ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଵ ଜୀଵାନାଂ ସର୍ଵାସାମ୍ ଅଭିତୋ ଦୃଶାମ୍ । ସମଗ୍ରାଣାଂ ପଦାର୍ଥାନାମ୍ ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନିଶମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ମୂଳ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଲୋକାଃ ପରାଦ୍ ଉପାଯାନ୍ତି ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଵିଶନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ତନ୍ମଯା ଏଵ ସତତଂ ତରଙ୍ଗା ଇଵ ସାଗରେ
ସମସ୍ତ ଜଗତ ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ସେଥିରେ ରହି, ପୁଣି ସେଠାରେ ଏକାକାର ହୋଇଯାଏ; ସେମାନେ ସଦା ସେଥିରେ ଲୀନ ରହନ୍ତି, ଯେପରିକି ତରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମୈଵେଦଂ ସ୍ଥିତଂ ନାନା ମଲମ୍ ଅସ୍ତୀହ ନାନଘ । ତରଙ୍ଗୋର୍ମିଗଣୈର୍ ଅମ୍ଭସ୍ ସିନ୍ଧୌ ସ୍ଫୁରତି ନୋ ରଜଃ
ଏଠି କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ଅଛି, ଏଠାରେ କୌଣସି ମଳ କିମ୍ବା ପବିତ୍ରତା ନାହିଁ। ଯେପରି ତରଙ୍ଗମାଳାରେ ପାଣିରେ କେବେ ଧୂଳି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ, ସେପରି ଏଠି ମଧ୍ୟ।
ଦ୍ଵିତୀଯା କଲ୍ପନୈଵେହ ନ ରଘୂଦ୍ଵହ ଵିଦ୍ଯତେ । ବ୍ରହ୍ମମାତ୍ରାଦ୍ ଋତେ ଵହ୍ନାଵ୍ ଔଷ୍ଣ୍ଯମାତ୍ରାଦ୍ ଋତେ ଯଥା
ଏଠି ଦ୍ୱିତୀୟ କୌଣସି କଳ୍ପନା ନାହିଁ, ହେ ରଘୁବଂଶୀ। ବ୍ରହ୍ମ ଛଡ଼ା କିଛି ନାହିଁ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଛଡ଼ା ତାର ତାପ ନାହିଁ।
ନିର୍ଦୁଃଖଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଧର୍ମ ତଜ୍ଜଂ ଦୁଃଖମ୍ ଇଦଂ ଜଗତ୍ । ଅସ୍ପଷ୍ଟାର୍ଥମ୍ ଇଦଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନ ଵେଦ୍ମି ଵଚନଂ ତଵ
ବ୍ରହ୍ମ ଦୁଃଖ ଓ ଗୁଣରହିତ; ଏହି ସଂସାର ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଦୁଃଖମୟ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ତୁମର କଥାର ଅର୍ଥ ମୋତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ, ମୁଁ ବୁଝିପାରୁନାହିଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ତତ୍ର ରାମେଣ ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ଚେତସା । ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୋ ରାଘଵସ୍ଯୋପଦେଶନେ
ଏହିପରି ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସଦୃଶ ବଶିଷ୍ଠ ମନେମନେ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଥିବା ଉପଦେଶ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ପରଂ ଵିକାସମ୍ ଆଯାତା ନାସ୍ଯ ତାଵଦ୍ ଇଯଂ ମତିଃ । କିଞ୍ଚିନ୍ ନିର୍ମଲତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ପ୍ରୋହ୍ଯତେ ଵେହ ଵସ୍ତୁନି
ତାଙ୍କର ମନ ବଡ ଖୋଲା ହୋଇଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏଯାଁ ଅପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ରତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିନାହିଁ; ଅଳ୍ପ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଥିବା ସତ୍ୟକୁ ଏଉଁଠି ମନ ଦୂରେଇ ରହୁଛି।
ଵ୍ଯୁତ୍ପନ୍ନମନସସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅସ୍ଯ ଜ୍ଞାତଜ୍ଞେଯସ୍ଯ ଧୀମତଃ । ମୋକ୍ଷୋପାଯଗିରାଂ ପାରଂ ପ୍ରଯାତସ୍ଯ ଵିଵେକତଃ
ତାଙ୍କର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିକଶିତ, ସେ ଯାହା ଜାଣିବା ଉଚିତ ସେସବୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି, ସେଉଠାରେ ବିବେକ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅନ୍ତିମ ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ନ କଶ୍ଚିତ୍ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଦୋଷୋ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵିଦ୍ଯାତ୍ମନୀତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଯାଵନ୍ ନୋକ୍ତଂ ନ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିଂ ତାଵଦ୍ ଯାତ୍ଯ୍ ଏଵ ରାଘଵଃ
କାହାର ପାଖରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, ଆତ୍ମାରେ ଅଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ରାଘବ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା କହାଯାଏ ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅର୍ଧଵ୍ଯୁତ୍ପନ୍ନବୁଦ୍ଧେସ୍ ତୁ ନୈତତ୍ ଵକ୍ତୁଂ ହି ଶୋଭନମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଯାନଯା ଭୋଗଦଶାଂ ଭାଵଯନ୍ନ୍ ଏଷ ନଶ୍ଯତି
ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ଅଧା ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭୋଗର ଚିନ୍ତା କଲେ, ସେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ପରାଂ ଦୃଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଯାତସ୍ଯ ଭୋଗେଚ୍ଛା ନାଭିଜାଯତେ । ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ସିଦ୍ଧାନ୍ତକାଲେ ରାମସ୍ଯ ଯୁଜ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଇଛି, ସେଠାରେ ଭୋଗର ଇଚ୍ଛା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ। ସମସ୍ତ କଥାର ଶେଷରେ, ରାମଙ୍କ ପାଇଁ 'ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି ଭାବିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଆଦୌ ଶମଦମପ୍ରାଯୈର୍ ଗୁଣୈଶ୍ ଶିଷ୍ଯଂ ଵିଶୋଧଯେତ୍ । ପଶ୍ଚାତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଇଦଂ ବ୍ରହ୍ମ ଶୁଦ୍ଧସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଇତି ବୋଧଯେତ୍
ଆଦିରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଭଳି ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, 'ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ' ଏବଂ 'ତୁମେ ପବିତ୍ର' ବୋଲି ବୁଝାଇବା ଉଚିତ।
ଅଜ୍ଞସ୍ଯାର୍ଧପ୍ରବୁଦ୍ଧସ୍ଯ ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ଯୋ ଵଦେତ୍ । ମହାନରକଜାଲେଷୁ ସ ତେନ ଵିନିଯୋଜିତଃ
ଯଦି କେହି ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅଧା ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥାରେ 'ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି କହେ, ସେ ଏହି କଥା ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ନରକର ଜାଲରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ପ୍ରବୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧେଃ ପ୍ରକ୍ଷୀଣଭୋଗେଚ୍ଛସ୍ଯ ନିରାଶିଷଃ । ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵିଦ୍ଯାମଲମ୍ ଇତି ଯୁକ୍ତଂ ଵକ୍ତୁଂ ମହାତ୍ମନଃ
ଯେଉଁଠି ବୁଦ୍ଧି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଗୃତ, ଭୋଗ ଆଶା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ, ଏବଂ କୌଣସି ଆଶା ନାହିଁ, ସେଠି ଏହିପରି ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କହିପାରନ୍ତି — 'ଅଜ୍ଞାନର କୌଣସି ମଳ ନାହିଁ।'
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଅଜ୍ଞାନତିମିରାପହଃ । ସମୁଵାଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭୂମିଭାସ୍କରଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା, ପୃଥିବୀକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିବା, ମହାନ ଋଷି ବସିଷ୍ଠ ଦେବତା କହିଲେ।
କଲଙ୍କକଲନା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ନାସ୍ତୀତି ରାଘଵ । ସିଦ୍ଧାନ୍ତକାଲେ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଜ୍ଞାସ୍ଯସି ଵାନଘ
ରାଘବ, ବ୍ରହ୍ମରେ ଦୋଷ ଅଛି କି ନାହିଁ — ଏହି କଥା ଶେଷ ନିଷ୍କର୍ଷ ସମୟରେ କହିବା ଉଚିତ; ହେ ନିର୍ମଳ ମନ, ତୁମେ ଏହାକୁ ନିଜେ ଜାଣିପାରିବ।
ସ୍ମଯଵିସ୍ମଯସମ୍ମୋହହର୍ଷାମର୍ଷଵିକାରିତାମ୍ । ସମତାଚଲିତସ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞୋ ନ କଦାଚନ ଗଚ୍ଛତି
ଏହି ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଲୋକ କେବେ ମଧ୍ୟ ସମତାରୁ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ହସ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ମୋହ, ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ ଯେପରି ହେଉ।
ସତି ଦୀପ ଇଵାଲୋକସ୍ ସତ୍ଯ୍ ଅର୍କ ଇଵ ଵାସରଃ । ସତି ପୁଷ୍ପ ଇଵାମୋଦସ୍ ସ୍ଵତସ୍ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଜଗତ୍
ଯେପରି ଦୀପ ଥିଲେ ଆଲୋକ ମିଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ଦିନ ହୁଏ, ଫୁଲ ଥିଲେ ସୁଗନ୍ଧ ମିଳେ, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ଆପେଖ୍ୟାରେ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତି ହୁଏ।
ଆଭାସମାତ୍ରମ୍ ଏଵେଦଂ ପରିଦୃଶ୍ଯତ ଏଵ ଵା । ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ସମୀରଣସ୍ଯେଵ ନ ସନ୍ ନାସଦ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତମ୍
ଏହା କେବଳ ଏକ ଭ୍ରମ ଦୃଶ୍ୟ ମାତ୍ର, କିମ୍ବା ଦେଖାଯାଉଛି ବୋଲି ଲାଗେ; ପବନର ହଲଚଳ ପରି, ଏହା ନ ଅଛି, ନ ନାହିଁ, ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି।
ନଶ୍ଯତୀହ ହି ତଦ୍ ଵସ୍ତୁ ନାତ୍ମଭୂତଂ ଯଦ୍ ଆତ୍ମନଃ । କଥଂ ନଶ୍ଯତି ତଦ୍ ଵସ୍ତୁ ସ୍ଵାତ୍ମଭୂତଂ ଯଦ୍ ଆତ୍ମନଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱଭାବ ନୁହେଁ, ସେ ନଶ୍ୱର; ଯାହା ଆତ୍ମାର ସ୍ୱଭାବ, ସେ କେମିତି ନଶ୍ଟ ହେବ?
ଆଶାମଞ୍ଜରିତାକୃତିଂ ଵିଵଲିତଂ ଦୁଃଖାହିଭିର୍ ଦାରୁଣୈର୍ ଭୋଗୈଃ ପଲ୍ଲଵିତଂ ଜରାକୁସୁମିତଂ ତୃଷ୍ଣାଲତାଭାସୁରମ୍ । ସଂସାରଂ ଵିଷଵୃକ୍ଷମ୍ ଆତ୍ମନିଗଡଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ଵିଵେକାସିନା ମୁକ୍ତସ୍ ତ୍ଵଂ ଵିହରେହ ଵାରଣପତିସ୍ ସ୍ତମ୍ଭାଦ୍ ଇଵୋନ୍ମୋଚିତଃ
ଆଶାର କୁଡ଼ିଆ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଦୁଃଖର ବିଷାକ୍ତ ସାପରେ ହଲିଥିବା, ଭୋଗରେ ପୁଷ୍ପିତ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଫୁଲରେ ମଣିକିଆ, ତୃଷ୍ଣାର ଲତାରେ ଚମକୁଥିବା ସଂସାର ନାମକ ବିଷବୃକ୍ଷକୁ ବୁଦ୍ଧିର ତଳୱାରରେ କାଟି, ଆତ୍ମାର ଶୃଙ୍ଖଳ ଭାଙ୍ଗି, ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେଲା; ଏବେ ହାତୀ ଯେପରି ଖୁଟିରୁ ଛୁଟି ମନମତା ଘୁରେ, ସେପରି ତୁମେ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା।
ଉତ୍ପତ୍ତିଃ କଥମ୍ ଏତେଷାଂ ଜୀଵାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦାତ୍ । କିଯତୀ କୀଦୃଶୀ ଵେତି ଵିସ୍ତରେଣ ଵଦ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ବ୍ରହ୍ମର ଦଶାରୁ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି? ସେମାନଙ୍କର ସୀମା କେତେ, ଏବଂ ସ୍ୱଭାବ କିପରି? ଦୟାକରି ଏହି ସବୁକୁ ଏକେକ୍ ଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହନ୍ତୁ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଯଥା ଚିତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଭୂତଜାତଯଃ । ଯଥା ନାଶଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯ୍ ଏତା ଯଥା ମୁକ୍ତା ଭଵନ୍ତି ଚ
ବ୍ରହ୍ମରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀମାନେ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି? ସେମାନେ କିପରି ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ କିପରି ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି?
ଯଥା ଚ ପରିଵର୍ଧନ୍ତେ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ହିତା ଯଥା । ତତ୍ କ୍ରମେଣ ମହାବାହୋ ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ ଽନଘ
ସେମାନେ କିପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, କିପରି ରହିଯାନ୍ତି, ଏବଂ କିପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି? ହେ ମହାବାହୁ, ଏହି ସବୁକୁ ପଦକ୍ଷେପରେ ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ।
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଚିଚ୍ଛକ୍ତିର୍ ଅମଲା କଲଯନ୍ତୀ ଯଦୃଚ୍ଛଯା । ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ ସ୍ଵଯଂ ଚେତ୍ଯଂ ଭଵତ୍ଯ୍ ଆକଲନାତ୍ମକମ୍
ଏହି ନିର୍ମଳ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଚେତନାଶକ୍ତି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ନିଜେ ଜଣାଯାଇପାରିବା ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ୱଭାବ ହୋଇଯାଏ।
କଲନା ଘନତାମ୍ ଏତ୍ଯ ଯତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପି ସା ସ୍ଵଯମ୍ । ସଙ୍କଲ୍ପଯତି ପଶ୍ଚାତ୍ ତତ୍ ତତ୍ତାମ୍ ଏତି ମନଃପଦମ୍
କଳ୍ପନା ଯେତେବେଳେ ଗାଢ଼ ହୋଇଯାଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି କିଛି ନିଜେ ଭାବେ, ପରେ ସେହି ଜିନିଷ ମନରେ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରତିତି ହୁଏ।
ମନସ୍ ସଙ୍କଲ୍ପମାତ୍ରେଣ ଗନ୍ଧର୍ଵପୁରଵତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ । ତନୋତୀଦମ୍ ଅସଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଇଵ ତ୍ଯଜତ୍
ମନ ମାତ୍ର ଭାବନାରେ, ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ଭଳି, ଏହି ଅସତ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଛାଡ଼ି।
ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ପରିକଚଚ୍ ଛୂନ୍ଯମ୍ ଏଵାଵତିଷ୍ଠତେ । ଯତ୍ ତଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ସ୍ଥିତଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଆକାଶମ୍ ଏଵ ନଃ
ଅନ୍ତେ ଯାହା ରହିଯାଏ, ସେହି ହେଉଛି ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୂନ୍ୟ; ଯାହାକୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ସେଟି ଆମ ପାଇଁ ଆକାଶ ଭଳି ଅଛି।
କୃତ୍ଵା ପଦ୍ମଜସଙ୍କଲ୍ପଂ ରୂପଂ ପଶ୍ଯତି ପାଦ୍ମଜମ୍ । ତତୋ ଜଗତ୍ କଲ୍ପଯତି ସ୍ଵପ୍ରଜାପତିପୂର୍ଵକମ୍
ପଦ୍ମଜଙ୍କୁ ନେଇ ଭାବନା କରିଲେ, ପଦ୍ମଜଙ୍କ ଆକୃତିକୁ ଦେଖିପାରିବା; ତାପରେ ନିଜ ପ୍ରଜାପତି ଆଦି ହୋଇ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ କଳ୍ପନା କରିଥାଏ।
ଚତୁର୍ଦଶଵିଧାନନ୍ତଭୂତଜାତସଘୁଙ୍ଘୁମମ୍ । ଜ୍ଞପ୍ତିର୍ ଏଵମ୍ ଇଯଂ ରାମ ଚିତ୍ତାନ୍ ନିର୍ମିତିମ୍ ଆଗତା
ହେ ରାମ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ଚଉଦଉ ପ୍ରକାରର ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଗୁଞ୍ଜନ ସହିତ, ମନର ଉତ୍ପାଦ ଭାବରେ ଉଦିତ ହୋଇଛି।