ଶୁଦ୍ଧିମ୍ ଏତି ଯଦା ଚେତସ୍ ତଦା ଜୀଵୋ ଭଵେଚ୍ ଚିତିଃ । ଶୁଦ୍ଧା ଚ ସା ସର୍ଵଗତା ତେନ ସମ୍ମେଲନଂ ମିଥଃ
ଯେତେବେଳେ ମନ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଜୀବ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ହୁଏ; ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବାରୁ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରରେ ଏକାତ୍ମତାରେ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ସର୍ଵେଷାଂ ପଦ୍ମଜାଦୀନାଂ ସ୍ଵସତ୍ତାଭ୍ରମପୂରକଃ । ଜଗଦ୍ଦୀର୍ଘମହାସ୍ଵପ୍ନସ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ଅନ୍ତସ୍ ସମୁତ୍ଥିତଃ
ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ନିଜ ଭ୍ରମରେ ପୂରଣ କରୁଥିବା ଏହି ବିଶ୍ୱର ଦୀର୍ଘ ଓ ବଡ଼ ସ୍ୱପ୍ନଟି ସ୍ୱୟଂ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ସ୍ଵପ୍ନାତ୍ ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତରଂ ଯାନ୍ତି କାଶ୍ଚିଦ୍ ଭୂତପରମ୍ପରାଃ । ତେନୋପଲମ୍ଭଃ କୁଡ୍ଯାଦାଵ୍ ଆସାଂ ଦୃଢତରସ୍ ସ୍ଥିତଃ
କିଛି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଗୋଟିଏ ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଆଉ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଏହିପରି ତାଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ଦେଉଳ ବା ଦିଵାଲ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରହିଯାଏ।
ଯଦ୍ ଯତ୍ର ଚିଦ୍ ଭାଵଯତି ତତ୍ ତତ୍ରାଶୁ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ତଯା ସ୍ଵପ୍ନେ ଽପି ଯଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ତତ୍କାଲେ ସତ୍ଯମ୍ ଏଵ ତତ୍
ଚେତନା ଯେଉଁଠି ଯାହା କଳ୍ପନା କରେ, ସେଠି ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସତ୍ୟ ହୋଇଯାଏ; ଏହିପରି, ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସମୟରେ ତାହା ସତ୍ୟ ହୁଏ।
ଚିଦଣୋର୍ ଅନ୍ତରେ ସନ୍ତି ସମସ୍ତାନୁଭଵାଣଵଃ । ଯଥା ବୀଜାନ୍ତରେ ପତ୍ତ୍ରଲତାପୁଷ୍ପଫଲାଣଵଃ
ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତିର ଅଣୁଅଣୁ ରହିଛି, ଯେପରି ଗଛବିଜର ଭିତରେ ପତ୍ର, ଲତା, ଫୁଲ ଓ ଫଳର ଅଣୁଅଣୁ ରହିଥାଏ।
ପରମାଣୁଂ ଜଗଦ୍ ଅନ୍ତର୍ ଧତ୍ତେ ଚିତ୍ପରମାଣୁକଃ । ଲୀନମ୍ ଆକାଶମ୍ ଆକାଶେ ଦ୍ଵୈତୈକ୍ଯଭ୍ରମମ୍ ଉତ୍ସୃଜ
ଚେତନାର ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶ ନିଜ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରେ, ଯେପରିକି ଆକାଶ ଆକାଶ ଭିତରେ ଲୁଚିଥାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟତା ଓ ଏକତାର ଭ୍ରମକୁ ଛାଡିଦିଅ।
ଦେଶକାଲକ୍ରିଯାଦ୍ଯାଖ୍ଯୈସ୍ ସ୍ଵୈର୍ ଏଵାଣୁଭିର୍ ଏଵ ଚିତ୍ । ଅଣୂନ୍ ଅନୁଭଵତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଇତରାଣୋର୍ ଅସମ୍ଭଵାତ୍
ଚେତନା ନିଜର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେଶ, କାଳ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିନ୍ନତାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଅନୁଭବ କରେ; କାରଣ ଗୋଟିଏ ଅଣୁ ଅନ୍ୟ ଅଣୁକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଯଂ ସର୍ଵସ୍ଯ କଚିତସ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛଶ୍ ଚିଦଣୁଷଣ୍ଡକଃ । ବ୍ରହ୍ମାଦେଃ କୀଟନିଷ୍ଠସ୍ଯ ଦେହଦୃଷ୍ଟ୍ଯାନୁଭାଵିତଃ
ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚେତନା ଅଂଶମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ହେଉଛନ୍ତି; ଏହି ଅଂଶମାନେ ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ କୀଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେହ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
କଚିତଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଏଵେହ ଵସ୍ତୁତସ୍ ତୁ ନ କିଞ୍ଚନ । ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵତ୍ଵଂ ସ୍ଵାଦଯନ୍ତେ ଦ୍ଵୈତଂ ଚିତ୍ପରମାଣଵଃ
ଏଠାରେ କେବଳ ଥୋଡ଼ା ଅଂଶ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ କିଛି ନୁହେଁ; ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟତାକୁ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରକଚତି ସ୍ଫାରଦେହଶ୍ ଚିଦଣୁଷଣ୍ଡକଃ । ନେତ୍ରାଦିକୁସୁମଦ୍ଵାରୈସ୍ ସଂଵିଦାମୋଦମ୍ ଉଦ୍ଗିରନ୍
ଚେତନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁମାନେ ଗଠିତ, ନିଜେ ଆଲୋକିତ ହୁଏ। ଆଖି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଜ୍ଞାନର ଆନନ୍ଦକୁ ବାହାରକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ସମ୍ପଶ୍ଯତୀତରାନ୍ କଶ୍ଚିଦ୍ ବହୀରୂପେଣ ଚିଦ୍ଘନାନ୍ । ସର୍ଵଗତ୍ଵାଦ୍ ଅନାଶତ୍ଵାଦ୍ ଦୃଶ୍ଯବୀଜସ୍ଯ ଵୈ ଚିତେଃ
କେହି ବାହାରେ ଅନ୍ୟ ଆକୃତିମାନେକୁ ଘନ ଚେତନାର ରୂପରେ ଦେଖନ୍ତି, କାରଣ ଚେତନା ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କର ମୂଳ।
ଅନ୍ତର୍ ଏଵାଖିଲଂ କଶ୍ଚିତ୍ ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅଵିକଲଂ ଜଗତ୍ । ତତ୍ରାତିକାଲଂ କଲନାଦ୍ ଉନ୍ମଜ୍ଜତି ନିମଜ୍ଜତି
ଅନ୍ୟଜଣ ମନରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅଖଣ୍ଡ ଭାବରେ ଦେଖେ। ସେଠାରେ କାଳର ଗଣନା ଦ୍ୱାରା କେବେ ଉପରକୁ ଉଠେ, କେବେ ତଳକୁ ପଡ଼େ।
ସ୍ଵପ୍ନାତ୍ ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତରଂ ତତ୍ର ତଥା ପଶ୍ଯନ୍ ପୁନଃ ପୁନଃ । ମିଥ୍ଯାଵଟେଷୁ ଲୁଠିତଶ୍ ଶିଲେଵ ଶିଖରଚ୍ଯୁତା
ସେଠାରେ, ପୁନିପୁନି ଗୋଟିଏ ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଦେଖି, ମିଥ୍ୟା ଜଗତରେ ପଡ଼ି ରହେ, ଯେପରି ଗିରିଶୃଙ୍ଗରୁ ପଡ଼ିଥିବା ପଥର ଭଳି।
କେଚିତ୍ ସମ୍ମୀଲିତାଃ କେଚିଦ୍ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵ ଭ୍ରମେ ସ୍ଥିତାଃ । ମଗ୍ନାସ୍ ସ୍ଵସଂଵିଦ୍ରସତସ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ତୋ ଦେହିଷଣ୍ଡକାଃ
କେହିମାନେ ନିଜକୁ ବନ୍ଦ କରି ରହନ୍ତି, କେହିମାନେ ନିଜ ମନର ଭ୍ରମରେ ଅଟକି ରହନ୍ତି; ନିଜ ଜ୍ଞାନରେ ବିଲୀନ ହୋଇ, ଏହି ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନେ ନିଜ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ସ୍ଵଯମ୍ ଅନ୍ତଃ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ଯେ ଜଗଜ୍ଜୀଵସମ୍ଭ୍ରମମ୍ । ତୈଃ କୈଶ୍ଚିତ୍ ତତ୍ ତଥା ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଅସତ୍ସ୍ଵପ୍ନଵଦ୍ ଆଶ୍ରିତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ମନରେ ବିଶ୍ୱ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କର ଉତ୍କଳାତା ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଏହାକୁ ଅସତ୍ୟ, ସ୍ୱପ୍ନର ଭଳି ଅସାର ବୋଲି ଭାବନ୍ତି।
ସର୍ଵାତ୍ମତ୍ଵାତ୍ ସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ ତଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ସତ୍ଯମ୍ ଆତ୍ମନି । ସର୍ଵଗୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଯତ୍ର ତତ୍ର ସର୍ଵମ୍ ଉଦେତି ହି
ସମସ୍ତଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବାରୁ, ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଅଛି, ସେଠାରେ ନିଜ ମନରେ ସତ୍ୟ ଅନୁଭବ ହୁଏ; ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଅଛି, ସେଠି ସମସ୍ତ କିଛି ଉଦିତ ହୁଏ।
ଜୀଵାନ୍ତଃ ପ୍ରତିଭାସସ୍ଯ ସର୍ଗସ୍ଯ ପୁନର୍ ଅନ୍ତରେ । ଜୀଵଷଣ୍ଡ ଉଦେତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈସ୍ ତସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଇତରୋ ଽପି ଚ
ଜୀବମାନଙ୍କ ମନ ଭିତରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଦେଖାଯିବା ମଧ୍ୟରେ, ଜୀବମାନଙ୍କ ଦଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଉଦିତ ହୁଏ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଆଉ ଏକ ଦଳ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଜୀଵାନ୍ତର୍ ଜାଯତେ ଜୀଵସ୍ ତସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଅପି ଜୀଵକଃ । ସର୍ଵତ୍ର ରମ୍ଭାଦଲଵଜ୍ ଜୀଵବୀଜଂ ପ୍ରଜୀଵତି
ଏକ ଜୀବର ଭିତରେ ଆଉ ଏକ ଜୀବ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ଏହିପରି ଏହାର ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଆଉ ଏକ ଜୀବ ରହିଛି। ସମସ୍ତଠାରେ, କଦଳୀପତ୍ରର ପତ୍ର ଭଳି, ଜୀବନର ବୀଜ ସଦା ଅଙ୍କୁରିତ ହେଉଛି।
ଦୃଶ୍ଯବୁଦ୍ଧିପରାଵୃଦ୍ଧି ସମମ୍ ଏତଦ୍ ଅନନ୍ତକମ୍ । ହେମ୍ନୀଵ କଟକାଦିତ୍ଵଂ ପରିଜ୍ଞପ୍ତ୍ଯୈଵ ନଶ୍ଯତି
ଦୃଶ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ବୃଦ୍ଧି-ହ୍ରାସ ସମୟେ ସମୟେ ଅନନ୍ତ ଭାବେ ଚାଲିଥାଏ; ସୁନା ଯେପରି ଆଭୂଷଣ ଆକାର ନେଉଥାଏ, ସେପରି ମାନସିକ ଧାରଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।
ଵିଚାରୋ ଯସ୍ଯ ନୋଦେତି କୋ ଽହଂ କିମ୍ ଇଦମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ତସ୍ଯାଦ୍ଯନ୍ତାଵିମୁକ୍ତୋ ଽସୌ ଦୀର୍ଘୋ ଜୀଵଜ୍ଵରଭ୍ରମଃ
ଯାହାଙ୍କର ମନରେ 'ମୁଁ କିଏ? ଏହା କଣ?' ଭାବନା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନର ଭ୍ରମ ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଛାଡ଼ି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ।
ଵିଚାରଃ ଫଲିତସ୍ ତସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଯସ୍ଯ ସନ୍ମତେଃ । ଦିନାନୁଦିନମ୍ ଆଯାତି ତାନଵଂ ଭୋଗଗୃଧ୍ନୁତା
ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଫଳିତ ହୋଇଛି ଓ ଜ୍ଞାନ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କର ଭୋଗ ଆସକ୍ତି ପ୍ରତିଦିନ କମିଯାଏ।
ଯଥା ଦେହୋପଯୁକ୍ତଂ ହି କରୋତ୍ଯ୍ ଆରୋଗ୍ଯମ୍ ଔଷଧମ୍ । ତଥେନ୍ଦ୍ରିଯଜଯେ ନ୍ଯସ୍ତୋ ଵିଵେକଃ ଫଲିତୋ ଭଵେତ୍
ଯେପରି ଶରୀର ପାଇଁ ଠିକ୍ଭାବେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଔଷଧ ଶୁସ୍ଥତା ଆଣେ, ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ବିବେକ ବ୍ୟବହାର କଲେ ତାହାର ଫଳ ମିଳେ।
ଵିଵେକୋ ଽସ୍ତି ଵଚସ୍ଯ୍ ଏଵ ଚିତ୍ରେ ଽଗ୍ନିର୍ ଇଵ ଭାସୁରଃ । ଯସ୍ଯ ତେନ ପରିତ୍ଯକ୍ତା ଦୁଃଖାଯୈଵ ଵିଵେକିତା
ଯାହାଙ୍କର ବିବେକ କେବଳ କଥାରେ ରହିଯାଏ, ତାହା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଏ; ଯିଏ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଯଥା ସ୍ପର୍ଶେନ ପଵନସ୍ ସତ୍ତାମ୍ ଆଯାତି ନୋ ଗିରା । ତଥେଚ୍ଛାତାନଵେନୈଵ ଵିଵେକୋ ଽସ୍ଯେତି ବୁଧ୍ଯତେ
ଯେପରି ବାତାସକୁ ଛୁଇଁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, କଥା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ସେପରି ଇଚ୍ଛା କମିଲେ ବିବେକ ଅଛି ବୋଲି ବୁଝିହେବା।
ଚିତ୍ରାମୃତଂ ନାମୃତମ୍ ଏଵ ଵିଦ୍ଧି ଚିତ୍ରାନଲଂ ନାନଲମ୍ ଏଵ ଵିଦ୍ଧି । ଚିତ୍ରେ ଽଙ୍ଗନା ନୂନମ୍ ଅନଙ୍ଗନୈଵ ଵାଚା ଵିଵେକସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଵିଵେକ ଏଵ
ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅମୃତ ଅସଲି ଅମୃତ ନୁହେଁ; ଚିତ୍ରର ଅଗ୍ନି ଅସଲି ଅଗ୍ନି ନୁହେଁ। ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ନାରୀ ଅସଲି ନାରୀ ନୁହେଁ; କେବଳ କଥା ଦ୍ୱାରା ବିବେକ ଅସଲି ବିବେକ ନୁହେଁ।
ପୂର୍ଵଂ ଵିଵେକେନ ତନୁତ୍ଵମ୍ ଏତି ରାଗୋ ଽଥ ଵୈରଂ ଚ ସମୂଲମ୍ ଏଵ । ପଶ୍ଚାତ୍ ପରିକ୍ଷୀଯତ ଏଵ ଯତ୍ର ସ ପାଵନସ୍ ତତ୍ର ଵିଵେକିତାସ୍ତି
ପ୍ରଥମେ ବିବେକ ଦ୍ୱାରା ଆସକ୍ତି ଓ ଦ୍ୱେଷ ମୂଳରୁ କମିଯାଏ; ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ପବିତ୍ରତା ଆସେ, ସେଠି ସତ୍ୟ ବିବେକ ରହିଥାଏ।
ଅଥୋତ୍ପତ୍ତିପ୍ରକରଣାଦ୍ ଅନନ୍ତରମ୍ ଇଦଂ ଶୃଣୁ । ସ୍ଥିତିପ୍ରକରଣଂ ରାମ ଜ୍ଞାତଂ ନିର୍ଵାଣକାରି ଯତ୍
ଏବେ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରୁ ପରେ, ଏହାକୁ ଶୁଣ, ରାମ। ଏହା ହେଉଛି ସ୍ଥିତି ବିଷୟ, ଯାହାକୁ ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଚିଦ୍ଘନୈକଘନାତ୍ମତ୍ଵାଜ୍ ଜୀଵାନ୍ତର୍ ଜୀଵଜାତଯଃ । କଦଲୀଦଲଵତ୍ ସନ୍ତି କୀଟା ଇଵ ନରୋଦରେ
ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଥିବାରୁ, ତାହାର ଭିତରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜୀବ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ଖଜୁରି ଗଛର ତଳ ତଳ ପତ୍ର କିମ୍ବା ମଣିଷ ଦେହରେ କୀଟପତଙ୍ଗ।
ଯୋ ଯୋ ରାମ ଯଥା ଗ୍ରୀଷ୍ମେ କଲ୍କସ୍ଵେଦାଦ୍ ଭଵେତ୍ କ୍ରିମିଃ । ତତ୍ତନ୍ନାମ ତଥା ଚିତ୍ତ୍ଵାତ୍ ଖଂ ଜୀଵୀଭଵତି ସ୍ଵତଃ
ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଘାମ ଓ ମଳରୁ କୀଟପତଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେପରି ମନରୁ ନିଜେ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଓ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯଥା ଯଥା ଯତନ୍ତେ ତେ ଜୀଵକାସ୍ ସ୍ଵାତ୍ମସିଦ୍ଧଯେ । ତଥା ତଥା ଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଆଶୁ ଵିଚିତ୍ରୋପାସନକ୍ରମୈଃ
ଯେଉଁପରି ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ନିଜର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେଉଁପରି ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉପାସନା ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି।