ନାସ୍ଯ ବନ୍ଧୋ ନ ମୋକ୍ସୋ ଽସ୍ତି ତନ୍ମଯଶ୍ ଚୈଵ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ଗ୍ରସ୍ତଂ ନିତ୍ଯମ୍ ଅସତ୍ଯେନ ମାଯାମଯମ୍ ଅହୋ ଜଗତ୍
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବନ୍ଧନ ନାହିଁ, ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ତଥାପି ସେ ଏହା ସହ ଏକାତ୍ମ ଦେଖାଯାଏ; ହାଏ, ଏହି ସଂସାର ସଦା ଅସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ ଓ ମାୟାମୟ ଅଟେ।
ଯଦୈଵ ଚିତ୍ତଂ କଲିତମ୍ ଅକଲେନ କିଲାତ୍ମନା । କୋଶକୀଟଵଦ୍ ଆତ୍ମାଯମ୍ ଅନେନାଵଲିତସ୍ ତଦା
ଯେତେବେଳେ ମନ ନିରାକାର ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଆତ୍ମା ମନରେ ଏମିତି ଲୁଚିଯାଏ, ଯେପରି ରେଶମ ପୋକ ନିଜ କୋଶରେ ଘେରାଯାଏ।
ଅନନ୍ଯରୂପାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯତ୍ଵଵିକଲ୍ପିତଶରୀରକାଃ । ମନଶ୍ଶକ୍ତଯ ଏତସ୍ମାଦ୍ ଇମା ନିର୍ଯାନ୍ତି କୋଟିଶଃ
ଏହି ମନର ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନେ ଭିନ୍ନତାର ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ନାନା ଆକୃତି ଓ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରୁ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ତତ୍ସ୍ଥାସ୍ ତଜ୍ଜାଃ ପୃଥଗ୍ରୂପାସ୍ ସମୁଦ୍ରାଦ୍ ଇଵ ଵୀଚଯଃ । ତତ୍ସ୍ଥାସ୍ ତଜ୍ଜାଃ ପୃଥକ୍ସ୍ଥାଶ୍ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରାଦ୍ ଇଵ ମରୀଚଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ସେଠି ରହନ୍ତି, ସେଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଆକୃତିର, ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଠୁଥିବା ତରଙ୍ଗ ପରି; ଯେଉଁମାନେ ସେଠି ରହନ୍ତି, ସେଠାରୁ ଜନ୍ମନେଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଲଗା ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମାରୁ ବିକିରିତ ହେଉଥିବା କିରଣ ପରି।
ଅସ୍ମିନ୍ ସ୍ପନ୍ଦମଯେ ସ୍ଫାରେ ପରମାତ୍ମମହାମ୍ବୁଧୌ । ଚିଜ୍ଜଲେ ଵିତତାଭୋଗେ ଚିନ୍ମାତ୍ରରସଶାଲିନି
ଏହି ବିଶାଳ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ପରମାତ୍ମାର ସାଗରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚେତନାର ତରଙ୍ଗ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ରସ ପ୍ରସାରିତ ଅଛି,
କାଶ୍ଚିତ୍ ସ୍ଥିତା ହରିବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରଚିଦ୍ଵଲନାଧିକାଃ । ଲହର୍ଯଃ ପ୍ରସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯ୍ ଏତାସ୍ ସ୍ଵଭାଵୋଦ୍ଭାଵିତାତ୍ମିକାଃ
କେତେକ ତରଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦୀପ୍ତିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ନିଜର ସ୍ୱଭାବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଚମକୁଛନ୍ତି ଓ ଖେଳୁଛନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିଦ୍ ଯମମହେନ୍ଦ୍ରାର୍କଵହ୍ନିଵୈଶ୍ରଵଣାଦିକାଃ । ଘ୍ନନ୍ତି କୁର୍ଵନ୍ତି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଲହର୍ଯଶ୍ ଚପଲୈଷଣାଃ
କେତେକ ତରଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ କୁବେରଙ୍କ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ, ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳିତ, କେବେ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, କେବେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଏବଂ କେବେ ଥାଆନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିତ୍ କିନ୍ନରଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରସୁରାଦିକାଃ । ଉତ୍ପତନ୍ତି ପତନ୍ତ୍ଯ୍ ଉଗ୍ରା ଲହର୍ଯଃ ପରିଵଲ୍ଗିତାଃ
କେତେକ ତରଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ତରଙ୍ଗ, ଉପରକୁ ଉଠନ୍ତି ଓ ତଳକୁ ପଡ଼ନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ସ୍ଥିତାକାରା ଯଥା କମଲଜାଦିକାଃ । କାଶ୍ଚିଦ୍ ଉତ୍ପନ୍ନଵିଧ୍ଵସ୍ତା ଯଥା ସୁରନରାଦିକାଃ
କେତେକ ତରଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କିଛି ସ୍ଥିର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ଆଉ କେତେକ ତରଙ୍ଗ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଉପଜି ଏବଂ ନଶ୍ୱର, ଯେପରି ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।
କ୍ରିମିକୀଟପତଙ୍ଗାଦିଗୋନାସାଜଗରାଦିକାଃ । କାଶ୍ଚିତ୍ ତସ୍ମିନ୍ ମହାମ୍ଭୋଧୌ ସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯ୍ ଏତେଷୁ ବିନ୍ଦୁଵତ୍
କେତେକ କୀଟ, ପୋକ, ପତଙ୍ଗ, ଗାଈ, ଶିଆଳ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ସେଇ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ତିଆଁ ଫୁଟିଥିବା ପାଣି ବିନ୍ଦୁ ପରି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିଚ୍ ଚଲାନନମୃଗଗୃଧ୍ରଵଞ୍ଜୁଲକାଦଯଃ । ସ୍ଫୁରନ୍ତି ଗିରିକୁଞ୍ଜେଷୁ ଵେଲାଵନତଟେଷ୍ଵ୍ ଇଵ
ଅନ୍ୟ କେତେକ, ଯେମିତି ଚଞ୍ଚଳ ମୁହଁ ଥିବା ହରିଣ, ଗୃଧ୍ର ଓ ବାନରମାନେ, ପାହାଡ଼ର ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ, ତରଙ୍ଗରେ ବାଙ୍କି ଯାଇଥିବା କୂଳରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପରି, ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
ସୁଦୀର୍ଘଜୀଵିତାଃ କାଶ୍ଚିତ୍ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅତ୍ଯଲ୍ପଜୀଵିତାଃ । ସ୍ଵତୁଚ୍ଛଭାଵନାତ୍ ତୁଚ୍ଛାତ୍ କାଶ୍ଚିତ୍ ତୁଚ୍ଛଶରୀରିକାଃ
କେତେକର ଜୀବନ ବହୁତ ଦୀର୍ଘ, କେତେକର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ। ନିଜ ଅର୍ଥହୀନ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା, କେତେକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ଓ ନିର୍ମାନ୍ୟ ଦେହ ପାଇଥାନ୍ତି।
ସଂସାରସ୍ଵପ୍ନସଂରମ୍ଭେ କାଶ୍ଚିତ୍ ସ୍ଥୈର୍ଯେଣ ଭାଵିତାଃ । ସ୍ଵଵିକଲ୍ପହତାଃ କାଶ୍ଚିଚ୍ ଛଙ୍କନ୍ତେ ସୁସ୍ଥିରଂ ଜଗତ୍
ସଂସାରର ସ୍ୱପ୍ନ ସ୍ୱରୂପ ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ, କେତେକ ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି; ଆଉ କେତେକ, ନିଜ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି, ଏହି ଜଗତ ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥିର କି ନୁହେଁ ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତି।
ଅଲ୍ପାଲ୍ପଭାଵନାଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଦୈନ୍ଯଦୋଷଵଶୀକୃତାଃ । କୃଶୋ ଽତିଦୁଃଖୀ ମୂଢୋ ଽହମ୍ ଇତି ଦୁଃଖୈର୍ ଦୃଢୀକୃତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଛୋଟ ଛୋଟ ଚିନ୍ତାରେ ଲାଗି ଦୁଃଖର ଦୋଷରେ ବଶ ହୋଇଯାନ୍ତି; 'ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ, ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ମୂଢ଼' ବୋଲି ଭାବି, ସେମାନେ ନିଜ ଦୁଃଖରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିତ୍ ସ୍ଥାଵରତାଂ ଯାତାଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଦେଵତ୍ଵମ୍ ଆଗତାଃ । କାଶ୍ଚିତ୍ ପୁରୁଷତାଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଦାନଵତାଂ ଗତାଃ
କିଛି ଲୋକ ସ୍ଥାବର ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇଛନ୍ତି, କିଛି ଦେବତ୍ୱ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି; କିଛି ମାନବ ହୋଇଛନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିତ୍ ସ୍ଥିତା ଜଗତି କଲ୍ପଶତାନ୍ଯ୍ ଅନଲ୍ପାଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଵ୍ରଜନ୍ତି ପରମଂ ପୁରୁଷଂ ସୁଶୁଦ୍ଧାଃ । ବ୍ରହ୍ମାର୍ଣଵାତ୍ ସମୁଦିତା ଲହରୀଵିଲୋଲାଶ୍ ଚିତ୍ସଂଵିଦୋ ହି ମନନାପରନାମଵତ୍ଯଃ
କିଛି ଲୋକ ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଯାନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଠିଥିବା ଚେତନାର ତରଙ୍ଗ, ସଦା ଚଞ୍ଚଳ, ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥିବା ନାମରେ ପରିଚିତ।
ମିଥ୍ଯାଭାଵନଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ୍ଵଵିକଲ୍ପକଲଙ୍କିତାଃ । ନ ବ୍ରହ୍ମ ଵଯମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ନିଶ୍ଚଯେନ ହ୍ଯ୍ ଅଧୋଗତାଃ
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମିଥ୍ୟା ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ନିଜର ଚିନ୍ତାରେ ଦୂଷିତ ହୋଇ, 'ଆମେ ବ୍ରହ୍ମ ନୁହେଁ' ବୋଲି ମନରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେମାନେ ତଳକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵ୍ଯତିରିକ୍ତତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାର୍ଣଵଗତା ଅପି । ଭାଵଯନ୍ତ୍ଯୋ ଵିମୁହ୍ଯନ୍ତି ଭୀମାସୁ ଭଵଭୂମିଷୁ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଏହି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲୀନ ଥିବା ସତ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ଅଛି ବୋଲି ଭାବନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଭୟାନକ ସଂସାର ଭୂମିରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଯା ଏତାସ୍ ସଂଵିଦୋ ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯୋ ମୁନେ ନୈକକଲଙ୍କିତାଃ । ଏତତ୍ ତତ୍ କର୍ମଣାଂ ବୀଜମ୍ ଅଥ କର୍ମୈଵ ଵିଦ୍ଧି ଵା
ହେ ମୁନି, ଏହି ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମଚେତନାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଦୋଷରୁ ଦୂର, ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ ବିଜ; କିମ୍ବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏହି ବିଜ ବୋଲି ଜାଣ।
ସଙ୍କଲ୍ପରୂପଯୈଵାନ୍ତର୍ ମୁନେ କଲନଯୈତଯା । କର୍ମଜାଲକରଞ୍ଜାନାଂ ବୀଜମୁଷ୍ଟ୍ଯା କରାଲଯା
ହେ ମୁନି, ଏହି ଭିତରର କଳ୍ପନା ଦ୍ୱାରା ହିଁ କର୍ମର ଏହି ବିଜମୁଠି ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଏ, ଯାହା କର୍ମର ଘନ ଜାଲକୁ ତିଆରି କରେ।
ଇମା ଜଗତି ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ଶରୀରୋପଲପଙ୍କ୍ତଯଃ । ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପରିଵଲ୍ଗନ୍ତି ରୁଦନ୍ତି ଚ ହସନ୍ତି ଚ
ଏହି ବିଶାଳ ଜଗତରେ ଏହି ଶରୀରଧାରୀ ପଙ୍କ୍ତିମାନେ ଦଢ଼ିଆ ଅଛନ୍ତି, ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି, କେହି କାନ୍ଦନ୍ତି, କେହି ହସନ୍ତି।
ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ସ୍ପନ୍ଦନୈଃ ପଵନୋ ଯଥା । ଉଲ୍ଲସନ୍ତି ନିଯଚ୍ଛନ୍ତି ମ୍ଲାଯନ୍ତି ଵିହସନ୍ତି ଚ
ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସର ଟୁକୁଡ଼ା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସବୁ ଜଣେ ପବନର ଚଞ୍ଚଳତା ପରି କେବେ ଉଲ୍ଲାସିତ, କେବେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, କେବେ ମ୍ଲାନ ଓ କେବେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତା ଏତାଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅତ୍ଯଚ୍ଛା ଯଥା ହରିହରାଦଯଃ । କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅଲ୍ପଵିମୋହସ୍ଥା ଯଥୋରଗନରାମରାଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର, ଯେପରି ହରି, ହର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; କେହି ଅଳ୍ପ ଭ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ସାପ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନେ।
କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତମୋହସ୍ଥା ଯଥା ତରୁତୃଣାଦଯଃ । କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅଜ୍ଞାନସମ୍ମୂଢାଃ କ୍ରିମିକୀଟତ୍ଵମ୍ ଆଗତାଃ
କେହି ଗଭୀର ଭ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ଗଛ ଓ ଘାସ; କେହି ଅଜ୍ଞାନରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ କୀଟ ଓ ପୋକାର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିତ୍ ତୃଣଵଦ୍ ଉହ୍ଯନ୍ତେ ଦୂରେ ବ୍ରହ୍ମମହୋଦଧେଃ । ଅପ୍ରାପ୍ତଭୂମିକା ଏତା ଯଥୋରଗନରାଦଯଃ
କେହି ଘାସର ଟୁକୁଡ଼ା ପରି ବହୁ ଦୂରେ ବ୍ରହ୍ମର ମହାସାଗରରୁ ଭସିଯାଆନ୍ତି; ଏମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠିକ୍ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିନାହାନ୍ତି, ଯେପରି ସାପ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ।
ତଟମାତ୍ରଂ ସମାଲୋକ୍ଯ କାଶ୍ଚିତ୍ ଖେଦମ୍ ଉପାଗତାଃ । ଜାତାଜାତା ନିଖନ୍ଯନ୍ତେ କୃତାନ୍ତଜରଦାଖୁନା
କିଛି ଲୋକ କେବଳ କୂଳକୁ ଦେଖି ମାତ୍ର ଦୁଃଖରେ ଭାସିଯାନ୍ତି; ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କିମ୍ବା ନେଇନଥିବା ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁର ପୁରୁଣା ନଖରେ ପତିତ ହେଉଛନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅନ୍ତରମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵମହାମ୍ବୁଧେଃ । ଗତାସ୍ ତତ୍ତାମ୍ ଅଶୋକାଯ ହରିବ୍ରହ୍ମହରାଦିକାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ବଡ଼ ସାଗରର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚି, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା, ହରା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେଇ ପାରକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଅଲ୍ପମୋହାନ୍ଵିତାଃ କାଶ୍ଚିତ୍ ତମ୍ ଏଵ ବ୍ରହ୍ମଵାରିଧିମ୍ । ଅଦୃଷ୍ଟରାଗରୋଗୌଘମ୍ ଅଵଲମ୍ବ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଅଳ୍ପ ମୋହରେ ବ୍ରହ୍ମ ସାଗରରେ ରହିଯାନ୍ତି, ଏହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅଦୃଶ୍ୟ ରାଗ ଓ ରୋଗର ତରଙ୍ଗରୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
କାଶ୍ଚିଦ୍ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଜନ୍ମୌଘା ଭୁକ୍ତଜନ୍ମୌଘକୋଟଯଃ । ଵନ୍ଧ୍ଯାଃ ପ୍ରକାଶତାମସ୍ଯସ୍ ସଂସ୍ଥିତା ଭୂତଜାତଯଃ
କିଛି ଲୋକ ଭୋଗିବାକୁ ଥିବା ଜନ୍ମର ତରଙ୍ଗ, ଆଉ କିଛି ଅଗଣିତ ଭୋଗିଥିବା ଜନ୍ମର ତରଙ୍ଗ; ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ଧକାରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ।
କାଶ୍ଚିଦ୍ ଊର୍ଧ୍ଵାଦ୍ ଅଧୋ ଯାନ୍ତି ତଥାଧସ୍ତାନ୍ ମହତ୍ ପଦମ୍ । ଊର୍ଧ୍ଵାଦ୍ ଊର୍ଧ୍ଵତରଂ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅଧସ୍ତାତ୍ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଧଃ
କେହି ତଳରୁ ଉପରକୁ ଯାନ୍ତି, ଏବଂ ତଳରୁ ବଡ଼ ଦେଶକୁ ଯାନ୍ତି; କେହି ଉପରୁ ଆଉ ଉପରକୁ ଚଢ଼ନ୍ତି, ଆଉ କେହି ତଳକୁ ଆଉ ତଳକୁ ଯାନ୍ତି।