ସୁତାଲୋତ୍ତାଲନାରାଚରାଜିରେଚିତଚାରଣମ୍ । କଲ୍ପାଭ୍ରପଟଲାସାରଧାରାଦଲିତପର୍ଵତମ୍
ଏଠାର ରାସ୍ତା ଦେବକନ୍ୟା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଏଠାର ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶାଳ କଳ୍ପମେଘର ଝରଣା ଭାଙ୍ଗିଦେଇଛି।
ମୁଷ୍ଟିପ୍ରହାରପିଷ୍ଟାଂସମତ୍ତୈରାଵଣଵାରଣମ୍ । ମହାଶନିଵିନିଷ୍ପେଷପିଷ୍ଟୋଡ୍ଡୀନକୁଲାଚଲମ୍
ଏଠାର ହାତୀମାନେ ମୁଷ୍ଟିର ଆଘାତରେ ପିସିଯାନ୍ତି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗ୍ରହପତନରେ ପାହାଡ଼ମାଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚିତ୍ରାଯିତ ହୋଇଯାଏ।
କୁପିତାଗ୍ନିଜ୍ଵଲଜ୍ଜ୍ଵାଲାଜାଲୈର୍ ଜ୍ଵଲିତଦାନଵମ୍ । ଏକାଞ୍ଜଲିପୁଟାନୀତସମୁଦ୍ରୋତ୍ସାଦିତାନଲମ୍
ଏଠାର ଦାନବମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳାରେ ପୁଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଏଠାର ଅଗ୍ନି ଏକ ହାତରେ ଉଠାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଯାଏ।
ଚାନ୍ଦ୍ରଶୈତ୍ଯାଦିସମ୍ଭାରଶିଲୀକୃତମହାଜଲମ୍ । ଵନଵ୍ଯୂହେନ୍ଧନାଗ୍ନ୍ଯର୍ଚିର୍ଦ୍ରାଵିତାମ୍ବୁଶିଲୋଚ୍ଚଯମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶୀତଳତାରେ ଏହାର ବିଶାଳ ଜଳ ଜମିଯାଏ, ଓ ଅଟାଳ ପାଥର ଗଛବନର ଅଗ୍ନିର ତାପରେ ଗଳିଯାଏ।
ଅସ୍ତ୍ରନିର୍ମିତଦୁର୍ଵାରତମଃକଲ୍ପାନ୍ତରାତ୍ରିକମ୍ । ମାଯାସୂର୍ଯଗଣୋଦ୍ଦ୍ଯୋତପୀତାତନୁତମଃପଟମ୍
ଅସ୍ତ୍ରରେ ସୃଷ୍ଟ ଅପାର ଅନ୍ଧକାରରେ ଏହାର ସୃଷ୍ଟିପ୍ରଳୟର ରାତି ଢାକିଯାଏ, ଓ ମାୟାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଏହାର କ୍ଷୀଣ ଅନ୍ଧାର ପଟ ହରାଯାଏ।
ମାଯାଗ୍ନିଵର୍ଷନିପତତ୍କଲ୍ପାନ୍ତଗଣଵର୍ଷଣମ୍ । ସଧ୍ରୀଙ୍କାରାଗ୍ନିପଵନଶସ୍ତ୍ରସଙ୍ଘଟ୍ଟକର୍ଷଣମ୍
ମାୟାର ଆକାଶରୁ ପଡୁଥିବା ଅଗ୍ନିବର୍ଷା ଏହାର ସୃଷ୍ଟିପ୍ରଳୟର ବର୍ଷା ହେଉଛି, ଓ ଅଗ୍ନି, ପବନ ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ଠୋକାଠୋକିରେ ଏହାର ଝଡ଼ ବେଗବାନ୍ତି ହୁଏ।
ଵଜ୍ରଵର୍ଷଵିନିର୍ଧୂତଶୈଲଵର୍ଷାସ୍ତ୍ରସମ୍ଭଵମ୍ । ନିଦ୍ରାବୋଧାସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧାଢ୍ଯଂ ସଵର୍ଷାଵଗ୍ରହାସ୍ତ୍ରକମ୍
ବଜ୍ରବର୍ଷାରେ ପାହାଡ଼ର ବର୍ଷା ଉଡ଼ିଯାଏ, ଓ ନିଦ୍ରା, ଜାଗ୍ରତ, ବର୍ଷା ଓ ଗ୍ରହବଳୀ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଏହାର ଯୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ।
ଵହତ୍କ୍ରକଚଵୃକ୍ଷାସ୍ତ୍ରଂ ଜଲାଗ୍ନ୍ଯସ୍ତ୍ରରଣାନ୍ଵିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧଵିଷମଂ ତମସ୍ତେଜୋଽସ୍ତ୍ରଶାରିତମ୍
କୁହାଡ଼ି, ଗଛ କାଟିବା ଉପକରଣ, ପାଣି ଓ ଅଗ୍ନିର ଅସ୍ତ୍ର, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର—ଏସବୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଆଲୋକର ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅସ୍ତ୍ରୋଦ୍ଗୀର୍ଣାଯୁଧାନୀକନୀରନ୍ଧ୍ରସକଲାମ୍ବରମ୍ । ଶିଲାଵର୍ଷାସ୍ତ୍ରଵଲିତଂ ଵହ୍ନିଵର୍ଷାସ୍ତ୍ରଭାସୁରମ୍
ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ରର ସେନା ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିଯାଇଥିଲା, ପାଥର ବର୍ଷା ଦେଇ ଶୋଭିତ ଓ ଅଗ୍ନି ବର୍ଷା ଅସ୍ତ୍ରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇଥିଲା।
ପତାକାମୃଷ୍ଟଶଶିକୈଶ୍ ଚକ୍ରଚୀତ୍କାରଗର୍ଜିତୈଃ । ମୁହୂର୍ତେନ ରଥୈର୍ ଲଙ୍ଘିତୋଦଯାସ୍ତମଯାଚଲମ୍
ପତାକାଗୁଡ଼ିକୁ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଛୁଇଁଯାଇଥିଲା, ଚକ୍ରର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦରେ ଆକାଶ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା, ଏବଂ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରଥମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ପାହାଡ଼କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଇଥିଲେ।
ଵଜ୍ରପ୍ରହାରାଵିରତମ୍ରିଯମାଣମହାସୁରମ୍ । ଶୁକ୍ରାମରମହାଵିଦ୍ଯାଜାଯମାନାପରାସୁରମ୍
ବଜ୍ର ପ୍ରହାରରେ ଅବିରତ ଭାବେ ଆଘାତ ପାଇ ମହା ଦାନବମାନେ ମରୁଥିଲେ; ଶୁକ୍ର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରରୁ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲେ।
ଶୁଭଗ୍ରହମହାକେତୁପାଲିତାନାମ୍ ଇତସ୍ ତତଃ । ଉତ୍ପାତମଙ୍ଗଲୌଘାନାଂ ଯୁଦ୍ଧୈର୍ ଉଦ୍ଧତକନ୍ଧରମ୍
ଶୁଭ ଗ୍ରହ ଓ ବଡ଼ ଧୁମ୍ରକେତୁମାନେ ଏଠା ଉଠା ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ବେଳେ, ବିପଦ ଓ ଶୁଭ ସଙ୍କେତମାନଙ୍କର ଭିଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ତେଜନାରେ ମୁଣ୍ଡ ଉଁଚା କରିଥିଲେ।
ସାଦ୍ରିଖୋର୍ଵୀସମୁଦ୍ରଦ୍ଯୁ ଜଗଦ୍ ରୁଧିରଵାରିଭିଃ । ଫୁଲ୍ଲୈକକିଂଶୁକଵନଂ କୁର୍ଵଦ୍ ଦୁର୍ଵାରଵୈରତଃ
ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର ଓ ଆକାଶ ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ରକ୍ତ ଧାରାରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଅପରାଜେୟ ଶତ୍ରୁତା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଫୁଲିଥିବା କିମ୍ଶୁକ ଜଙ୍ଗଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପର୍ଵତପ୍ରତିମାସଙ୍ଖ୍ଯଶଵପୂର୍ଣମହାର୍ଣଵମ୍ । ସମଗ୍ରତରୁଶାଖାଂସଲମ୍ବଲୋଲମହାଶଵମ୍
ପାହାଡ଼ ଗଣନା ଯେତେ ଲୋକ ମୃତଦେହ ଥିଲା, ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଗଛର ଡାଳି ଓ ତଣ୍ଡରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମୃତଦେହ ଝୁଲି ହଲୁଚି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ନୀଯମାନୈସ୍ ସ୍ଵଵାତାକ୍ତୈଃ ପକ୍ଷପୁଷ୍ପଲସତ୍ଫଲୈଃ । ତାଲୋତ୍ତାଲୈଶ୍ ଶରଵ୍ରାତଵନୈର୍ ଵ୍ଯାପ୍ତନଭସ୍ତଲମ୍
ପବନରେ ଉଡ଼ୁଥିବା, ପଖ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲଗା ଥିବା ଉଚ୍ଚ ତାଳ ଗଛ ଓ ବଣ୍ୟ ଶରମାଳା ଆକାଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥିଲା।
ପର୍ଵତପ୍ରତିମାସଙ୍ଖ୍ଯକବନ୍ଧଵନବାହୁଭିଃ । ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିଃ ପତିତାମ୍ଭୋଦଵିମାନସୁରତାରକମ୍
ପାହାଡ଼ ପରି ଅନେକ ଲାଶ ହାତ ଦେଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେବାଙ୍ଗନା ଓ ତାରାମାନେ ଆକାଶର ରଥରୁ ଖସି ପଡ଼ି, ତଳେ ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଶରଶକ୍ତିଗଦାପ୍ରାସପଟ୍ଟିସପ୍ରୋତପର୍ଵତମ୍ । ଲୋକସପ୍ତକଵିଭ୍ରଷ୍ଟକୁଡ୍ଯଖଣ୍ଡାଚିତାମ୍ବରମ୍
ତୀର, ବଣ, ଗଦା, ଭାଲା ଓ ତଳୱାରରେ ପାହାଡ଼ମାନେ ଛିଦ୍ର ହୋଇଯାଉଥିଲେ; ସାତ ଲୋକର ଭିତିର ଟୁକୁଡ଼ା ଆକାଶରେ ଛିଟିଯାଇଥିଲା।
ଅନାରତରସନ୍ମତ୍ତକଲ୍ପାଭ୍ରଦୃଢଦୁନ୍ଦୁଭି । ପୃଷ୍ଠଶବ୍ଦଶ୍ରଵୋନ୍ନାଦପାତାଲତଲଵାରଣମ୍
ଅବିରତ ଓ ମତାଳ ମେଘ ପରି ଭୟଙ୍କର ଢୋଲର ଶବ୍ଦ ଏତେ ଉଚ୍ଚ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପାତାଳର ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଉଥିଲେ।
ଵିନାଯକକରାକୃଷ୍ଟଦୀର୍ଘଦାନଵପର୍ଵତମ୍ । ଏକଦିକ୍ତଟନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦସିଦ୍ଧସାଧ୍ଯମରୁଦ୍ଗଣମ୍
ବିନାୟକ ଭଳି ଦେଉତାଙ୍କର ହାତରେ ଦୀର୍ଘ ଦାନବ ପାହାଡ଼ ଉଠାଯାଉଥିଲା; ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ ଓ ପବନଦେବତାମାନେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ରହିଥିଲେ।
ପଲାଯମାନଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାମରଚାରଣମ୍ । ଶଵୀଭୂତକ୍ଷତକ୍ଷୀଣପତଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵନାଯକମ୍
ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଦେବତା ଓ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ; ତାଙ୍କର ନାୟକମାନେ ଆହତ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ମୃତଦେହ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
କିଞ୍ଚିଲ୍ଲବ୍ଧଜଯପ୍ରାଯଦୈତ୍ଯଦାନଵମଣ୍ଡଲମ୍ । ଦୂଯମାନସୁରାନୀକମ୍ ଏକାନ୍ତୋଦ୍ଵିଗ୍ନଵାସଵମ୍
ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନା ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକାକୀ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ଦଢ଼ିଥିଲେ।
ଉତ୍ତରାଶାମିଲଦ୍ଵହ୍ନିରକ୍ତହେତିବୃହତ୍ପ୍ରଭମ୍ । ପ୍ରତିକ୍ଷଣଂ ଲସଦ୍ଦାହପ୍ରକାଶତିମିରୋଲ୍ବଣମ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଲାଲ ଅସ୍ତ୍ରର ଆଲୋକରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହାର ତୀବ୍ର ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ ଶିଖା ଏକେକ୍ଷଣରେ ଚମକୁଥିଲା ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିଲା।
ଵଵୁର୍ ଅଶନିନିପାତପିଣ୍ଡିତାଙ୍ଗା ଦଲିତଶିଲାଶକଲା ଦିଶାଂ ମୁଖେଷୁ । ପ୍ରଲଯସମଯସୂଚକାସ୍ ସୁରାଣାମ୍ ଉରୁତରଘର୍ଘରଘସ୍ମରାସ୍ ସମୀରାଃ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ଦେହ ଓ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ପାହାଡ଼ର ଟୁକୁଡ଼ା ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ବିକିରିତ ହେଉଥିଲା; ବଡ଼ ବଡ଼ ସାପ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଘର୍ଘରାହଟ ସହିତ ପବନ ବହୁଥିଲା, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଳୟର ସଙ୍କେତ ଥିଲା।
ଵହତ୍ସ୍ଵ୍ ଅସୃକ୍ପ୍ରଵାହେଷୁ ଗଙ୍ଗାପୂରେଷ୍ଵ୍ ଇଵାମ୍ବରାତ୍ । ଦାମ୍ନି ଵେଷ୍ଟିତଦେଵୌଘେ ମୁକ୍ତକ୍ଷ୍ଵେଡାଘନାରଵେ
ରକ୍ତ ଝରଣା ଭଳି ବହୁଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରୁ ବହୁଥିବା ବଡ଼ ଗଙ୍ଗା ପରି, ଦେବତାମାନେ ଦାମରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ, ମୁକ୍ତ ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଵ୍ଯାଲେ ନିଜକରାକୃଷ୍ଟିପିଷ୍ଟସର୍ଵସୁରାଲଯେ । କଟେ କଠିନସଂରମ୍ଭସଙ୍ଗରାଚ୍ଛାଦିତାମରେ
ସର୍ପଟି ନିଜ ହାତରେ ସମସ୍ତ ଦେବଲୋକକୁ ଧରି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥିଲା, ତାହାର କଠିନ ଯୁଦ୍ଧ ରବରେ କମଳକୁ ତାହାର କମରେ ଲୁଚାଇ ଦେଇଥିଲା।
ଐରାଵଣେ କ୍ଷୀଣମଦେ ପଲାଯନପରାଯଣେ । ପ୍ରଵୃଦ୍ଧେ ଦାନଵାନୀକେ ମଧ୍ଯାହ୍ନ ଇଵ ଭାସ୍କରେ
ଏଇରାବତଙ୍କର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ, ଦାନବ ସେନା ବଡ଼ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲା, ଯେପରି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଘନ ମେଘ ଢାକି ଦେଇଥାଏ।
ପତିତାର୍ଧାଯୁଧାଙ୍ଗାନି ପ୍ରସ୍ରଵଦ୍ରୁଧିରାଣି ଚ । ପଯାଂସୀଵ ଵିସେତୂନି ଦେଵସୈନ୍ଯାନି ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ରକ୍ତ ଝରିଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଆଣ୍ଡରୁ ପାଣି ବହିଯିବା ପରି ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଯାଉଥିଲେ।
ଦାମଵ୍ଯାଲକଟାସ୍ ତାନି ଚିରମ୍ ଅନ୍ତର୍ହିତାନ୍ଯ୍ ଅପି । ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ ଲସନ୍ନାଦମ୍ ଇନ୍ଧନାନୀଵ ପାଵକାଃ
ସେଇ ଦାମ, ସର୍ପ ଓ ବେଳ୍ଟଗୁଡ଼ିକ, ବହୁଦିନ ଲୁଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଗୁନି ଜେମିତି ଜଳାଣା ପଛରେ ଲାଗିଯାଏ, ସେମାନେ ଗର୍ଜନ କରି କ୍ଷୁଦ୍ର ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଭଳି ଚାଲିଗଲେ।
ଅନ୍ଵିଷ୍ଟାନ୍ ଅପି ଯତ୍ନେନ ନାଲଭନ୍ତାସୁରାସ୍ ସୁରାନ୍ । ଘନଜାଲଵନୋଡ୍ଡୀନାନ୍ ସିଂହା ହରିଣକାନ୍ ଇଵ
ଦାନବମାନେ ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ କୁହାଯିବାକୁ ମିଳିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଘନ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଯାଇଥିବା ହରିଣାକୁ ସିଂହ ଖୋଜିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଲବ୍ଧେଷ୍ଵ୍ ଅମରୌଘେଷୁ ଦାମଵ୍ଯାଲକଟାସ୍ ତଦା । ଜଗ୍ମୁଃ ପାତାଲକୋଶସ୍ଥଂ ପ୍ରଭୁଂ ପ୍ରମୁଦିତାଶଯାଃ
ଦେବମାନେ ମିଳିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି, ସେଇ ଦାମ, ସର୍ପ ଓ ବେଳ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଖୁସି ହୋଇ, ପାତାଳର ଧନଭଣ୍ଡାରରେ ବସୁଥିବା ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।