ଲତାଗୁଲ୍ମାଙ୍କୁରାଦୀନାଂ ଜାତ୍ଯନ୍ଧାନାଂ ତଥୈଵ ଚ । ଅନ୍ଯେଷାମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନକ୍ଷାଣାମ୍ ଆଲୋକଃ କ ଇଵୋତ୍ତମଃ
ଲତା, ଜଙ୍ଗଳ, ଅଙ୍କୁର ଓ ଜନ୍ମରୁ ଅନ୍ଧ ଲୋକମାନେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଚକୁ ନଥିବା, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଲୋକ କଣ?
ଜନକଃ କୋ ଽମ୍ବରାଦୀନାଂ ସତ୍ତାଯାଃ କସ୍ ସ୍ଵଭାଵଦଃ । କୋ ଜଗଦ୍ରତ୍ନକୋଶସ୍ ସ୍ଯାତ୍ କସ୍ଯ କୋଶେ ମଣେର୍ ଜଗତ୍
ଆକାଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ କିଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ କିଏ ଦେଇଛି? ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର କିଏ, ଏବଂ କାହାର ଭଣ୍ଡାରରେ ବିଶ୍ୱଟି ଏକ ମଣିକିଆ?
କୋ ଽଣୁସ୍ ତମଃ ପ୍ରକାଶଶ୍ ଚ କୋ ଽଣୁର୍ ଅସ୍ତି ଚ ନାସ୍ତି ଚ । କୋ ଽଣୁର୍ ଦୂରେ ଽପ୍ଯ୍ ଅଦୂରେ ଚ କୋ ଽଣୁର୍ ଏଵ ମହାଗିରିଃ
କେଉଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଆଲୋକ ଉଭୟ, ଯାହା ଅଛି ଓ ନାହିଁ ଉଭୟ? କେଉଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶ ଦୂର ହେଉଛି ତଥା ଦୂର ନୁହେଁ, ଏବଂ ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼?
ନିମେଷ ଏଵ କଃ କଲ୍ପଃ କଃ କଲ୍ପୋ ଽପି ନିମେଷକଃ । କିଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଅସଦ୍ରୂପଂ କିଂ ଚେତନମ୍ ଅଚେତନମ୍
କେଉଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏକ ଯୁଗ ସମାନ, ଏବଂ କେଉଁ ଯୁଗ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସମାନ? କେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସତ୍ୟ, କେଉଁ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଜଡ଼?
କଶ୍ ଚାଵାଯୁଶ୍ ଚ ଵାଯୁଶ୍ ଚ କଶ୍ ଶବ୍ଦୋ ଽଶବ୍ଦ ଏଵ ଚ । କସ୍ ସର୍ଵଂ ଚ ନକିଞ୍ଚିଦ୍ ଚ କୋ ଽହଂ ନାହଂ ଚ କିଂ ଭଵେତ୍
କେଉଁ ଜିନିଷ ବାୟୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁ, କେଉଁ ଶବ୍ଦ ଓ ନିର୍ବାଣ ଶବ୍ଦ? କେଉଁ ସବୁକିଛି ଓ କିଛି ନୁହେଁ, ମୁଁ କିଏ ଏବଂ ମୁଁ କିଏ ନୁହେଁ, ଏହା କଣ ହେବ?
କିଂ ପ୍ରଯତ୍ନଶତପ୍ରାପ୍ତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାପି ବହୁଜନ୍ମଭିଃ । ଲବ୍ଧଂ ନକିଞ୍ଚିଦ୍ ଭଵତି ନନୁ ସର୍ଵଂ ଚ ଲଭ୍ଯତେ
ସହସ୍ର ପ୍ରୟାସ ଓ ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ଯାହା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ, ତାହା ମିଳିଲେ କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ ବୋଲି ଲାଗେ, ତଥାପି ସବୁ କିଛି ମିଳିପାରିବା ମଧ୍ୟ ହୁଏ।
ସ୍ଵସ୍ଥେନ ଜୀଵତୈଵୋଚ୍ଚୈଃ କେନ ସ୍ଵାତ୍ମାପହାରିତଃ । କେନାଣୁନାନ୍ତର୍ ଵ୍ରିଯତେ ମେରୁସ୍ ତ୍ରିଭୁଵନଂ ତୃଣମ୍
ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ହରାଇଦେଉଛି? କେଉଁ ଗୋଟିଏ ଅଣୁ ଭିତରେ ମେରୁ ପର୍ବତ, ତିନି ଜଗତ ଓ ଘାସର ଗୋଟିଏ ତଣା ଧରି ରହିଛି?
କେନାଣୁକଣମାତ୍ରେଣ ପୂରିତା ଶତଯୋଜନୀ । କୋ ଽଣୁର୍ ଏଵ ଭଵନ୍ ମାତି ନ ଯୋଜନଶତେଷ୍ଵ୍ ଅପି
କେଉଁ ଗୋଟିଏ ଅଣୁ ଦ୍ୱାରା ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରି ଭରିଯାଏ? କେଉଁ ଅଣୁ ଏକାକି ସମସ୍ତ ଜଗତ ହୋଇଯାଏ, ତଥାପି ଶତ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ମିଳେ ନାହିଁ?
କେନାଲୋକନମାତ୍ରେଣ ଜଗଦ୍ବାଲଃ ପ୍ରନାଟ୍ଯତେ । କସ୍ଯାଣୋର୍ ଅନ୍ତରେ ସନ୍ତି କୁଲାଵନିଭୃତାଂ ଘଟାଃ
କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଖେଳ ଘଟେ? କେଉଁ ଅଣୁ ଭିତରେ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ପରିବାର ଧରିଥିବା ଘଡ଼ିମାନେ ଅଛନ୍ତି?
ଅଣୁତ୍ଵମ୍ ଅଜହତ୍ କୋ ଽଣୁର୍ ମେରୋସ୍ ସ୍ଥୂଲତରାକୃତିଃ । ଵାଲାଗ୍ରଶତଭାଗାତ୍ମା କୋ ଽଣୁର୍ ଉଚ୍ଚୈଶ୍ ଶିଲୋଚ୍ଚଯଃ
କେଉଁ ଅଣୁ ତାହାର ସୂକ୍ଷ୍ମତା କେବେ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ବଡ଼ ଆକାର ଧାରଣ କରେ? କେଉଁ ଅଣୁ ଚୁଲିର ଶତଭାଗ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଏବଂ କେଉଁଟି ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼?
କୋ ଽଣୁଃ ପ୍ରକାଶତମସୋର୍ ଦୀପଃ ପ୍ରକଟନପ୍ରଦଃ । କସ୍ଯାଣୋର୍ ଅନ୍ତରେ ସନ୍ତି ସମଗ୍ରାନୁଭଵାଣଵଃ
କେଉଁ ଅଣୁ ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ? କେଉଁ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅନୁଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ଅଛି?
କୋ ଽଣୁର୍ ଅତ୍ଯନ୍ତନିସ୍ସ୍ଵାଦୁର୍ ଅପି ସଂସ୍ଵଦତେ ଭୃଶମ୍ । କେନ ସନ୍ତ୍ଯଜତା ସର୍ଵମ୍ ଅଣୁନା ସର୍ଵମ୍ ଆଶ୍ରିତମ୍
କେଉଁ ଅଣୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରସହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଆସ୍ୱାଦିତ ହୁଏ? କେଉଁ ଅଣୁ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ?
କେନାତ୍ମାଚ୍ଛାଦନାଶକ୍ତେର୍ ଅଣୁନାଚ୍ଛାଦିତଂ ଜଗତ୍ । ଜଗନ୍ ନଯେନ କସ୍ଯାଣୋସ୍ ସଦ୍ଭୂତମ୍ ଅଭିଜୀଵତି
କେଉଁ ଅଣୁ ନିଜକୁ ଲୁଚାଇପାରିବା ଶକ୍ତି ନଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରେ? କେଉଁ ଅଣୁର ଉପାୟରେ ଏହି ଜଗତ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ?
ଅଜାତାଵଯଵଃ କୋ ଽଣୁସ୍ ସହସ୍ରକରଲୋଚନଃ । କୋ ନିମେଷୋ ମହାକଲ୍ପୋ ମହାକଲ୍ପଶତାନି ଵା
ଯେଉଁ ପରମାଣୁର କୌଣସି ଅଂଶ ନାହିଁ, ତଥାପି ହଜାର ହାତ ଓ ହଜାର ଆଖି ଅଛି, ସେ କିଏ? ଏକ ମାତ୍ର ଦୃତିକ୍ଷଣ କିମ୍ବା ଏକ ବଡ଼ ଯୁଗ କିମ୍ବା ଶତାଧିକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯୁଗ କ’ଣ?
ଅଣୌ ଜଗନ୍ତି ତିଷ୍ଠନ୍ତି କସ୍ମିନ୍ ବୀଜ ଇଵ ଦ୍ରୁମାଃ । ବୀଜାଦ୍ଯାନି ଫଲାନ୍ତାନି ସ୍ଫୁଟାନ୍ଯ୍ ଅନୁଦିତାନ୍ଯ୍ ଅପି
ଏହି ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ବିଜରେ ଗଛ ରହିଥିବା ପରି ଅଛି। ବିଜ ଠାରୁ ଫଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯାହା କି ପ୍ରକଟ ହେଉଛି କିମ୍ବା ଅପ୍ରକଟ ଅଛି, ସେସବୁ ଏହି ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ।
କଲ୍ପଃ କସ୍ଯ ନିମେଷସ୍ଯ ଜୀଵସ୍ଯେଵାନ୍ତରେ ସ୍ଥିତଃ । କଃ ପ୍ରଯୋଜକକର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନାଶ୍ରିତ୍ଯ କାରକଃ
କେଉଁ ଦୃତିକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଯୁଗ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି, ଯେପରି ଜୀବନ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ? କିଏ କୌଣସି କାରଣକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା ହୁଏ?
ଦୃଶ୍ଯସମ୍ପତ୍ତଯେ ଦ୍ରଷ୍ଟାପ୍ଯ୍ ଆତ୍ମାନଂ ଦୃଶ୍ଯତାଂ ନଯେତ୍ । ଦୃଶ୍ଯଂ ପଶ୍ଯନ୍ ସ୍ଵମ୍ ଆତ୍ମାନଂ କୋ ନ ପଶ୍ଯତି ନେତ୍ରଵତ୍
ଦୃଶ୍ୟ ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ଦ୍ରଷ୍ଟା ନିଜକୁ ଦୃଶ୍ୟରେ ପରିଣତ କରେ; କିନ୍ତୁ, ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ନେତ୍ର ନିଜକୁ ଦେଖିପାରେନାହିଁ ପରି, କିଏ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖିପାରେନି?
ଅନ୍ତର୍ଗଲିତଦୃଶ୍ଯଂ ଚ କ ଆତ୍ମାନମ୍ ଅଖଣ୍ଡିତମ୍ । ଦୃଶ୍ଯାସମ୍ପତ୍ତଯେ ପଶ୍ଯନ୍ ପୁରୋ ଦୃଶ୍ଯଂ ନ ପଶ୍ଯତି
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ବିଲୀନ ହୋଇ, ଅଖଣ୍ଡ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିଥାଏ, ସେଠି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦୃଶ୍ୟ ଆଗରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖେନାହିଁ।
ଆତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶନଂ ଦୃଶ୍ଯଂ କୋ ଭାସଯତି ଦୃଶ୍ଯଵତ୍ । କଟକାଦୀନି ହେମ୍ନେଵ ନିଗୀର୍ଣଂ କେନ ଚ ତ୍ରଯମ୍
ଆତ୍ମା, ଦେଖିବା କ୍ରିୟା ଓ ଦୃଶ୍ୟ — ଏହି ତିନିଟିକୁ କିଏ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ? କିଏ ଏହାମାନେକୁ ଏକାତ୍ମ କରେ, ଯେପରି ହେମ ରୂପା କଂକଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଗହଣା ଭିତରେ ବିଲୀନ ହୁଏ?
କସ୍ମାନ୍ ନ କିଞ୍ଚିଚ୍ ଚ ପୃଥଗ୍ ଊର୍ମ୍ଯାଦୀଵ ମହାମ୍ଭସଃ । କସ୍ଯେଚ୍ଛଯା ପୃଥକ୍ ଚାସ୍ତି ଵୀଚିତେଵ ମହାମ୍ଭସଃ
ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ଭଳି କାହିଁକି କିଛି ଅଲଗା ରହେନାହିଁ? ଏବଂ କାହାର ଇଚ୍ଛାରେ ସମୁଦ୍ରର ଫେଣ ଭଳି କିଛି ଅଲଗା ଦେଖାଯାଏ?
ଦିକ୍କାଲାଦ୍ଯନଵଚ୍ଛିନ୍ନାଦ୍ ଏକସ୍ମାଦ୍ ଅସତସ୍ ସତଃ । ଦ୍ଵୈତମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅପୃଥକ୍ କସ୍ମାଦ୍ ଦ୍ରଵତେଵ ମହାମ୍ଭସଃ
ଦିଗ, କାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁସବୁ ସୀମା ଦ୍ୱାରା ଅସୀମ ଏକ ଯାହା ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଦୁହେଁ, ସେଠାରୁ ଦ୍ୱିତୀୟତା କାହିଁକି ଅଲଗା ରହେନାହିଁ, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଭଳି ଗଳିଯାଏ?
ଆତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶନଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ସଦ୍ ଅସଚ୍ ଚ ଗତକ୍ରମମ୍ । କୋ ଽନ୍ତର୍ବୀଜମ୍ ଇଵାଙ୍ଗସ୍ଥଂ ସ୍ଥିତଃ କୃତ୍ଵା ତ୍ରିକାଲଗମ୍
ଯିଏ ନିଜ ମନରେ ଆତ୍ମା, ଦେଖିବା ଶକ୍ତି ଓ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସବୁକୁ—ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ, ଏବଂ ତିନି କାଳରେ ଯାହା ଘଟୁଛି—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବିଜ୍ ଭଳି ଅନ୍ତରେ ଧାରଣ କରି ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ?
ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵିଷ୍ଯସ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଵୃନ୍ଦଂ ବୃହଦ୍ଭ୍ରମମ୍ । ନିତ୍ଯଂ ସମସ୍ଯ କସ୍ଯାନ୍ତର୍ ବୀଜସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଇଵ ଦ୍ରୁମଃ
ଯାହାଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ଏହି ବିଶାଳ, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଗତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଲୋକମାନେ ସମଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେପରି ଗଛ ବିଜ ଭିତରେ ଥାଏ?
ବୀଜଂ ଦ୍ରୁମତଯୈଵାଶୁ ଦ୍ରୁମୋ ବୀଜତଯୈଵ ଚ । ସ୍ଵଯମ୍ ଏକମ୍ ଅସଦ୍ରୂପମ୍ ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅନୁଦିତୋ ଽପି କଃ
ଯିଏ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉନାହିଁ, ତଥାପି ଏକ ନିରାକାର ସ୍ୱରୂପରେ ନିଜେ ଉଦିତ ହୁଏ, ଯେପରି ବିଜ ତୁରନ୍ତ ଗଛ ହୁଏ, ଏବଂ ଗଛ ପୁଣି ବିଜ ହୁଏ?
ବିସତନ୍ତୁର୍ ମହାମେରୁର୍ ଭୋ ରାଜନ୍ ଯଦପେକ୍ଷଯା । ତସ୍ଯ କସ୍ଯୋଦରେ ସନ୍ତି ମେରୁମନ୍ଦରକୋଟଯଃ
ହେ ରାଜା, କାହା ଦୃଷ୍ଟିରେ ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ଶିଖରମାନେ ଏକ ଶାଳୁକ ତନ୍ତୁର ଗଭୀର ଭିତରେ କିମ୍ବା ବଡ଼ ମେରୁ ପର୍ବତର ମଧ୍ୟରେ ବି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛନ୍ତି?
କେନେଦମ୍ ଆତତମ୍ ଅନେକଚିଦ୍ ଏଵ ଵିଶ୍ଵଂ କିଂସାର ଏଵମ୍ ଅଭିଵଲ୍ଗସି ହଂସି ପାସି । କିଂଦର୍ଶନେନ ନ ଭଵସ୍ଯ୍ ଅଥ ଵା ସଦ୍ ଏଵ ନୂନଂ ଭଵସ୍ଯ୍ ଅସମଦୃଗ୍ ଵଦ ତତ୍ପ୍ରଶାନ୍ତ୍ଯୈ
ଏହି ବିଶ୍ୱଟି କିଏ ଏତେ ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରସାରିତ କରିଛି? ତୁମେ କାହିଁକି ଏଭଳି ଗର୍ବ କରୁଛ, ଧ୍ୱଂସ କରୁଛ, ରକ୍ଷା କରୁଛ? କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହେଉନାହାଁତ, କିମ୍ବା ଏହି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହେଉଛ? ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି ସମାନ ନୁହେଁ—ମୋତେ କହ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଶାନ୍ତି ଶାନ୍ତ ହେଉ।
ଏଷୋ ଽସୌ ପ୍ରଗଲତୁ ସଂଶଯୋ ମମୋଚ୍ଚୈଶ୍ ଚିତ୍ତଶ୍ରୀମୁଖମିହିକାମଲାନୁଲେପଃ । ଯସ୍ଯାଗ୍ରେ ନ ଗଲତି ସଂଶଯସ୍ ସମୂଲୋ ନୈଵାସୌ କ୍ଵଚିଦ୍ ଅପି ପଣ୍ଡିତୋକ୍ତିମ୍ ଏତି
ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହଟି ମନର ପଦ୍ମମୁଖ ଉପରେ ଥିବା ତୁଷାର ଭଳି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗଳିଯାଉ। ଯଦି ସନ୍ଦେହ ମୂଳରୁ ଅପସାରିତ ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କର କଥା କେଉଁଠି ଯାଏ ନାହିଁ।
ଏନଂ ମେ ଯଦି ନ ନଯିଷ୍ଯଥଃ କ୍ରମୋକ୍ତ୍ଯା ସଂଶାନ୍ତିଂ ଲଘୁତରସଂଶଯଂ ସୁବୁଦ୍ଧୀ । ତଦ୍ ରକ୍ଷୋଜଠରହୁତାଶନେନ୍ଧନତ୍ଵଂ ନିର୍ଵିଘ୍ନଂ ଝଗିତି ଗମିଷ୍ଯଥଃ କ୍ଷଣେନ
ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରତିକ୍ରମେ ସଠିକ୍ ବୁଝାଣି ସହିତ ଏହି ସନ୍ଦେହର ଶାନ୍ତିକୁ ନେଇଯିବା ନାହାଁ, ତେବେ ତୁମେ ଦୂତର ପେଟର ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଇଂଧନ ହେଇ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅବିରୋଧରେ ଦହିଯିବ।
ପଶ୍ଚାତ୍ ତାଂ ଜନପଦମଣ୍ଡଲୀଂ ସମନ୍ତାଦ୍ ଭାଵତ୍କୀମ୍ ଉରୁଜଠରା କ୍ଷଣାଦ୍ ଗ୍ରସେ ଽହମ୍ । ଏଵଂ ତେ ଭଵତି ସୁରାଜତେଵ ମନ୍ଯେ ମୂର୍ଖାନାମ୍ ଅତିରସ ଏଵ ସଙ୍କ୍ଷଯାଯ
ତାପରେ ମୁଁ ସେ ସମସ୍ତ ଜନପଦ ଏବଂ ତାହାର ଲୋକମାନେକୁ ମୋର ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଗିଳିଯିବି। ଏଭଳି ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ରାଜା ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ହେବ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଅତି ଆନନ୍ଦ ସଦା ମୂର୍ଖମାନେ ପାଇଁ ନାଶକାରୀ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଵିପୁଲଗଭୀରମେଘନାଦ ପ୍ରୋଲ୍ଲାସପ୍ରକଟଗିରା ନିଶାଚରୀ ସା । ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅତିଵିକଟାକୃତିସ୍ ତଦାସୀଚ୍ ଛୁଦ୍ଧାନ୍ତଶ୍ଶରଦମଲାଭ୍ରମଣ୍ଡଲୀଵ
ଏଭଳି କହି, ମେଘର ଗଭୀର ଗଞ୍ଜନ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କଥା ହେବା ପରେ, ସେ ରାତିର ଅଧିବାସିନୀ, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶାନ୍ତ ହେଲେ । ତାହାର ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା, ଶରତ୍କାଳର ନିର୍ମଳ ମେଘମାଳା ପରି ।