଃ
ଏହି ସଂସାରର ଶରୀରଗୁଡ଼ିକ ହାଡ଼ରେ ଅଟକିଛି, ମୁଣ୍ଡ ଢାକାଯାଇଛି, ନସା ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଛି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମୂଲ୍ୟବାନ ଜୀବନ ମାଂସର ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଛି।
ଵନବାଲମୃଗୀମୁଗ୍ଧାଃ ପରସଞ୍ଚାରିତାସ୍ ସ୍ଥିତୌ । ବାଲବୁଦ୍ଧିଵିନୋଦାଯ ଯୋଷିତଶ୍ ଚର୍ମପୁତ୍ରିକାଃ
ବନରେ ଅଜ୍ଞାନ ଛୋଟ ମୃଗମାନେ ଯେପରି ଅନ୍ୟମାନେ ଚାଲାଇ ନେଇଯାନ୍ତି, ସେପରି ମହିଳାମାନେ—ଚର୍ମର ତିଆରି ଗୁଡିଆ—ଶିଶୁମନ ଲୋକଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵଂଵିଧୋଦାରମନା ମନାଗ୍ ଅପି ମହାମତିଃ । ନ ଜ୍ଞଶ୍ ଚଲତି ଭୋଗୌଘୈର୍ ମୁଖଵାତୈର୍ ଇଵାଚଲଃ
ଏପରି ବିଶାଳ ଓ ଉଦାର ମନ, କିଛିମାତ୍ର ମଧ୍ୟ, ଭୋଗର ତେଜ ଧାରାରେ ଅସ୍ଥିର ହୁଏନି; ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ ମୁହଁର ବାତାସରେ ଚଳିତ ହୁଏନି।
ତସ୍ମିନ୍ କିଲ ପଦେ ରାମ ଜ୍ଞସ୍ ତିଷ୍ଠତି ମହୋନ୍ନତୌ । ଯସ୍ମାଚ୍ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଦେଶୋ ଽପି ନଃ ପାତାଲମ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ
ହେ ରାମ, ସେଇ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାରେ ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ପାତାଳ ଯେପରି ନିମ୍ନ ଲାଗେ, ସେପରି ଲାଗେ ।
ଇମାଂଲ୍ ଲୋକାନ୍ ଅନାଲୋକାଞ୍ ଜାତାଲୋକାସ୍ ସୁଵେଦିନଃ । ସରୀସୃପାନ୍ ଵଯମ୍ ଇଵ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଊଢାନ୍ ଭଵାର୍ଣଵେ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ, ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଭାସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଆମେ ଯେପରି ସରିସୃପ ଦେଖୁ, ସେମାନେ ସେପରି ଦେଖନ୍ତି ।
ନ କେଚନ ଜଗଦ୍ଭାଵାସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଂ ରଞ୍ଜଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅମୀ । ନାଗରଂ ନାଗରୀକାନ୍ତଂ କୁଗ୍ରାମଲଟଭା ଇଵ
ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାରିକ ଅବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ କେବେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରେନି, ଯେପରି ଏକ ସହରବାସୀ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଖରାପ ଗାଁର ଗନ୍ଧ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରେନି ।
ନ କେଚନ ଜଗଦ୍ଭାଵାସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଂ ରଞ୍ଜଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅମୀ । ଅପ୍ଯ୍ ଅଭ୍ଯାଶଗତାସ୍ ସ୍ଫାରହୃଦଯଂ ଖମ୍ ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାରିକ ଅବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ କେବେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରେନି, ଯଦିଓ ସେଗୁଡ଼ିକ ନିକଟରେ ଥାଏ, ଯେପରି ମେଘମାଳା ଆକାଶର ବିଶାଳ ହୃଦୟକୁ କେବେ ଉତ୍ତେଜିତ କରିପାରେନି ।
ନ କେଚନ ଜଗଦ୍ଭାଵାସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଂ ରଞ୍ଜଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅମୀ । ମର୍କଟ୍ଯ ଇଵ ନୃତ୍ଯନ୍ତ୍ଯୋ ଗୌରୀଲାସ୍ଯାର୍ଥିନଂ ହରମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାରିକ ଘଟଣାମାନେ ସତ୍ୟତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବେ ମଧୁର ଲାଗେ ନାହିଁ; ଯେପରି ମାକଡ଼ି ଝିଅମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୌରୀଙ୍କ ନୃତ୍ୟକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ହରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ କେଚନ ଜଗଦ୍ଭାଵାସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଂ ରଞ୍ଜଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅମୀ । ପ୍ରାକ୍ତନପ୍ରତିବିମ୍ବଶ୍ରୀ ରତ୍ନଂ କୁମ୍ଭଗତଂ ଯଥା
ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାରିକ ଘଟଣାମାନେ ସତ୍ୟତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେପରି ଏକ ମାଟି ଘଡ଼ା ଭିତରେ ପଡ଼ିଥିବା ରତ୍ନର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିଲେ ମୂଳ ରତ୍ନ ଦେଖିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଚକ୍ରାର୍ପିତୋପମମ୍ ଅସନ୍ମଯମ୍ ଅମ୍ବୁଭଙ୍ଗତ୍ଵଙ୍ଗତ୍ତରଙ୍ଗକୃତବିମ୍ବମ୍ ଇଵାଵଲୋକ୍ଯ । ଲୋକଂ ତଦୀହିତସୁଖେଷୁ ରତିଂ ନ ଯାତି ତଜ୍ଜ୍ଞଃ କୁଶେଵଲଲଵେଷ୍ଵ୍ ଇଵ ରାଜହଂସଃ
ଏହି ସଂସାରକୁ ଜଳର ତରଙ୍ଗରେ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ଅସାର ଭାବେ ଦେଖି, ସେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସଂସାରିକ ସୁଖରେ ରୁଚି ନାହିଁ; ଯେପରି ରାଜହଂସ ଘାସକୁ ଭଲପାଏ ନାହିଁ।
ଅତ୍ରୈଵ ଵସ୍ତୁନ୍ଯ୍ ଉଚିତେ ଶୃଣୁ ରାଘଵ ପୂର୍ଵଜାଃ । କଚେନ ଗାଥା ଯା ଗୀତା ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯେନ ପାଵନୀଃ
ଏହି ଅର୍ଥରେ, ରାଘବ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ଗାଥାଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ଶୁଣ।
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିନ୍ ମେରୁଗହନେ ତିଷ୍ଠନ୍ ସୁରଗୁରୋସ୍ ସୁତଃ । କଦାଚିଦ୍ ଅଭ୍ଯାସଵଶାଦ୍ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିଂ ପ୍ରାପଦ୍ ଆତ୍ମନି
ଏକ ସମୟରେ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଗୁହା ଭିତରେ ବସିଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅ, ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସର ଫଳରେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ।
ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନାମୃତାପୂର୍ଣା ମତିର୍ ନାରମତାସ୍ଯ ସା । ପଞ୍ଚଭୂତମଯେ ମ୍ଲାନେ ଦୃଶ୍ଯେ ଽସ୍ମିନ୍ ପେଲଵାତ୍ମନି
ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ମନ, ଏହି ପାଞ୍ଚଭୂତର ଦୁର୍ବଳ ଦେହରେ କିମ୍ବା ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅସାର ଜଗତରେ ଆଉ ରୁଚି ରଖିଲା ନାହିଁ।
ତେନ ନିର୍ଵିଣ୍ଣ ଇଵ ସ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଋତେ ପରମ୍ । ଅପଶ୍ଯନ୍ ସମୁଵାଚେଦମ୍ ଏକୋ ଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ଏହିପରି, ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛିରେ ରୁଚି ନ ରଖିଥିବା ପରି, ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ଏକାକି କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କିଂ କରୋମି କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମି କିଂ ଗୃହ୍ଣାମି ତ୍ଯଜାମି କିମ୍ । ଆତ୍ମନା ପୂରିତଂ ଵିଶ୍ଵଂ ମହାକଲ୍ପାମ୍ବୁନା ଯଥା
ମୁଁ କଣ କରିବି? କେଉଁଠି ଯିବି? କଣ ଧରିବି କିମ୍ବା କଣ ଛାଡ଼ିବି? କାରଣ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେପରି ମହାପ୍ରଳୟର ଜଳରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।
ଦୁଃଖମ୍ ଆତ୍ମା ସୁଖଂ ଚୈଵ ଖମ୍ ଆଶାସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଅହଂ ତଥା । ସର୍ଵମ୍ ଆତ୍ମମଯଂ ଜାତଂ କଷ୍ଟଂ ନଷ୍ଟୋ ଽହମ୍ ଆତ୍ମନା
ଦୁଃଖ ମୁଁ ନିଜେ, ସୁଖ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନିଜେ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନିଜେ, ଏମିତି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନିଜେ। ସମସ୍ତ କିଛି ନିଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି—ନିଜ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ହରାଇଯାଇଛି, ଦୁଃଖ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି।
ସବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଦେହେଷ୍ଵ୍ ଅଧ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ଦିକ୍ଷୁ ଚ । ଇତ ଆତ୍ମା ତଥେହାତ୍ମା ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅନାତ୍ମମଯଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଦେହର ଭିତରେ ବା ବାହାରେ, ତଳେ, ଉପରେ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ—ଏଠି ନିଜ ଅଛି, ସେଠି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଅଛି; କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ସ୍ଥିତୋ ହ୍ଯ୍ ଆତ୍ମା ସର୍ଵମ୍ ଆତ୍ମନି ସଂସ୍ଥିତମ୍ । ସର୍ଵମ୍ ଏଵେଦମ୍ ଆତ୍ମୈଵମ୍ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵ ନମାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ନିଜ ସବୁଠି ବ୍ୟାପିଛି, ସମସ୍ତ କିଛି ନିଜ ଭିତରେ ଅଛି। ଏହି ସବୁ କିଛି ନିଜ ହିଁ—ସେଇ ନିଜକୁ ମୁଁ ନିଜ ଭିତରେ ନମସ୍କାର କରେ।
ନ ତଦ୍ ଅସ୍ତି ନ ଯତ୍ରାହଂ ନ ତଦ୍ ଅସ୍ତି ନ ଯନ୍ ମଯି । କିମ୍ ଅନ୍ଯଦ୍ ଅଭିଵାଞ୍ଛାମି କେଵଲଂ ପ୍ରଶମାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଯେଉଁଠି ମୁଁ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି କିଛି ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ମୋ ଭିତରେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି କିଛି ନାହିଁ। ମୁଁ ଆଉ କଣ ଚାହେଁ? କେବଳ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଆତ୍ମନାତ୍ମନି ଯେନାହଂ ନମାମ୍ଯ୍ ଆପୂରିତାତ୍ମନା । ଉପଶାମ୍ଯାମି ତେନାନ୍ତଃ କ୍ଵାନ୍ଯତ୍ରାଭିପତାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ମୁଁ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ମନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରେ। ଏହି ଭାବରେ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ପାଏ—ଏହା ଛାଡ଼ି ଆଉ କେଉଁଠି ଯିବି?
ଅହମ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ଅହଂ ଵାଯୁର୍ ଅହଂ ଭୂର୍ ଅହମ୍ ଅମ୍ବରମ୍ । ଯନ୍ ନାହଂ ନାସ୍ତି ତତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଏଵାହମ୍ ଆତତମ୍
ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ବାୟୁ, ମୁଁ ପୃଥିବୀ, ମୁଁ ଆକାଶ। ଯାହା ମୁଁ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ କିଛି ନାହିଁ—ମୁଁ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଛି, ସମସ୍ତ କିଛି ମୁଁ ହେଉଛି।
ଆପୂରିତାପାରନଭୋମହାଭୈରଵରୂପଵାନ୍ । ସର୍ଵସଂଵିନ୍ମଯଃ ପୂର୍ଣସ୍ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯ୍ ଏକାର୍ଣଵୋପମଃ
ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ମହାଶୂନ୍ୟର ଅପାର ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନରେ ଏକ ସାଗର ପରି ମୁଁ ଅଚଳ ଅଛି।
ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଭାଵଯନ୍ ଭାଵଂ କନକାଚଲକୁଞ୍ଜକେ । ଉଚ୍ଚାରଯନ୍ନ୍ ଅଥୋଙ୍କାରଂ ଘଣ୍ଟାସ୍ଵନମ୍ ଇଵ କ୍ରମାତ୍
ଏଭଳି ଭାବନା କରି, ସୁନା ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ବସି, ସେ ଦୀରେ-ଦୀରେ ଘଣ୍ଟାର ଧ୍ୱନି ପରି 'ଓଁ' ଧ୍ୱନି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଓଙ୍କାରସ୍ଯ କଲାମ୍ ଅର୍ଧାଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ଯାଂ ଵାଲକୋମଲାମ୍ । ନାନ୍ତରସ୍ଥେନ ବାହ୍ଯେ ନ ଭାଵଯନ୍ ପରମେ ହୃଦି
ଓଁକାରର ପଶ୍ଚିମ ଅର୍ଧ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ କୋମଳ ଅଂଶକୁ, ମନରେ ବା ବାହାରେ, ପରମ ହୃଦୟରେ କେବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵ୍ଯପଗତକଲନାକଲଙ୍କଶୁଦ୍ଧୋ ହୃଦଯନିରନ୍ତରଲୀନଵାତଵୃତ୍ତିଃ । ଗତଘନଶରଦମ୍ବରୋପମାନଃ କଚ ଉପଲାଚଲମୂର୍ତିମାନ୍ ଅତିଷ୍ଠତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ମନ ସମସ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୋଷରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ, ଶ୍ୱାସ ସଦା ହୃଦୟରେ ଏକତାରେ ଲିନ ରହେ, ଏବଂ ମେଘହୀନ ଶରତ୍ ଆକାଶ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେଠି କଚ ପାହାଡ଼ର ପଥର ଭଳି ଅଚଳ ରହିଲେ।
ଅନ୍ନପାନାଙ୍ଗନାସଙ୍ଗାଦ୍ ଋତେ ନାସ୍ତୀହ କିଞ୍ଚନ । ଶୁଭଂ ଵସ୍ତ୍ଵ୍ ଅଵିସଂଵାଦି ମହାନ୍ କିମ୍ ଅଭିଵାଞ୍ଛତୁ
ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ନାରୀସଙ୍ଗ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ କିଛି ନାହିଁ; ଏମିତି ମହାନ, ଶୁଭ, ନିଶ୍ଚିତ ଜିନିଷ କ'ଣ ଆଶା କରିବେ?
ତିର୍ଯଞ୍ଚଃ ପଶଵୋ ମୂଢା ଯେନ ତୁଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅସାଧଵଃ । ଭୋଗାଦିନା କଥଂ ତେନ ରତିମ୍ ଆଯାନ୍ତି ସାଧଵଃ
ଯେ ଭୋଗରେ ପଶୁ, ମୂଢ଼ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠି ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକମାନେ କିପରି ଆନନ୍ଦ ପାଇପାରିବେ?
ଭୋଗୈଃ କୃପଣସର୍ଵସ୍ଵୈର୍ ଆଦିମଧ୍ଯାନ୍ତପେଲଵୈଃ । ଵିଶ୍ଵାସଂ ଯାନ୍ତି ଯେ ଲୋକେ ତୈର୍ ଅଲଂ ନରଗର୍ଦଭୈଃ
ଯେମାନେ ଏହି ସଂସାରରେ ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ଭୋଗରେ ଆଶ୍ରୟ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ଗଧାଙ୍କ ସହିତ ରହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଇତଃ କେଶା ଇତୋ ରକ୍ତମ୍ ଇତୀଯଂ ପ୍ରମଦାତନୁଃ । ଏତଯା ତୋଷମ୍ ଆଯାନ୍ତି ସାରମେଯା ନ ମାନଵାଃ
ଏଠି କେଶ, ଏଠି ରକ୍ତ—ଏହି ହେଉଛି ଜଣେ ନାରୀର ଦେହ। ଏହାରେ କୁକୁରମାନେ ସନ୍ତୋଷ ପାଆନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନୁହେଁ।
ମୃନ୍ ମହୀ ଦାରୁ ତରଵୋ ଦେହୋ ମାଂସଂ ଦୃଷଦ୍ ଗିରିଃ । ଅଧୋ ଭୂର୍ ଅମ୍ବରଂ ପୃଷ୍ଠେ କିମ୍ ଅପୂର୍ଵଂ ସୁଖାଯ ଯତ୍
ମାଟି ହେଉଛି ଭୂମି, କାଠ ହେଉଛି ଗଛ, ଦେହ ହେଉଛି ମାଂସ, ପାହାଡ଼ ହେଉଛି ପଥର; ତଳେ ଭୂମି, ଉପରେ ଆକାଶ—ଏଠି କଣ ନୂତନ ଅଛି ଯାହାରେ ସଂତୋଷ ମିଳେ?