ବୋଧାଦ୍ ଗଲିତଦୃଶ୍ଯସ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟୁସ୍ ସତ୍ତୈଵ ଭାସତେ । ଅବୁଦ୍ଧକଟକତ୍ଵସ୍ଯ ହେମ୍ନଃ କନକତା ଯଥା
ଜ୍ଞାନ ଆସିଗଲାପରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜିନିଷ ଗୁଡ଼ିକ ଗଳିଯାଏ, ତେବେ ଦେଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ମାତ୍ର ଆଲୋକିତ ହୁଏ। ଯେପରି, କଂକଣ ଚିହ୍ନଟ ନହେଲେ ସୁନା କେବଳ ସୁନା ଭାବେ ରହିଯାଏ।
ଦୃଶ୍ଯେ ଽସତ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ନ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦୃଶ୍ଯଂ ଦ୍ରଷ୍ଟରି ନାସତି । ଦ୍ଵଯେନ ଚ ଵିନା ନୈକ୍ଯଂ ନୈକ୍ଯମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ଚାନଯୋଃ
ଦେଖାଯାଉଥିବା ଯଦି ଅସତ୍ୟ, ତେବେ ଦେଖୁଥିବା କେହି ନାହିଁ; ଦେଖୁଥିବା ଯଦି ନାହିଁ, ତେବେ ଦେଖାଯାଉଥିବା କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇଟି ଛାଡି, ଏଠାରେ ଏକତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏକତା ନଥିବା ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଂ ଯଥାଵଦ୍ ଵିଜ୍ଞାଯ ଶୁଦ୍ଧସଂଵିନ୍ମଯାତ୍ମନଃ । ଵାଚାମ୍ ଅଵିଷଯସ୍ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ଯଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଏଵାଵଶିଷ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବୁଝିବା ପରେ, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ସେଠାରେ କେବଳ ଏକ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଅବଶେଷ ରହିଯାଏ, ଯାହା କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ।
ଆତ୍ମାଥ ଦର୍ଶନଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ଦୀପେନେଵାଵଭାସିତମ୍ । କୃତଂ ଚ ସର୍ଵମ୍ ଏତେନ ଚିନ୍ମାତ୍ରପରମାଣୁନା
ଆତ୍ମା, ଦେଖିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସବୁ କିଛି ଏକ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଏହି ସମସ୍ତ କାମ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ସେଇ ପରମ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ମାତୃମେଯପ୍ରମାଣାଖ୍ଯଂ ବୁଦ୍ଧୌ ନିଗିରତି ତ୍ରଯମ୍ । ହେମେଵ କଟକାଦିତ୍ଵମ୍ ଅସନ୍ମଯମ୍ ଉପସ୍ଥିତମ୍
ଜଣେ ଜାଣୁଥିବା, ଯାହାକୁ ଜାଣାଯାଉଛି ଓ ଜାଣିବା ଉପାୟ—ଏହି ତିନିଟି ବୁଦ୍ଧିରେ ଥାଏ; ସୁନାରେ କଙ୍ଗନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକୃତି ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ତେଣୁ ଏହି ତିନିଟି ମଧ୍ୟ ଦେଖାକୁ ସତ୍ୟ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରକୃତରେ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଯଥା ନ ଜଲମ୍ ଊର୍ମ୍ଯାଦେଃ ପୃଥକ୍ କିଞ୍ଚିନ୍ ମନାଗ୍ ଅପି । ତଥୈତସ୍ମାତ୍ ସ୍ଵଭାଵାଣୋର୍ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ ପୃଥଗ୍ ଏଵ ହି
ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଓ ଏହାଦି ଛାଡ଼ି ପାଣି ଅଲଗା ଭାବେ କିଛି ନଥାଏ, ସେପରି ଏହି ନିଜ ସ୍ୱଭାବର ଅଣୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ଅଲଗା ନାହିଁ।
ସର୍ଵଗାନୁଭଵାତ୍ମତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵାନୁଭଵରୂପତଃ । ଏକତ୍ଵାନୁଭଵେ ନ୍ଯାଯ୍ଯେ ରୂଢେ ସର୍ଵୈକତାସ୍ଯ ହି
ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତି ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କର ଅନୁଭବ ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତି ଏକାଟି ଭାବରେ ଅଛି, ଯେତେବେଳେ ଏହି ଏକତାର ଅନୁଭବ ଦୃଢ଼ ହୁଏ, ସମସ୍ତ କିଛି ଏକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଅସ୍ଯେଚ୍ଛଯା ପୃଥକ୍ତାସ୍ତି ଵୀଚିତେଵ ମହାମ୍ଭସଃ । ଇଚ୍ଛାନୁରୂପସମ୍ପତ୍ତେର୍ ଭାଵିତାର୍ଥୈକଲାଭିନଃ
ଏହାର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ ଉଠେ; ଏହି ଇଚ୍ଛାର ରୂପ ଅନୁଯାୟୀ, ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ଦେଖା ଏକାଟି ଭାବରେ ହୁଏ।
ଦିକ୍କାଲାଦ୍ଯନଵଚ୍ଛିନ୍ନଃ ପରମାତ୍ମାସ୍ତି କେଵଲଃ । ସର୍ଵାତ୍ମତ୍ଵାତ୍ ସ ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵାନୁଭଵତସ୍ ସ୍ଵତଃ
ଦିଗ୍, କାଳ ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଠି କିଛି ସୀମିତ ନୁହେଁ, ସେଇ ପରମାତ୍ମା କେବଳ ଅଛନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା ଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ସମସ୍ତ ଅନୁଭବକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ସନ୍ନ୍ ଏଷ ଚେତନାତ୍ମତ୍ଵାଦ୍ ଅସନ୍ନ୍ ଅନଵବୋଧତଃ । ଦ୍ଵୈତୈକ୍ଯେ ନାତ୍ର ଵିଦ୍ଯେତେ ସତ୍ଯରୂପେ ମହାତ୍ମନି
ଏହା ସଚେତନତାର ଗୁଣରୁ ବସ୍ତବରେ ଅଛି, ଆଉ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଅଟେ। ବଡ଼ ଆତ୍ମାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ ନା ଦ୍ୱିତୀୟତା ଅଛି, ନା ଏକତା ଅଛି।
ଯଦି କଶ୍ଚିଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତଦ୍ ଏକସ୍ଯୈକତା ଭଵେତ୍ । ଦ୍ଵିତ୍ଵୈକ୍ଯଯୋର୍ ମିଥସ୍ ସିଦ୍ଧିର୍ ଆତପଚ୍ଛାଯଯୋର୍ ଇଵ
ଯଦି କେହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଥାଏ, ତେବେ ଏକଙ୍କର ଏକତା ହେବ। ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଓ ଏକତା ପରସ୍ପର ଭାବେ ଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଓ ଛାୟା ପରି।
ଯତ୍ର ନାସ୍ତି ଦ୍ଵିତୀଯୋ ହି ତତ୍ରୈକସ୍ଯୈକତା କଥମ୍ । ଏକତାଯାମ୍ ଅସିଦ୍ଧାଯାଂ ଦ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କିଛି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଏକଙ୍କର ଏକତା କିପରି ହେବ? ଏକତା ଯଦି ସ୍ଥିର ନୁହେଁ, ଦ୍ୱିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅଛିନାହିଁ।
ଏଵଂ ସ୍ଥିତେ ତୁ ଯଚ୍ ଛିଷ୍ଟଂ ତତ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ରିକ୍ତମ୍ ଇହାସ୍ଥିତେଃ । ତସ୍ମାନ୍ ନ ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଂ ତଦ୍ରୂପଂ ଦ୍ରଵ ଇଵାମ୍ଭସଃ
ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁଠି ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ସେଠି ତାହା ଖାଲି ଅଟେ, ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ନିଜର ଭାବରେ ଅଛି। ତେଣୁ ତାହାର ନିଜ ସ୍ୱରୂପରୁ ଅଲଗା କିଛି ନାହିଁ, ପାଣିରୁ ଜଳପରି।
ନାନାରମ୍ଭଵିଶାଲଂ ଚ ସାମ୍ଯେନାକ୍ଷୁବ୍ଧରୂପି ଚ । ବୀଜସ୍ଯାନ୍ତସ୍ ତରୁର୍ ଇଵ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନ୍ତସ୍ ସ୍ଥିତଂ ଜଗତ୍
ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଆରମ୍ଭ ଓ ବିସ୍ତୃତିରେ ବଡ଼, ସମତାରେ ଶାନ୍ତ ଓ ଅଚଞ୍ଚଳ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି; ଯେପରିକି ଗଛ ତାର ବୀଜ ଭିତରେ ଲୁଚିଥାଏ, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମର ଭିତରେ ବିଶ୍ୱ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି।
ଦ୍ଵୈତମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅପୃଥକ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଧେମ୍ନଃ କଟକତା ଯଥା । ସାମ୍ଯବୁଦ୍ଧାଵବୋଧେ ହି ଦ୍ଵୈତଂ ସଚ୍ ଚ ନସନ୍ମଯମ୍
ଯେପରି ସୁନାର ମଧ୍ୟରେ ତାର କଠିନତା ଅଲଗା ନୁହେଁ, ସେପରି ଦ୍ୱିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ବସ୍ତୁର ସ୍ୱରୂପରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ। ସମତାର ଜ୍ଞାନରେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଏକାଥିରେ ଅଛି ଓ ଅସତ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ।
ଯଥା ଦ୍ରଵତ୍ଵଂ ପଯସସ୍ ସ୍ପନ୍ଦନଂ ମାତରିଶ୍ଵନଃ । ଵ୍ଯୋମ୍ନଶ୍ ଶୂନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଏଵଂ ହି ନ ପୃଥଗ୍ ଦ୍ଵୈତମ୍ ଈଶ୍ଵରାତ୍
ଯେପରି ପାଣିର ଗୁଣ ହେଉଛି ପ୍ରବାହ, ବାୟୁର ଗୁଣ ହେଉଛି କମ୍ପନ, ଆକାଶର ଗୁଣ ହେଉଛି ଶୂନ୍ୟତା, ସେପରି ଦ୍ୱିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱରରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତୋପଲମ୍ଭୋ ହି ଦୁଃଖାଯୈଷ କ୍ଷଯାତ୍ମନେ । ନିପୁଣୋ ଽନୁପଲମ୍ଭୋ ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଏତଯୋସ୍ ତତ୍ ପରଂ ଵିଦୁଃ
ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଓ ଅଦ୍ୱିତ୍ୱର ଅନୁଭବ ଦୁଃଖ ଓ ନାଶକୁ ନେଇଯାଏ; ଏହି ଦୁଇଟିର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅନୁପଲବ୍ଧି ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
ମାତୃମାନପ୍ରମେଯାଦି ଦ୍ରଷ୍ଟୃଦର୍ଶନଦୃଶ୍ଯତାଃ । ଏତାଵଜ୍ ଜଗଦ୍ ଏତଚ୍ ଚ ପରମାଣୌ ଚିତସ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ମାପ, ମାପକ ଏବଂ ଯାହାକୁ ମାପାଯାଏ—ଦେଖୁଥିବା, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏବଂ ଦେଖିବାର ଅବସ୍ଥା—ଏହି ସବୁ ହେଉଛି ଏହି ସଂସାର। ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଚେତନାର ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁ ଭିତରେ ଅଛି।
ଅଯଂ ଜଗଦଣୁର୍ ନିତ୍ଯମ୍ ଅନେନାଣୁସୁମେରୁଣା । ସ୍ପନ୍ଦନଂ ପଵନେନେଵ ସ୍ଵାଙ୍ଗ ଏଵ ଧୃତଃ କୁତଃ
ଏହି ସଂସାର ଏକ ଅଣୁ ମାତ୍ର, ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ମହାନ୍ ଅଣୁ ଭିତରେ ସଦା ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଯେପରି ଚଳନ ହବାରେ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଣୁ ଭିତରେ ରହିଛି—ଏହା ଅନ୍ୟ କିପରି ହେବ?
ଅହୋ ନୁ ଭୀମା ମାଯେଯମ୍ ଅଥ ଵା ମାଯିତା ପରା । ପରମାଣ୍ଵନ୍ତର୍ ଏଵାସ୍ତି ଯତ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପରମ୍ପରା
ହାଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବିଶାଳ ମାୟା, କିମ୍ବା ମାୟାକାରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। କାରଣ, ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକର ପରମ୍ପରା ଅଛି।
ଅଥାସମ୍ଭଵମାଯିତ୍ଵମ୍ ଏଵୈତତ୍ ସର୍ଵଦା ସ୍ଥିତମ୍ । ଚିନ୍ମାତ୍ରପରମାଣ୍ଵନ୍ତମାତ୍ରମ୍ ଏଵ ଜଗତ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ଭାବେ, ଏହା ସଦା ଅସମ୍ଭବ ମାୟା ଭାବରେ ରହିଛି। ସଂସାର କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁ ମାନେ ଅଛି।
ଅନ୍ତର୍ଗତଜଗଜ୍ଜାଲୋ ଽପ୍ଯ୍ ଏଷୋ ଽଣୁସ୍ ସାମ୍ଯମ୍ ଅତ୍ଯଜନ୍ । ସ୍ଥିତୋ ଽନ୍ତସ୍ସ୍ଥବୃହଦ୍ଵୃକ୍ଷଂ ବୀଜଂ ଭାଣ୍ଡୋଦରେ ଯଥା
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଜାଲ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଣୁ ଭିତରେ ରହିଛି, ତାହା ତାହାର ସ୍ୱଭାବ କେବେ ଛାଡ଼େନି; ଯେପରି ଏକ ବିଉ ଭିତରେ ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଘଡ଼ା ଭିତରେ ରହିଥାଏ, ସେହିପରି।
ବୀଜେ ଽନ୍ତର୍ ଵୃକ୍ଷଵିସ୍ତାରସ୍ ସ୍ଥିତସ୍ ସଫଲପଲ୍ଲଵଃ । ପରଯା ଦୃଶ୍ଯତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଜଗଚ୍ ଚ ଚିଦଣୂଦରେ
ବିଉ ଭିତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛ, ଫଳ ଓ ପତ୍ର ସହିତ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି; ଏହିପରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଜଗତକୁ ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁ ଭିତରେ ଦେଖାଯାଏ।
ସ ଶାଖାଫଲଵୃକ୍ଷତ୍ଵମ୍ ଅଜହଦ୍ ବୀଜକୋଟରେ । ଯଥା ତରୁସ୍ ସ୍ଥିତସ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ ଵିକାସି ଚିଦଣୌ ଜଗତ୍
ଯେପରି ଗଛ ତାହାର ଶାଖା, ଫଳ ଓ ଗଛ ଭାବକୁ ଛାଡ଼ିନଥାଏ, ବିଉର ଖୋଲି ଭିତରେ ରହିଥାଏ; ସେହିପରି ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁ ଭିତରେ ବିକାଶ ହୁଏ।
ସଂସ୍ଥିତଦ୍ଵୈତମ୍ ଅଦ୍ଵୈତବୀଜକୋଶମ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତମ୍ । ଜଗଚ୍ ଚିତ୍ପରମାଣ୍ଵନ୍ତର୍ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି
ଯାହା ଦ୍ୱିତୀୟତା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେହିଟି ଅଦ୍ୱିତୀୟତାର ବିଉର ଖୋଲି ଭଳି ଅଛି; ଯିଏ ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁ ଭିତରେ ଜଗତକୁ ଦେଖେ, ସେଠିକ୍ ଦେଖେ।
ନ ଦ୍ଵୈତଂ ନ ଚ ଵାଦ୍ଵୈତଂ ନ ବୀଜଂ ନ ଚ ଵାଙ୍କୁରଃ । ନ ସ୍ଥୂଲଂ ନ ଚ ଵା ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ନାଜାତଂ ଜାତମ୍ ଏଵ ନୋ
ଏଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟତା ନାହିଁ, ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ବୀଜ ନାହିଁ, ଅଙ୍କୁର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ମୋଟ କିଛି ନାହିଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଅଜନ୍ମା କିମ୍ବା ଜନ୍ମା କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ନ ଚାସ୍ତି ନ ଚ ନାସ୍ତୀଦଂ ନ ସୋମ୍ଯଂ କ୍ଷୁଭିତଂ ନ ଚ । ତ୍ରିଜଗଚ୍ଚିଦଣୋର୍ ଅନ୍ତସ୍ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵାଥ ନ କିଞ୍ଚନ
ଏହା ନ ଅଛି, ନ ନାହିଁ; ନ ମୃଦୁ, ନ ବିକଳ; ତିନି ଜଗତର ଚେତନାର ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ତା କିମ୍ବା କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ନ ଜଗନ୍ ନାଜଗଦ୍ ଵାସ୍ତି ଵିଦ୍ଯତେ ଚିତ୍ପରାଣୁତା । ସର୍ଵାତ୍ମିକା ଯଦା ଯତ୍ର ଯା ଯଥୋଦେତି ତତ୍ ତଥା
ନ ଏହି ଜଗତ ଅଛି, ନ ଅଜଗତ ଅଛି; କେବଳ ପରମ ଚେତନାର ଅଣୁ ଅଛି; ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଯାହା ଉଦୟ ହୁଏ, ସେଠି ସେପରି ହୁଏ।
ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅନୁଦିତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଏଷ ସ୍ଵସଂଵେଦନଜୃମ୍ଭିତଃ । ପରମାତ୍ମାଣୁର୍ ଏକାତ୍ମା ସମଗ୍ରାତ୍ମତଯେଵ ଖେ
ଏହି ପରମ ଆତ୍ମାର ଅଣୁ, ଉଦୟ ହେଉନାହିଁ, ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଉଦୟ ହେଉଛି; ସେ ଏକାତ୍ମା, ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରିଥାଏ, ଆକାଶ ପରି।
ଦ୍ରୁମୀଭୂଯେଵ ବୀଜତ୍ଵମ୍ ଇଵୋଦେତ୍ଯ୍ ଅନୁଦଯ୍ଯ୍ ଅପି । ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଭଙ୍ଗ୍ଯା ଜଗନ୍ନାଶୋଦଯେନ ଚ
ଯେପରି ଗଛ ହେବା ପାଇଁ ବୀଜ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ଆସଲେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି, ସେପରି ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଏହି ସଂସାରର ଆଗମନ ଓ ନାଶ ଦ୍ୱାରା ସଂସାରର ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।