ପରମେଷ୍ଠ୍ଯ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନିଷ୍ଠାଵାନ୍ ହରତେ ହରିମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଜଃ । ଭଵୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଭଵତାଂ ଯାତି କୈଵାସ୍ଥା ମାଦୃଶେ ଜନେ
ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ପଡନ୍ତି, ଅଜ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ହରିନ୍ତି, ଶିବ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଇଦେଇଥାନ୍ତି—ତେବେ ମୋ ପରି ଜଣେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ଆଶା ଅଛି?
କାଲଶ୍ ଶକଲତାମ୍ ଏତି ନିଯତିଶ୍ ଚାପି ନୀଯତେ । ଖମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆଲୀଯତେ ଽନନ୍ତେ କୈଵାସ୍ଥା ମାଦୃଶେ ଜନେ
କାଳ ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ, ନିୟତିକୁ ମଧ୍ୟ ନେଇଯାଯିବାଯାଏ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ତରେ ଲୟ ହୋଇଯାଏ—ତେବେ ମୋ ପରି ଜଣେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ଆଶା ଅଛି?
ଅଶ୍ରଵ୍ଯାଵାଚ୍ଯଦୁର୍ଦର୍ଶତନ୍ତ୍ରେଣାଜ୍ଞାତମୂର୍ତିନା । ଭୁଵନାନି ଵିଡମ୍ବ୍ଯନ୍ତେ କେନଚିଦ୍ ଭ୍ରମଦାଯିନା
ଅଜଣା, ଶୁଣିନଥିବା, କହିପାରିନଥିବା ଓ ଦେଖିପାରିନଥିବା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ମଜାକ ହେଉଛି, ଯାହା ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଅହଙ୍କାରକଲାମ୍ ଏତ୍ଯ ସର୍ଵତ୍ରାନ୍ତରଵାସିନା । ନ ସୋ ଽସ୍ତି ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଯସ୍ ତେନେହ ନ ବାଧ୍ଯତେ
ଏହି ଶକ୍ତି ଅହଂକାର ରୂପ ଧାରଣ କରି ସବୁଠାରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକରେ କେହି ମୁକ୍ତ ନୁହେଁ।
ଶିଲାଶୈଲକଟପ୍ରେଷୁ ସାଶ୍ଵସୂତୋ ଦିଵାକରଃ । ଵନପାଷାଣଵନ୍ ନିତ୍ଯମ୍ ଅଵଶଃ ପରିଦୋଲ୍ଯତେ
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥଚାଳକ ପାହାଡ଼, ପଥର ଓ ଜଙ୍ଗଲର ଖଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଅସହାୟ ଭାବରେ ଡାହାଯାଏ, ସେପରି ଏହି ଜଗତରେ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତହୀନ ଭାବରେ ଏପଟେ ସେପଟେ ଘୁରାଯାଏ।
ଧରାଗୋଲକମ୍ ଅନ୍ତସ୍ସ୍ଥସୁରାସୁରଗଣାସ୍ପଦମ୍ । ଵେଷ୍ଟ୍ଯତେ ଧିଷ୍ଣ୍ଯଚକ୍ରେଣ ପକ୍ଵାକ୍ଷୋଟମ୍ ଇଵ ତ୍ଵଚା
ଏହି ପୃଥିବୀ, ଯାହା ଭିତରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ରହନ୍ତି, ଆକାଶର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏମିତି ଘେରାଯାଇଛି, ଯେପରି ଏକ ପାକା କଉଠି ତାହାର ଛିଲକରେ ଘେରାଯାଇଥାଏ।
ଦିଵି ଦେଵା ଭୁଵି ନରାଃ ପାତାଲେ ଽସୁରଭୋଗିନଃ । କଲ୍ପିତାଃ କଲ୍ପମାତ୍ରେଣ ନୀଯନ୍ତେ ଜର୍ଜରାଂ ଦଶାମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତା, ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷ ଓ ପାତାଳରେ ଦାନବ-ନାଗମାନେ—ସମସ୍ତେ କେବଳ କଳ୍ପନାରେ ଉପଜିଥିବା, ଏବଂ ସେମାନେ ଶେଷରେ ଅବସାନ ଓ ଭଙ୍ଗୁରତାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
କାମଶ୍ ଚ ଜଗତୀଶାନରଣଲବ୍ଧପରାକ୍ରମଃ । ଅକ୍ରମେଣୈଵ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଲୋକମ୍ ଆକ୍ରମ୍ଯ ଵଲ୍ଗତି
ଇଚ୍ଛା, ଯେଉଁଥିରେ ଜଗତର ଶାସକମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିରୁ ଶକ୍ତି ମିଳିଛି, ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ବିକାଶ ପାଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରି ଚଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ଘୁରୁଛି।
ଵସନ୍ତୋ ମତ୍ତମାତଙ୍ଗୋ ମଦୈଃ କୁସୁମଵର୍ଷଣୈଃ । ଆମୋଦିତକକୁପ୍ଚକ୍ରଶ୍ ଚେତୋ ନଯତି ଵକ୍ରତାମ୍
ବସନ୍ତ ଋତୁ, ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ପରି, ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ମନକୁ ସିଧା ପଥରୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦିଏ।
ଅନୁରକ୍ତାଙ୍ଗନାଲୋକଲୋଚନାଲୋକିତାକୃତି । ସ୍ପଷ୍ଟୀକର୍ତୁଂ ମନଶ୍ ଶକ୍ତୋ ନ ଵିଵେକୋ ମହାନ୍ ଅପି
ଏକ ଭଲ ବିବେକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ମନ ଏକ ପ୍ରେମମୟୀ ନାରୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ମନକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏନା।
ପରୋପକାରକାରିଣ୍ଯା ପରାର୍ତ୍ଯା ପରିତପ୍ତଯା । ବୁଦ୍ଧ ଏଵ ସୁଖୀ ମନ୍ଯେ ସ୍ଵାର୍ଥଶୀତଲଯା ଧିଯା
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୟା ଦେଖାନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରୁ ମୁକ୍ତ ମନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ସତ୍ୟରେ ସୁଖୀ ଅଟନ୍ତି।
ଉତ୍ପନ୍ନଧ୍ଵଂସିନଃ କାଲଵଡଵାନଲପାତିନଃ । ସଙ୍ଖ୍ଯାତୁଂ କେନ ଶକ୍ଯନ୍ତେ କଲ୍ଲୋଲା ଜୀଵିତାମ୍ବୁଧେଃ
ଏହି ଜୀବନ ସାଗରରେ ତରଙ୍ଗଗୁଡିକ ଯେଉଁମାନେ ଉଠି ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ କାଳର ଅଗ୍ନିରେ ଶେଷ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେତେ ଅଛନ୍ତି କିଏ ଗଣିପାରିବ?
ସର୍ଵ ଏଵ ନରା ମୋହାଦ୍ ଦୁରାଶାପାଶପାତିନଃ । ଦୋଷଗୁଲ୍ମକସାରଙ୍ଗା ନିଗୀର୍ଣା ଜନ୍ମଜଙ୍ଗଲେ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ମୂଢତାରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଆଶାର ଜଞ୍ଜାଳରେ ବନ୍ଧା ରହନ୍ତି, ଜନ୍ମର ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦୋଷର ଝାଡି ମଧ୍ୟରେ ହରିଣ ଭଳି ଗିଲିଯାଆନ୍ତି।
ସଙ୍କ୍ଷୀଯତେ ଜଗତି ଜନ୍ମପରମ୍ପରାସୁ ଲୋକସ୍ଯ ତୈର୍ ଇହ କୁକର୍ମଭିର୍ ଆଯୁର୍ ଏତତ୍ । ଆକାଶପାଦପଲତାକୃତପାଶକଲ୍ପଂ ଯେଷାଂ ଫଲଂ ନ ହି ଵିଚାରଵିଦୋ ଽପି ଵିଦ୍ମଃ
ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକଙ୍କର ଆୟୁ ଏହି ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ପରମ୍ପରାରେ କ୍ଷୟ ହେଉଛି; ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଫଳ କଣ ହେବ ତାହା ଏକ ଆକାଶର ଡାଳରେ ତିଆରି ଫନ୍ଦ ଭଳି ଅଜଣା, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଦ୍ଯୋତ୍ସଵୋ ଽଯମ୍ ଋତୁର୍ ଏଷ ତଥେହ ଯାତ୍ରା ତେ ବନ୍ଧଵସ୍ ସୁଖମ୍ ଇଦଂ ସ ଵିଶେଷଭୋଗଃ । ଇତ୍ଥଂ ମୁଧୈଵ କଲଯନ୍ ସ୍ଵଵିକଲ୍ପଜାଲମ୍ ଆଲୋଲପେଲଵମତିର୍ ଗଲତୀହ ଲୋକଃ
ଆଜି ଉତ୍ସବ, ଏହି ଋତୁ, ଏଠାରେ ଯାତ୍ରା, ଏହା ତୋର ପରିବାର, ଏହି ସୁଖ, ଏହି ବିଶେଷ ଭୋଗ—ଏଭଳି ଲୋକେ ନିଜ ମନର ମିଥ୍ୟା କଳ୍ପନାର ଜାଲ ବୁନି, ଅସ୍ଥିର ମନରେ ଏହି ସଂସାରରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି।
ଅନ୍ଯଚ୍ ଚ ତାତାତିତରାମ୍ ଅରମ୍ଯେ ମନୋରମେ ଵେହ ଜଗତ୍ସ୍ଵରୂପେ । ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏତି ତଦ୍ ଅର୍ଥଜାତଂ ଯେନାତିଵିଶ୍ରାନ୍ତିମ୍ ଉପୈତି ଚେତଃ
ଏହି ଜଗତର ଯେତେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦୃଶ୍ୟ ଥାଉ, କିଛି ମଧ୍ୟ ଏମିତି ନୁହେଁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ରାମ ମିଳେ।
ବାଲ୍ଯେ ଗତେ କଲ୍ପିତକେଲିଲୋଲେ ଵଯୋମୃଗେ ଦାରଦରୀଷୁ କୀର୍ଣେ । ଶରୀରକେ ଜର୍ଜରତାଂ ପ୍ରଯାତେ ଵିଦୂଯତେ କେଵଲମ୍ ଏଵ ଲୋକଃ
ବାଲ୍ୟକାଳ ଚାଲିଗଲାପରେ, କଳ୍ପିତ ଖେଳା ଶେଷ ହେଲା, ଯୁବକାଳ ମଧ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଶରୀର ଅତି କ୍ଷୀଣ ହେଲା, ତେବେ ଲୋକମାନେ କେବଳ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି ରହନ୍ତି ।
ଜରାତୁଷାରାଭିହତାଂ ଶରୀରସରୋଜିନୀଂ ଦୂରତରେ ଵିହାଯ । କ୍ଷଣାଦ୍ ଗତେ ଜୀଵିତଚଞ୍ଚରୀକେ ଜନସ୍ଯ ସଂସାରସରୋ ଵିଶୁଷ୍କମ୍
ବୟସର ହିମ ପଡ଼ି ଶରୀର ରୂପୀ ପଦ୍ମ ଶୁଷ୍କ ହେଉଛି, ଏବଂ ଜୀବନ ରୂପୀ ମକରା ଏକ ମହୁର୍ତ୍ତରେ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଏ, ତେବେ ଲୋକଙ୍କର ସଂସାର ସରୋବର ଶୁଖି ଯାଏ ।
ଯଦା ଯଦା ପାକମ୍ ଉପୈତି ନୂନଂ ତଦା ତଦେଯଂ ନତିମ୍ ଆତନୋତି । ଜରାଭରାନଲ୍ପନଵପ୍ରସୂନଵିଜର୍ଜରା କାଯଲତା ନରାଣାମ୍
ଯେତେବେଳେ ଶରୀର ପକେ, ସେତେବେଳେ ବୟସ, ଭାର ଓ ଦୁର୍ବଳତାରେ ଏହି ଦେହ ଲତା ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ି ଯାଏ ।
ତୃଷ୍ଣାନଦୀ ସାରତରପ୍ରଵାହଗ୍ରସ୍ତାଖିଲାନନ୍ତପଦାର୍ଥଜାତା । ତଟସ୍ଥସନ୍ତୋଷସୁଵୃକ୍ଷମୂଲନିକାଷଦକ୍ଷା ଵହତୀହ ଲୋକେ
ତୃଷ୍ଣା ନଦୀ ତୀବ୍ର ଧାରାରେ ସମସ୍ତ ଅନେକ ଜିନିଷକୁ ଭାହି ନେଉଛି, ଏହି ଜଗତରେ ଏହା ସନ୍ତୋଷ ଗଛର ମୂଳକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଛି ।
ଶରୀରନୌଶ୍ ଚର୍ମନିବଦ୍ଧବନ୍ଧା ଭଵାମ୍ବୁଧାଵ୍ ଆଲୁଲିତା ଭ୍ରମନ୍ତୀ । ପ୍ରଵ୍ରୋଡ୍ଯତେ ପଞ୍ଚଭିର୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଖ୍ଯୈର୍ ଅଧୋ ଵହନ୍ତୀ ମକରୈର୍ ଅଧୀନା
ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧା ଶରୀର ନୌକା ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଉଠିପଡ଼ି ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ, ପାଞ୍ଚଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନାମକ ମଗର ତଳେ ଏହା ତଳକୁ ଏଣାଯାଏ ।
ତୃଷ୍ଣାଲତାକାନନଚାରିଣୋ ଽମୀ ଶାଖାଶତଂ କାମମହୀରୁହେଷୁ । ପରିଭ୍ରମନ୍ତଃ କ୍ଷପଯନ୍ତି କାମମ୍ ମନୋମୃଗା ନୋ ଫଲମ୍ ଆପ୍ନୁଵନ୍ତି
ମନର ମୃଗମାନେ ତୃଷ୍ଣା ଲତା ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲନ୍ତି, ଅନେକ କାମ ଗଛର ଶାଖା ଉପରେ ଚଡ଼ି ଚଡ଼ି ଦୂଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେବେ ଫଳ ପାଉନାହାନ୍ତି ।
କୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଦୂରାସ୍ତଵିଷାଦମୋହାସ୍ ସ୍ଵାମ୍ଯେଷ୍ଵ୍ ଅନୁତ୍ସିକ୍ତମନୋଽଭିରାମାଃ । ସୁଦୁର୍ଲଭାସ୍ ସମ୍ପ୍ରତି ସୁନ୍ଦରୀଭିର୍ ଅନାହତାନ୍ତଃକରଣା ମହାନ୍ତଃ
କଷ୍ଟରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ମୂଢତାରୁ ଦୂରେ ରହନ୍ତି, ମନ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ସ୍ଵାମୀଭାବରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁନ୍ଦରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ମହାନ।
ତରନ୍ତି ମାତଙ୍ଗଘଟାତରଙ୍ଗଂ ରଣାମ୍ବୁଧିଂ ଯେ ମଯି ତେ ନ ଶୂରାଃ । ଶୂରାସ୍ ତ ଏଵେହ ମନସ୍ତରଙ୍ଗଂ ଯେ ହୀନ୍ଦ୍ରିଯାମ୍ଭୋଧିମ୍ ଇମଂ ତରନ୍ତି
ମତ୍ସ୍ୟ ଦଳର ତରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ସାଗର ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ସହସୀ ନୁହେଁ; ଏଠାରେ ସେମାନେ ଠିକ୍ ସହସୀ, ଯେଉଁମାନେ ମନର ତରଙ୍ଗ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସାଗରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି।
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟପର୍ଯନ୍ତଫଲାଭିରାମା ନ ଦୃଶ୍ଯତେ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଏଵ କାଚିତ୍ । କ୍ରିଯା ଦୁରାଶାହତଚିତ୍ତଵୃତ୍ତେର୍ ଯାମ୍ ଏତ୍ଯ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିମ୍ ଉପୈତି ଲୋକଃ
କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ଯାହା ସହଜ ଓ ସଫଳ ଫଳରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ଅନ୍ୟଥା, ଅସାର ଆଶାରେ ମନ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଥିଲେ, ଏହି ପୃଥିବୀ କେବଳ ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
କୀର୍ତ୍ଯା ଜଗଦ୍ ଦିକ୍କୁହରଂ ପ୍ରତାପୈଶ୍ ଶ୍ରିଯା ଗୃହଂ ସତ୍ତ୍ଵବଲେନ ଲକ୍ଷ୍ମୀମ୍ । ଯେ ପୂରଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅକ୍ଷତଧର୍ମବନ୍ଧା ନ ତେ ଜଗତ୍ଯାଂ ସୁଲଭା ମନୁଷ୍ଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କୀର୍ତ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ, ପ୍ରଭାବରେ ଦିଗନ୍ତକୁ, ଧନରେ ଘରକୁ ଓ ନୀତିର ଶକ୍ତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ବନ୍ଧନ ଅଟୁଟ, ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ସହଜରେ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅପ୍ଯ୍ ଅନ୍ତରସ୍ଥଂ ଗିରିଶୈଲଭିତ୍ତେର୍ ଵଜ୍ରାଲଯାଭ୍ଯନ୍ତରସଂସ୍ଥିତଂ ଵା । ସର୍ଵଂ ସମାଯାନ୍ତି ସମିଦ୍ଧଵେଗାସ୍ ସର୍ଵାଶ୍ ଶ୍ରିଯସ୍ ସନ୍ତତମ୍ ଆପଦଶ୍ ଚ
ପାହାଡ଼ର ଭିତରେ କିମ୍ବା ହୀରା ଦୁର୍ଗର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ, ଧନ-ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ, କାରଣ ସଉଭାଗ୍ୟ ଓ ଅପସଉଭାଗ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଆସିଥାଏ।
ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ଦାରାଶ୍ ଚ ଧନଂ ଚ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯତେ ତାତ ରସାଯନଂ ଵ । ସର୍ଵଂ ତୁ ତନ୍ ନୋପକରୋତ୍ଯ୍ ଅଥାନ୍ତେ ଯତ୍ରାତିରମ୍ଯା ଵିଷମୂର୍ଛନୈଵ
ପୁଅ, ଜଣେ, ଧନ ଏମିତି ମନରେ ଭାବି ନିଆଯାଏ, ଯେପରି ରସାୟନ; କିନ୍ତୁ ଏହାମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ବିଷ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ଵିଷାଦଯୁକ୍ତୋ ଵିଷମାମ୍ ଅଵସ୍ଥାମ୍ ଉପାଗତଃ କାଯଵଯୋଽଵସାନେ । ଭାଵାନ୍ ସ୍ମରନ୍ ସ୍ଵାନ୍ ଅଭିଧର୍ମରିକ୍ତାଞ୍ ଜନୋ ଜରାଵାନ୍ ଅଭିଦହ୍ଯତେ ଽନ୍ତଃ
ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଏବଂ ଶରୀରର ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ବିଷ ଭରା ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମଣିଷ ନିଜର ଜୀବନର ଅନୁଭବଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇଥାଏ—ଯେଉଁଠି କିଛି ସତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ—ସେତେବେଳେ ବୟସର ଆଗୁନିରେ ଭିତରେ ଭିତରେ ପୁଡ଼ିଯାଏ।
କାମାର୍ଥଧର୍ମାପ୍ତିକୃଶାନ୍ତରାଭିଃ କ୍ରିଯାଭିର୍ ଆଦୌ ଦିଵସାନି ନୀତ୍ଵା । ଚେତଶ୍ ଚଲଦ୍ ବର୍ହିଣପିଞ୍ଛଲୋଲଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିମ୍ ଆଗଚ୍ଛତୁ କେନ ପୁଂସଃ
ଆରମ୍ଭରେ ମଣିଷ ଆପଣ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୋଗ, ଧନ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା କ୍ଷୀଣ ଓ ଅନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଦେଉଥିବା କାମକାର୍ଯ୍ୟରେ କଟାଏ; ତାହାର ମନ ମୟୂରପଙ୍ଖା ପରି ଅଶାନ୍ତ ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ। ଏପରି ମଣିଷ କେମିତି ଏକଥରେ ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବ?