ପଦ୍ମୋତ୍ପଲୌ ଯଥାର୍କେଣ ତପତା ପ୍ରକଟୀକୃତୌ । ପ୍ରକାଶତମସୋସ୍ ସତ୍ତେ ଚିତୈଵଂ ପ୍ରକଟୀକୃତେ
ଯେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳେ ପଦ୍ମ ଓ କମଳ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେପରି ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ଧକାରର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
ଅର୍କଃ କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଅହୋରାତ୍ରଂ ଦର୍ଶଯତ୍ଯ୍ ଆକୃତିଂ ଯଥା । ଚିତିସ୍ ସଦସତୀ କୃତ୍ଵା ଦର୍ଶଯତ୍ଯ୍ ଆକୃତିଂ ତଥା
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିନ ଓ ରାତି ତିଆରି କରି ନିଜ ଆକୃତିକୁ ଦେଖାଏ, ସେପରି ଚେତନା ମଧ୍ୟ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଦେଖାଇ ନିଜ ରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଚିଦଣୋର୍ ଅନ୍ତରେ ସନ୍ତି ଵିଚିତ୍ରାନୁଭଵାଣଵଃ । ଯଥା ମଧୁରସସ୍ଯାନ୍ତଃ ପତ୍ତ୍ରପୁଷ୍ପଫଲଶ୍ରିଯଃ
ଯେପରି ମିଠା ଗଛର ଭିତରେ ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଫଳର ଶୋଭା ଥାଏ, ସେପରି ଚେତନାର ଅଣୁ ଭିତରେ ଅନେକ ଅନୁଭୂତିର ଅଣୁ ଥାଏ।
ଉଦ୍ଯନ୍ତି ଚିଦଣୋର୍ ଏତେ ସମଗ୍ରାନୁଭଵାଣଵଃ । ମଧୁମାସରସାଚ୍ ଚିତ୍ରା ଇଵ ଷଣ୍ଡପରମ୍ପରାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅନୁଭୂତିଗୁଡିକ ଚେତନାର ଅଣୁରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ, ଯେପରି ମଧୁ ଋତୁର ରସରୁ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ଗୁଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ପରମାତ୍ମାଣୁର୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଂ ନିସ୍ସ୍ଵାଦସ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମତାଵଶାତ୍ । ସମଗ୍ରସ୍ଵାଦସତ୍ତୈକଜନକସ୍ ସ୍ଵଦତେ ସ୍ଵଯମ୍
ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଅଣୁ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବାରୁ ନିଜେ ସ୍ୱାଦହୀନ, କିନ୍ତୁ ସେଇ ଏକମାତ୍ର ସମସ୍ତ ସ୍ୱାଦର ଉତ୍ସ ଓ ଭୋଗୀ।
ଯୋ ଯୋ ନାମ ରସଃ କଶ୍ଚିତ୍ ସ୍ଵସତ୍ତାଯାଂ କୃତସ୍ଥିତିଃ । ପ୍ରତିବିମ୍ବମ୍ ଇଵାଦର୍ଶେ ତାଂ ଵିନା ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅସୌ ସ୍ଵତଃ
ଯେଉଁସବୁ ରସ କିମ୍ବା ସାର ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଅଟୁଟ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମାନେ ଏକ ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଯେପରି, ତାହା ଛାଡ଼ି ଅଲଗା ଭାବେ ଅଛିନାହିଁ; ଦର୍ପଣ ନଥିଲେ ଯେପରି ପ୍ରତିବିମ୍ବ ନଥାଏ, ସେପରି ଏହା ନିଜେ ନିଜେ ଅଛିନାହିଁ।
ତ୍ଯଜତା ସଂଶ୍ରିତଂ ସର୍ଵଂ ଚିନ୍ମାତ୍ରପରମାଣୁନା । ତ୍ଯକ୍ତଂ ଜଗଦ୍ ଅସଂଵିତ୍ତ୍ଯା ସଂଵିତ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵମ୍ ଆଶ୍ରିତମ୍
ଯେତେବେଳେ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଅଣୁ ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସମସ୍ତ ସଂସାର ଅଜ୍ଞାନରେ ପଡ଼ିଯାଏ; ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ କିଛି ତାହାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଅଶକ୍ତଯାପ୍ଯ୍ ଆତ୍ମଗୁପ୍ତୌ ସର୍ଵମ୍ ଆଚ୍ଛାଦିତଂ ଜଗତ୍ । ଚିତାଣୁତାମ୍ ଏଵ ପରାଂ ସମ୍ପ୍ରସାର୍ଯ ଵିତାନଵତ୍
ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସଂସାର ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ଢାକିଯାଏ, ଯେପରି ଏକ ଛାତା ଭଳି ତାହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଣୁସ୍ୱରୂପ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ।
ଆତ୍ମଗୁପ୍ତିଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ପରମାତ୍ମାମ୍ବରାକୃତିଃ । ମନାଗ୍ ଅପି କ୍ଷଣମ୍ ଅପି ଗଜୋ ଦୂର୍ଵାଵନେ ଯଥା
ଉଚ୍ଚତମ ଆତ୍ମାର ବିସ୍ତୃତି, ଯାହା ଆକାଶ ପରି, କେବେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇପାରେନାହିଁ; ଯେପରି ଏକ ହାତୀ ତରୁଣ ଘାସର ମଝିରେ ଚରିପାରେନାହିଁ।
ତଥାପ୍ଯ୍ ଆକ୍ରାନ୍ତଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵଂ ଜ୍ଞତାଂ ଗୋପଯତି କ୍ଷଣାତ୍ । ଜଗଦ୍ଧାନାଂ କଣଂ ବାଲ ଇଵାହୋ ଘନମାଯିତା
ତଥାପି, ଜଣା ଜଣା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହାକୁ ଲୁଚାଇ ଦେଇଥାଏ; ଯେପରିକି ଏକ ଶିଶୁ ଖାଇବା ଗୁଟିକୁ ଗିଳି ଦିଏ, ସେପରି ଏହି ବିଶ୍ୱର ଘନ ମାୟା।
ଚିନ୍ମାତ୍ରାଣୁନଯେନେଦଂ ଜଗତ୍ ସମଭିଜୀଵତି । ଵସନ୍ତରସଵେଧେନ ଵିଚିତ୍ରେଵ ଵନାଵଲୀ
ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରଭାବରେ, ଏହି ସଂସାର ଚାଲି ରହିଛି; ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ସ୍ପର୍ଶରେ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଯାଏ।
ଚିତ୍ସତ୍ତୈଵେଯମ୍ ଅଖିଲଂ ସ୍ଵତୋ ଜଗଦ୍ ଇଵୋଦିତା । ମଧୁମାସରସୋଲ୍ଲାସୀ ଚିତ୍ରୋ ହି ଵନଷଣ୍ଡକଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚେତନାର ସାର ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ଯାହା ନିଜେ ଜଗତ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ; ଯେପରି ମଧୁମାସର ଆନନ୍ଦରେ ରଙ୍ଗିନ ଜଙ୍ଗଲ ଉଲ୍ଲାସିତ।
ସତ୍ଯଂ ଚିନ୍ମଯମ୍ ଏଵେଦଂ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଵିଦ୍ଧ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଵସନ୍ତରସମ୍ ଏଵେଦଂ ଵିଦ୍ଧି ପଲ୍ଲଵଗୁଲ୍ମକମ୍
ଏହି ଜଗତ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଚେତନାରୁ ଗଠିତ, ଏହି କଥାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣ; ଯେପରି ନବପଲ୍ଲବ ଓ ଝାଡ଼ି ମାତ୍ର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ସାର।
ସର୍ଵାଵଯଵିସାରତ୍ଵାତ୍ ସହସ୍ରକରଲୋଚନଃ । ପରଂଆଣୁର୍ ଅସାଵ୍ ଏଵ ନିତ୍ଯାନଵଯଵୋଦଯଃ
ସମସ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ହେବାରୁ, ଏହି ଅଣୁଟିଏ ହଜାର ହାତ ଓ ହଜାର ଆଖି ଥିବା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମାନ। ଏହି ଅପରିଭାଜ୍ୟ ଅଣୁଟିଏ ଅବିନାଶୀ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଉତ୍ସ।
ନିମେଷାଂଶାଵବୋଧେ ଽପି ଚିଦଣୋଃ ପ୍ରତିଭାସତେ । ଯତଃ କଲ୍ପସହସ୍ରୌଘସ୍ ସ୍ଵପ୍ନଵାର୍ଦ୍ଧକବାଲ୍ଯଵତ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅଂଶର ଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ ଚେତନାର ଏହି ଅଣୁଟିଏ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; କାରଣ, ଅସଂଖ୍ୟ ବର୍ଷ ଏମିତି ଚଳିଯାଏ, ଯେପରି ନିଦ୍ରାର ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଶିଶୁବେଳା ଦ୍ରୁତ ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ତତସ୍ ସୋ ଽପ୍ଯ୍ ନିମେଷାଣୁଃ କଲ୍ପକୋଟିଶତାନ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ସର୍ଵସତ୍ତାଵିଲାସେନ ପ୍ରତିଭୈକା ହି ଜୃମ୍ଭତେ
ଏହି ଅଣୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅସହଜ ଭାବେ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷକୁ ଆପଣେ ଆପଣେ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରେ; କାରଣ, ଚେତନାର ଏକମାତ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ।
ଅଭୁକ୍ତଵତ୍ଯ୍ ଏଵ ଯଥା ଭୁକ୍ତଵାନ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଜାଯତେ ପ୍ରତ୍ଯଯସ୍ ତଦ୍ଵନ୍ ନିମେଷେ କଲ୍ପନିଶ୍ଚଯଃ
ଯେପରି ଯିଏ ଖାଇନାହିଁ, ସେ ମଧ୍ୟ 'ମୁଁ ଖାଇଛି' ବୋଲି ଭାବିପାରେ, ସେପରି ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ; ଏହିପରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ କୋଟି ବର୍ଷର ନିଶ୍ଚୟ ହୋଇଯାଏ।
ଅଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୁକ୍ତଵାନ୍ ଅସ୍ମୀତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ପ୍ରତ୍ଯଯଶାଲିନଃ । ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵାସନାଵିଷ୍ଟାସ୍ ସ୍ଵପ୍ନେ ସ୍ଵମରଣମ୍ ଯଥା
ଯେଉଁମାନେ 'ମୁଁ ଭୋଗ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରିଛି' ବୋଲି ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଆଦତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଜଗନ୍ତି ପରିତିଷ୍ଠନ୍ତି ପରମାଣୌ ଚିଦାତ୍ମନି । ପ୍ରତିଭାସାଃ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ତତ ଏଵ ହି ଜାଗତାଃ
ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଚେତନାର ଅଣୁ ଭିତରେ ଅଛି; ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ତାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହିପରି ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଚାଲିଥାଏ।
ଯଦ୍ ଅସ୍ତି ଯତ୍ର ତତ୍ ତସ୍ମାତ୍ ସମୁଦେତି ତଦ୍ ଏଵ ତତ୍ । ଆକାରିଣି ଵିକାରାଦି ଦୃଷ୍ଟଂ ନ ଗଗନେ ଽମଲେ
ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା ଅଛି, ସେଠାରୁ ସେହି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ନିର୍ମାତାରେ ବିଭିନ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ନିର୍ମଳ ଆକାଶରେ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ।
ଚିତି ଭୂତାନି ଭୂତାନି ଵର୍ତମାନାନି ସମ୍ପ୍ରତି । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଶକ୍ତିବୀଜେ ଦ୍ରୁମା ଇଵ
ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏବେ ଯେପରି ଚେତନାରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆଗାମୀ ଦିନେ ସେମାନେ ତାହାର ଶକ୍ତିର ବିଜରୁ ଗଛ ପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ।
ନିମେଷକଲ୍ପାଵ୍ ଏତେନ ତୁଷେଣାନ୍ନକଣାଵ୍ ଇଵ । ଵଲିତୌ ନୈଷ ଚୈତାଭ୍ଯାମ୍ ଅଣୁସ୍ ସ୍ଵାଙ୍ଗାତ୍ମକଶ୍ ଚିତଃ
ଯେପରି ଏକ ଧାନର ଦାଣା ଓ ଏକ ମୁଠି ଭାତ ଦୁହିଁଟି ଏକ ଚକ୍ଷୁର ଝପକିରେ ସମାନ ଲାଗେ, ସେପରି ଏହି ବାକା କିମ୍ବା ସିଧା ଦୁହିଁଟି ମଧ୍ୟରୁ କେହିଁଠି ମଧ୍ୟ ଚେତନାର ଅଣୁ ନୁହେଁ, ଏହା ନିଜ ଆକାରରେ ଅଛି।
ଉଦାସୀନଵଦ୍ ଆସୀନୋ ନ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ମନାଗ୍ ଅପି । ଏଷ ଭୋକ୍ତୃତ୍ଵକର୍ତୃତ୍ଵୈଃ ଖାତ୍ମା କୁର୍ଵଞ୍ ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପି
ଏହି ଆକାଶ ସଦୃଶ ଆତ୍ମା ଯେପରି ଉଦାସୀନ ଭାବରେ ବସିଥାଏ, ସେପରି ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଛୁଁଇ ନାହିଁ, ଅତି ସାନା ମାତ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଆତ୍ମା ଭୋଗୀ ଓ କର୍ତ୍ତା ଭୂମିକା ନେଇ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଜଗତ୍ସତ୍ତୋଦିତେଯଂ ହି ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ପରମାଣୁତଃ । ପରାମଣୋଶ୍ ଚ ଭୋକ୍ତୃତ୍ଵକର୍ତୃତ୍ଵେ କ୍ଵେଵ ସଂସ୍ଥିତେ
ଏହି ଜଗତର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଅତି ସାନା ଅଂଶରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ଭୋଗୀ ଓ କର୍ତ୍ତା ଭାବ ବସିଛି?
ଜଗନ୍ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ କ୍ରିଯତେ ସର୍ଵଦୈଵ ନ କେନଚିତ୍ । ଵିଲୀଯତେ ଚ ନୋ କିଞ୍ଚିନ୍ ମାତ୍ରସ୍ଯାଦ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଖଣ୍ଡନମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ କେହି କେବେ କିଛି କରେନାହିଁ, କିଛି ମଧ୍ୟ ବିଲୟ ହୁଏନାହିଁ; କାରଣ, ଏହି ମୂଳ ସ୍ୱରୂପର ବିଭାଜନ କେବେ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ସର୍ଵଂ ସମରସାଭାସମ୍ ଇଦମ୍ ଆକାଶକୋଶଗମ୍ । ଜଗତ୍ପର୍ଯାଯଶବ୍ଦାଖ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଯ୍ ଅନାଖ୍ଯଂ ଚ ରାକ୍ଷସି
ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକ ରସ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଆକାଶ ପରି ଅସୀମ ଅନ୍ତରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଛି। ଏହାକୁ 'ସଂସାର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସତ୍ୟ ନାହିଁ କୌଣସି ନାମ।
ଚିଦଣୁର୍ ଦୃଶ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମ୍ ଆନ୍ତରୀଂ ଚିଚ୍ଚମତ୍କୃତିମ୍ । ବହୀରୂପତଯା ଧତ୍ତେ ସ୍ଵାତ୍ମନାତ୍ମନି ସଂସ୍ଥିତାମ୍
ଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶ, ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବା ପାଇଁ, ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଜ୍ଞାନ ଭାବକୁ ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ଏହି ଅନୁଭୂତିକୁ ବାହାରେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଏତଦ୍ ବହିସ୍ସ୍ଥମ୍ ଅନ୍ତସ୍ସ୍ଥମ୍ ଅସ୍ତି ଶବ୍ଦେ ନ ଵସ୍ତୁନି । ଉପଦେଶାଯ ସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଚିଦ୍ରୂପତ୍ଵାଜ୍ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ଏହି ଜଗତ ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ଶବ୍ଦରେ ଅଛି, ପ୍ରକୃତରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ତିନି ଜଗତ ଚେତନାର ରୂପ।
ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦୃଶ୍ଯପଦଂ ଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ ଆତ୍ମାନଂ ସମ୍ପ୍ରପଶ୍ଯତି । ନେତ୍ରଂ ଦୃଶ୍ଯାଭିପାତୀଵ ସଦ୍ ଏଵାସଦ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତମ୍
ଦେଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯେତେବେଳେ ଦୃଶ୍ୟ ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼େ, ସେ ନିଜକୁ ଦେଖିପାରେ—ଯେପରି ଆଖି ଦୃଶ୍ୟବସ୍ତୁ ଦିଗରେ ଦେଖିଲେ, ଏହା ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅସତ୍ୟ ଭାବରେ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।
ନ ଚ ଗଚ୍ଛତି ଦୃଶ୍ଯତ୍ଵଂ ଦ୍ରଷ୍ଟା ହ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଅଵାସ୍ତଵମ୍ । ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵ ନ ଯତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ ତତ୍ତାମ୍ ଏତି କଥଂ ପୁରଃ
ଦେଖୁଥିବା ଜଣେ କେବେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜିନିଷ ହେବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଦେଖୁଥିବା ଜଣେ ଅସତ୍ୟ ଏବଂ ଅସାର। ଆତ୍ମାରେ କିଛି ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ କେମିତି ସାମ୍ନାକୁ ଆସି ପ୍ରକଟ ହେବ?