ସନ୍ନିଵେଶୋ ଯଥାଙ୍ଗାନାମ୍ ଅଙ୍ଗିନୋ ଽନନ୍ଯଦ୍ ଆତ୍ମନଃ । ଜଗଦ୍ ଏଵମ୍ ଅନଙ୍ଗସ୍ଯ ଖାତ୍ମନଃ ଖାତ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣଃ
ଯେପରି ଶରୀରର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ ନିଜ ଶରୀରରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ଅନାଙ୍ଗ ଖାତ୍ମା, ଖାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ ।
ଯାଦୃଗ୍ ଏକନରସ୍ଵପ୍ନଯୁଦ୍ଧମ୍ ଅନ୍ଯନରଂ ପ୍ରତି । ତାଦୃଶଂ ସଦସଦ୍ରୂପଂ ଖାତ୍ମେଦଂ ଵ୍ଯୋମଗଂ ଜଗତ୍
ଯେପରି ଏକ ଲୋକ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ଅସତ୍ ଓ ସତ୍ ଭାବରେ ଖାତ୍ମାରେ ବ୍ୟପ୍ତ ଅଛି ।
ମହାକଲ୍ପାନ୍ତସର୍ଗାଦୌ ଚିତ୍ସ୍ଵଭାଵ ଇଦଂ ଵପୁଃ । କାରଣତ୍ଵଂ ମିଥଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଅସଦ୍ ଵେତ୍ତି ନ ଵାସ୍ତଵମ୍
ବଡ଼ କାଳପରିବର୍ତ୍ତନର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ, ଚେତନାର ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ଏହି ଦେହ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ପରେ ପରସ୍ପର କାରଣ ଭାବରେ ଏହାକୁ ଅସତ୍ ଭାବି ଯଥାର୍ଥ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।
ମୁକ୍ତେ ଽସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣି ଯଦି ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଯସ୍ ସ୍ମୃତିଜୋ ଭଵେତ୍ । ତତ୍ସ୍ମୃତିର୍ ଜ୍ଞପ୍ତିଜେ ସର୍ଗେ ସ୍ଥିତେଵ ଜ୍ଞପ୍ତିମାତ୍ରତଃ
ଏହି ମୁକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମରେ, ଯଦି ସ୍ମୃତିରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ରହ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ସ୍ମୃତି ଜ୍ଞାନର ଗୁଣ ଧରି, ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯଦିଓ ଏହା କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ।
ପୌରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରିମୁଖ୍ଯାନାଂ ଵିଦୂରଥକୁଲକ୍ରମଃ । ସମମ୍ ଏଵ କଥଂ ତତ୍ର ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରତିଭାସିତଃ
ପୁରାତନ ଦିନରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବିଦୂରଥ କୁଳର ଉତ୍ପତ୍ତି କିପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖାଗଲା?
ଚିତସ୍ ସମନୁଵର୍ତନ୍ତେ ମୁଖ୍ଯାଯାସ୍ ସର୍ଵସଂଵିଦଃ । ଯଥା ଵିପୁଲଵାତ୍ଯାଯାସ୍ ସାମାନ୍ଯା ଵାତଲେଖିକାଃ
ମୁଖ୍ୟ ଚିତ୍ତକୁ ଅନୁସରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଜ୍ଞାନ ଚଳିଥାଏ; ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ଝଡ଼ ପଛରେ ସାଧାରଣ ପବନ ଚଳିଥାଏ।
ପରସ୍ପରାନୁଭାଵେନ ତଥାରୂପେଣ ସଂଵିଦଃ । କଚିତାସ୍ ତାଃ ପ୍ରଜାପାଲପ୍ରଜାଵାସ୍ତଵ୍ଯମନ୍ତ୍ରିଣାମ୍
ପରସ୍ପର ଅନୁଭବ ଦ୍ୱାରା, ସେହି ଜ୍ଞାନଗୁଡିକ ରାଜା, ପ୍ରଜା ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକାକାର ରୂପ ନେଇଥାଏ।
ଏଵଂରୂପାତ୍ କୁଲାଜ୍ ଜାତୋ ରାଜାସ୍ମାକମ୍ ଅଯଂ ତ୍ଵ୍ ଅସୌ । କଚିତା ଇତି ଵାସ୍ତଵ୍ଯଵିଦୋ ଵୈଦୂରଥେ ପୁରେ
ବୈଦୂରଥ ନଗରରେ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି — ‘ଏହି ଆମର ରାଜା, ଏମିତି କୁଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି’, କିମ୍ବା ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ କିଛି କଥା।
କଚନେ ଚିତ୍ସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ ନ ଚ କାରଣମାର୍ଗଣମ୍ । ଯୁକ୍ତଂ ମହାମଣେର୍ ଭାସାମ୍ ଇଵାନ୍ଯତ୍ ସ୍ଵସ୍ଵଭାଵତଃ
ଚିତ୍ତର ସ୍ୱଭାବରେ କାରଣ ଖୋଜିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ମଣିର ଆଲୋକ ତାହାର ସ୍ୱଭାବରୁ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଅହମ୍ ଏଵ କୁଲାଚାରୋ ରାଜାସ୍ଯା ଭୁଵ ଇତ୍ଯ୍ ଅପି । ଵିଦୂରଥଵିଦୋ ରତ୍ନାଦ୍ ଉଦିତା ପ୍ରତିଭାପ୍ରଭା
କୁଳର ଆଚାର କିମ୍ବା ଏହି ଭୂମିର ରାଜାତ୍ୱ, ସବୁ ବୈଦୂରଥଙ୍କ ଜ୍ଞାନର ମଣିରୁ ଉଦିତ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ।
ଯାଵନ୍ତୋ ଜନ୍ତଵୋ ଯସ୍ମିନ୍ ଯେ ଯେ ସର୍ଗେ ଯଦା ଯଦା । ତେ ସର୍ଵଗତ୍ଵାଚ୍ ଚିଦ୍ଧାତୋର୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯାଦର୍ଶତାଂ ଗତାଃ
ଯେତେ ଜୀବ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ସୃଷ୍ଟିରେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ, ସମସ୍ତେ ଚିତ୍ତର ସର୍ବବ୍ୟାପୀତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ଜଣା ପାଇଁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି।
ତୀଵ୍ରଵେଗଵତୀ ଯା ସ୍ଯାତ୍ ତତ୍ର ସଂଵିଦ୍ ଅକଲ୍ପିତା । ସୈଵାଯାତି ପରଂ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ସାମୋକ୍ଷତ୍ଵୈକରୂପିଣୀ
ଯେ ସଚେତନତା ଅତି ତୀବ୍ର ଓ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆକୃତି ନେଇନାହିଁ, ସେଠି ସେଇ ସଚେତନତା ଏକମାତ୍ର ମୁକ୍ତିର ରୂପ ହୋଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଢତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ବଲଵଦ୍ଵିଦ୍ଵିଲାସାନାମ୍ ଅନୁଵୃତ୍ତ୍ଯା ପରସ୍ପରମ୍ । ସ୍ଵଭାଵାଃ ପ୍ରତିବିମ୍ବନ୍ତି ଚିଦାଦର୍ଶସ୍ଵଭାଵତଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନେକ ଦେଖା ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ପରେ ଆସିବା ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରକୃତିଗୁଡିକ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରନ୍ତି; ଯେପରି ଚେତନା ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଏକ ଆଇନା ପରି।
ତତ୍ରାତିଯତ୍ନା ଜଯତି ସାନ୍ଯାସ୍ ସଂଵିଦ ଆତ୍ମସାତ୍ । କୁର୍ଵତୀ ସରିଦ୍ ଅମ୍ଭୋଧିଗାମିନୀସ୍ ସରିତୋ ଯଥା
ସେଠି, ଯେ ସଚେତନତା ଅତି ଚେଷ୍ଟା କରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜରେ ଏକତ୍ର କରେ, ସେଉଁଠି ସେଇ ଜିତିଥାଏ; ଏହା ଏପରି ଯେପରି ଏକ ନଦୀ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ନଦୀଗୁଡିକୁ ନିଜରେ ଏକତ୍ର କରେ।
ଯେ ସମାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅତ୍ର ତେ ତାଵଦ୍ ଯତନ୍ତେ ଚିତ୍ସ୍ଵଭାଵତଃ । ଯାଵଦ୍ ଏକୋ ଜଯେତ୍ ତତ୍ର ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ ସନ୍ନିମଜ୍ଜତି
ଏଠି, ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଚେତନାର ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା ଯେପରିଅଁଠି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏକ ଶେଷରେ ଜିତିଥାଏ ଓ ଅନ୍ୟଟି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଯାଏ।
ଜାଯମାନେଷୁ ନଶ୍ଯତ୍ସୁ ଵର୍ତମାନେଷୁ ଭୂରିଶଃ । ଏଵଂ ସର୍ଗସହସ୍ରେଷୁ ପରମାଣୁକଣଂ ପ୍ରତି
ଅନେକ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି ଓ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଘଟଣା ପୁନଃପୁନଃ ଘଟିଯାଉଛି।
ନ କିଞ୍ଚିତ୍ କେନଚିଦ୍ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ନ ଚ କିଞ୍ଚିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ ସ୍ଥିତମ୍ । ଚିଦାକାଶମ୍ ଅଜଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଏତତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଅଭିତ୍ତିମତ୍
କିଛି କିଛି ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ନୁହେଁ, କିଛି କିଛି ଏଠାରେ ରହି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଏହି ଚେତନାର ଆକାଶ, ଅଜନ୍ମା, ଶାନ୍ତ ଓ ଅଖଣ୍ଡ।
ଅଯମ୍ ଆଭାସତେ ସ୍ଵପ୍ନୋ ନିର୍ନିଦ୍ରୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୃଵର୍ଜିତଃ । ଅଵଶ୍ଯମ୍ଭାଵବୋଧଶ୍ ଚ ସୋ ଽନୁଭୂତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସନ୍ମଯଃ
ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ଘଟିଛି ନିଦ୍ରା ବିନା, ଦେଖୁଥିବା କିଉଁ ନାହିଁ; ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜଣାଯାଉଛି, ତଥାପି ଅନୁଭବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅସତ୍ୟରୁ ଗଠିତ।
ପୁଷ୍ପପତ୍ତ୍ରଫଲାଂଶାତ୍ମା ଯଥୈକସ୍ ସ୍ଵାସ୍ଥିତୋ ଦ୍ରୁମଃ । ଅନନ୍ତସର୍ଵଶକ୍ତ୍ଯାତ୍ମା ଚୈକ ଏଵ ତଥା ଵିଭୁଃ
ଏକ ଗଛ ନିଜେ ନିଜେ ଅବସ୍ଥିତ ରହି, ପୁଷ୍ପ, ପତ୍ର, ଫଳ ଓ ଶାଖାର ଉତ୍ସ ହେବା ପରି, ଅନନ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ଏକ ମାତ୍ର ସ୍ୱୟଂ ବିଭୁ ଅଛନ୍ତି।
ମାତୃମେଯପ୍ରମାଣାଦିମଯାତ୍ମକମ୍ ଅଜଂ ପଦମ୍ । ବୁଦ୍ଧଂ ଵିସ୍ମୃତିମ୍ ଆଯାତି ନ କଦାଚନ କସ୍ଯଚିତ୍
ଏହି ଅଜନ୍ମ ଦଶା, ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ମାପ, ଜଣା, ଜଣାଇବା ଓ ଜଣାଇଯାଉଥିବା ଭିତିରେ ଗଠିତ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଜାଗୃତ ଜ୍ଞାନରୁ ଭୁଲିଯାଉନାହିଁ, କେହି ପାଇଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଶୂନ୍ଯୋଦଯାସ୍ତମଯଵସ୍ତୁ ତମଃପ୍ରକାଶଦିକ୍କାଲରୂପ୍ଯ୍ ଅପି ସଦ୍ ଏକମ୍ ଅନାଦିଶୁଦ୍ଧମ୍ । ଆଦ୍ଯନ୍ତମଧ୍ଯରହିତଂ ସ୍ଥିତମ୍ ଅଚ୍ଛମ୍ ଅମ୍ବୁସୋମ୍ଯତ୍ଵଵୀଚିଵଲନାଢ୍ଯମ୍ ଇଵୈକମ୍ ଏଵ
ସେ ଏକ ଅସଲି ତତ୍ତ୍ୱ, ଆଦିହୀନ ଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥା, ଯାହାରେ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ, ଅନ୍ଧାର ଓ ଆଲୋକ, ଦିଗ୍ ଓ ସମୟ କିଛି ନାହିଁ; ଏହା ଏକା, ସ୍ପଷ୍ଟ, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ଜଳର ପରି ଏକା, ଅଚଳ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ, ନିର୍ବିକାର।
ଅହଂ ତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯାଦି ଜଗତ୍ସ୍ଵରୂପା ଵିଶୁଦ୍ଧବୋଧୈକଵିଭା ଵିଭାତି । ଆକାଶକୋଶେ ନିଜଶୂନ୍ଯତୈଵ ଦ୍ଵୈତୈକ୍ଯସଙ୍କଲ୍ପଵିକଲ୍ପନାଃ କ୍ଵ
‘ମୁଁ’, ‘ତୁମେ’ ଓ ଏହାପରି ଯାହା ଜଗତର ମୂଳ ଅବସ୍ଥା, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ଏକା ଆଲୋକ ଭାବରେ ଚମକେ; ଚେତନାର ଆକାଶରେ ତାର ନିଜ ଶୂନ୍ୟତା ମାତ୍ର ଅଛି—ତେବେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ, ଏକତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭେଦବୁଦ୍ଧି କେଉଁଠି?
ଅହଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ଭ୍ରାନ୍ତିଃ ପରସ୍ମାତ୍ କାରଣଂ ଵିନା । ଯଥୋଦେତି ତଥା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଭୂଯଃ କାଥଯ ସାଧୁ ମେ
‘ମୁଁ ହେଉଛି ଜଗତ’ ଏହି ଭ୍ରମ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ଛଡ଼ା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଦୟାକରି ଆଉଥରେ କହ, ଏହା କିପରି ଆସିଥାଏ?
ସମସ୍ତାସ୍ ସମମ୍ ଏଵାନ୍ତସ୍ ସଂଵିଦୋ ଵିନ୍ଦତେ ଯତଃ । ସର୍ଵଥା ସର୍ଵଦା ସର୍ଵଂ ସର୍ଵାତ୍ମୈକମ୍ ଅଜସ୍ ତତଃ
ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତି ଏକ ସମାନ ଭାବରେ ମନ ଭିତରେ ମିଳିଥାଏ । ସେଥିପାଇଁ, ସବୁବେଳେ ଏବଂ ସବୁପରିସ୍ଥିତିରେ, ଅଜନ୍ମା ଏହି ଏକାଟି ଆତ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛି ।
ସର୍ଵାଦିଶବ୍ଦାର୍ଥକଲା ବ୍ରହ୍ମୈଵୈତାଃ ପୃଥଙ୍ ନ ତୁ । ସର୍ଵାର୍ଥଶବ୍ଦାଦିକଲାରୂପମ୍ ଆସାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
‘ସମସ୍ତ’ ଓ ‘ଆରମ୍ଭ’ ଭଳି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି, ସେଗୁଡିକ ଏକମାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛି; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ । ଏହି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥର ଆକାର ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ ।
କଟକତ୍ଵଂ ପୃଥଗ୍ ଘେମ୍ନସ୍ ତରଙ୍ଗତ୍ଵଂ ପୃଥଗ୍ ଜଲାତ୍ । ଯଥା ନ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ନ ଜଗତ୍ ପୃଥଗ୍ ଈଶ୍ଵରାତ୍
ଯେପରି ଗହଣାର ଗହଣାପନି ଶୁଧା ସୋନା ଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ, ତରଙ୍ଗର ତରଙ୍ଗପନି ଜଳ ଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ, ଏହିପରି ଏହି ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱର ଠାରୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ ।
ଈଶ ଏଵ ଜଗଦ୍ରୂପଂ ଜଗଦ୍ରୂପଂ ତୁ ନେଶ୍ଵରଃ । ହେମୈଵ କଟକାଦିତ୍ଵଂ କଟକତ୍ଵଂ ତୁ ହେମ ନୋ
ଈଶ୍ୱର ଏକାଟି ଜଗତର ଆକାର; ତେବେ ଜଗତର ଆକାର ଈଶ୍ୱର ନୁହେଁ । ସୋନା ଏକାଟି ଗହଣାପନି, ତେବେ ଗହଣାପନି ସୋନା ନୁହେଁ ।
ଯଥାଵଯଵିନୋ ରୂପମ୍ ଅନେକାଵଯଵାତ୍ମକମ୍ । ତଥାନଵଯଵାଯାସ୍ ତୁ ଚିତ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵାତ୍ମକଂ ଚିତଃ
ଯେପରି ଏକ ଜିନିଷ ଅନେକ ଅଂଶରେ ଗଠିତ ହୁଏ, ସେପରି ଚେତନା ଅଂଶରହିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତର ମୂଳ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଯତ୍ ତୁଲ୍ଯକାଲମ୍ ଅଖିଲଂ ତନ୍ମାତ୍ରାଵେଦନଂ ପରେ । ଅନ୍ତସ୍ସ୍ଥଂ ତଦ୍ ଇଦଂ ଭାତି ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅପି
ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରେ, ସେଇ ପରମ ଚେତନା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଜଗତ ଓ 'ମୁଁ' ଭିତରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଲେଖୌଘାନାଂ ଯଥା ଭେଦୀ ସନ୍ନିଵେଶଶ୍ ଶିଲୋଦରେ । ତଥାନନ୍ଯଜ୍ ଜଗଦ୍ ଅହଂ ଚେତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଶ୍ ଚିଦ୍ଘନେ ଘନମ୍
ଯେପରି ଏକ ପାଥର ଭିତରେ ଅନେକ ରେଖା ଥିବାରୁ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଚେତନାର ଘନ ମାସରେ ଜଗତ ଓ 'ମୁଁ' ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଅଲଗା ନୁହେଁ।