ଧନ୍ଯସ୍ ତ୍ଵଦାଗମେନାଦ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଽଯଂ ଶୁକ୍ର ଶୋଭତେ । ଉଷ୍ଯତାଂ ଚିରମ୍ ଏଵେହ ଶକ୍ର ଇତ୍ଥମ୍ ଉଵାଚ ତମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, 'ଶୁକ୍ର, ତୁମେ ଆସିବାରୁ ଆଜି ସ୍ୱର୍ଗ ଧନ୍ୟ ହୋଇଛି, ଅତି ଶୋଭା ପାଇଛି । ଦୟାକରି ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରୁହ ।'
ଅଥ ତତ୍ରୋପଵିଶ୍ଯାସୌ ଭାର୍ଗଵଶ୍ ଶୋଭିତାନନଃ । ଶ୍ରିଯଂ ଜହାର ଶଶିନସ୍ ସକଲସ୍ଯାମଲସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଭାର୍ଗବ, ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁରେ, ସେଠାରେ ବସିଲେ । ତାଙ୍କର ଶୋଭା ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାହାର ସମସ୍ତ ଆଭାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲା ।
ସକଲସୁରଗଣାଭିଵନ୍ଦିତୋ ଽସୌ ଭୃଗୁତନଯଶ୍ ଶତମନ୍ଯୁପାର୍ଶ୍ଵସଂସ୍ଥଃ । ଚିରତରମ୍ ଅତୁଲାମ୍ ଅଵାପ ତୁଷ୍ଟିଂ ନରମତିମ୍ ଉଜ୍ଝିତଵାନ୍ ଅଲଂ ବଭୂଵ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭୃଗୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ । ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ବସି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପୂର୍ବ ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କଲେ, ମାନବ ଚିନ୍ତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ ।
ମୁହୂର୍ତମ୍ ଅଥ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଶଚୀପତେଃ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵିହର୍ତୁମ୍ ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ସ୍ଵର୍ଵାସିପରିଚୋଦିତଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଶଚୀପତିଙ୍କ ପାଖରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଘୁରିବାକୁ ଉଠିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗଶ୍ରିଯଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଲୋଲଲୋଚନଲାଞ୍ଛିତମ୍ । ସ୍ତ୍ରୈଣଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଜଗାମାସୌ ନଲିନୀମ୍ ଇଵ ସାରସଃ
ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଶୋଭାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମହିଳାମାନେ ରହିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସେ ମହିଳାମାନେ ଯୋଗୁ ଭରିଥିବା ସଭାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ହଂସ ଗୋଲାପ ତଳାବକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ତାଂ ମୃଗଶାଵାକ୍ଷୀଂ କାନ୍ତାମ୍ ଅଧ୍ଯାଗତାମ୍ ଅସୌ । ଦଦର୍ଶ ଵିପିନାନ୍ତସ୍ସ୍ଥାଂ ଭୃଙ୍ଗଶ୍ ଚୂତଲତାମ୍ ଇଵ
ସେଠାରେ ସେ ମୃଗଶାବ ନୟନ ଥିବା ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଏସି ଉଦ୍ୟାନର କୋଣାରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ଯେପରି ମଧୁମକ୍ଷୀ ଆମ୍ବ ଗଛର କଳିକା ପାଖରେ ରହେ।
ତାମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଲସଲ୍ଲୋଲଵିଲାସଵଲିତାକୃତିମ୍ । ଆସୀଦ୍ ଵିଲୀଯମାନାଙ୍ଗୋ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନଯେନ୍ଦୁମଣିର୍ ଯଥା
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯାହାର ଆକୃତି ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ମୃଦୁ ଚଳନାରେ ଭରିଥିଲା, ସେ ନିଜ ଦେହକୁ ଜଣେ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ମଣି ଜେମିତି ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାରେ ଗଳିଯାଏ, ସେପରି ଗଳିଯିବା ପ୍ରମାଣ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଵିଲୀଯମାନସର୍ଵାଙ୍ଗସ୍ ତାମ୍ ଅଵୈକ୍ଷତ କାମିନୀମ୍ । ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଇଵ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଂ ଶୀତଲାଂ ଖେ ଵିଲାସିନୀମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୋଇ, ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା ଭରା ନାରୀକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ମଣି ଆକାଶରେ ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ ମନୋମୋହନା ଖେଳୁଥିବା ଆଲୋକକୁ ଦେଖେ।
ତେନାଵଲୋକିତା ସାପି ତତ୍ପରାଯଣତାଂ ଗତା । ନିଶାନ୍ତେ ଚକ୍ରଵାକେନ କାନ୍ତେଵ ପରିକୂଜିତା
ସେ ଏଭଳି ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରିବାରୁ, ସେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ହେଲେ, ଯେପରି ରାତି ଶେଷରେ ଚକ୍ରବାକୀ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଡାକି ହୁଏ।
ରସାଦ୍ ଵିକସତୋର୍ ନୂନମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯମ୍ ଅନୁରକ୍ତଯୋଃ । ପ୍ରାତର୍ ଅର୍କନଲିନ୍ଯୋର୍ ଯା ଶୋଭା ସୈଵ ତଯୋର୍ ଅଭୂତ୍
ଏହିପରି ଦୁହେଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ ପୁଷ୍ପିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଚମକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେ ଥିଲା ପ୍ରଭାତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀର ଅଦ୍ଭୁତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପରି।
ସଙ୍କଲ୍ପିତାର୍ଥଦାଯିତ୍ଵାଦ୍ ଦେଶସ୍ଯ ମଦନେନ ସା । ସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ଵିଵଶୀକୃତ୍ଯ ଶୁକ୍ରାଯୈଵ ସମର୍ପିତା
ସେଠାରେ ମଦନର ପ୍ରଭାବରେ ଯେପରି ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଥିବା ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ ହେଉଥିଲା, ସେ ନାରୀ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅବଶ ହୋଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ହେଲେ।
ପେତୁସ୍ ସ୍ମରଶରାସ୍ ତସ୍ଯା ମୃଦୁଷ୍ଵ୍ ଅଙ୍ଗେଷୁ ଭୂରିଶଃ । ପଲାଶେଷ୍ଵ୍ ଇଵ ପଦ୍ମିନ୍ଯା ଧାରା ନଵପଯୋମୁଚଃ
ତାଙ୍କର କୋମଳ ଦେହରେ ଅନେକ ପ୍ରେମର ବାଣ ନରମ ଭାବରେ ପଡ଼ିଲା, ଯେପରି ନୂତନ ବର୍ଷାର ଝରଣା ଗୋଲାପ ଗଛର ପତ୍ରରେ ଝରିପଡ଼େ।
ସା ବଭୂଵ ସ୍ମରାଧୂତା ଲୋଲାଲିଵଲଯାଲକା । ମନ୍ଦଵାତଵିନୁନ୍ନାଯା ମଞ୍ଜର୍ଯାସ୍ ସହଧର୍ମିଣୀ
ସେ ପ୍ରେମରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ତାଙ୍କର କଙ୍ଗଣ ଓ କେଶ ହଲୁକ ହାଲୁକ ହଲିଗଲା, ଯେପରି ମଧୁର ପବନରେ ଫୁଲର ଗୁଛ ହଲିଯାଏ।
ନୀଲନୀରଜନେତ୍ରାଂ ତାଂ ହଂସଵାରଣଗାମିନୀମ୍ । ମଦନଃ କ୍ଷୋଭଯାମ୍ ଆସ ପୂରଃ କମଲିନୀମ୍ ଇଵ
ନୀଳ କଜଳ ଆଖି ଓ ହଂସର ଚାଲିଥିବା ସେ ଝିଅକୁ କାମଦେବ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ, ଯେପରି ବଡ଼ ପାଣି ଲୋଟସ ପୋଖରୀକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ।
ଅଥ ତାଂ ତାଦୃଶୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୁକ୍ରସ୍ ସଙ୍କଲ୍ପିତାର୍ଥଭାକ୍ । ତମସ୍ ସଙ୍କଲ୍ପଯାମ୍ ଆସ ସଂହାରମ୍ ଇଵ ଭୂତକୃତ୍
ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିବା ଶୁକ୍ର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଯେପରି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସମାପ୍ତିକୁ ଭାବିଥାଏ।
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପସ୍ଯ ଦେଶୋ ଽସୌ ବଭୂଵ ତିମିରାକୁଲଃ । ଭୂଲୋକସ୍ଯାନ୍ଧତମସୋ ଲୋକାଲୋକତଟୋ ଯଥା
ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଅଞ୍ଚଳଟି ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଭୂଲୋକର ସୀମା ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଏ।
ଲଜ୍ଜାନ୍ଧକାରତୀକ୍ଷ୍ଣାଂଶୌ ତସ୍ମିଂସ୍ ତିମିରମଣ୍ଡଲେ । ପ୍ରତିଷ୍ଠାମ୍ ଆଗତେ ତସ୍ଯ ମିଥୁନସ୍ଯେଵ ମନ୍ମଥେ
ସେଇ ତିମିର ଚକ୍ରରେ, ଲଜ୍ଜା ଓ ତୀବ୍ର ଛାୟା ବ୍ୟାପିଥିଲା, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ମିଶିଥିଲେ, ଯେପରି ଦୁଇଜଣ ପ୍ରେମରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଥାନ୍ତି।
ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଭୂତେଷୁ ଗତେଷ୍ଵ୍ ଅଭିମତାଂ ଦିଶମ୍ । ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରଦେଶାଦ୍ ଭୂଲୋକଂ ଦିନାନ୍ତେ ଵିହଗେଷ୍ଵ୍ ଇଵ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜେଇଛାହିତ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେଠାରୁ ସେମାନେ ଦିନ ଶେଷରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେପରି ଭୂଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଆସିଲେ।
ସା ଦୀର୍ଘଧଵଲାପାଙ୍ଗା ପ୍ରଵୃଦ୍ଧମଦନା ତଥା । ଆଜଗାମ ଭୃଗୋଃ ପୁତ୍ରଂ ମଯୂରୀ ଵାରିଦଂ ଯଥା
ଦୀର୍ଘ ଧଳା ଚାହାଣି ଓ ତୀବ୍ର କାମନା ସହିତ ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା, ଯେପରି ମୟୂରୀ ବର୍ଷା ମେଘକୁ ନିକଟ ଯାଏ।
ଧଵଲାଗାରମଧ୍ଯସ୍ଥେ ପର୍ଯଙ୍କେ ପରିକଲ୍ପିତେ । ଵିଵେଶ ଭାର୍ଗଵସ୍ ତତ୍ର କ୍ଷୀରୋଦ ଇଵ ମାଧଵଃ
ଧଳା ଘର ମଧ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଭୃଗୁବଂଶୀ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ମଧୁସୂଦନ ଦୁଧର ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ସା ପାଦାଵ୍ ଅଵଲମ୍ବ୍ଯାସ୍ଯ ଵିଵଶେଵ ଵରାନନା । ରରାଜ ଚ ସୁରେଭସ୍ଯ ପାଦଲଗ୍ନେଵ ପଦ୍ମିନୀ
ସେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁଥିବା ନାରୀ ଅସହାୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ଧରି ରହିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ପାଦରେ ଲଗିଥିବା ପଦ୍ମିନୀ ଅଲୋକିକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଉଵାଚ ଚେଦଂ ଲଲିତଂ ଲସତ୍ସ୍ନେହୋତ୍କଯା ଗିରା । ଵଚୋ ମଧୁରମ୍ ଆନନ୍ଦି ଵିଲାସଵଲିତାକ୍ଷରମ୍
ସେ ଭଲପାଇବାର ଆନନ୍ଦ ଓ ଖେଳମସ୍ତି ଭରା କଣ୍ଠରେ, ମଧୁର ଓ ମନୋହର ଶବ୍ଦରେ, ଏହି କଥା କହିଲେ:
ପଶ୍ଯାମଲେନ୍ଦୁଵଦନ ମଣ୍ଡଲୀକୃତକାର୍ମୁକଃ । ଅବଲାମ୍ ଅନୁବଧ୍ନାତି ମାମ୍ ଏଷ କିମନଙ୍ଗକଃ
ଦେଖ, ଚାନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ଧନୁଷ ତଣି ରଖିଥିବା ଏହି କାମଦେବ ମୋତେ—ଏକ ଅସହାୟ ଜଣେ ନାରୀକୁ—ପଛୁଆଁଉଛନ୍ତି; ଏହା କଣ, ଅନଙ୍ଗ?
ପାହି ମାମ୍ ଅବଲାଂ ନାଥ ଦୀନାଂ ତ୍ଵଚ୍ଛରଣାମ୍ ଇହ । କୃପଣାଶ୍ଵାସନଂ ସାଧୋ ଵିଦ୍ଧି ସଚ୍ଚରିତଵ୍ରତମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଏକ ଅସହାୟ ଓ ଦୁଃଖିନୀ ଜଣେ ନାରୀ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ମହାନ, ମୁଁ ନିଜର ସତ୍ଚରିତ୍ର ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଦୁଃଖରେ ସାନ୍ତ୍ବନା ଆଶା କରୁଛି, ଏହି କଥା ଜାଣ।
ସ୍ନେହଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଅଜାନଦ୍ଭିର୍ ମୂଢୈର୍ ଏଵ ମହାମତେ । ପ୍ରଣଯା ଅଵଗଣ୍ଯନ୍ତେ ନ ରସଜ୍ଞୈଃ କଦାଚନ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯେମାନେ ସ୍ନେହର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ବୁଝିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମାତ୍ର ମୂର୍ଖ; ସେମାନେ ନିକଟତାକୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ତାହାର ସ୍ୱାଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଏମିତି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଶଙ୍କିତୋପସମ୍ପନ୍ନଃ ପ୍ରଣଯୋ ଽନ୍ଯୋଽନ୍ଯରକ୍ତଯୋଃ । ଅଧଃକରୋତି ନିଷ୍ଯନ୍ଦଂ ଚାନ୍ଦ୍ରମ୍ ଆସ୍ଵାଦିତଂ ପ୍ରିଯ
ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଜଣ ଏକାପର ଉପରେ ଭଲପାଉଥିବା ଏବଂ ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼ି ସ୍ନେହ ଆସେ, ସେଠାରେ ମଧୁରତାର ଏକ ଧାରା ବହେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ସ୍ୱାଦ ଅନୁଭବ କରିବା ପରି, ମୋ ପ୍ରିୟ।
ନ ତଥା ସୁଖଯତ୍ଯ୍ ଏଷା ଚେତସ୍ ତ୍ରିଭୁଵନେଶତା । ଯଥା ପରସ୍ପରାନନ୍ଦୀ ସ୍ନେହଃ ପ୍ରଥମରକ୍ତଯୋଃ
ତିନି ଜଗତର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମନକୁ ଏତେ ସୁଖ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଦୁଇଜଣ ପ୍ରଥମ ଭଲପାଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମର ସାମ୍ୟିକ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ତ୍ଵତ୍ପାଦସ୍ପର୍ଶନେନେଯଂ ସମାଶ୍ଵସ୍ତାସ୍ମି ମାନଦ । ଚନ୍ଦ୍ରପାଦପରାମୃଷ୍ଟା ଯଥା ନିଶି କୁମୁଦ୍ଵତୀ
ତୁମର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶରେ, ମୋତେ ଏପରି ଶାନ୍ତି ମିଳିଛି, ମାନଦାତା, ଯେମିତି ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ପ୍ରଭାରେ ରାତିରେ କମଳ ଫୁଲ ଆଉ ଜୀବନ ପାଏ ।
ସଂସ୍ପର୍ଶାମୃତପାନେନ ତଵ ଜୀଵାମି ସୁନ୍ଦର । ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁରସପାନେନ ଚକୋରୀ ଚପଲା ଯଥା
ତୁମର ସ୍ପର୍ଶର ଅମୃତ ପାନ କରି, ମୁଁ ବଞ୍ଚୁଛି, ସୁନ୍ଦରୀ, ଯେମିତି ଚକୋରୀ ପକ୍ଷୀ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ପ୍ରଭାର ରସ ପିଇ ବଞ୍ଚିଥାଏ ।
ମାମ୍ ଇମାଂ ଚରଣାଲୀନାଂ ଭ୍ରମରୀଂ କରପଲ୍ଲଵୈଃ । ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯାମୃତସମ୍ପୂର୍ଣେ ସତ୍ପଦ୍ମହୃଦଯେ କୁରୁ
ମୁଁ ତୁମ ପାଦ ତଳେ ଝୁଲୁଥିବା ମଧୁମକ୍ଷୀ ପରି, ତୁମ ମନ ଅମୃତ ଓ ପବିତ୍ରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମ ମନୋହର କରପଲ୍ଲବରେ ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କର ।