ଇମେ ତେ ମୃଦୁମନ୍ଦାରକୁସୁମୋତ୍ତଂସସୁନ୍ଦରାଃ । ଦ୍ରଵତ୍କନକନିଷ୍ଷ୍ଯନ୍ଦଵିଲାସିଵପୁଷସ୍ ସୁରାଃ
ଏହେମାନେ ତୁମ ଦେବତାମାନେ, ମୃଦୁ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଖୋପାରେ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦେହ ଗଳିଥିବା ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଛି।
ଇମାସ୍ ତା ଲୋଚନୋଲ୍ଲାସସୃଷ୍ଟନୀଲାବ୍ଜଵୃଷ୍ଟଯଃ । ମୁଗ୍ଧା ହାସଵିଲାସିନ୍ଯଃ କାନ୍ତା ହରିଣଦୃଷ୍ଟଯଃ
ଏହି ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ନୀଳ କମଳର ବୃଷ୍ଟି ହେଉଛି, ସରଳ ହସରେ ମୁଗ୍ଧ ଓ ଆନନ୍ଦିତ, ହରିଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନୋହର।
ଇମେ ତେ କୌସ୍ତୁଭୋଦ୍ଦ୍ଯୋତା ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯପ୍ରତିବିମ୍ବିତାଃ । ଵିଶ୍ଵରୂପୋପମାକାରା ମରୁତୋ ମତ୍ତକାଶିନଃ
ଏହେମାନେ ତୁମ ପବନ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଭଳି ଚମକୁଛନ୍ତି, ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରୁଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆକାରକୁ ଅନୁକରଣ କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ମଦମସ୍ତ।
ଐରାଵଣକଟାମୋଦଵିରକ୍ତମଧୁପଶ୍ରୁତାଃ । ଇମାସ୍ ତାଃ କାକଲୀଗୀତା ଗୀର୍ଵାଣଗଣଗୀତଯଃ
ଏହି ସଙ୍ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ଏଇରାବତଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡର ସୁଗନ୍ଧରେ ଆସକ୍ତି ନଥିବା ମଧୁମକ୍ଷିମାନେ ଶୁଣୁଛନ୍ତି; ଏହାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦେବମାନେ ଗାଇଥିବା ଗୀତ।
ଇଯଂ ସା କନକାମ୍ଭୋଜଚରଦ୍ଵୈରିଞ୍ଚସାରସା । ମନ୍ଦାକିନୀତଟୋଦ୍ଯାନଵିଶ୍ରାନ୍ତସୁରନାଯିକା
ଏହିଁ ସେ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା, ଯିଏ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀର କୂଳର ବାଗିଚାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି, ସୁନା ଗୋଲାପ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ହଂସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଉଠୁଛନ୍ତି।
ଏତେ ତେ ଯମଚନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାନିଲଜଲାନଲାଃ । ଲୋକପାଲାସ୍ ତନୂଦ୍ଦ୍ଯୋତକୀର୍ଣଦୀପ୍ତୋଜ୍ଜ୍ଵଲାର୍ଚିଷଃ
ଏହେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଲୋକପାଳମାନେ—ଯମ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ, ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି—ଯାଙ୍କ ଦେହ ଉଜ୍ୱଳ ଆଗୁନିର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି।
ଅଯଂ ସ ସୁରଵିକ୍ରାନ୍ତହେତିକଣ୍ଡୂଯିତାନନଃ । ଐରାଵଣୋ ରଣଦ୍ଦନ୍ତପ୍ରୋତଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲଃ
ଏହିଁ ସେ ଏଇରାବତ, ଯାଙ୍କ ମୁହଁ ଶୂରବୀର ଦେବମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଖୁଞ୍ଚିଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ଗଜଦନ୍ତ ଗର୍ଜନରେ ଦାନବରାଜାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଭେଦିଦେଇଛି।
ଇମେ ତେ ଭୂତଲସ୍ଥାନା ଵ୍ଯୋମତାରକତାଂ ଗତାଃ । ଵୈମାନିକାଶ୍ ଚଲଚ୍ଚାରୁହାରଚାମରକୁଣ୍ଡଲାଃ
ଏହେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଏବେ ଆକାଶରେ ତାରା ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି—ସେମାନେ ଚଳିତ ଓ ସୁନ୍ଦର ମାଳା, ଚାମର ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତାମାନେ।
ଇମାସ୍ ତା ଵିଵିଧୋଦ୍ଯାନମଣିମନ୍ଦିରମଣ୍ଡିତାଃ । ଵିମାନପଙ୍କ୍ତଯଶ୍ ଚାରୁଚାମୀକରମଯାତପାଃ
ଏହାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ମଣିମନ୍ଦିରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ଆକାଶ ରଥମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୁନ୍ଦର ସୁନା ଛାୟା ପଡ଼ିଛି।
ମେରୂପଲତଲାସ୍ଫାଲଶୀକରାକୀର୍ଣଦେଵତାଃ । ଏତାସ୍ ତାଃ କୀର୍ଣମନ୍ଦାରା ଗଙ୍ଗାସଲିଲଵୀଚଯଃ
ଏହାମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଢାଳରୁ ଛିଟିଯାଇଥିବା ଜଳବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଛିଟିଯାଇଥିବା ଦେବତାମାନେ ଓ ମନ୍ଦାର ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଙ୍ଗା ଜଳର ତରଙ୍ଗମାନେ।
ଏତାଃ ପ୍ରସୃତମନ୍ଦାରମଞ୍ଜରୀପୁଞ୍ଜପିଞ୍ଜରାଃ । ଦୋଲାଲୋଲାପ୍ସରଶ୍ଶ୍ରେଣ୍ଯଶ୍ ଶକ୍ରୋପଵନଵୀଥଯଃ
ଏହାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଗିଚାର ରାସ୍ତା, ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ଦାର ମଞ୍ଜରୀର ଗୁଛ ରଙ୍ଗିନ ହୋଇଛି ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଝୁଲୁଥିବା ଦଳରେ ନାଚୁଛନ୍ତି।
ଇମେ ତେ କୁନ୍ଦମନ୍ଦାରମକରନ୍ଦସୁଗନ୍ଧଯଃ । ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁନିକରାକାରାଃ ପାରିଜାତସମୀରଣାଃ
ଏଠାରେ କୁନ୍ଦ ଓ ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା ପବନ ବହୁଛି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣ ପରି ଶିତଳ ଓ ମାନମୋହକ।
ପୁଷ୍ପକେସରନୀହାରପଟଵାସେରଣୋତ୍ସୁକୈଃ । ଲତାଙ୍ଗନାଗଣୈର୍ ଵ୍ଯାପ୍ତମ୍ ଇଦଂ ତନ୍ ନନ୍ଦନଂ ଵନମ୍
ଏହି ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ଫୁଲର ରେଣୁ ଓ କେଶରର କୁହୁଡିରେ ଭରିଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଲତାମଣ୍ଡଳୀ ଆନନ୍ଦରେ ଫୁଲିଉଠିଛି।
କାନ୍ତଗୀତରଵାନନ୍ଦପ୍ରନର୍ତିତସୁରାଙ୍ଗନୌ । ଇମୌ ତୌ ଵଲ୍ଲକୀସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଵରୌ ନାରଦତୁମ୍ବୁରୂ
ଏଠାରେ ନାରଦ ଓ ତୁମ୍ବୁରୁ ତାଙ୍କର ବୀଣାର ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାନ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାର ଶବ୍ଦରେ ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ଇମେ ତେ ପୁଣ୍ଯକର୍ତାରୋ ଭୂରିଭୂଷଣଭୂଷିତାଃ । ଵ୍ଯୋମନ୍ଯ୍ ଉଡ୍ଡଯମାନେଷୁ ଵିମାନେଷୁ ସୁଖଂ ସ୍ଥିତାଃ
ଏଠାରେ ନେକ ନେକ ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନେକ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ବିମାନରେ ସୁଖରେ ବସିଛନ୍ତି।
ମଦମନ୍ମଥମତ୍ତାଙ୍ଗ୍ଯ ଇମାସ୍ ତାସ୍ ସୁରଯୋଷିତଃ । ଦେଵେଶ୍ଵରଂ ନିଷେଵନ୍ତେ ଵନଂ ଵନଲତା ଇଵ
ଏହି ସବୁ ସ୍ୱର୍ଗଙ୍ଗନାମାନେ ଅହଂକାର ଓ କାମରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ସେବା କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଲତାମାନେ ବୃକ୍ଷକୁ ଆଢ଼ି ରହିଥାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁଜାଲକୁସୁମାଶ୍ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁଲୁଚ୍ଛକାଃ । କଲ୍ପଵୃକ୍ଷ ଇମେ ପକ୍ଵରତ୍ନସ୍ତବକଦନ୍ତୁରାଃ
ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଗଠିତ ଫୁଲ, ଚିନ୍ତାମଣି ମଣିର ଗୁଛା ଓ ପକ୍କା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଡାଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଇହ ତାଵଦ୍ ଇମଂ ଶକ୍ରମ୍ ଅହମ୍ ଆସନସଂସ୍ଥିତମ୍ । ଦ୍ଵିତୀଯମ୍ ଇଵ ଦେଵେଶଂ ପୂଜଯୈଵାଭିଵାଦଯେ
ଏଠି, ଏହି ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତାପତି ପରି ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବି।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଶୁକ୍ରେଣ ମନସୈଵ ଶଚୀପତିଃ । ତେନାଭିଵାଦିତସ୍ ତତ୍ର ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଵୈ ଭୃଗୁଃ
ଏପରି ଭାବି, ଶୁକ୍ର ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ଶଚୀପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏଠି ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭୃଗୁ ପରି ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ପାଇଲେ।
ଅଥ ସାଦରମ୍ ଉତ୍ଥାଯ ଶୁକ୍ରଶ୍ ଶକ୍ରେଣ ପୂଜିତଃ । ଗୃହୀତହସ୍ତମ୍ ଆନୀଯ ସମୀପ ଉପଵେଶିତଃ
ତାପରେ ଶୁକ୍ର ଆଦର ସହିତ ଉଠିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି ନିକଟକୁ ଆଣି, ପାଖରେ ବସାଇଲେ ।
ଧନ୍ଯସ୍ ତ୍ଵଦାଗମେନାଦ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଽଯଂ ଶୁକ୍ର ଶୋଭତେ । ଉଷ୍ଯତାଂ ଚିରମ୍ ଏଵେହ ଶକ୍ର ଇତ୍ଥମ୍ ଉଵାଚ ତମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, 'ଶୁକ୍ର, ତୁମେ ଆସିବାରୁ ଆଜି ସ୍ୱର୍ଗ ଧନ୍ୟ ହୋଇଛି, ଅତି ଶୋଭା ପାଇଛି । ଦୟାକରି ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରୁହ ।'
ଅଥ ତତ୍ରୋପଵିଶ୍ଯାସୌ ଭାର୍ଗଵଶ୍ ଶୋଭିତାନନଃ । ଶ୍ରିଯଂ ଜହାର ଶଶିନସ୍ ସକଲସ୍ଯାମଲସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଭାର୍ଗବ, ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁରେ, ସେଠାରେ ବସିଲେ । ତାଙ୍କର ଶୋଭା ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାହାର ସମସ୍ତ ଆଭାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲା ।
ସକଲସୁରଗଣାଭିଵନ୍ଦିତୋ ଽସୌ ଭୃଗୁତନଯଶ୍ ଶତମନ୍ଯୁପାର୍ଶ୍ଵସଂସ୍ଥଃ । ଚିରତରମ୍ ଅତୁଲାମ୍ ଅଵାପ ତୁଷ୍ଟିଂ ନରମତିମ୍ ଉଜ୍ଝିତଵାନ୍ ଅଲଂ ବଭୂଵ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭୃଗୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ । ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ବସି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପୂର୍ବ ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କଲେ, ମାନବ ଚିନ୍ତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ ।
ମୁହୂର୍ତମ୍ ଅଥ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଶଚୀପତେଃ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵିହର୍ତୁମ୍ ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ସ୍ଵର୍ଵାସିପରିଚୋଦିତଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଶଚୀପତିଙ୍କ ପାଖରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଘୁରିବାକୁ ଉଠିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗଶ୍ରିଯଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଲୋଲଲୋଚନଲାଞ୍ଛିତମ୍ । ସ୍ତ୍ରୈଣଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଜଗାମାସୌ ନଲିନୀମ୍ ଇଵ ସାରସଃ
ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଶୋଭାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମହିଳାମାନେ ରହିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସେ ମହିଳାମାନେ ଯୋଗୁ ଭରିଥିବା ସଭାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ହଂସ ଗୋଲାପ ତଳାବକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ତାଂ ମୃଗଶାଵାକ୍ଷୀଂ କାନ୍ତାମ୍ ଅଧ୍ଯାଗତାମ୍ ଅସୌ । ଦଦର୍ଶ ଵିପିନାନ୍ତସ୍ସ୍ଥାଂ ଭୃଙ୍ଗଶ୍ ଚୂତଲତାମ୍ ଇଵ
ସେଠାରେ ସେ ମୃଗଶାବ ନୟନ ଥିବା ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଏସି ଉଦ୍ୟାନର କୋଣାରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ଯେପରି ମଧୁମକ୍ଷୀ ଆମ୍ବ ଗଛର କଳିକା ପାଖରେ ରହେ।
ତାମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଲସଲ୍ଲୋଲଵିଲାସଵଲିତାକୃତିମ୍ । ଆସୀଦ୍ ଵିଲୀଯମାନାଙ୍ଗୋ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନଯେନ୍ଦୁମଣିର୍ ଯଥା
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯାହାର ଆକୃତି ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ମୃଦୁ ଚଳନାରେ ଭରିଥିଲା, ସେ ନିଜ ଦେହକୁ ଜଣେ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ମଣି ଜେମିତି ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାରେ ଗଳିଯାଏ, ସେପରି ଗଳିଯିବା ପ୍ରମାଣ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଵିଲୀଯମାନସର୍ଵାଙ୍ଗସ୍ ତାମ୍ ଅଵୈକ୍ଷତ କାମିନୀମ୍ । ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଇଵ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଂ ଶୀତଲାଂ ଖେ ଵିଲାସିନୀମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୋଇ, ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା ଭରା ନାରୀକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ମଣି ଆକାଶରେ ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ ମନୋମୋହନା ଖେଳୁଥିବା ଆଲୋକକୁ ଦେଖେ।
ତେନାଵଲୋକିତା ସାପି ତତ୍ପରାଯଣତାଂ ଗତା । ନିଶାନ୍ତେ ଚକ୍ରଵାକେନ କାନ୍ତେଵ ପରିକୂଜିତା
ସେ ଏଭଳି ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରିବାରୁ, ସେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ହେଲେ, ଯେପରି ରାତି ଶେଷରେ ଚକ୍ରବାକୀ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଡାକି ହୁଏ।
ରସାଦ୍ ଵିକସତୋର୍ ନୂନମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯମ୍ ଅନୁରକ୍ତଯୋଃ । ପ୍ରାତର୍ ଅର୍କନଲିନ୍ଯୋର୍ ଯା ଶୋଭା ସୈଵ ତଯୋର୍ ଅଭୂତ୍
ଏହିପରି ଦୁହେଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ ପୁଷ୍ପିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଚମକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେ ଥିଲା ପ୍ରଭାତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀର ଅଦ୍ଭୁତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପରି।