ତେ ଧର୍ମ୍ଯାସ୍ ତେ ମହାତ୍ମାନସ୍ ତ ଏଵ ପୁରୁଷା ଭୁଵି । ଯେ ସୁଖେନ ସମୁତ୍ତୀର୍ଣାସ୍ ସାଧୋ ଯୌଵନସଙ୍କଟାତ୍
ଯେମାନେ ସହଜରେ ଯୁବତ୍ବର ସଂକଟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମିକ, ସେମାନେ ମହାତ୍ମା, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ ପୁରୁଷ।
ସୁଖେନ ତୀର୍ଯତେ ଽମ୍ଭୋଧିର୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟମକରାକରଃ । ନ କଲ୍ଲୋଲଵନୋଲ୍ଲାସି ସଦୋଷଂ ହତଯୌଵନମ୍
ବଡ଼ ମାଛର ଝୁଣ୍ଡି ଥିବା ସାଗରକୁ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଦୋଷର ତରଙ୍ଗରେ ଉତ୍କଳିତ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଯୁବତ୍ବର ସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଵିନଯଭୂଷିତମ୍ ଆର୍ଯଜନାସ୍ପଦଂ କରୁଣଯୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ ଆଵଲିତଂ ଗୁଣୈଃ । ଇହ ହି ଦୁର୍ଲଭମ୍ ଅଙ୍ଗ ସୁଯୌଵନଂ ଜଗତି କାନନମ୍ ଅମ୍ବରଗଂ ଯଥା
ନମ୍ରତାରେ ଶୋଭିତ, ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ, କରୁଣାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ — ଏପରି ଉତ୍ତମ ଯୁବାବସ୍ଥା ଏହି ସଂସାରରେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ, ଆକାଶରେ ଅରଣ୍ୟ ଥିବା ପରି।
ମାଂସପୁତ୍ତଲିକାଯାଶ୍ ଚ ଯନ୍ତ୍ରଲୋଲାଙ୍ଗପଞ୍ଜରେ । ସ୍ନାଯ୍ଵସ୍ଥିଗ୍ରନ୍ଥିଶାଲିନ୍ଯାସ୍ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ କିମ୍ ଇଵ ଶୋଭନମ୍
ମାଂସର ଗୁଡିକୁ ନେଇ ତିଆରି ଏହି ଦେହ, ଯନ୍ତ୍ରରେ ଚଳିଥିବା ଅଙ୍ଗ, ସନ୍ଧି ଓ ହାଡ଼ର ଗଠନ ଥିବା ଏହି ନାରୀ ଦେହରେ କଣ ସୁନ୍ଦରତା ଅଛି?
ତ୍ଵଙ୍ମାଂସରକ୍ତବାଷ୍ପାସ୍ରୁ ପୃଥକ୍ କୃତ୍ଵା ଵିଲୋଚନମ୍ । ସମାଲୋକଯ ରମ୍ଯଂ ଚେତ୍ କିଂ ମୁଧା ପରିମୁହ୍ଯସି
ଚର୍ମ, ମାଂସ, ରକ୍ତ, ବାଷ୍ପ ଓ ଲୁହୁ ଯଦି ଆଖିରୁ ଅଲଗା କର, ତେବେ ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ କେଉଁ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ରହିଯାଏ? ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ମୋହିତ ହେଉଛ?
ଇତଃ କେଶା ଇତୋ ରକ୍ତମ୍ ଇତୀଯଂ ପ୍ରମଦାତନୁଃ । କିମ୍ ଏତଯା ନିନ୍ଦିତଯା କରୋତୁ ଵିପୁଲାଶଯଃ
ଏଠାରେ କେଶ, ସେଠାରେ ରକ୍ତ — ଏହିପରି ହେଉଛି ନାରୀ ଦେହ। ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ ଜିନିଷ ସହିତ ଏକ ବିଶାଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ମଣିଷ କଣ କରିପାରିବ?
ଵାସୋଵିଲେପନୈର୍ ଯାନି ଲାଲିତାନି ପୁନଃ ପୁନଃ । ତାନ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗାନ୍ଯ୍ ଅଵଲୁମ୍ପନ୍ତି କ୍ରଵ୍ଯାଦାସ୍ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍
ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାର କରାଯାଏ, ସେଇ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ମାଂସ ଖାଇବା ପଶୁମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ମେରୋଶ୍ ଶୃଙ୍ଗତଟୋଲ୍ଲାସିଗଙ୍ଗାଜଲରଯୋପମାଃ । ଦୃଷ୍ଟା ଯସ୍ମିନ୍ ସ୍ତନେ ମୁକ୍ତା ହାରସ୍ଯୋଲ୍ଲାସଶାଲିନଃ
ଯାହାର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ମଣିମାଳାର ଚମକରେ ମୁକ୍ତା ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ଓ ଢାଳରେ ଝଲମଲାଉଥିବା ଗଙ୍ଗା ତରଙ୍ଗ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍।
ଶ୍ମଶାନେଷୁ ଦିଗନ୍ତେଷୁ ସ ଏଵ ଲଲନାସ୍ତନଃ । ଶ୍ଵଭିର୍ ଆସ୍ଵାଦ୍ଯତେ କାଲେ ଲଘୁପିଣ୍ଡ ଇଵାନ୍ଧସଃ
ଶ୍ମଶାନ ଓ ଦିଗନ୍ତରେ, ଯେ ଗୋଟିଏ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଅଂଶ ଥିଲା, ସେହି ଅଂଶ ସମୟ ପରେ କୁକୁରମାନେ ଖାଇଦେଇଥାନ୍ତି, ଯେପରି ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଛୋଟ ଗୋଟିଏ ଗୋଲିକୁ ଖାଇଯାଏ।
ରକ୍ତମାଂସାଦିଦିଗ୍ଧାନି କରଭସ୍ଯ ଯଥା ଵନେ । ତଥୈଵାଙ୍ଗାନି କାମିନ୍ଯାସ୍ ତତ୍ ପ୍ରତ୍ଯ୍ ଅପି ହି କୋ ଗ୍ରହଃ
ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋଟିଏ ବଛାର ଅଂଗ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସରେ ଲପେଟାଯାଇଥାଏ, ସେପରି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅଟୁଟ ଅଛି; ଏଠାରେ କଣ ଲାଭ ଅଛି?
ଆପାତରମଣୀଯତ୍ଵଂ କଲ୍ପ୍ଯତେ କେଵଲଂ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ । ମନ୍ଯେ ତଦ୍ ଅପି ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ମୁନେ ମୋହୈକକାରଣେ
ମହିଳାଙ୍କର ଦେଖିବାକୁ ଆକର୍ଷଣ କେବଳ ଭାବନାରେ ଅଛି; ମୁଁ ଭାବେ, ଏଠି ଏହା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ମୁନି, କାରଣ ମାତ୍ର ମୋହ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଵିପୁଲୋଲ୍ଲାସଦାଯିନ୍ଯା ମଦୋନ୍ମଥନପୂର୍ଵକମ୍ । କୋ ଵିଶେଷୋ ଵିକାରିଣ୍ଯା ମଦିରାଯା ଇହ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ
ଯେପରି ମଦ ପିଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମତ ହୁଏ ଓ ଏହା ଅସ୍ଥିର, ସେପରି ମହିଳା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ସତ୍ୱେ ଅସ୍ଥିର; ଏଠି ଦୁଇଟିରେ କଣ ତଫାତ୍?
ଲଲନାଲାନସଂଲୀନା ମୁନେ ମାନଵଦନ୍ତିନଃ । ପ୍ରବୋଧଂ ନାଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦୀର୍ଘୈର୍ ଅପି ଶମାଙ୍କୁଶୈଃ
ମୁନି, ଯେଉଁମାନେ ମହିଳାଙ୍କ ଆକର୍ଷଣରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବହୁଦିନ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଜାଗୃତିକୁ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
କେଶକଜ୍ଜଲଧାରିଣ୍ଯସ୍ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଃ ପ୍ରକୃତିତସ୍ ସଦା । ଦୁଷ୍କୃତାଗ୍ନିଶିଖା ନାର୍ଯୋ ଦହନ୍ତି ତୃଣଵନ୍ ନରମ୍
କେଶ ଓ କାଜଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ମହିଳାମାନେ ସ୍ୱଭାବରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ; ଦୁଷ୍କର୍ମର ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି, ସେମାନେ ପୁରୁଷମାନେକୁ ଘାସ ପରି ପୋଡ଼ିଦେଇଥାନ୍ତି।
ତେ ଵନ୍ଦ୍ଯାସ୍ ତେ ମହାତ୍ମାନସ୍ ତ ଏଵ ପୁରୁଷା ଭୁଵି । ଯେ ସୁଖେନ ସମୁତ୍ତୀର୍ଣାସ୍ ସାଧୋ ଯୌଵତସଙ୍କଟାତ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ହିଁ ସତ୍କାରଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ହିଁ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ଏବଂ ସେମାନେ ହିଁ ପୁରୁଷ ଅଟୁଟ ମନେଯୋଗ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଯୌବନର ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କଟକୁ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଛନ୍ତି, ହେ ସାଧୁ।
ଜ୍ଵଲତାମ୍ ଅପି ଦୂରେ ଽପି ସରସା ଅପି ନୀରସମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ହି ନରକାଗ୍ନୀନାଂ ଦାରୁ ଚାରୁ ଚ ଦାରୁଣମ୍
ସେମାନେ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନାରୀମାନେ ନରକ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ କାଠ ଭଳି, ଏକେ ସମୟରେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଭୟଙ୍କର ଉଭୟ।
କୀର୍ଣାନ୍ଧକାରକଵରୀ ତରତ୍ତାରକଲୋଚନା । ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁବିମ୍ବଵଦନା କୁମୁଦୋତ୍କରହାସିନୀ
ତାଙ୍କର କେଶର ଅନ୍ଧାର ଭିତରୁ ତାରା ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ଷୁ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ମୁହଁ, ଏବଂ ଖିଳିଥିବା କମଳମାଳା ଭଳି ହସ।
ଲୀଲାଵିଲୋଲପରୁଷା କାର୍ଯସଂହାରକାରିଣୀ । ପରଂ ଵିମୋହନଂ ବୁଦ୍ଧେଃ କାମିନୀ ଦୀର୍ଘଯାମିନୀ
ଖେଳଧ୍ୟାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କଠୋର; ସେ ସମସ୍ତ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ; ଦୀର୍ଘ ରାତିର ନାରୀ, ମନକୁ ବଡ଼ ଭାବେ ମୋହିତ କରେ।
ପୁଷ୍ପାଭିରାମମଧୁରା କରପଲ୍ଲଵଲାସିନୀ । ଭ୍ରମରଭ୍ରୂଵିଲାସାଢ୍ଯା ସ୍ତବକସ୍ତନଧାରିଣୀ
ପୁଷ୍ପ ପରି ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ, ତାଙ୍କର କର ନବପତ୍ର ଭଳି କୋମଳ, ଭୃକୁଟି ମଧୁମକ୍ଷିକା ଭଳି ବାଙ୍କା, ଏବଂ ସେ ମାଳା ଭଳି ମସ୍ତକ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ପୁଷ୍ପକେସରଗୌରାଙ୍ଗୀ ନରମାରଣତତ୍ପରା । ଦଦାତ୍ଯ୍ ଉତ୍ତମଵୈଵଶ୍ଯଂ କାନ୍ତା ଵିଷମହାଲତା
ପୁଷ୍ପର କେଶର ପରି ହଳଦିଆ ତାଙ୍କର ଦେହ, ପୁରୁଷଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ; ଏହି ପ୍ରିୟା, ବିଷ ଲତା ଭଳି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅସହାୟତା ଦେଇଥାଏ।
ସୀତ୍କାରୋଚ୍ଛ୍ଵାସମାତ୍ରେଣ ଭୁଜଙ୍ଗଦଲନୋତ୍କଯା । କାନ୍ତଯୋଦ୍ଧ୍ରିଯତେ ଜନ୍ତୁଃ କରଭ୍ଯେଵୋରଗୋ ବିଲାତ୍
ମାତ୍ର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ କିମ୍ବା ନିଶ୍ୱାସରେ, ଯେପରିକି ସାପ ଦଳନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥାଏ, ପ୍ରିୟା ଜଣେ ଏକ ପ୍ରାଣୀକୁ ଏଭଳି ଆକର୍ଷିତ କରେ, ଯେପରି ହାତୀର ହାତରେ ସାପଟିଏ ତା'ର ବିଲରୁ ଟାଣି ନେଉଛି।
କାମନାମ୍ନା କିରାତେନ ଵିତୀର୍ଣା ମୁଗ୍ଧଚେତସାମ୍ । ନାର୍ଯୋ ନରଵିହଙ୍ଗାନାମ୍ ଅଙ୍ଗବନ୍ଧନଵାଗୁରାଃ
ଇଚ୍ଛା ନାମକ ଶିକାରୀ ଭଳି, ସରଳମନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଜାଳ ପତିଛି; ନାରୀମାନେ ପୁରୁଷମାନେ, ଯେମିତି ପକ୍ଷୀ, ସେମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ବାନ୍ଧିବା ଫନ୍ଦା ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି।
ଲଲନାଵିପୁଲାଲାନେ ମନୋମତ୍ତମତଙ୍ଗଜଃ । ରତିଶୃଙ୍ଖଲଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବଦ୍ଧସ୍ ତିଷ୍ଠତି ମୂକଵତ୍
ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଚୌଡ଼ା କଟି ଥିବା ନାରୀ ପାଇଁ ମନ ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ଭଳି ହୋଇଯାଏ, ଏହି ରତିର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବନ୍ଧି ନିରବ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହେ।
ଜନ୍ମପଲ୍ଵଲମତ୍ସ୍ଯାନାଂ କର୍ମକୋଟରଚାରିଣାମ୍ । ପୁଂସାଂ ଦୁର୍ଵାସନାରଜ୍ଜୁର୍ ନାରୀ ବଡିଶପିଣ୍ଡିକା
ଜନ୍ମର ଝିଲିକାରେ ମାଛ ଭଳି ଘୁରୁଥିବା, କର୍ମର ଗୁହାରେ ଚଳିଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ, ନାରୀ ହେଉଛି ଚାର ଲାଗିଥିବା ଆଞ୍ଚ, ଦୁଷ୍ଟ ଆଦତ ହେଉଛି ତା'ର ଡୋରି।
ମନ୍ଦୁରେଵ ତୁରଙ୍ଗାନାମ୍ ଆଲାନମ୍ ଇଵ ଦନ୍ତିନାମ୍ । ପୁଂସାମ୍ ଅବ୍ଜମ୍ ଇଵାଲୀନାଂ ବନ୍ଧନଂ ଵାମଲୋଚନାଃ
ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଯେପରି ମାନ୍ଦୁର, ହାତୀ ପାଇଁ ଯେପରି ଶୃଙ୍ଖଳା, ପଦ୍ମ ପାଇଁ ଯେପରି କଦଳି, ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ ନାରୀମାନେ ସେହିପରି ବନ୍ଧନ।
ନାନାରସମଯୀ ଚିତ୍ରା ଭୋଗଭୂମିର୍ ଇଯଂ ମୁନେ । ସ୍ତ୍ରିଯମ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ସଂଯାତା ପରାମ୍ ଇହ ହି ସଂସ୍ଥିତିମ୍
ମୁନି, ଏହି ଭୋଗର ଭୂମି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଓ ଚମତ୍କାର; ଏଠାରେ ନାରୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଦୋଷରତ୍ନାନାଂ ସୁସମୁଦ୍ଗିକଯାନଯା । ଦୁଃଖଶୃଙ୍ଖଲଯା ନିତ୍ଯମ୍ ଅଲମ୍ ଅସ୍ତୁ ମମ ସ୍ତ୍ରିଯା
ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାର ମୂଳ ଯେଉଁ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ, ଯିଏ ଦୁଃଖର ଶୃଙ୍ଖଳା ଭଳି ସଦା ବାନ୍ଧି ରଖେ, ମୋତେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଦାର୍ଥରୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଦେଉ।
କିଂ ସ୍ତନେନ କିମ୍ ଅକ୍ଷ୍ଣା ଵା କିଂ ନିତମ୍ବେନ କିଂ ଭ୍ରୁଵା । ମାଂସମାତ୍ରୈକସାରେଣ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଅଵସ୍ତୁନା
ସେଇ ଅସାର ମାଂସ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଛାତି, ଆଖି, କମର କିମ୍ବା ଭୂଁହ—ଏ ସବୁରେ କ'ଣ ଉପକାର?
ଇତୋ ମାଂସମ୍ ଇତୋ ରକ୍ତମ୍ ଇତୋ ଽସ୍ଥୀନି ଚ ଵାସରୈଃ । ବ୍ରହ୍ମନ୍ କତିପଯୈର୍ ଏଵ ଯାତି ସ୍ତ୍ରୀ ଵିଶରାରୁତାମ୍
ଏଠାରେ ମାଂସ, ଏଠାରେ ରକ୍ତ, ଏଠାରେ ହାଡ଼; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେତେକ ଦିନ ପରେ ଏହି ନାରୀ ଶରୀର ଭାଙ୍ଗି ଯାଏ।
ଯାସ୍ ତା ନିଷ୍ପରୁଷୈସ୍ ତୂଲୈର୍ ଲାଲିତାଃ ପତିଭିସ୍ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ତା ମୁନେ ପ୍ରଵିଭକ୍ତାଙ୍ଗ୍ଯସ୍ ସ୍ଵପନ୍ତି ପିତୃଭୂମିଷୁ
ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ କପାସ ଭଳି କୋମଳତାରେ ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଡ଼ିଆଯାଉଥିଲେ, ହେ ମୁନି, ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଏବେ ଭାଗଭାଗ ହୋଇ ପିତୃଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଅଛି।