ଜାଯତେ ନଶ୍ଯତି ତଥା ଯଦ୍ ଇଦଂ ଯାତି ତିଷ୍ଠତି । ତଦ୍ ଇଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ ଵିଵର୍ତତେ
ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଚଳିଥାଏ କିମ୍ବା ଅଚଳ ରହିଥାଏ—ସେ ସବୁ ବ୍ରହ୍ମରେ ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ପରିଣତି ଅଟୁଟ ଅଛି ।
ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵାତପସ୍ ତୀଵ୍ରୋ ମୃଗତୃଷ୍ଣିକଯା ଯଥା । ଵୈଚିତ୍ର୍ଯେଣାଵିଚିତ୍ରୋ ଽପି ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମାତ୍ମନା ତଥା
ଯେପରି ମୃଗତୃଷ୍ଣାରେ ତାପ ନିଜ ଭିତରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଆତ୍ମା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେବା ସତ୍ୱେ ନିଜ ଭିତରେ ନାନା ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ ।
କାରଣଂ କର୍ମ କର୍ତା ଚ ଜନନଂ ମରଣଂ ସ୍ଥିତିଃ । ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମୈଵ ନାନ୍ଯୋ ଽସ୍ତି ତଦ୍ ଵିନା କଲନାର୍ଥତଃ
କାରଣ, କାର୍ଯ୍ୟ, କର୍ତ୍ତା, ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅସ୍ତିତ୍ୱ—ଏସବୁ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଯାହା ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଏ ସେ କେବଳ ଧାରଣା ମାତ୍ର ।
ନ ଲୋଭୋ ଽସ୍ତି ନ ମୋହୋ ଽସ୍ତି ନ ତୃଷ୍ଣାସ୍ତି ନିରଞ୍ଜନାଃ । କ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଆତ୍ମନୋ ଲୋଭସ୍ ତୃଷ୍ଣା ମୋହୋ ଽଥଵା କୁତଃ
ଏଠାରେ କୌଣସି ଲୋଭ ନାହିଁ, ମାୟା ନାହିଁ, ଆସକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର। ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମାଙ୍କର କେଉଁଠି ଲୋଭ, ଆସକ୍ତି କିମ୍ବା ମାୟା ଆସିପାରିବ? ସେଗୁଡିକ କେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ?
ଆତ୍ମୈଵେଦଂ ଜଗତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଆତ୍ମୈଵ କଲନାକ୍ରମଃ । ହେମାଙ୍ଗଦତଯେଵାଯମ୍ ଆତ୍ମୋଦେତି ମନସ୍ତଯା
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମା ହିଁ; ଭାବନାର ସମସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମା ହିଁ। ଯେପରି ଏକ ସୁନା ବାହୁଡି ସୁନା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ସେପରି ଆତ୍ମା ମନ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ଅବୁଦ୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯଦ୍ ରାମ ତଚ୍ ଚିତ୍ତଂ ଜୀଵ ଉଚ୍ଯତେ । ଅପରିଜ୍ଞାତ ଏଵାଶୁ ବନ୍ଧୁର୍ ଆଯାତ୍ଯ୍ ଅବନ୍ଧୁତାମ୍
ହେ ରାମ, ଯେଉଁ ଆତ୍ମାକୁ ଜଣାଯାଇନାହିଁ, ସେହି ଆତ୍ମାକୁ ମନ କିମ୍ବା ଜୀବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହା ଶୀଘ୍ର ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଯାଏ; ଯେତେବେଳେ ଚିହ୍ନାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଚିନ୍ମଯେନାତ୍ମନାଜ୍ଞେନ ସ୍ଵସଙ୍କଲ୍ପନଯା ସ୍ଵଯମ୍ । ଶୂନ୍ଯତା ଗଗନେନେଵ ଜୀଵତା ପ୍ରକଟୀକୃତା
ଯେଉଁ ଆତ୍ମା ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଜାଣିନାହିଁ, ସେ ନିଜ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପ୍ରତିଚ୍ଛବିକୁ ଦେଖାଏ; ଯେପରି ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟତା ପ୍ରକଟ ହୁଏ, ସେପରି ଜୀବତା ପ୍ରକଟିତ ହୁଏ।
ଆତ୍ମୈଵାନାତ୍ମଵଦ୍ ଇହ ଜୀଵୋ ଜଗତି ରାଜତେ । ଦ୍ଵୀନ୍ଦୁତ୍ଵମ୍ ଇଵ ଦୁର୍ଦୃଷ୍ଟେସ୍ ସଚ୍ ଚାସଚ୍ ଚ ସମୁତ୍ଥିତମ୍
ଏଠାରେ ଆତ୍ମା ଏହି ସଂସାରରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ନିଜେ ଆତ୍ମା ନୁହେଁ ବୋଲି ଲାଗେ। ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟି ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ଦୁହେଁ ମିଶିଥାଏ, ସେପରି ଏଠି ଆତ୍ମା ଦେଖାଯାଏ।
ମୋହାଦିଶବ୍ଦାର୍ଥଦୃଶୋର୍ ଏତଯୋର୍ ଅତ୍ଯସମ୍ଭଵାତ୍ । ସର୍ଵତ୍ଵାଦ୍ ଆତ୍ମନଶ୍ ଚୈଵ କ୍ଵାତ୍ମା ବଦ୍ଧଃ କ୍ଵ ମୁଚ୍ଯତେ
ମୋହ ଓ ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଇଟିରେ ଶବ୍ଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଆତ୍ମା ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛି, ତେଣୁ କେଉଁଠି ଆତ୍ମା ବନ୍ଧିଯାଏ ଓ କେଉଁଠି ମୁକ୍ତି ମିଳେ?
ନିତ୍ଯାସମ୍ଭଵବନ୍ଧସ୍ଯ ବନ୍ଧୋ ଽସ୍ତୀତି କୁକଲ୍ପନା । ଯସ୍ଯ କାଲ୍ପନିକସ୍ ତସ୍ଯ ମୋକ୍ଷୋ ମିଥ୍ଯା ନ ସତ୍ଯତଃ
ଯେଉଁ ବନ୍ଧନ ସଦା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ବନ୍ଧନ ଭାବିବା ଏକ ଭ୍ରମ ମାତ୍ର। ଯାହା ପାଇଁ ବନ୍ଧନ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ମିଥ୍ୟା।
ମନୋ ଯନ୍ନିଶ୍ଚଯଂ ଯାତି ତତ୍ ତଦ୍ ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା । ତେନ କାଲ୍ପନିକୋ ନାସ୍ତି ବନ୍ଧଃ କଥମ୍ ଇଵ ପ୍ରଭୋ
ମନେ ଯେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇଥାଏ, ସେଠିକି ଘଟେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ବନ୍ଧନ ଯଦି କେବଳ କଳ୍ପନା ମାତ୍ର, ତେବେ ସେଠିକି ସତ୍ୟରେ କିପରି ଥାଇପାରିବ?
ମିଥ୍ଯାକାଲ୍ପନିକୈଵେଯଂ ମୂର୍ଖାଣାଂ ବନ୍ଧକଲ୍ପନା । ମିଥ୍ଯୈଵାଭ୍ଯୁଦିତା ତେଷାମ୍ ଇତରା ମୋକ୍ଷକଲ୍ପନା
ମୂର୍ଖମାନେ ଜଣେଇଥିବା ବନ୍ଧନ ବିଷୟର ଭାବନା କେବଳ ଭ୍ରମ ଓ କଳ୍ପନା ମାତ୍ର। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ମୁକ୍ତିର ଧାରଣା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଭ୍ରମ ଅଛି।
ଏଵମ୍ ଅଜ୍ଞାନକଲନେ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷଦୃଶୌ ସ୍ମୃତେ । ଵସ୍ତୁତସ୍ ତୁ ନ ବନ୍ଧୋ ଽସ୍ତି ନ ମୋକ୍ଷୋ ଽସ୍ତି ମହାମତେ
ଏଭଳି ଅଜ୍ଞାନର ଗଣନାରେ ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତିର ଧାରଣା ରହିଥାଏ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବନ୍ଧନ ନାହିଁ, ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
କଲ୍ପନାଯା ଅଵସ୍ତୁତ୍ଵଂ ସମ୍ପ୍ରବୁଦ୍ଧମତିଂ ପ୍ରତି । ରଜ୍ଜ୍ଵହେର୍ ଇଵ ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ ନ ତ୍ଵ୍ ଅବୁଦ୍ଧମତିଂ ପ୍ରତି
କଳ୍ପନାର ଅସତ୍ୟତା ଜାଗୃତ ମନିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଦୌଡ଼ି ଓ ସାପ ଭ୍ରମ ଦେଖିଲେ ବୁଝିପାରିବ; କିନ୍ତୁ ଅଜାଗୃତ ମନିଷ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ବନ୍ଧମୋକ୍ଷାଦିସମ୍ମୋହୋ ନ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ଯାସ୍ତି କଶ୍ଚନ । ସମ୍ମୋହୋ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷାଦିର୍ ଅଜ୍ଞସ୍ଯୈଵାସ୍ତି ରାଘଵ
ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବନ୍ଧନ, ମୁକ୍ତି ଓ ଏପରି ଭ୍ରମ କିଛି ନାହିଁ; ଏପରି ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତି ବିଷୟର ଭ୍ରମ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛି, ରାଘବ।
ଆଦୌ ମନସ୍ ତଦନୁ ବନ୍ଧଵିମୋକ୍ଷଦୃଷ୍ଟୀ ପଶ୍ଚାତ୍ ପ୍ରପଞ୍ଚରଚନା ଭୁଵନାଭିଧାନା । ଇତ୍ଯାଦିକା ସ୍ଥିତିର୍ ଇଯଂ ହି ଗତା ପ୍ରତିଷ୍ଠାମ୍ ଆଖ୍ଯାଯିକା ଭଵତି ବାଲଜନୋଚିତେଵ
ପ୍ରଥମେ ମନ ଆସେ, ତାପରେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିର ଦୃଷ୍ଟି ଆସେ, ଏବଂ ପରେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ଓ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଲୋକର ନାମ ହୁଏ । ଏହି ଭଳି ଆରମ୍ଭର ଅନୁକ୍ରମ, ଯେଉଁଥିରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଏହା ଏକ କଥା ହୋଇଯାଏ, ଯାହା ଶିଶୁମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଭଲପାରନ୍ତି ।
କିମ୍ ଉଚ୍ଯତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଲକାଖ୍ଯାଯିକାକ୍ରମଃ । କ୍ରମେଣ କଥଯୈତନ୍ ମେ ମନୋଵର୍ଣନକାରଣମ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏହି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଉପଖ୍ୟାନର ଅନୁକ୍ରମ କାହିଁକି କହାଯାଉଛି? ଦୟାକରି ଏହାକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ କହିବେ, ଏବଂ ମନର ବର୍ଣ୍ନନା କାହିଁକି ଦରକାର ତାହା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇବେ ।
ମୁଗ୍ଧମୁଗ୍ଧମତିର୍ ବାଲୋ ଧାତ୍ରୀଂ ପୃଚ୍ଛତି ରାଘଵ । କାଞ୍ଚିତ୍ କର୍ଣପଥାଯାତାଂ ଵର୍ଣଯାଖ୍ଯାଯିକାମ୍ ଇତି
ଏକ ଶିଶୁ, ଯାହାର ମନ ସରଳ ଓ ଅନଭିଜ୍ଞ, ତାହାର ଧାତ୍ରୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ — 'ତୁମେ କେଉଁଠି ଶୁଣିଥିବା କୌଣସି କଥା ମୋତେ କହିଦିଅ ।'
ସା ବାଲସ୍ଯ ଵିନୋଦାଯ ଧାତ୍ରୀ ତସ୍ଯ ମହାମତେ । ଆଖ୍ଯାଯିକାଂ କଥଯତି ପ୍ରସନ୍ନମଧୁରାକ୍ଷରାମ୍
ଶିଶୁର ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ, ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ଧାତ୍ରୀ, ଯାହା ବୁଦ୍ଧିମତୀ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଏକ କଥା କହିଦିଅ ।
କ୍ଵଚିତ୍ ସନ୍ତି ମହାତ୍ମାନୋ ରାଜପୁତ୍ରାସ୍ ତ୍ରଯଶ୍ ଶୁଭାଃ । ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ଶୂନ୍ଯନଗରେ ଵ୍ଯୋମ୍ନୀଵୋଜ୍ଜ୍ଵଲତାରକାଃ
କେବେ ଏକ ବିଶାଳ ଏବଂ ଶୂନ୍ୟ ସହରରେ, ତିନିଜଣ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ରାଜପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନେ ଆକାଶରେ ତାରାମାନେ ଯେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଦ୍ଵୌ ନ ଜାତୌ ତଥୈକଶ୍ ଚ ଗର୍ଭ ଏଵ ହି ନ ସ୍ଥିତଃ । ଶୁଭାଚାରାଶ୍ ଶୁଭାକାରା ଇତି ଭାନ୍ତୀନ୍ଦଵୋ ଯଥା
ତାଙ୍କମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ କେବେ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଜଣ ଗର୍ଭରେ ମଧ୍ୟ ରହିନଥିଲେ; ତଥାପି ସେମାନେ ଶୁଭ ଆଚରଣ ଓ ଶୁଭ ଆକୃତିରେ, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଅଳୋକିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅଥାତ୍ଯୁତ୍ତମଲାଭାର୍ଥମ୍ ଏକଦା ସମଵାଯତଃ । ନିର୍ବନ୍ଧଵଃ ଖିନ୍ନମୁଖାଶ୍ ଶୋକୋପହତଚେତସଃ
ପରେ, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ ଏକଥିରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ—ସେମାନେ କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ବନ୍ଧବ ନଥିଲେ, ମୁହଁ ହେଲା ମନ୍ଦ ଏବଂ ମନ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲା।
ତେ ତସ୍ମାଚ୍ ଛୂନ୍ଯନଗରାନ୍ ନିର୍ଗତା ଵିକୃତାନନାଃ । ଗଗନାଦ୍ ଇଵ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟା ବୁଧଶୁକ୍ରଶନୈଶ୍ଚରାଃ
ସେମାନେ ସେଇ ଶୂନ୍ୟ ସହରକୁ ଛାଡି ଚଲିଗଲେ, ମୁହଁ ବିକୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଯେପରି ଆକାଶରେ ବୁଧ, ଶୁକ୍ର ଓ ଶନି ଏକସାଥି ମିଶିଯାନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଚଲିଗଲେ।
ଶିରୀଷସୁକୁମାରାଙ୍ଗାଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ଽର୍କେଣ ତାପିତାଃ । ମାର୍ଗେ ଗ୍ଲାନିଂ ଗତା ଗ୍ରୀଷ୍ମତାପାର୍ତ୍ଯା ପଲ୍ଲଵା ଇଵ
ଶିରୀଷ ଫୁଲ ଭଳି କମଳାଙ୍ଗ, ପଛରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଜଳିଯାଇ, ପଥରେ ଚାଲି ଚାଲି କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ତାପରେ ମୁଞ୍ଚିଯାଇଥିବା କୋମଳ ପତ୍ର ପରି।
ସନ୍ତପ୍ତମାର୍ଗସିକତାଦଗ୍ଧପାଦସରୋରୁହାଃ । ହା ତାତାମ୍ବେତି ଶୋଚନ୍ତୋ ମୃଗା ଯୂଥଚ୍ଯୁତା ଇଵ
ତାପିତ ରସ୍ତାରେ ଗରମ ବାଳିରେ ପାଦ ଦହିଯାଇ, ତାଙ୍କର କମଳ ପାଦ ଜଳିଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ 'ହା ବାପା! ହା ମାଆ!' ବୋଲି କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ଦଳରୁ ଛୁଟିଯାଇଥିବା ହରିଣ ପରି।
ଦର୍ଭାଗ୍ରଭିନ୍ନଚରଣାସ୍ ତାପସ୍ଵିନ୍ନାଙ୍ଗସନ୍ଧଯଃ । ଉଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଦୂରମ୍ ଅଧ୍ଵାନଂ ଧୂଲିଧୂସରମୂର୍ତଯଃ
ଦର୍ଭା ଶଳାରେ ପାଦ ଫାଟିଯାଇ, ଦେହର ସନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକ ଘମେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଚାଲି, ଧୂଳିରେ ଢାକିଯାଇଥିବା ଦେହରେ ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ମଞ୍ଜରୀଜାଲଜଟିଲଂ ଫଲପଲ୍ଲଵିତାମ୍ବରମ୍ । ମୃଗପକ୍ଷିଗଣାଧାରଂ ପ୍ରାପୁର୍ ମାର୍ଗେ ତରୁତ୍ରଯମ୍
ପଥରେ ସେମାନେ ତିନିଟି ଗଛର ଛାୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଫୁଲ ଗୁଛ, ଫଳ ଓ କୋମଳ ପତ୍ରରେ ଭରିଥିଲା, ଏବଂ ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ଵୃକ୍ଷତ୍ରଯେ ଵୃକ୍ଷୌ ଦ୍ଵୌ ନ ଜାତୌ ମନାଗ୍ ଅପି । ବୀଜମ୍ ଏଵ ତୃତୀଯସ୍ଯ ସ୍ଵାରୋହସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ସେଇ ତିନିଟି ଗଛ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି ଗଛ କିଛି ମଧ୍ୟ ଉଗୁନଥିଲାନି, ତୃତୀୟଟି ଯେଉଁଥିରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, ସେଠାରେ ବିଜ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା।
ଵିଶ୍ରାନ୍ତାସ୍ ତେ ପରିଶ୍ରାନ୍ତାସ୍ ତତ୍ରୈକସ୍ଯ ତରୋର୍ ଅଧଃ । ପାରିଜାତତଲେ ସ୍ଵର୍ଗେ ଶକ୍ରାନିଲଯମା ଇଵ
ସେମାନେ ଅତି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଏକ ଗଛର ଛାୟା ତଳେ ବସିଲେ, ଯେପରି ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗ ନିବାସରେ ପାରିଜାତ ଗଛ ତଳେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଫଲାନ୍ଯ୍ ଅମୃତସୃଷ୍ଟାନି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୀତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ରସମ୍ । କୃତ୍ଵା ଗୁଲୁଚ୍ଛକୈର୍ ମାଲାଶ୍ ଚିରଂ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ତେ ଯଯୁଃ
ସେମାନେ ଅମୃତ ସମାନ ଫଳ ଖାଇଲେ, ତାହାର ରସ ପିଇଲେ, ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ମାଳା ତିଆରି କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶେଷେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ପୁଣି ଚାଲିଗଲେ।