ତେଷାମ୍ ଅବ୍ଜୋଦ୍ଭଵାଦୀନାଂ ତେଷ୍ଵ୍ ଅଣ୍ଡେଷୁ ଦିଵୌକସାମ୍ । ଉତ୍ପତ୍ତଯୋ ମହାବାହୋ ଵିଚିତ୍ରାଃ କଥିତା ଦିଵି
ହେ ମହାବାହୁ, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ସେହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
କଦାଚିତ୍ ସୃଷ୍ଟଯଶ୍ ଶାର୍ଵ୍ଯଃ କଦାଚିତ୍ ପଦ୍ମଜୋଦ୍ଭଵାଃ । କଦାଚିଦ୍ ଅପି ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯଃ କଦାଚିନ୍ ମୁନିନିର୍ମିତାଃ
କେବେ କେବେ ସୃଷ୍ଟି ଶିବଙ୍କ ଠାରୁ ହୁଏ, କେବେ କମଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ, କେବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଠାରୁ, ଆଉ କେବେ କେବେ ମୁନିମାନେ ଏହାକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି।
କଦାଚିଦ୍ ଅବ୍ଜଜୋ ବ୍ରହ୍ମା କଦାଚିତ୍ ସଲିଲୋଦ୍ଭଵଃ । ଅଣ୍ଡୋଦ୍ଭଵଃ କଦାଚିଚ୍ ଚ କଦାଚିଜ୍ ଜାଯତେ ଽମ୍ବରାତ୍
କେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା କମଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, କେବେ ପୁଣି ପାଣିରୁ, କେବେ ଅଣ୍ଡରୁ, ଆଉ କେବେ ଆକାଶରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି।
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ ଅଣ୍ଡେ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷୋ ଽର୍କଃ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ ଅପି ଵାସଵଃ । କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷ ଏଵ ହି
କିଛି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ତିନି ଆଖିଅଳି ହେଉଛନ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟ, କିଛିଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର, କିଛିଠାରେ କମଳନୟନ ବିଷ୍ଣୁ, ଆଉ କିଛିଠାରେ ପୁଣି ତିନି ଆଖିଅଳି ହେଉଛନ୍ତି।
କସ୍ଯାଞ୍ଚିଦ୍ ଭୂର୍ ଅଭୂତ୍ ସୃଷ୍ଟୌ ନୀରନ୍ଧ୍ରତରୁସଙ୍କଟା । କସ୍ଯାଞ୍ଚିନ୍ ନରନୀରନ୍ଧ୍ରା କସ୍ଯାଞ୍ଚିଦ୍ ଭୂଧରାଵୃତା
କିଛି ସୃଷ୍ଟିରେ ପୃଥିବୀ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭରିଥିଲା, କିଛିଠାରେ ଲୋକମାନେ ଭିଡ଼ି ଥିଲେ, ଆଉ କିଛିଠାରେ ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ରେ ଢାକି ଥିଲା।
ଭୂର୍ ଅଭୂନ୍ ମୃଣ୍ମଯୀ କାଚିତ୍ କାଚିଦ୍ ଆସୀଦ୍ ଦୃଷନ୍ମଯୀ । ଆସୀଦ୍ ଧେମମଯୀ କାଚିତ୍ କାଚିନ୍ ମାଂସମଯୀ ତଥା
କେତେକ ଜଗତରେ ଭୂମି ମାଟିର ହୋଇଥିଲା, କେଉଁଠି ପଥରର ଥିଲା; କେଉଁଠି ଧୂଆଁର ଥିଲା, ଆଉ କେଉଁଠି ମାଂସର ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଇହୈଵ କାନିଚିତ୍ ତାନି ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯାନ୍ଯ୍ ଅଥାନ୍ଯଥା । ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯୈକୈକଲୋକାନି ନିର୍ଵେଧାଂସ୍ଯ୍ ଅପି କାନିଚିତ୍
ଏଠି ମଧ୍ୟ କିଛି ଜଗତ ଏକ ପ୍ରକାର, କିଛି ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଥିଲେ; କିଛି ଜଗତ ପରସ୍ପରକୁ ମିଶିଯାଉଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଥିଲେ।
ଅନନ୍ତାନି ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵମହାମ୍ବରେ । ଅମ୍ଭୋଧିଵୀଚିଵ୍ରଜଵନ୍ ନିମଜ୍ଜନ୍ତ୍ଯ୍ ଉଦ୍ଭଵନ୍ତି ଚ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ବିରାଟ ଆକାଶରେ ଅଗଣନୀୟ ଜଗତ ଏମିତି ଉଠିଆସେ ଓ ବିଲିନ ହୁଏ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗମାନେ।
ଯଥା ତରଙ୍ଗା ଜଲଧୌ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ମରୌ ଯଥା । କୁସୁମାନି ଯଥା ଚୂତେ ତଥା ଵିଶ୍ଵଶ୍ରିଯଃ ପରେ
ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ, ମରୁଭୂମିରେ ମୃଗତୃଷ୍ଣା, ବା ଆମ୍ବ ଗଛରେ ଫୁଲ ଫୁଟେ, ସେପରି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କରେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରୀମାନ୍ୟତା।
ଭାନୋର୍ ଗଣଯିତୁଂ ଶକ୍ଯା ରଶ୍ମିଷୁ ତ୍ରସରେଣଵଃ । ଆଲୋଲଵପୁଷୋ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵେ ନ ଜଗତାଂ ଗଣାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଥିବା ଧୂଳିକଣିଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣିହେବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଚଞ୍ଚଳ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱରେ ଅନେକ ଜଗତର ସଂଖ୍ୟାକୁ କେହି ଗଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯଥା ମଷକଜାଲାନି ଵର୍ଷାସ୍ଵ୍ ଇକ୍ଷୁଵନାଲିଷୁ । ଉତ୍ପତ୍ଯୋତ୍ପତ୍ଯ ନଶ୍ଯନ୍ତି ତଥେମା ଲୋକସୃଷ୍ଟଯଃ
ଯେପରି ବର୍ଷାକାଳରେ ଇଖୁକ୍ଷେତରେ ମାଛିମାନେ ଉଠିଉଠି ମରିଯାନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ନଶ୍ୱର ହୁଅନ୍ତି।
ନ ଚ ଵିଜ୍ଞାଯତେ କସ୍ମାତ୍ କାଲାତ୍ ପ୍ରଭୃତି ଚାଗତାଃ । ନିତ୍ଯାଗମାପାଯପରା ଏତାସ୍ ସର୍ଗପରମ୍ପରାଃ
ଏହି ଅନେକ ସୃଷ୍ଟିର ଶୃଙ୍ଖଳା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା କିମ୍ବା କାହିଁକି ହେଲା, ଏହା କେହି ଜାଣିନଥାନ୍ତି; ଏମିତି ଏଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଆସୁଛି ଓ ଯାଉଛି।
ଅନାଦିମତ୍ଯୋ ଽଵିରତଂ ପ୍ରସ୍ଫୁରନ୍ତି ତରଙ୍ଗଵତ୍ । ପୂର୍ଵାତ୍ ପୂର୍ଵଂ କିଲାଭୂଵଂସ୍ ତତଃ ପୂର୍ଵତରଂ ତଥା
ଏହି ସୃଷ୍ଟିମାନେ ଆଦିହୀନ ଓ ଅବିରତ ଭାବରେ ତରଙ୍ଗ ପରି ଉଠୁଛନ୍ତି ଓ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା, ତାହାରୁ ଆଉ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଆଉ ଏମିତି ଅନେକ ଥିଲେ।
ଭୂତ୍ଵା ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଲୀଯନ୍ତେ ସୁରାସୁରନରାଦିକାଃ । ସରିତ୍ତରଙ୍ଗଭଙ୍ଗ୍ଯୈତାସ୍ ସମସ୍ତା ଭୂତଜାତଯଃ
ଦେବତା, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନେ ନିରନ୍ତର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି ଓ ନଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ନଦୀରେ ତରଙ୍ଗର ଆକୃତି ଆସିଯାଏ ଓ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନେ ଏଭଳି ଆସନ୍ତି ଓ ଯାନ୍ତି।
ଯଥେଦମ୍ ଅଣ୍ଡଂ ଵୈରିଞ୍ଚଂ ତଥା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡପଙ୍କ୍ତଯଃ । ସହସ୍ରଶଃ ପରିକ୍ଷୀଣା ନାଲିକା ଵତ୍ସରେଷ୍ଵ୍ ଇଵ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଯେପରି ଅଛି, ସେପରି ଅନେକ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାନେ ହଜାରେ ହଜାର ଭାବରେ ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ନଦୀରେ କଣ୍ଡ ଯେପରି ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଶେଷ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଅନ୍ଯାସ୍ ସମ୍ପ୍ରତି ଵିଦ୍ଯନ୍ତେ ଵର୍ତମାନଶରୀରକାଃ । ପାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିତତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦେ
ଏଠାରେ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଅଛନ୍ତି, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାପୁରର ପାରେ, ବ୍ରହ୍ମର ବିସ୍ତୃତ ପଦେ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ବହ୍ଵ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମପୁରଶ୍ରିଯଃ । ପୁରସ୍ତାଚ୍ ଚ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଭୂତ୍ଵା ଭୂତ୍ଵା ଯଥା ଗିରଃ
ବ୍ରହ୍ମରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନେକ ନୂତନ ବ୍ରହ୍ମାପୁରର ମହିମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପଜି ଓ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଇଛି, ଯେପରି କଥା ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯସ୍ ସ୍ଥିତାସ୍ ସର୍ଗପରମ୍ପରାଃ । ଘଟା ଇଵ ମୃଦୋ ରାଶାଵ୍ ଅଙ୍କୁରେ ପଲ୍ଲଵା ଇଵ
ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭିତରେ, ଅନେକ ସୃଷ୍ଟିର ଧାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ ଏବଂ ରହିବ, ଯେପରି ମାଟିର ଢେଳିରୁ ଘଡ଼ା ତିଆରି ହୁଏ, କିମ୍ବା ଏକ ଅଂକୁରରୁ ଅନେକ ପତ୍ର ଓ ଶାଖା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
ଯାଵତ୍ସମୁଦ୍ରଂ ଜଲଧୌ ଯଥା ଜଲରଯୋର୍ମଯଃ । ଯାଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଚିଦାକାଶେ ତଥା ତ୍ରିଭୁଵନଶ୍ରିଯଃ
ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ଯେତେଦିନ ପାଣି ଅଛି, ସେତେଦିନ ପାଇଁ ତାହାର ତରଙ୍ଗମାନେ ପାଣିରୁ ହିଁ ତିଆରି, ସେପରି ଚେତନାର ଆକାଶରେ ପରମେଶ୍ୱର ଯେତେଦିନ ଅଛନ୍ତି, ସେତେଦିନ ଏଇ ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରୀମାନ୍ୟତା ଅଛି।
ସ୍ଫାରାକାରଵିକାରାଢ୍ଯାଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯମାଣା ନ କିଞ୍ଚନ । ଉନ୍ମଜ୍ଜନ୍ତ୍ଯୋ ନିମଜ୍ଜନ୍ତ୍ଯୋ ନ ସତ୍ଯା ନାପ୍ଯ୍ ଅସଚ୍ଛ୍ରିଯଃ
ଏମାନେ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ଚମକରେ ପ୍ରକାଶିତ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଦେଖାଯାଏ, ସେମାନେ କିଛି ନୁହେଁ—ଉପରକୁ ଆସନ୍ତି, ତଳକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ମିଥ୍ୟା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଜଡା ରସାନ୍ଵିତାସ୍ ତନ୍ଵ୍ଯସ୍ ତାଶ୍ ଶେଵାଲଲତା ଇଵ । ତରଙ୍ଗସମଧର୍ମିଣ୍ଯୋ ଦୃଷ୍ଟନଷ୍ଟଶରୀରିକାଃ
ଏମାନେ ଜଡ଼, ଗୁଣ ଥିବା, ଶେବାଳ ଗଛର ଡଣ୍ଡା ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତରଙ୍ଗର ନିୟମରେ ଚଳିଥିବା, ତାଙ୍କର ଦେହ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ପୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ସର୍ଵାସାଂ ସୃଷ୍ଟିକୋଟୀନାଂ ଚିତ୍ରାଚାରଵିଚେଷ୍ଟିତାଃ । ଚିତ୍ରାକାରଵିକାରାଶ୍ ଚ ଚିତ୍ରରୂପାଶ୍ ଚ ସୃଷ୍ଟଯଃ
ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଅନେକ ଜଗତରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚଳାଚଳ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ରୂପର ରୂପାନ୍ତର ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସୃଷ୍ଟି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଵ୍ଯତିରିକ୍ତା ନ ସର୍ଵେଶାତ୍ ସମଗ୍ରାସ୍ ସୃଷ୍ଟିଦୃଷ୍ଟଯଃ । ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଵିଷଯା ରାମ ସଲିଲାଦ୍ ଇଵ ଵୃଷ୍ଟଯଃ
ହେ ରାମ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏକାଏକି ସର୍ବଶ୍ୱରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ; ଏହାମାନେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେପରି ଜଳରୁ ବର୍ଷା ହୁଏ।
ଆଯାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟଯୋ ଦେଵାଜ୍ ଜଲଦାଦ୍ ଇଵ ଵୃଷ୍ଟଯଃ । ତସ୍ମାଦ୍ ଏଵାଖିଲା ଜାତା ଆଲୋକାଦ୍ ଇଵ ଦୃଷ୍ଟଯଃ
ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଦେବତାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେପରି ମେଘରୁ ବର୍ଷା ହୁଏ; ସମସ୍ତ କିଛି ସେଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଯେପରି ଆଲୋକରୁ ଦୃଶ୍ୟ ଉପଜେ।
ଵ୍ଯତିରିକ୍ତା ନ ସର୍ଵେଶାତ୍ ସମସ୍ତାସ୍ ସୃଷ୍ଟିଦୃଷ୍ଟଯଃ । ଵ୍ଯତିରିକ୍ତା ଇଵାଭାନ୍ତି ସ୍ଵାଷ୍ଠୀଲାଶ୍ ଶଲ୍ମଲେର୍ ଇଵ
ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଶ୍ୱରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ; ତଥାପି ସେମାନେ ଅଲଗା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ଶିମୁଲ ଗଛର ଶୂଳ ଅଲଗା ଦେଖାଯାଏ।
ଇହ ସୃଷ୍ଟିଷୁ ପୁଷ୍ଟାସୁ ନିକୃଷ୍ଟାସୁ ଚ ରାଘଵ । ପରମାନ୍ ନଭସୋ ଜାତତନ୍ମାତ୍ରମଲମାଲିତମ୍
ହେ ରାଘବ, ଏଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଉତ୍ତମ ଓ କିଛି ନିମ୍ନ ଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ କେବଳ ଆକାଶର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ସ୍ପୃଶ୍ୟ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
କଦାଚିତ୍ ପ୍ରଥମଂ ଵ୍ଯୋମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମ୍ ଉପଗଚ୍ଛତି । ତତଃ ପ୍ରଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମା ଵ୍ଯୋମଜୋ ଽସୌ ପ୍ରଜାପତିଃ
କେବେ କେବେ ପ୍ରଥମେ ଆକାଶ ନିଜ ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାପରେ ଏହି ଆକାଶରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେ ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଜାପତି।
କଦାଚିତ୍ ପ୍ରଥମଂ ଵାଯୁଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମ୍ ଉପଗଚ୍ଛତି । ତତଃ ପ୍ରଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମା ଵାଯୁଜୋ ଽସୌ ପ୍ରଜାପତିଃ
କେବେ କେବେ ପ୍ରଥମେ ବାୟୁ ନିଜ ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାପରେ ବାୟୁରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେ ବାୟୁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଜାପତି।
କଦାଚିତ୍ ପ୍ରଥମଂ ଵାରି ସ୍ଫାରତାମ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛତି । ତତଃ ପ୍ରଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମା ଜଲଜୋ ଽସୌ ପ୍ରଜାପତିଃ
କେବେ କେବେ ପ୍ରଥମେ ଜଳ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାପରେ ଏହି ଜଳରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଜାପତି।
କଦାଚିତ୍ ପ୍ରଥମଂ ପୃଥ୍ଵୀ ସ୍ଫାରତାମ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛତି । ତତଃ ପ୍ରଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମା ପାର୍ଥିଵୋ ଽସୌ ପ୍ରଜାପତିଃ
କେବେ କେବେ ପ୍ରଥମେ ମାଟି ବିସ୍ତାର ପାଏ; ତାପରେ ସେଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି—ସେଇ ପୃଥିବୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଜାପତି।