ତୁଚ୍ଛୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅର୍ଥୋ ଽଲ୍ପସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଯାତ୍ଯ୍ ଅତିପ୍ରାର୍ଥନୀଯତାମ୍ । ସୂଚୀଵୃତ୍ତପିଶାଚୀତ୍ଵଂ ରାକ୍ଷସ୍ଯା ତପସାର୍ଜିତମ୍
ଅତି ସାଧାରଣ କଥା ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ହୋଇଯାଏ; ସୁଇ ଭଳି ଭୂତ ରୂପ ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାଇଥିଲେ।
ଅପି ପୁଣ୍ଯଶରୀରାଣାଂ ଜାତିବନ୍ଧୋ ନ ଶାମ୍ଯତି । ଅନୁସୂଚି ପିଶାଚୀତ୍ଵଂ ରାକ୍ଷସ୍ଯା ସମୁପାର୍ଜିତମ୍
ପୁଣ୍ୟ ଦେହ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳରେ ସେଇ ରାକ୍ଷସୀ ସୁଇ ପରି ଭୂତ ହୋଇଯିବାକୁ ପଡିଲା।
ତସ୍ଯାଂ ଦିଗନ୍ତଭ୍ରମଣେ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଯାଂ ସହାନିଲୈଃ । ତତ୍ରୈଵ ସା ତନୁସ୍ ସ୍ଥୂଲା ଗଲିତା ଶାରଦାଭ୍ରଵତ୍
ସେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପବନ ସହିତ ଘୁରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମୋଟ ଦେହ ଶରଦ୍ ମାସର ମେଘ ପରି ଗଳିଗଲା।
କସ୍ଯଚିଦ୍ ଵିଵଶାଙ୍ଗସ୍ଯ କ୍ଷୀଵସ୍ଯ ଵିପୁଲସ୍ଯ ଵା । ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତର୍ ଵାତସୂଚୀ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅତି ଵିଷୂଚିକା
ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଅସହାୟ, କ୍ଷୀଣ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ମୋଟ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ପବନ ସୁଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଭୟଙ୍କର ବାନ୍ତି ଦୋଷ ହୋଇଯାଏ।
କସ୍ଯଚିତ୍ ତନୁଦେହସ୍ଯ ସ୍ଵଚ୍ଛସ୍ଯ ସୁଧିଯୋ ଽପି ଚ । ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଜୀଵସୂଚିତ୍ଵେ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଵିଷୂଚିକା
ଯେଉଁଠି କୌଣସି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକଙ୍କ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେଠାରେ ଜୀବନ ସୁଇ ଭିତରେ ଥିବା ବାନ୍ତି ଦୋଷ ହୋଇଯାଏ।
ଏଵଂ କ୍ଵଚିତ୍ ତୃପ୍ଯତି ସା ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିହୃଦଯସ୍ଥିତା । କ୍ଵଚିଦ୍ ଉଚ୍ଛିଦ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯୈର୍ ମନ୍ତ୍ରୌଷଧିକୃତକ୍ରମୈଃ
ଏଭଳି, କେବେ କେବେ ସେ ଭ୍ରମିତ ହୃଦୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଅନୁଭବ କରେ; ଆଉ କେବେ କେବେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା କୃତ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଆସୀଦ୍ ବହୂନି ଵର୍ଷାଣି ଭ୍ରମଣୈକପରାଯଣା । ଦେହଦ୍ଵଯେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତୀ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଭୂମିତଲେ ତଥା
ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି, ଏହା ଦୁଇଟି ଦେହ ନେଇ ଆକାଶ ଓ ଭୂମିରେ ଘୁରିବାରେ ମାତ୍ର ଲାଗିରହିଲା।
ରଜସ୍ତିରୋହିତା ଭୂମୌ ହସ୍ତେ ଽଙ୍ଗୁଲିତିରୋହିତା । ପ୍ରଭାତିରୋହିତା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵସ୍ତ୍ରେ ସୂତ୍ରତିରୋହିତା
ଭୂମିରେ ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ଲୁଚିଯାଏ, ହାତରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଏ, ଆକାଶରେ ଆଲୋକରେ ଲୁଚିଯାଏ, କପଡ଼ାରେ ସୂତା ଦ୍ୱାରା ଲୁଚିଯାଏ।
ଅନ୍ତସ୍ସ୍ଥା ସ୍ନାଯୁସରିତି ଦୁର୍ଭଗେ ପାଂସୁପାଣ୍ଡୁନି । ଶୁଷ୍କରେଖାସରିତ୍ଖାତେ ସୂକ୍ଷ୍ମରେଖାଜରତ୍ତୃଣେ
ଭିତରେ ଏହା ସନ୍ନାହ ନଦୀରେ ବସିଥାଏ, ଅପରିସ୍ଥିତ ଓ ଧୂଳିଆ ଦେହରେ ରହିଥାଏ; ଶୁଷ୍କ ରେଖା ନଦୀ ଖାଲିରେ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ରେଖା ବୃଦ୍ଧ ଘାସରେ ଲୁଚିଯାଏ।
ଅର୍ଥହୀନେ ଗତଚ୍ଛାଯେ ଶୂନ୍ଯେ ଉଚ୍ଛ୍ଵାସକାରିଣି । ମକ୍ଷିକାଵାତହରଣେ ଶ୍ରୀଵୃକ୍ଷପରିଵର୍ଜିତେ
ଅର୍ଥହୀନ, ଛାୟାବିହୀନ, ଖାଲି ଏବଂ କେବଳ ଶ୍ୱାସ ଦେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ; ଯେଉଁଠି ମକି ହାଲୁକା ପବନରେ ଉଡ଼ିଯାଏ, ଏବଂ ଶୁଭ ବୃକ୍ଷ ନାହିଁ।
ସ୍ଥୂଲାସ୍ଥିଗ୍ରନ୍ଥିଵଲିତେ ନିତ୍ଯକମ୍ପସ୍ଫୁରତ୍ତଲେ । ଅନାତ୍ମୀଯାଚ୍ଛନୀହାରଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକକୃତଭ୍ରମେ
ମୋଟା ଏବଂ ଗଠିଲା ହାଡ଼ର ଗଠାଠିରେ, ସଦା କମ୍ପିଥିବା ଓ ଅସ୍ଥିର ଭୂମିରେ; ଅନ୍ୟର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରର ଆଲୋକରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ମିଥ୍ୟା ଭ୍ରମରେ।
କିଣସ୍ଥାଣ୍ଵଗ୍ରଵିଶ୍ରାନ୍ତମକ୍ଷିକାଵିଙ୍କଵାଯସେ । ରୌକ୍ଷ୍ଯରୂଢରସଦ୍ଵାତେ ଵିଲୋଲାଙ୍ଗୁଲିଶାଖିନି
ଗଛର ଡାଳର ଟିପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା, ମକିର ଗୁଞ୍ଜନ ପବନରେ; ଶୁଷ୍କ ଓ କଠିନ ହୋଇଯାଇଥିବା ପବନରେ, ଅସ୍ଥିର ଆଙ୍ଗୁଠିର ଶାଖାରେ।
ମଲାଭ୍ରଲେଖାସଂସାରେ ସ୍ଵାଙ୍ଗୁଲିଵ୍ରଣଗର୍ତକେ । ସ୍ଵେଦାଵଶ୍ଯାଯଦୁଷ୍ଷ୍ଠ୍ଯୂତେ ପର୍ଵଵାଲ୍ମୀକପର୍ଵତେ
ମଳ ମେଘର ରେଖା ଭରିଥିବା ଜଗତରେ, ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଘାଉର ଗହ୍ବରରେ; ଘମ, ତରଳ ଓ ଦୁଷିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ, ଗଠି ଏବଂ ପିପିଲିକା ଗୁହା ଦେଖାଯାଉଥିବା ପାହାଡ଼ରେ।
କଚତ୍ପାଂସୁଜଲଭ୍ରାନ୍ତୌ ନଖାଜଗରକର୍କଶେ । କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ ସରିଦ୍ଭୀତଭୀତଯୂକାକୁପାନ୍ଥକେ
କେବେ କେବେ ଧୂଳି, ପାଣି ଓ ଭ୍ରମରେ, ସାପର ଚାମର ଭଳି କଠିନ ନଖରେ; କେବେ କେବେ ନଦୀକୁ ଡରି, ଉଠି ଥିବା ଯୁକାରେ ଭରିଥିବା କୁଆଁ ପଥରେ।
ଵିରଲା ଶୁଷ୍କସନ୍ଦୃଷ୍ଟପିଟକାପୂତପଲ୍ଵଲେ । ମଧ୍ଯସ୍ଥଲେଖାମାର୍ଗୌଘେ ଶୀତଶ୍ଵସନଗୋଚରେ
ଅତି ଅଳ୍ପ, ଶୁଖିଲା ଓ ଫାଟିଯାଇଥିବା, ଦାଗ ଓ କାଦାର ଜଳାଶୟରେ; ମଧ୍ୟପଥରେ ଥିବା, ଠଣ୍ଡା ପବନରେ ବହୁଥିବା।
ଗ୍ରସ୍ତଯୂକାନରୌଘାସୃକ୍ପୂର୍ଣସୃକ୍ଵିନଖାସ୍ଯତାମ୍ । ଦଧତାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଯକ୍ଷେଣ କ୍ରାନ୍ତେ ସର୍ଵତ୍ର ପାତିନା
ଯୁକା, ଦାଗ ଓ ରକ୍ତରେ ଭରିଥିବା, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଓ ନଖର ଚିହ୍ନ ଥିବା ମୁହଁରେ; ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଧୁରିରେ ଚାପି, ଯିଏ ଟାଣେ ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ଘେଡ଼ାଯାଏ।
ନାନାଵିରଚନା ଚିତ୍ରପଟପତ୍ତନଗାମିନୀ । ଗମାଗମପରିଶ୍ରାନ୍ତା ତତ୍ରାତ୍ଯନ୍ତଚିରାଶ୍ଵଗା
ନାନା ଆକୃତିରେ, ଚିତ୍ରିତ ବସ୍ତ୍ର ଭଳି ସହର ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଏ; ଆସିଯିବା ଓ ଯିବାରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ସେଠାରେ ବହୁଦିନ ଅରାମ କରେ।
ନଗରାନ୍ ନଗରେ ନ୍ଯସ୍ତସୂତ୍ରଭାଣ୍ଡିକଭାରିଣୀ । ପ୍ରାପ୍ତେ କରତଲାରଣ୍ଯେ ବଲୀଵର୍ଦଵିଵର୍ତିନୀ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହରରେ ଏକ ମହିଳା ତାନ୍ତୁ ଓ ଉପକରଣ ଭରିଥିବା ଝୋଲା ବୋହି ଚାଲିଥାଏ; ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଳ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚେ, ବଳିଦାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଘୁଞ୍ଚାଯାଏ।
ଗୁପ୍ତେ ଵିଶ୍ରମଣାଯୈଵ ମନାକ୍ କରପରିଚ୍ଯୁତା । ତନ୍ତୁପ୍ରୋତମୁଖାକୃଷ୍ଟିଖିନ୍ନା କ୍ଵାପି ଵିଶୀର୍ଯତେ
ଲୁଚି ରହି, ସେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ହାତରୁ ଖସି ଅଲ୍ପ ଅରାମ ନେଉଛି; ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ତାନ୍ତୁ ଟାଣିବାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, କେଉଁଠି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ଵେଧନଂ କର୍ଣସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟା କଠିନାପି ନ ସାକରୋତ୍ । ନ ହି ତୀକ୍ଷ୍ଣୋ ବହିଃ କାର୍ଯେ ନୀଚତ୍ଵଂ ଵିଜହାତି ଚେତ୍
କଠିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କାନକୁ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ଛିଦ୍ର କରିପାରେନି; କାରଣ, ମନ ନିର୍ବଳ ହେଲେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ତାର ଶକ୍ତି ଦେଖାଏନି।
ସାଯସ୍ସୂଚୀ ମନସ୍ସୂଚ୍ଯା ଵଲିତା ଵିଜହାର ହ । ଦିକ୍ଷ୍ଵ୍ ଅପ୍ସ୍ଵ୍ ଇଵ ଶିଲାଗୁର୍ଵୀ ନାଵଙ୍ଗଵଲିତା ସତୀ
ସେ କ୍ଲାନ୍ତ ସୁଇ, ମନର ସୁଇ ଦ୍ୱାରା ବାଙ୍କି ଯାଇ, ଏଠିଉଠି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲା; ଜଳରେ ଏକ ଭାରି ପାଥର ପରି, ତଳକୁ ବାଙ୍କି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଡୁବିଲାନି।
ଵିସସାର ଦିଗନ୍ତେଷୁ ସାନ୍ତଃକରଣସତ୍ତଯା । ତୃଣଲେଖେଵ ପଵନଶକ୍ତ୍ଯା ସଂସୃତିରୂପଯା
ମନର ମୂଳ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ଚଳାଚଳ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଯେପରିକି ଘାସର ତିନି କଣ୍ଡକୁ ବାତାସର ଶକ୍ତି ହେଲେ ଚଳାଇ ଦିଏ।
ମୁଖେନ ସୂକ୍ଷ୍ମସୂତ୍ରାନ୍ତଂ ତ୍ଯଜନ୍ତୀ ସୁଶିରୋମ୍ଭନେ । ପରାପୂରୋଦ୍ଯମେନାଶୁ ଜାତେଵ ହୃଦଯାନ୍ଵିତା
ସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଚେଷ୍ଟାରେ, ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୂତାକୁ ଶିଳ୍ପ ତନ୍ତୁର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ଯେପରି ଏକ ନାରୀ ନିଜ ହୃଦୟର ସହିତ ଏକତାରେ ଶୀଘ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ।
ପରାପୂରରସେନେଵ ସୂଚ୍ଯା ହୃତ୍ ସୁଵିକାସିତମ୍ । ଅନାରତଵମତ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମସୂତ୍ରାନ୍ତମ୍ ଇଵ ସୂମ୍ଭନେ
ଉଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର ରସରେ, ସୁଇ ହୃଦୟକୁ ଖୋଲିଦିଏ, ଏହିପରି ସେ ତନ୍ତୁରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୂତାର ଶେଷକୁ ଅବିରତ ଛାଡ଼ିଯାଏ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ ଅପି ଚିରକ୍ଷୀଣଃ ପୂର୍ଯତେ ନିର୍ଵିଚାରଣମ୍ । ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୋ ଽତ୍ର କ୍ଷଣାତ୍ ସୂଚ୍ଯା ପୂରିତୋ ଜର୍ଜରଃ ପଟଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଖରାପ ହୋଇଥିବା ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପୂରଣ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି, ସୁଇ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ଛିଣ୍ଡା ଚିରା ଜାମା ପୂରିଦିଯାଏ।
ସୂତ୍ରାଂଶୁନିର୍ଗତୈର୍ ଯୋଗ୍ଯଂ ସୂଚ୍ଯା ହୃଦଯମ୍ ଅର୍ଜିତମ୍ । ପରପୂରଣଯୈଵାଶୁ ତେଜଶ୍ ଚ କଚିତାର୍କରୁକ୍
ସୂତାର ରଶ୍ମି ଦ୍ୱାରା ସୁଇ କପଡ଼ାର ମନ୍ଦାରୁ ଧରିନେଇଥାଏ; ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ପୂରଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶୀଘ୍ର ହେବାକୁ ଆସେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ରୂପେ ଆଲୋକ ତିଆରି ହୁଏ।
ଅକସ୍ମାତ୍ ତେନ ରୂଢେଣ କ୍ଷୀଣପୂରଣରୂପିଣା । ହୃଦଯେ ରାକ୍ଷସୀ ସୂଚୀ କର୍ମଣାତପ୍ଯତେଵ ସା
ଏହିପରି ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ଆକୃତି, ଯାହା ଶକ୍ତିହୀନ ପୂରଣ ରୂପରେ ଅଛି, ହଠାତ୍ ହୃଦୟରେ ରାକ୍ଷସୀ ସୁଇକୁ କର୍ମର ଫଳ ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ।
ଵେଧଂ ଖୁରରଵେଣୈଵ କରୋତୀଷତ୍ପ୍ରଚାରିତା । ପ୍ରକୃତେନ ନିଜେନାପି ଖେଦାଯ ଵ୍ଯଵହାରିତା
ସୁଇ କିଛି ହଲାଇଲେ ଘୋଡ଼ାର ଖୁର ଶବ୍ଦ ଭଳି ଏକ ଛିଦ୍ର କରେ; ଏହିପରି ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲେ କ୍ଲାନ୍ତି ଆଣିଦିଏ।
ସଞ୍ଚାରଯତି ଵସ୍ତ୍ରେଷୁ ସୂତ୍ରଂ ଚତୁରଵେଧନା । ଆଦୀର୍ଘଂ ଵାସନାତନ୍ତୁଂ ଶରୀରେଷ୍ଵ୍ ଇଵ ଵେଦନା
ସୁଇ କପଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ସୂତାକୁ ଚାରିପଟେ ଛିଦ୍ର କରି ଚଳାଏ; ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ସୂତା ଭଳି ଶରୀରରେ ବାସନାର ତାନ୍ତୁ ଅନୁଭୂତି ଭଳି ଚାଲିଥାଏ।
ସଞ୍ଚାର୍ଯମାଣା ଵେଗେନ ଧାଵତୀଵାକ୍ଷିପାଟନେ । ଅଦର୍ଶିତମୁଖା ଏଵ ଦୁର୍ଜନା ମର୍ମଵେଧିନଃ
ସୁଇ ଯେପରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ କପଡ଼ା ଭିତରେ ଦୌଡ଼େ, ତାହାର ମୁହଁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ—ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଲୁଚି ରହି ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନକୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି।