କଚନଂ ବ୍ରହ୍ମରତ୍ନସ୍ଯ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଯତ୍ ସ୍ଥିତମ୍ । ତଦ୍ ଅକାରଣକଂ ତସ୍ମାତ୍ ତେନ ନ ଵ୍ଯତିରିଚ୍ଯତେ
ଏହି ଜଗତ୍ ବ୍ରହ୍ମର ମଣିର ଏକ ଭାସ୍କର୍ୟ ମାତ୍ର; ଏହାର କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାରଣ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହା ସେଇ ବ୍ରହ୍ମରୁ କିଛି ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ଵାସନାଚିତ୍ତଜୀଵାଦିଵେଦନଂ ଵେଦନୋଦିତମ୍ । ନୋଦେତ୍ଯ୍ ଅଵେଦନାଦ୍ ଏଵ ଯନ୍ ନାନାତ୍ମୈଵ ପୌରୁଷମ୍
ବାସନା, ମନ, ପ୍ରାଣ ଓ ଏହାଭଳି ଅନୁଭୂତିମାନେ ସବୁ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ଅନୁଭୂତି ନାହିଁ, ସେମାନେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ—ଏହିପରି, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ କେବଳ ଅନୁଭୂତି ମାତ୍ର।
ନାସ୍ତମ୍ ଏତି ନ ଚୋଦେତି କ୍ଵଚିତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ କଦାଚନ । ସର୍ଵଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଅଜଂ ବ୍ରହ୍ମ ଚିଦ୍ଘନଂ ସୁଶିଲାଘଣମ୍
କେବେ କିଛି ବିଷୟ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏନାହିଁ, କିମ୍ବା ଉଦୟ ହୁଏନାହିଁ; ସବୁଠି ସବୁବେଳେ ଶାନ୍ତି, ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ମୃଦୁ।
ପରାଣୁଂ ପ୍ରତି ସର୍ଗୌଘାଶ୍ ଚିତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଭାନ୍ତି ସହସ୍ରଶଃ । ତେଷ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯେ ଽଣାଵ୍ ଅଣାଵ୍ ଅନ୍ତଃ କୈଵାତ୍ର ଗଣନା କଥମ୍
ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଣୁକୁ ନେଇ ଅନେକ ସୃଷ୍ଟି ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଅଣୁ ଅଛି—ଏପରି ଅସଂଖ୍ୟ ଥିବାରୁ କେମିତି ଗଣନା କରାଯିବ?
ଯଥା ଜଲାନ୍ତର୍ ଊର୍ମ୍ଯାଦ୍ଯା ଗୁପ୍ତାଗୁପ୍ତାସ୍ ସ୍ଵଶକ୍ତଯଃ । ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନସୁଷୁପ୍ତାଦ୍ଯାସ୍ ତଥା ଜୀଵେ ଽନ୍ତର୍ ଆସ୍ଥିତାଃ
ଯେପରି ଜଳ ଭିତରେ ତରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ କେବେ ଲୁଚିଥାନ୍ତି, କେବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେପରି ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ, ସୁଷୁପ୍ତି ଓ ଏହାଭଳି ଅବସ୍ଥାମାନେ ଜୀବ ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛନ୍ତି।
ଜାତା ଚେଦ୍ ଅରତିର୍ ଭୋଗାନ୍ ପ୍ରତି ମନାଗ୍ ଅପି । ତଦାସୌ ତାଵତୈଵୋଚ୍ଚୈଃ ପଦଂ ପ୍ରାପ୍ତ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଯଦି ଅନ୍ୟତମ ଭୋଗରେ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ଉପଜେ, ତେବେ ଶାସ୍ତ୍ର କହେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଚ୍ଚତମ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଇଛି।
ଯତୋ ଯତୋ ଵିଯୁଜ୍ଯତେ ତତସ୍ ତତୋ ଵିମୁଚ୍ଯତେ । ଅତୋ ଽହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅସଂଵିଦଃ କ ଏତି ଜନ୍ମସଂଵିଦମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ସେଠି ସେଉଁଠି ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏହିପରି, 'ମୁଁ ଅଛି' ବୋଧ ନଥିଲେ, କିଏ ଜନ୍ମର ଅନୁଭୂତି କରିପାରିବ?
ଚିତଂ ପରାପରାମ୍ ଅଜାମ୍ ଅରୂପିକାମ୍ ଅନାମିକାମ୍ । ଚରାଚରାଧରାମଯୀଂ ଵିଦନ୍ତି ଯେ ଜଯନ୍ତି ତେ
ଯେମାନେ ଚେତନାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ, ଅଜନ୍ମା, ରୂପହୀନ, ନାମହୀନ ଓ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳର ଆଧାର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୟୀ।
ପରେ ଚିଦ୍ ଅସ୍ତ୍ଯ୍ ଅପ୍ରକଟାଦ୍ଵିତୀଯା ସ୍ଵାଵର୍ତଲେଖେଵ ଜଲଦ୍ରଵେ ଽନ୍ତଃ । ସା ହନ୍ତ ଯେନ ତ୍ରିଜଗନ୍ତି ଧତ୍ତେ ନ ସନ୍ତି ନାସନ୍ତି ପରାତ୍ମକାନି
ଏକ ପରମ ଚେତନା ଅଛି, ଯାହା ଅଦୃଶ୍ୟ, ଏକାତ୍ମ, ପାଣିରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ରେଖା ପରି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଜଗତ ଧାରିତ; ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ ପରମ, ସେମାନେ ନ ଅଛନ୍ତି, ନ ନାହାନ୍ତି।
ଅହମ୍ମଯୀ ପଦ୍ମଜଭାଵନା ଚିତ୍ ସଙ୍କଲ୍ପଭେଦାତ୍ ପ୍ରତନୋତି ଵିଶ୍ଵମ୍ । ଅନ୍ତର୍ ମୁଧୈଵାନୁଭଵତ୍ଯ୍ ଅନନ୍ତଂ ନିମେଷକୋଟ୍ଯଂଶଵିଧୌ ଯୁଗାନ୍ତମ୍
ଏହି 'ମୁଁ' ଭାବର ଚେତନା, ଯାହା ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ, ନିଜର ବିଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରସାର କରେ । ଏହି ଚେତନା ଭିତରେ, ଏକ ନିମିଷର ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ, ଅନନ୍ତତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରେ, ଯେପରି ଏହା ଏକ ଯୁଗର ଶେଷ ।
ପରମାଣୁନିମେଷାଣାଂ ଲକ୍ଷାଂଶକଲନାସ୍ଵ୍ ଅପି । ଜଗତ୍କଲ୍ପସହସ୍ରାଣି ସତ୍ଯାନୀଵ ଵିଭାନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍
ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପରମାଣୁ ଓ ନିମିଷମାନଙ୍କର ଅସଂଖ୍ୟ ଭାଗରେ ମଧ୍ୟ, ହଜାର-ହଜାର ବିଶ୍ୱ-ଚକ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ।
ତେଷ୍ଵ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନ୍ତସ୍ ତଥୈଵାନ୍ତଃ ପରମାଣୁକଣଂ ପ୍ରତି । ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଏଵମ୍ ଅନନ୍ତାହୋ ଇଯମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵଭାସତେ
ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମାଣୁ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଭିତରର ମାୟା ଏଭଳି ଦେଖାଯାଏ — 'ଏହା ଅନନ୍ତ' ।
ଵହନ୍ତୀମାଃ ପରା ସତ୍ତା ଶାନ୍ତାସ୍ ସର୍ଗପରମ୍ପରାଃ । ସଲିଲଦ୍ରଵତେଵାନ୍ତର୍ ଅସ୍ଫୁଟାଵର୍ତଵର୍ତିକାଃ
ଏହି ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସତ୍ତାମାନେ, ଜଳର ଭିତରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଘୂର୍ଣ୍ଣି ଯେପରି ଚାଲିଥାଏ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିର ଅନୁକ୍ରମକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି ।
ମିଥ୍ଯାତ୍ମିକୈଵ ସର୍ଗଶ୍ରୀର୍ ଵହତୀହ ମହାମରୌ । ତୀରଦ୍ରୁମଲତୋନ୍ମୁକ୍ତପୁଷ୍ପାଣୀଵ ତରଙ୍ଗିଣୀ
ଏଠାରେ ସୃଷ୍ଟିର ଶୋଭା ମିଥ୍ୟା ସ୍ୱଭାବର, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଏହା ଭାସୁଛି, ଯେପରି ଏକ ନଦୀ ତଟର ଗଛରୁ ଖସିଥିବା ଫୁଲ ଭାସାଏ।
ସ୍ଵପ୍ନେନ୍ଦ୍ରଜାଲପୁରଵତ୍ ସଙ୍କଥେହାପୁରାଦ୍ରିଵତ୍ । ସଙ୍କଲ୍ପଵଦ୍ ଅସତ୍ଯୈଵ ଭାତି ସର୍ଗାନୁଭୂତିଭୂଃ
ସ୍ୱପ୍ନ ନଗର, ମାୟାର ଗଢ଼ା ଗାଁ, କିମ୍ବା କାହାଣୀର ଗାଁ, କିମ୍ବା ମେଘର ପାହାଡ଼ ପରି, ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଅନୁଭୂତିର ଜଗତ କେବଳ ଚିନ୍ତା ପରି ଅସତ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ଐକାତ୍ମ୍ଯୈକତଯୈଵଂ ହି ଜାତେ ସମ୍ଯଗ୍ଵିଚାରଣାତ୍ । ନିର୍ଵିକଲ୍ପାତ୍ମନି ଜ୍ଞାନେ ପରିଜ୍ଞାନଵତାଂ ଵର
ଏଭଳି ଠିକ୍ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏକତ୍ୱର ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ହେଲେ, ଅଖଣ୍ଡ ଆତ୍ମାର ଜ୍ଞାନରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀ, ସବୁ କିଛି ବୁଝିହେବ।
କିମର୍ଥମ୍ ଇହ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଦେହାସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଵିଦାମ୍ ଅପି । ଦୈଵେନେଵ ସମାକ୍ରାନ୍ତା ଦୈଵମ୍ ଅତ୍ର ଚ କିଂ ଭଵେତ୍
ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଦେହ ଏଠି କାହିଁକି ରହିଯାଏ? ଭାଗ୍ୟ ଧରି ରଖିଥିବା ପରି, କିନ୍ତୁ ଏଠି ଭାଗ୍ୟ କଣ ଅଛି?
ଅସ୍ତୀହ ନିଯତିର୍ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଚିଚ୍ଛକ୍ତିସ୍ପର୍ଶରୂପିଣୀ । ଅଵଶ୍ଯମ୍ଭଵିତଵ୍ଯୈକସତ୍ତା ସକଲକଲ୍ପଗା
ଏଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ନିୟମ ଅଛି, ଯାହା ଚେତନାର ଶକ୍ତିର ସ୍ପର୍ଶ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ। ଏହିଏ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ, ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିବାକୁ ଥାଏ, ସମସ୍ତ କଳ୍ପନା ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରି ରହିଛି।
ଆଦିସର୍ଗେ ହି ନିଯତିର୍ ଭାଵଵୈଚିତ୍ର୍ଯମ୍ ଅକ୍ଷଯମ୍ । ଅନେନେତ୍ଥଂ ସଦା ଭାଵ୍ଯମ୍ ଇତି ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ପରମ୍
ଆଦି ସୃଷ୍ଟିବେଳେ ଏହି ନିୟମ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଜୀବ ଓ ଭାବର ଅନନ୍ତ ବିଭିନ୍ନତାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ। ଏହିପରି ଭାବେ ସଦା ଏହି ନିୟମ ରହିଛି ଯେ, ସବୁ କିଛି ଏହିପରି ଘଟିବା ଦରକାର।
ମହାସତ୍ତେତି କଥିତା ମହାଚିତିର୍ ଇତି ସ୍ମୃତା । ମହାଶକ୍ତିର୍ ଇତି ଖ୍ଯାତା ମହାଦୃଷ୍ଟିର୍ ଇତି ସ୍ଥିତା
ଏହାକୁ ମହାସତ୍ତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମହାଚେତନା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ମହାଶକ୍ତି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏବଂ ମହାଦୃଷ୍ଟି ଭାବେ ମନାଯାଏ।
ମହାକ୍ରିଯେତି ଗଦିତା ମହୋଦ୍ଭଵ ଇତି ଶ୍ରୁତା । ମହାସ୍ପନ୍ଦ ଇତି ପ୍ରୌଢା ମହାତ୍ମୈକତଯୋଦିତା
ଏହାକୁ ମହାକ୍ରିୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମହାଉତ୍ପତ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ, ମହାସ୍ପନ୍ଦନ ଭାବେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରହିଛି, ଏବଂ ମହାଆତ୍ମାର ଏକତା ଭାବେ ଘୋଷିତ।
ତୃଣାନୀତି ଜଗନ୍ତୀତି ଦୈତ୍ଯା ଇତି ସୁରା ଇତି । ଇତି ନାଗା ଇତି ନଗା ଇତ୍ଯ୍ ଆକଲ୍ପମ୍ ଇତି ସ୍ଥିତିଃ
ଘାସ ଭାବରେ, ଜଗତ ଭାବରେ, ଦାନବ ଭାବରେ, ଦେବତା ଭାବରେ, ସର୍ପ ଭାବରେ, ପାହାଡ଼ ଭାବରେ—ଏଭଳି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେ ଏହାର ଅବସ୍ଥା ଏମିତି ଚାଲିଥାଏ।
କଦାଚିଦ୍ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ତାଯା ଵ୍ଯଭିଚାରୋ ଽନୁମୀଯତେ । ଚିତ୍ରମ୍ ଆକାଶକୋଶେ ଵା ନାନ୍ଯଥା ନିଯତେସ୍ ସ୍ଥିତିଃ
କେବେ କେବେ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ—ମନର ଆକାଶରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟଥା ସବୁ ସମୟରେ ଏହି ନିୟମ ଅବିଚଳିତ ରହିଥାଏ।
ଵିରିଞ୍ଚାଦ୍ଯାତ୍ମଭିର୍ ବୁଦ୍ଧୈର୍ ବୋଧାଯାଵିଦିତାତ୍ମନାମ୍ । ବୃଂହଣାତ୍ ସୈଵ ନିଯତିସ୍ ସର୍ଗୋ ଽଯମ୍ ଇତି କଥ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଯେଉଁମାନେ ଅଜଣା ସ୍ୱଭାବକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିସ୍ତାରକୁ ନିୟମ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅଚଲଂ ଚଲଵଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଆର୍ଯଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ । ଅନାଦିମଧ୍ଯପର୍ଯନ୍ତଂ ଶାସ୍ତ୍ରୋ ଵୃକ୍ଷ ଇଵାମ୍ବରମ୍
ଅଚଳକୁ ଚଳନଶୀଳ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମର ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ନଥିବା ଶାସ୍ତ୍ର ଆକାଶରେ ଗଛ ପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ଅଛି।
ପାଷାଣୋଦରଲେଖୌଘନ୍ଯାଯେନାତ୍ମନି ତିଷ୍ଠତା । ବ୍ରହ୍ମଣା ନିଯତିସ୍ ସର୍ଗୋ ବୁଦ୍ଧୋ ବୋଧଯତେଵ ଖମ୍
ଯେପରି ଗୋଟିଏ ପାଥର ଭିତରେ ରେଖାମାନେ ଖୋଦାଯାଇଥାଏ, ସେପରି ନିୟତି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ସୃଷ୍ଟି ଆତ୍ମାରେ ବସିଛି, ଏବଂ ଜାଗୃତ ବ୍ରହ୍ମ ଆକାଶକୁ ଶିଖାଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଦେହେ ଯଥାଙ୍ଗିନାଙ୍ଗାଦି ସ୍ପୃଶ୍ଯତେ ଚିତ୍ସ୍ଵଭାଵତଃ । ବ୍ରହ୍ମଣା ପଦ୍ମଜତ୍ଵେନ ନିଯତ୍ଯାଦ୍ଯଙ୍ଗକଂ ତଥା
ଯେପରି ଦେହରେ ଅଙ୍ଗ ଓ ତାହାର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଚେତନାର ସ୍ୱଭାବରେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମା, ପଦ୍ମଯୋନି ଭାବେ, ନିୟତି ଓ ତାହାର ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଅଂଶ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି।
ଏଷା ଦୈଵମ୍ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତା ସର୍ଵଂ ସକଲକାଲଗମ୍ । ପଦାର୍ଥମ୍ ଅଲମ୍ ଆକ୍ରମ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧା ଚିଦ୍ ଇତି ସଂସ୍ଥିତା
ଏହାକୁ 'ଦୈବ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଏହା ସମସ୍ତ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ବ୍ୟାପିଛି; ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ଆବୃତ କରି, ଏହା ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଭାବେ ଅବିଚଳିତ ରହିଛି।
ସ୍ପନ୍ଦିତଵ୍ଯଂ ପଦାର୍ଥେନ ଭାଵ୍ଯଂ ଵା ଭୋକ୍ତୃତାପଦମ୍ । ଅନେନେତ୍ଥମ୍ ଅନେନେତ୍ଥମ୍ ଅଵଶ୍ଯମ୍ ଇତି ଦୈଵଧୀଃ
ଦୈବ ବିଚାର ଏହିପରି: 'ଏହି ପଦାର୍ଥ କିଛି କରିବାକୁ, କିମ୍ବା ଭୋଗକର୍ତ୍ତା ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ; ଏହିପରି ହେବା ଦରକାର, ଏହିପରି ହେବା ଦରକାର, ନିଶ୍ଚିତଭାବେ।'
ଏଷୈଵ ପୁରୁଷସ୍ପନ୍ଦତୃଣଗୁଲ୍ମାଦି ଚାଖିଲମ୍ । ଏଷୈଵ ସର୍ଵଭୂତାଦି ଜଗତ୍କାଲକ୍ରିଯାଦି ଚ
ଏହି ଏକଟି ଶକ୍ତି ମାନବ, ଘାସ, ଝାଡ଼ି ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଚଳାଚଳ ରୂପେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଏକଟି ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସଂସାର, ସମୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ କାରଣ।