ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ପୁଷ୍ପମୃଦ୍ଵଙ୍ଗୀ ସା ତସ୍ଯ ପତିତୋରସି । ଵ୍ଯାଘୂର୍ଣିତାଲିନଯନା ସୁତରାଵ୍ ଇଵ ମଞ୍ଜରୀ
ଏପରି କହି, ଫୁଲ ଭଳି କୋମଳ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ସେ, ତାଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତାଙ୍କ ଆଖି ମଧୁମକ୍ଷୀ ଝୁଣ୍ଡ ପରି ଘୂରୁଥିଲା, ଯେମିତି ମଞ୍ଜରୀ ହଲେ ।
ତୌ ଦମ୍ପତୀ ତତ୍ର ଵିଲାସକାନ୍ତୌ ଵିଲେସତୁସ୍ ତାସୁ ଵନସ୍ଥଲୀଷୁ । କିଞ୍ଜଲ୍କଗୌରାନିଲଘୂର୍ଣିତାସୁ ମତ୍ତୌ ଦ୍ଵିରେଫାଵ୍ ଇଵ ପଦ୍ମିନୀଷୁ
ସେ ଦମ୍ପତି ଦୁହେଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟର ଖୋଲା ଥାନ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁରୁଥିଲେ, ଯେପରି ହଳକା ପବନରେ ଡୁଲୁଥିବା ପଦ୍ମମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ମଦମସ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଫୁଲରେ ଘୁରେ।
ମନ୍ଦାରଦାମାକୁଲଯା ଵୈବୁଧାସଵମତ୍ତଯା । ତଦା ତେନ ତଯା ସାର୍ଧଂ ଦ୍ଵିତୀଯେନାମଲେନ୍ଦୁନା
ମନ୍ଦାର ଗଛରେ ଘେରା ଉଦ୍ୟାନରେ, ଦେବତାମାନେ ପିଇଥିବା ଅମୃତର ମଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ଵିହୃତଂ ମତ୍ତହଂସାସୁ ହେମପଙ୍କଜିନୀଷୁ ଚ । ତଟେଷ୍ଵ୍ ଅମରଵାହିନ୍ଯାସ୍ ସହ କିନ୍ନରଚାରଣୈଃ
ସେମାନେ ସୁନା ପଦ୍ମ ଥିବା ପୋଖରୀରେ ମଦମସ୍ତ ହଂସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହସିଖେଳି ଘୁରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବୀ ନଦୀର କୂଳରେ କିନ୍ନର ଓ ଚାରଣମାନେ ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଥିଲେ।
ପୀତମ୍ ଇନ୍ଦୁଦଲସ୍ଯନ୍ଦି ଦେଵୈସ୍ ସହ ରସାଯନମ୍ । ପାରିଜାତଲତାଜାଲନିଲଯେଷୁ ଵିଲାସିନା
ପାରିଜାତ ଗଛର ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଛାୟା ମଣ୍ଡପରେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଖେଳୁଥିବା ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ, ଚନ୍ଦ୍ରମାରୁ ଝରୁଥିବା ଅମୃତ ପିଇଥିଲେ।
ଚାରୁଚୈତ୍ରରଥୋଦ୍ଯାନଲତାଦୋଲାସୁ ଲୀଲଯା । ଚିରଂ ଵିଲସିତଂ ଵ୍ଯଗ୍ରୈସ୍ ସହ ଵିଦ୍ଯାଧରୀଗଣୈଃ
ଚାରୁ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନର ଲତା ଝୁଲାରେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଖେଳିଲେ, ଉତ୍ସୁକ ଭାବରେ ଥିବା ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ସହିତ।
ନନ୍ଦନୋପଵନାଭୋଗୋ ମନ୍ଦରେଣେଵ ଵାରିଧିଃ । ଭୃଶମ୍ ଉଲ୍ଲୋଲତାଂ ନୀତଃ ପ୍ରମଥୈସ୍ ସହ ଶାମ୍ଭଵୈଃ
ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ବିସ୍ତୃତ ସୁନ୍ଦରତା, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଯେପରି ଦୁଧସାଗର, ଶିବଙ୍କ ପରିଚାରକମାନେ ମିଶି ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ଉତ୍କଳୋଳିତ କରିଦେଲେ।
ବାଲହେମଲତାଜାଲଜଟିଲାସୁ ଦରୀଷୁ ଚ । ଭ୍ରାନ୍ତମ୍ ଉନ୍ମତ୍ତରାଗେଣ ମୈରଵୀଷ୍ଵ୍ ଅବ୍ଜିନୀଷ୍ଵ୍ ଇଵ
ସୁନା ଲତାରେ ଜଡିଥିବା ଗୁହାମାନେ ଭିତରେ, ସେମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମତିହାରା ପ୍ରେମରେ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମରେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଯେପରି ଭ୍ରମଣ କରେ।
କୈଲାସଵନକୁଞ୍ଜେଷୁ ତଯା ସହ ଵିଲାସିନା । ହାରେନ୍ଦୁଧଵଲା ରାତ୍ରିଃ କ୍ଷପିତା ଗଣଗୀତିଭିଃ
କୈଳାସ ପାହାଡ଼ର ଉଦ୍ୟାନ କୁଞ୍ଜରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ରାତିଟିକୁ ସେ ଗଣମାନେର ଗୀତରେ ମଧୁର କରି କାଟିଲେ।
ଗନ୍ଧମାଦନଶୈଲସ୍ଯ ଵିଶ୍ରମ୍ଯୋପରି ସାନୁଷୁ । ସା ତେନ କନକାମ୍ଭୋଜୈର୍ ଆପାଦମ୍ ଅଭିମଣ୍ଡିତା
ସେ, ସର୍ବଦେହରେ ସୁନାର କମଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ସେଥିରେ ସହିତ ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲେ।
ଲୋକାଲୋକତଟାନ୍ତେଷୁ ଵିଚିତ୍ରାଶ୍ଚର୍ଯହାରିଷୁ । କ୍ରୀଡିତଂ କୃତହାସେନ ରାମ ତେନ ତଯା ସହ
ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ର ସୀମାନ୍ତରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସ୍ଥାନମାନେରେ, ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିଲେ ଏବଂ ହସିଲେ।
ମନ୍ଦରାନ୍ତରକଚ୍ଛେଷୁ ସାର୍ଧଂ ହରିଣଶାଵକୈଃ । ଅଵସତ୍ ସ ସମାଷ୍ ଷଷ୍ଟିଂ କଲ୍ପିତାମରମନ୍ଦିରଃ
ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାମାନେରେ ହରିଣ ଛୁଆମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଏକ ଦେବମନ୍ଦିର ପରି ଷଷ୍ଠି ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ।
କ୍ଷୀରାର୍ଣଵତଟେଷ୍ଵ୍ ଅସ୍ଯ ଵନିତାସହଚାରିଣଃ । କ୍ଷୀଣଂ କୃତଯୁଗାଦ୍ ଅର୍ଧଂ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପଜନୈସ୍ ସହ
କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ରର କୂଳରେ, ଜନନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପର ଲୋକମାନେ ସହିତ, ସେ କୃତଯୁଗର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ କଟାଇଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରୋଦ୍ଯାନଲୀଲାଵିରଚନୈର୍ ଅସୌ । ସୃଷ୍ଟାନନ୍ତଜଗତ୍ସୃଷ୍ଟେଃ କାଲସ୍ଯାନୁକୃତିଂ ଗତଃ
ସେ ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ଉଦ୍ୟାନର ଖେଳ ଦ୍ୱାରା, ଅନେକ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକୁ କାଳର ଚଳାଚଳ ଅନୁସରି ଅନୁକରଣ କଲେ।
ଅଥାଵସଦ୍ ଅସୌ ଶୁକ୍ରଃ ପୁରନ୍ଦରପୁରେ ପୁନଃ । ସୁଖଂ ଚତୁର୍ଯୁଗାନ୍ଯ୍ ଅଷ୍ଟୌ ହରିଣେକ୍ଷଣଯା ସହ
ତାପରେ, ଶୁକ୍ର ଏବଂ ହରିଣନୟନୀ ସହିତ ପୁନିଥରେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନଗରରେ ଆଠଟି ଚତୁର୍ଯୁଗ ସୁଖରେ ବସିଲେ।
ପୁଣ୍ଯକ୍ଷଯାନୁସନ୍ଧାନାତ୍ ତତଶ୍ ଚାଵନିମଣ୍ଡଲେ । ତଯୈଵ ସହ ମାନିନ୍ଯା ପପାତାପହୃତାକୃତିଃ
ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେ ଏହି ଅଭିମାନିନୀ ସହିତ ତଳେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର ଆକୃତି ତେଜହୀନ ହୋଇଗଲା।
ପରାଲୂନସମସ୍ତାଙ୍ଗୋ ହୃତସ୍ଯନ୍ଦନନନ୍ଦନଃ । ଚିନ୍ତାପରଵଶୋ ଧ୍ଵସ୍ତସ୍ ସମିତୀଵାହତୋ ଭଟଃ
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଯିବା, ରଥ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ହରାଇଯିବା ପରେ, ସେ ଚିନ୍ତାରେ ଅଧୀନ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେନାନୀ ପରି ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲେ।
ପତିତସ୍ଯାଵନୌ ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯା ସହ ଦୀର୍ଘଯା । ଶରୀରଂ ଶତଧା ଯାତଂ ଶିଲାପାତୀଵ ନିର୍ଝରଃ
ସେ ଜଣେ ମଣିଷ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାରୁ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଏମିତି ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଯେ, ଏକ ପାଥର ପଡ଼ିଲେ ଝରଣା କିପରି ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ସଂଶୀର୍ଣଯୋର୍ ଦେହକଯୋଶ୍ ଚିତ୍ତେ ତେ ଵାସନାଵୃତେ । ଵିଚେରତୁସ୍ ତଯୋର୍ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ନିର୍ନୀଡୌ ଵିହଗୌ ଯଥା
ଉଭୟଙ୍କର ଦେହ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ମନ ଆଗରୁ ଥିବା ଆଦତରେ ଢାକା ଥିଲା, ସେମାନେ ଏମିତି ଆକାଶରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଗୋଟିଏ ଘର ନଥିବା ପକ୍ଷୀ ଏଠୁ ସେଠୁ ଉଡ଼ିବା।
ତତ୍ରାଵିଵିଶତୁଶ୍ ଚାନ୍ଦ୍ରଂ ତେ ଚିତ୍ତେ ରଶ୍ମିଜାଲକମ୍ । ପ୍ରାଲେଯତାମ୍ ଉପେତ୍ଯାଶୁ ଶାଲିତାମ୍ ଅଥ ଜଗ୍ମତୁଃ
ସେଠାରେ, ତାଙ୍କର ମନରେ, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ଜାଲି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଦ୍ରୁତ ଏକ ହିମମୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚି, ପରେ ସେମାନେ ଧାନ ଗଛରେ ପରିଣତ ହେଲେ।
ଶାଲୀଂସ୍ ତାନ୍ ଭୁକ୍ତଵାନ୍ ପକ୍ଵାନ୍ ଦଶାର୍ଣେଷୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ଶୌକ୍ରାଞ୍ ଶୁକ୍ରାଙ୍ଗନାଗର୍ଭାନ୍ ମାଲଵେଷୁ ଚ ଭୂପତିଃ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ଦେଶରେ ଏକ ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଇ ପକ୍କା ଧାନ ଖାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମାଳବ ଦେଶର ରାଜା ଏକ ନାରୀ ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧାନ ଦାଣା ଖାଇଥିଲେ।
ଅଜାଯତୋଶନାଃ ପୂର୍ଵଂ ଦଶାର୍ଣେଷୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାତ୍ । ନୃପାଦ୍ ଉତ୍ତମସୌଭାଗ୍ଯାନ୍ ମାଲଵେଷୁ ତଦଙ୍ଗନା
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ଦେଶରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଏବଂ ମାଳବ ଦେଶରେ ରାଜାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାଗ୍ୟରେ ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ସ ତତ୍ର ଵଵୃଧେ ବାଲସ୍ ସା ତତ୍ର ଵଵୃଧେ ଽଙ୍ଗନା । ତୌ ପୂର୍ଵଦମ୍ପତୀ ଜାତୌ ସ୍ଵର୍ଭ୍ରଷ୍ଟାଵ୍ ଇଵ ଭୂତଲେ
ସେଠାରେ ସେ ପୁଅ ବଡ଼ ହେଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ ଝିଅ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ହେଲା। ପୂର୍ବ ଦମ୍ପତି ମାନେ ପୁଣି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମନେ ହେଉଛି ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ଅଥ ଷୋଡଶଵର୍ଷୋ ଽଭୂଚ୍ ଛୁକ୍ରସ୍ ସାରଙ୍ଗନାମଭୃତ୍ । ପିତୁର୍ ଗୃହେ ଯୌଵନଵାଞ୍ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଵିପ୍ରକୁମାରକଃ
ପରେ, ସେ ପୁଅ ଷୋଳ ରୁଷିଆରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ତାଙ୍କ ନାମ ସାରଙ୍ଗ ଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଯୁବକ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅ ଭାବେ ବଡ଼ ହେଲା।
ମାଲାନାମସୁରସ୍ତ୍ରୀ ସା କୁମାରୀ ରାଜସଦ୍ମନି । ଭୃଙ୍ଗେକ୍ଷଣା ଗତା ଵୃଦ୍ଧିଂ ଲତା ଵରଵନେ ଯଥା
ମାଳା ନାମକ ଏହି ଅସୁର କନ୍ୟା, ମଧୁମକ୍ଷୀ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ରାଜମହଳରେ ଏକ କୁମାରୀ ଭାବେ ବଡ଼ ହେଲା, ଯେପରି ଏକ ଲତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟାନରେ ଫଳିଉଠେ।
ରାଜପୁତ୍ରୀ ତତୋ ମାଲା ପୂଜଯାମ୍ ଆସ ଶଙ୍କରମ୍ । ଲଭେଯଂ ପ୍ରାକ୍ତନଂ ସିଦ୍ଧଂ ପତିମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅନିଶଂ ଶୁଭା
ତାପରେ ରାଜକୁମାରୀ ଶୁଭ ହୃଦୟରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ମାଳା ଦେଇ ପୂଜା କଲେ, ସଦା ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ—'ମୋ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସଫଳ ସ୍ୱାମୀକୁ ମୁଁ ପୁଣି ମିଳିପାରିଁ।'
ଅଥ ମାଲଵଭୂପସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ଦ୍ଵିଜସଭାଗତମ୍ । ମାଲା ଦଦର୍ଶ ସାରଙ୍ଗଂ ପିତ୍ରା ସହ ସମାଗତମ୍
ତାପରେ ମାଳବ ରାଜାଙ୍କର ଯଜ୍ଞରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକଠା ହେବାବେଳେ, ମାଳା ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କ ସହିତ ଆସିଥିବା ସାରଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ପ୍ରାକ୍ତନସ୍ନେହଭାଵିତା । ଦୃଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦୁମଣିଵତ୍ ସ୍ନେହସ୍ଵିନ୍ନାଙ୍ଗିକା ବଭୌ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୂର୍ବ ଭଲପାଇବାର ସ୍ମୃତିରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଦେହ ଭଲପାଇବାର ଆନନ୍ଦରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଶିଳା ଚନ୍ଦ୍ରର ସ୍ପର୍ଶରେ ଭିଜିଯାଏ।
ତତୋ ଯଜ୍ଞସଭାମଧ୍ଯେ ଦାଶାର୍ଣଦ୍ଵିଜଦାରକମ୍ । ଭର୍ତୃତ୍ଵେ ଵରଯାମ୍ ଆସ ସା ମାଲା ମାଲଵାତ୍ମଜା
ତାପରେ ଯଜ୍ଞ ସଭାର ମଧ୍ୟରେ, ମାଳବ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା ମାଳା, ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବାଛିଲେ।
କ୍ରମାତ୍ କୃତଵିଵାହାଯ ତସ୍ମୈ ଵାର୍ଧକଜର୍ଜରଃ । ମାଲଵେଶୋ ଽଖିଲଂ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯ ଵନଂ ଯଯୌ
ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ, ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ମାଳବ ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।