ଭୃଗୁର୍ ଵରଵନେ ତସ୍ମିନ୍ ସମାଧାଵ୍ ଏଵ ସଂସ୍ଥିତଃ । ସର୍ଵକାଲଂ ସମୁତ୍କୀର୍ଣୋ ଵନୋପଲତଲାଦ୍ ଇଵ
ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଙ୍ଗଲରେ, ଭୃଗୁ ସମାଧିରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ରହିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଅଚଳ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ ମାଟିରେ ପଡ଼ିଥିବା ପଥର।
ଶୁକ୍ରଃ କୁସୁମଶଯ୍ଯାସୁ କଲଧୌତାବ୍ଜିନୀଷୁ ଚ । ମନ୍ଦାରତରୁଦୋଲାସୁ ବାଲୋ ଽରମତ ଲୀଲଯା
ଶୁକ୍ର ଛୁଆ ବେଳେ ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ, ଧଳା ଦୀପ୍ତିମାନ ପଦ୍ମ ମାଝିରେ ଓ ମନ୍ଦାର ଗଛର ଝୁଲାରେ ଖେଳୁଥିଲେ ।
ଵିଦ୍ଯାଵିଦ୍ଯାଦୃଶୋର୍ ମଧ୍ଯେ ଶୁକ୍ରୋ ଽପ୍ରାପ୍ତମହାପଦଃ । ତ୍ରିଶଙ୍କୁର୍ ଇଵ ରୋଦୋଽନ୍ତର୍ ଅଵର୍ତତ ତଦା କିଲ
ଶୁକ୍ର ଏହି ସମୟରେ ଏଉଁଠି ନ ଜଣା, ନ ଅଜଣା, ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିଲେ; ତିଁଠି ତିନିଶଙ୍କୁ ଭଳି ଆକାଶ ମଝିରେ ଝୁଲି ରହିଥିଲେ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପସମାଧିସ୍ଥେ ସ କଦାଚିତ୍ ପିତର୍ଯ୍ ଅଥ । ଅଵ୍ଯଗ୍ରୋ ଽଭଵଦ୍ ଏକାନ୍ତେ ଜିତାରିର୍ ଇଵ ଭୂମିପଃ
ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କର ବାପା ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ଶୁକ୍ର ଏକାକି ଓ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ, ଜଣେ ଶତ୍ରୁ ଜିତିଥିବା ରାଜା ପରି ।
ଦଦର୍ଶାପ୍ସରସଂ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତୀଂ ନଭସଃ ପଥା । କ୍ଷୀରୋଦମଧ୍ଯଲୁଲିତାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀମ୍ ଇଵ ଜନାର୍ଦନଃ
ସେଠାରେ ଶୁକ୍ର ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବା ଏକ ଅପ୍ସରାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଉଠିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି ।
ମନ୍ଦାରମାଲ୍ଯଵଲିତାଂ ମନ୍ଦାନିଲଚଲାଲକାମ୍ । ହାରିଝାଙ୍କାରିଗମନାଂ ସୁଗନ୍ଧିତନଭୋଽନିଲାମ୍
ସେ ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ହଳୁକା ପବନରେ ହଲୁହଲୁ ହେଉଥିଲା, ତାଙ୍କର ଚାଲିବାରେ ପାଦରେ ଗହଣାର ଝଙ୍କାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ପବନ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ଲାଵଣ୍ଯପାଦପଲତାଂ ମଦଘୂର୍ଣିତଲୋଚନାମ୍ । ଅମୃତୀକୃତତଦ୍ଦେଶାଂ ଦେହେନ୍ଦୂଦଯକାନ୍ତିଭିଃ
ସେ ଶୋଭାର ବୃକ୍ଷର ତଳେ ଥିବା ଲତା ପରି ଲାଗୁଥିଲେ, ମଦରେ ମତିଆରିଥିବା ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଘୂରୁଘୂରୁ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଦେହର ଆଭାରେ ସେଠା ଅଞ୍ଚଳ ଅମୃତ ସମାନ ମଧୁର ହୋଇଯାଇଥିଲା।
କାନ୍ତାମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ତସ୍ଯାଭୂଦ୍ ଉଲ୍ଲାସତରଲଂ ମନଃ । ଦୃଷ୍ଟେ ନିର୍ମଲପୂର୍ଣେନ୍ଦୌ ଵପୁର୍ ଅମ୍ବୁନିଧେର୍ ଇଵ
ସେ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମନ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ସାହିତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଲା, ଯେପରି ନିର୍ମଳ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସମୁଦ୍ରର ପାଣିରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହେଲେ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ମନସିଜେଷୁଶତାହତମ୍ ଆଶଯେ ସ ପରିରୁଧ୍ଯ ମନସ୍ ତଦନୂଶନାଃ । ଵିଗଲିତେତରଵୃତ୍ତିତଯାତ୍ମନା ସୁରଵଧୂମଯ ଏଵ ବଭୂଵ ସଃ
ପ୍ରେମର ଶତଶଖ ଶର ହୃଦୟରେ ଲାଗିଥିବା ସେ, ନିଜ ମନ ଓ ଚିନ୍ତାକୁ ଦମନ କଲେ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯିବା ପରେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ଏଷା ହି ଲଲନା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ସହସ୍ରନଯନାଲଯେ । ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽଯମ୍ ଅହଂ ସ୍ଵର୍ଗମ୍ ଆଲୋଲସୁରସୁନ୍ଦରମ୍
ଏହି ନାରୀ ଆକାଶରେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁଵାଳା ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଅଛନ୍ତି; ଏବେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବସୁନ୍ଦରୀମାନେ ରମଣୀୟତା ଦେଉଛନ୍ତି।
ଇମେ ତେ ମୃଦୁମନ୍ଦାରକୁସୁମୋତ୍ତଂସସୁନ୍ଦରାଃ । ଦ୍ରଵତ୍କନକନିଷ୍ଷ୍ଯନ୍ଦଵିଲାସିଵପୁଷସ୍ ସୁରାଃ
ଏହେମାନେ ତୁମ ଦେବତାମାନେ, ମୃଦୁ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଖୋପାରେ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦେହ ଗଳିଥିବା ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଛି।
ଇମାସ୍ ତା ଲୋଚନୋଲ୍ଲାସସୃଷ୍ଟନୀଲାବ୍ଜଵୃଷ୍ଟଯଃ । ମୁଗ୍ଧା ହାସଵିଲାସିନ୍ଯଃ କାନ୍ତା ହରିଣଦୃଷ୍ଟଯଃ
ଏହି ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ନୀଳ କମଳର ବୃଷ୍ଟି ହେଉଛି, ସରଳ ହସରେ ମୁଗ୍ଧ ଓ ଆନନ୍ଦିତ, ହରିଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନୋହର।
ଇମେ ତେ କୌସ୍ତୁଭୋଦ୍ଦ୍ଯୋତା ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯପ୍ରତିବିମ୍ବିତାଃ । ଵିଶ୍ଵରୂପୋପମାକାରା ମରୁତୋ ମତ୍ତକାଶିନଃ
ଏହେମାନେ ତୁମ ପବନ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଭଳି ଚମକୁଛନ୍ତି, ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରୁଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆକାରକୁ ଅନୁକରଣ କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ମଦମସ୍ତ।
ଐରାଵଣକଟାମୋଦଵିରକ୍ତମଧୁପଶ୍ରୁତାଃ । ଇମାସ୍ ତାଃ କାକଲୀଗୀତା ଗୀର୍ଵାଣଗଣଗୀତଯଃ
ଏହି ସଙ୍ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ଏଇରାବତଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡର ସୁଗନ୍ଧରେ ଆସକ୍ତି ନଥିବା ମଧୁମକ୍ଷିମାନେ ଶୁଣୁଛନ୍ତି; ଏହାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦେବମାନେ ଗାଇଥିବା ଗୀତ।
ଇଯଂ ସା କନକାମ୍ଭୋଜଚରଦ୍ଵୈରିଞ୍ଚସାରସା । ମନ୍ଦାକିନୀତଟୋଦ୍ଯାନଵିଶ୍ରାନ୍ତସୁରନାଯିକା
ଏହିଁ ସେ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା, ଯିଏ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀର କୂଳର ବାଗିଚାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି, ସୁନା ଗୋଲାପ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ହଂସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଉଠୁଛନ୍ତି।
ଏତେ ତେ ଯମଚନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାନିଲଜଲାନଲାଃ । ଲୋକପାଲାସ୍ ତନୂଦ୍ଦ୍ଯୋତକୀର୍ଣଦୀପ୍ତୋଜ୍ଜ୍ଵଲାର୍ଚିଷଃ
ଏହେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଲୋକପାଳମାନେ—ଯମ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ, ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି—ଯାଙ୍କ ଦେହ ଉଜ୍ୱଳ ଆଗୁନିର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି।
ଅଯଂ ସ ସୁରଵିକ୍ରାନ୍ତହେତିକଣ୍ଡୂଯିତାନନଃ । ଐରାଵଣୋ ରଣଦ୍ଦନ୍ତପ୍ରୋତଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲଃ
ଏହିଁ ସେ ଏଇରାବତ, ଯାଙ୍କ ମୁହଁ ଶୂରବୀର ଦେବମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଖୁଞ୍ଚିଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ଗଜଦନ୍ତ ଗର୍ଜନରେ ଦାନବରାଜାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଭେଦିଦେଇଛି।
ଇମେ ତେ ଭୂତଲସ୍ଥାନା ଵ୍ଯୋମତାରକତାଂ ଗତାଃ । ଵୈମାନିକାଶ୍ ଚଲଚ୍ଚାରୁହାରଚାମରକୁଣ୍ଡଲାଃ
ଏହେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଏବେ ଆକାଶରେ ତାରା ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି—ସେମାନେ ଚଳିତ ଓ ସୁନ୍ଦର ମାଳା, ଚାମର ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତାମାନେ।
ଇମାସ୍ ତା ଵିଵିଧୋଦ୍ଯାନମଣିମନ୍ଦିରମଣ୍ଡିତାଃ । ଵିମାନପଙ୍କ୍ତଯଶ୍ ଚାରୁଚାମୀକରମଯାତପାଃ
ଏହାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ମଣିମନ୍ଦିରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ଆକାଶ ରଥମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୁନ୍ଦର ସୁନା ଛାୟା ପଡ଼ିଛି।
ମେରୂପଲତଲାସ୍ଫାଲଶୀକରାକୀର୍ଣଦେଵତାଃ । ଏତାସ୍ ତାଃ କୀର୍ଣମନ୍ଦାରା ଗଙ୍ଗାସଲିଲଵୀଚଯଃ
ଏହାମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଢାଳରୁ ଛିଟିଯାଇଥିବା ଜଳବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଛିଟିଯାଇଥିବା ଦେବତାମାନେ ଓ ମନ୍ଦାର ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଙ୍ଗା ଜଳର ତରଙ୍ଗମାନେ।
ଏତାଃ ପ୍ରସୃତମନ୍ଦାରମଞ୍ଜରୀପୁଞ୍ଜପିଞ୍ଜରାଃ । ଦୋଲାଲୋଲାପ୍ସରଶ୍ଶ୍ରେଣ୍ଯଶ୍ ଶକ୍ରୋପଵନଵୀଥଯଃ
ଏହାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଗିଚାର ରାସ୍ତା, ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ଦାର ମଞ୍ଜରୀର ଗୁଛ ରଙ୍ଗିନ ହୋଇଛି ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଝୁଲୁଥିବା ଦଳରେ ନାଚୁଛନ୍ତି।
ଇମେ ତେ କୁନ୍ଦମନ୍ଦାରମକରନ୍ଦସୁଗନ୍ଧଯଃ । ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁନିକରାକାରାଃ ପାରିଜାତସମୀରଣାଃ
ଏଠାରେ କୁନ୍ଦ ଓ ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା ପବନ ବହୁଛି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣ ପରି ଶିତଳ ଓ ମାନମୋହକ।
ପୁଷ୍ପକେସରନୀହାରପଟଵାସେରଣୋତ୍ସୁକୈଃ । ଲତାଙ୍ଗନାଗଣୈର୍ ଵ୍ଯାପ୍ତମ୍ ଇଦଂ ତନ୍ ନନ୍ଦନଂ ଵନମ୍
ଏହି ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ଫୁଲର ରେଣୁ ଓ କେଶରର କୁହୁଡିରେ ଭରିଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଲତାମଣ୍ଡଳୀ ଆନନ୍ଦରେ ଫୁଲିଉଠିଛି।
କାନ୍ତଗୀତରଵାନନ୍ଦପ୍ରନର୍ତିତସୁରାଙ୍ଗନୌ । ଇମୌ ତୌ ଵଲ୍ଲକୀସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଵରୌ ନାରଦତୁମ୍ବୁରୂ
ଏଠାରେ ନାରଦ ଓ ତୁମ୍ବୁରୁ ତାଙ୍କର ବୀଣାର ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାନ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାର ଶବ୍ଦରେ ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ଇମେ ତେ ପୁଣ୍ଯକର୍ତାରୋ ଭୂରିଭୂଷଣଭୂଷିତାଃ । ଵ୍ଯୋମନ୍ଯ୍ ଉଡ୍ଡଯମାନେଷୁ ଵିମାନେଷୁ ସୁଖଂ ସ୍ଥିତାଃ
ଏଠାରେ ନେକ ନେକ ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନେକ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ବିମାନରେ ସୁଖରେ ବସିଛନ୍ତି।
ମଦମନ୍ମଥମତ୍ତାଙ୍ଗ୍ଯ ଇମାସ୍ ତାସ୍ ସୁରଯୋଷିତଃ । ଦେଵେଶ୍ଵରଂ ନିଷେଵନ୍ତେ ଵନଂ ଵନଲତା ଇଵ
ଏହି ସବୁ ସ୍ୱର୍ଗଙ୍ଗନାମାନେ ଅହଂକାର ଓ କାମରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ସେବା କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଲତାମାନେ ବୃକ୍ଷକୁ ଆଢ଼ି ରହିଥାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁଜାଲକୁସୁମାଶ୍ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁଲୁଚ୍ଛକାଃ । କଲ୍ପଵୃକ୍ଷ ଇମେ ପକ୍ଵରତ୍ନସ୍ତବକଦନ୍ତୁରାଃ
ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଗଠିତ ଫୁଲ, ଚିନ୍ତାମଣି ମଣିର ଗୁଛା ଓ ପକ୍କା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଡାଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଇହ ତାଵଦ୍ ଇମଂ ଶକ୍ରମ୍ ଅହମ୍ ଆସନସଂସ୍ଥିତମ୍ । ଦ୍ଵିତୀଯମ୍ ଇଵ ଦେଵେଶଂ ପୂଜଯୈଵାଭିଵାଦଯେ
ଏଠି, ଏହି ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତାପତି ପରି ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବି।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଶୁକ୍ରେଣ ମନସୈଵ ଶଚୀପତିଃ । ତେନାଭିଵାଦିତସ୍ ତତ୍ର ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଵୈ ଭୃଗୁଃ
ଏପରି ଭାବି, ଶୁକ୍ର ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ଶଚୀପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏଠି ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭୃଗୁ ପରି ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ପାଇଲେ।
ଅଥ ସାଦରମ୍ ଉତ୍ଥାଯ ଶୁକ୍ରଶ୍ ଶକ୍ରେଣ ପୂଜିତଃ । ଗୃହୀତହସ୍ତମ୍ ଆନୀଯ ସମୀପ ଉପଵେଶିତଃ
ତାପରେ ଶୁକ୍ର ଆଦର ସହିତ ଉଠିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି ନିକଟକୁ ଆଣି, ପାଖରେ ବସାଇଲେ ।