ଵିକୁଟ୍ଟିତାଟଵୀଷଣ୍ଡାଶ୍ ଶ୍ଵଭ୍ରଭିତ୍ତିଵିଭେଦିନଃ । ତେନାତିଭୀମଵାତେନ ଵିଦୂରଥରଥୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଥ
ବନ ଭାଗିଗଲା, ପାହାଡ଼ ଦେଉଳ ଫାଟିଗଲା; ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବାତାସରେ ଦୂରଥଙ୍କର ରଥ ମଧ୍ୟ ଉଡ଼ି ଯାଇଥିଲା।
ଉହ୍ଯମାନୋ ଽଭଵନ୍ ନଦ୍ଯା ଯଥା ଜର୍ଜରପଲ୍ଲଵଃ । ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ତତ୍ଯାଜ ପର୍ଵତାସ୍ତ୍ରଂ ମହାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ନଦୀରେ ଝିଅ ପତ୍ର ଭଳି ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲେ; ତାପରେ ଦୂରଥ, ଯିଏ ମହାସ୍ତ୍ରର ଦକ୍ଷ, ପାହାଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଵ୍ଯୋମାପି ଘନତାଂ ଯେନ ସମାଧାତୁମ୍ ଇଵୋଦ୍ଯତମ୍ । ତେନ ଶୈଲାସ୍ତ୍ରଘାତେନ ଵିରରାମ ସମୀରଣଃ
ଯେହି ପବନ ଆକାଶକୁ ଘନ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା, ପାହାଡ଼ର ଅସ୍ତ୍ରର ଘାତରେ ସେହି ପବନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ଶମଂ ଚ ତେନ ଶାନ୍ତେନ ପ୍ରଯଯୌ ଵାଯୁନା ଯତଃ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତା ଵୃକ୍ଷପଙ୍କ୍ତଯଃ ପତିତା ଭୁଵି
ସେହି ପବନ ଶାନ୍ତ ହେବା ସହିତ ସବୁଠାରେ ଶାନ୍ତି ଛାଇଗଲା, ଆକାଶରେ ଝୁଲିଥିବା ଗଛମାନେ ଭୂମିକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ।
ନାନାଜନାଶନଵ୍ଯୂହେ କାକାନାମ୍ ଇଵ କୋଟଯଃ । ଶେମୁଶ୍ ଶୀତ୍କାରଡକ୍କାରଭାକ୍କାରୋକ୍କାରକା ଦିଶାମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ମଣିଷ ଖାଇବା ଦଳରେ, ଅଗଣିତ କାଉଁଆମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚିତ୍କାର, ଚିତ୍କି, ଚିଲ୍ଲାହାଟି କରି ଏକଠା ହେଲେ।
ପ୍ରଲାପା ଇଵ ଵିଧ୍ଵସ୍ତପ୍ରଥାଃ ପଵନଵୀରୁଧାମ୍ । ଗିରୀନ୍ ଅପଶ୍ଯନ୍ ନଭସଃ ପତତଃ ପର୍ଣପତ୍ତ୍ରଵତ୍
ପବନରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଗଛମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ପାହାଡ଼ମାନେ ଆକାଶରୁ ଶାଖାରୁ ପତ୍ର ଖସିବା ପରି ଖସିଯାଉଛନ୍ତି।
ସିନ୍ଧୁସ୍ ସିନ୍ଧୁର୍ ଇଵୋତ୍ପନ୍ନାନ୍ ମୈନାକାଦୀନ୍ ଇତସ୍ ତତଃ । ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅସୃଜଦ୍ ଦୀପ୍ତଂ ତେରୁର୍ ଵଜ୍ରଘନାସ୍ ତତଃ
ସମୁଦ୍ର ପରି ଏଠାଉଠି ନଦୀମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ମେନାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ତୀବ୍ର ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ବିଜୁଳି ମେଘମାନେ ଗର୍ଜନ କରିଲେ।
ପିବନ୍ତୋ ଽଦ୍ରୀନ୍ ପ୍ରତିଗିରଂ ଵହ୍ନିଦାହାଦ୍ ଇଵାଗ୍ନଯଃ । ତେ ଗିରୀଣାଂ ପୁରୀଣାଂ ଚ କୋଟିତୁଣ୍ଡାଵଖଣ୍ଡନୈଃ
ଅଗ୍ନି ଯେପରି ପାହାଡ଼କୁ ତାପରେ ଦହିଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ଅନେକ ଆଘାତରେ ପାହାଡ଼ ଓ ସେଠାର ନଗରମାନଙ୍କ ଶିର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଶିରାଂସି ଶାତଯାମ୍ ଆସୁଃ ଫଲାନୀଵୋଲ୍ବନାନିଲାଃ । ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରଶାନ୍ତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅଭ୍ଯଦାତ୍
ତୀବ୍ର ପବନ ଯେପରି ଫଳକୁ ଚିତ୍ରିକରେ ଉଡ଼ାଇଦିଏ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଶିର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ତାପରେ ବିଦୂରଥ ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରେ ସମଂ ପ୍ରଶମମ୍ ଆଗତେ । ଶ୍ଯାମାଶ୍ଯାମଂ ପିଶାଚାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅଥ ସିନ୍ଧୁର୍ ଅଚୋଦଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ର ଦୁହେଁ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସିନ୍ଧୁ ଏକ କଳା ଓ ଭୟଙ୍କର ପିଶାଚ ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇଲେ।
ତେନୋଦଗୁଃ ପିଶାଚାନାଂ ପଙ୍କ୍ତଯୋ ଽନନ୍ତଭୀତିଦାଃ । ସନ୍ଧ୍ଯାଯାମ୍ ଇଵ ଭୀତ୍ଯେଵ ଦିଵସଶ୍ ଶ୍ଯାମତାଂ ଯଯୌ
ତାହାର ଫଳରେ ଭୂତମାନେ ଧାରାଧାରା ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନନ୍ତ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ; ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଯେପରି ଭୟ ଛାଇଯାଏ, ସେହିପରି ଦିନଟି ଅନ୍ଧାର ହେଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ପିଶାଚା ଭୁଵନଂ ଜହ୍ରୁର୍ ଅନ୍ଧକାରଭରା ଇଵ । ଭାସ୍ମନସ୍ତମ୍ଭସଦୃଶାସ୍ ତାଲୋତ୍ତାଲଵିଲାସିନଃ
ଭୂତମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଅନ୍ଧାର ଭରିଯାଏ; ସେମାନେ ଛାରର ଖୁଟି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ତାଳ ଗଛର ଡାଲି ପରି ଉତ୍ସାହରେ ହଲଚଲ କରୁଥିଲେ।
ଦୃଶ୍ଯମାନମହାକାରା ମୁଷ୍ଟିଗ୍ରାହ୍ଯା ନକିଞ୍ଚନ । ଊର୍ଧ୍ଵକେଶାଃ କୃଶାଙ୍ଗାଶ୍ ଚ କେଚିଚ୍ ଚ ଶ୍ମଶ୍ରୁଲା ଅପି
ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ହାତରେ ଧରିହେବା ପରି ଥିଲେ କିନ୍ତୁ କିଛି ନଥିଲେ; କେହିଙ୍କର କେଶ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଇଥିଲା, କେହି ଦେହରେ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ, ଆଉ କେହିଙ୍କର ଦାଢ଼ି ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
କୃଶାଙ୍ଗା ମଲିନାଙ୍ଗାଶ୍ ଚ ଗ୍ରାମ୍ଯା ଇଵ ନଭଶ୍ଚରାଃ । ସଭାଯାଂ ମୂଢଦୃଷ୍ଟାଶ୍ ଚ ଯତ୍କିଞ୍ଚନକରାଃ ଖଲାଃ
କେହି ଦୁର୍ବଳ ଦେହର, କେହି ମେଳା ଦେହର, ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ଯେପରି ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ପରି; ସଭାରେ ସେମାନେ ଅବୁଝ ଦୃଷ୍ଟିର, ଯାହା ମନେ ଆସିଲା ତାହା କରୁଥିଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର।
ଦୀନା ବହ୍ଵାଶିନଃ କ୍ରୂରା ଦୀନା ଗ୍ରାମ୍ଯଜନା ଇଵ । ତରୁକର୍ଦମରଥ୍ଯାନ୍ତଶ୍ଶୂନ୍ଯଗେହଗୃହାଶ୍ ଚଲାଃ
ଦୁଃଖୀ, ଅତି ଖାଇବାକୁ ଭଲପାଉଥିବା, କ୍ରୁର ଏବଂ ଗ୍ରାମ ଲୋକମାନେ ଯେପରି ଦୁଃଖୀ, ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ; ଖାଲି ଘରରେ, କାଦା ରାସ୍ତାର ଶେଷରେ ଓ ଗଛ ତଳେ ରହୁଥିଲେ।
ଲେଲିହାନାଃ ପ୍ରେତରୂପାଃ କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗାଶ୍ ଶ୍ଵପଚା ଇଵ । ଜଗୃହୁସ୍ ତେ ତଦା ମତ୍ତା ହତଶିଷ୍ଟମ୍ ଅରେର୍ ବଲମ୍
ଲୋଲୁହାଟି, ଭୂତ ଆକାର ଧରି, କଳା ଦେହ ଥିବା, କୁକୁର ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ପରି; ସେମାନେ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଛାଡି ଯାଇଥିବା ସେନାକୁ ଦଳି ନେଲେ।
ଆସନ୍ନସୈନିକାସ୍ ତତ୍ର ଵିତ୍ରସ୍ତକ୍ଷୁବ୍ଧଚେତନାଃ । ତ୍ଯକ୍ତାଯୁଧତନୁତ୍ରାଣାସ୍ ତ୍ରସ୍ତପ୍ରାଣାସ୍ ସ୍ଖଲଦ୍ଗମାଃ
ସେଠାରେ ନିକଟରେ ଥିବା ସେନାମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନେ ହୋଇଗଲେ; ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଛାଡି, ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭୟରେ ଗଡ଼ିଗଡ଼ି ପଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନେତ୍ରୈର୍ ଅଙ୍ଗୈର୍ ମୁଖୈଃ ପାଦୈର୍ ଵିକାରଭଯକାରିଣଃ । ତ୍ଯକ୍ତକୌପୀନଵସନା ନିର୍ନଗ୍ନା ହସନୋତ୍ତରାଃ
ଚକ୍ଷୁ, ଅଙ୍ଗ, ମୁହଁ ଓ ପାଦର ଭୟଙ୍କର ବିକୃତି ଦେଖି ଭୟ ହେଉଥିଲା; ସେମାନେ କଉପୀନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଛାଡି, ନିର୍ନଗ୍ନ ହୋଇ, ହସି ଉତ୍ତର ଦେଉଥିଲେ।
ଵିଷ୍ଠାଂ ମୂତ୍ରଂ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତସ୍ ସ୍ଥିରମ୍ ଆରବ୍ଧନର୍ତନାଃ । ପିଶାଚରାଜୋ ରାଜାନମ୍ ଅଥ ଯାଵଦ୍ଵିଦୂରଥମ୍
ମଳ ଓ ପେଶାବ କରି, ଅସ୍ଥିର ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ପିଶାଚମାନେ, ସେହି ପିଶାଚମାନଙ୍କର ରାଜା, ଦୂରରେ ନଥିବା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ସମାକ୍ରାମତି ତାଵତ୍ ସ ମାଯାଂ ତାଂ ବୁବୁଧେ ବୁଧଃ । ପିଶାଚସଙ୍ଗ୍ରାମକରୀଂ ମାଯାଂ ଵେତ୍ତି ସ ଭୂମିପଃ
ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ସେଇ ମାୟାକୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଏହା ପିଶାଚରାଜଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିବା ମାୟା ବୋଲି ଜାଣିଲେ।
ତଯା ପିଶାଚସୈନ୍ଯଂ ତତ୍ ପରସୈନ୍ଯେ ନ୍ଯଯୋଜଯତ୍ । ତତସ୍ ସ୍ଵସୈନିକାସ୍ ସ୍ଵସ୍ଥାଃ ପରଯୋଧାଃ ପିଶାଚିନଃ
ସେଇ ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ପିଶାଚରାଜ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଶତ୍ରୁ ସେନା ଉପରେ ଲଗାଇଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସେନା ଅକ୍ଷତ ରହିଲେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପିଶାଚ ହେଇଗଲେ।
ତସ୍ଯାଥ ରୂପିକାସ୍ତ୍ରଂ ତଦ୍ ଦଦୌ ଚାନ୍ଯଦ୍ ଅସୌ ରୁଷା । ଉଦଗୁର୍ ଭୂତଲାଦ୍ ଵ୍ଯୋମ୍ନୋ ରୂପିକାସ୍ ସ୍ତବ୍ଧମୂର୍ଧଜାଃ
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ବଦଳାଯିବା ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ଭୂମି ଓ ଆକାଶରୁ ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା, ଟିଏଁ ଟିଏଁ କେଶ ଉପରକୁ ଉଠିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ନିର୍ନଗ୍ନା ଵିକରାଲାକ୍ଷ୍ଯୋ ଲମ୍ବଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରାଃ । ଉଦ୍ଭିନ୍ନଯୌଵନା ଵୃଦ୍ଧାଃ ପୀଵରାଙ୍ଗ୍ଯୋ ଽଥ ଜର୍ଜରାଃ
କେହି ନିର୍ବସନା, ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି, ଲଟକୁଥିବା କମର ଓ ସ୍ତନ ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କେହି ବୃଦ୍ଧା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯୌବନ ଫୁଟିଯାଇଥିଲା, କେହି ମୋଟା ଦେହରେ ଥିଲେ, ଆଉ କେହି ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶୁଖିଲା ଥିଲେ।
ସ୍ଵରୂପାରୂପଜଘନା ଦୁର୍ନାଟ୍ଯଵିକସଦ୍ଭଗାଃ । ନରପଦ୍ମଶିରୋହସ୍ତା ରୁଧିରାରୁଣଗାତ୍ରକାଃ
କେହିଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ କିମ୍ବା ବିଚିତ୍ର କମର ଥିଲା, ଅପରିଚିତ ନୃତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ ଖୋଲା ଥିଲା। କେହି ମାନବ ମୁଣ୍ଡ ଓ ପଦ୍ମ ଆକାର ହାତ ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ ଥିଲା।
ଅର୍ଧଚର୍ଵିତମାଂସାସୃକ୍ସ୍ରଵତ୍ସୃକ୍ଵାକ୍ତଲାଲନାଃ । ନାନାନାନାଙ୍ଗଵଲନାନନୋନ୍ନମନସନ୍ନମାଃ
କେହି ଅଧଖାଇଥିବା ମାଂସ ଚବାଉଥିଲେ, ହାତରେ ରହିଥିବା ରକ୍ତ ଓ ମଜ୍ଜା ଚାଟୁଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଦେହର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଗ ମୁଡାଉଥିଲେ, ମୁହଁକୁ କେବେ ଉପରେ କେବେ ତଳେ କରୁଥିଲେ।
ସିରାଲଭୁଜଵକ୍ତ୍ରୋରୁକୁଚପାର୍ଶ୍ଵକରାଙ୍ଗିକାଃ । ତାଡୀକୃତାର୍ଭକଶଵାଦ୍ ଅନୁକୃଷ୍ଟାନ୍ତ୍ରରଜ୍ଜଵଃ
କେହିଙ୍କର ବାହୁ, ମୁହଁ, ଉରୁ, ସ୍ତନ, ପାଶ୍ୱ ଓ ହାତ ରେ ଶିରା ଫୁଟିଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ ଶିଶୁ ମୃତଦେହକୁ ପିଟୁଥିଲେ, ଅନ୍ତ୍ରକୁ ରସ୍ସୀ ପରି ଟାଣୁଥିଲେ।
ଶ୍ଵକାକୋଲୂକଵଦନା ନିମ୍ନଵକ୍ତ୍ରହନୂଦରାଃ । ଜଗୃହୁସ୍ ତାଃ ପିଶାଚାଂସ୍ ତାନ୍ ଦୁର୍ବଲାନ୍ ଦୁଶ୍ଶିଶୂନ୍ ଇଵ
କୁକୁର, ଶିଆଳ ଓ ପେଚା ଭଳି ମୁହଁ, ଗହିରା ମୁହଁ, ଚୁଆଁ ଓ ଗଭୀର ପେଟ ଥିବା ସେମାନେ, ସେଇ ଦୁର୍ବଳ ପିଶାଚମାନେକୁ ଜଣେ ଅସହାୟ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଧରିନେଇଥିବା ପରି ଧରିନେଲେ।
ପିଶାଚରୂପିକାସୈନ୍ଯଂ ତଦାସୀଦ୍ ଏକତାଂ ଗତମ୍ । ନିର୍ନଗ୍ନଂ ନର୍ତନୋତ୍ତାନଵଦନାଙ୍ଗଵିଲୋଚନମ୍
ସେଇ ପିଶାଚ ଆକୃତିର ସେନା ଏକଠା ହୋଇଗଲା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗ୍ନ, ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ମୁହଁ, ହାତପା, ଓ ଆଖି ଉପରକୁ ତାକିଥିଲା।
ପରସ୍ପରାକ୍ରାନ୍ତିକରଂ ଭୀଷଯଂଶ୍ ଚ ପରସ୍ପରମ୍ । ନିଷ୍କାସିତମହାଜିହ୍ଵଂ ନାନାମୁଖଵିକାରଦମ୍
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଜିଭ ଚାଲିଯାଉଥିଲା, ମୁହଁରେ ବିଭିନ୍ନ ଭଙ୍ଗିମା ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଶଵଭାରାଢ୍ଯମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ ହ୍ରିଯମାଣଶଵାଙ୍ଗକମ୍ । ରୁଧିରାମ୍ଭସି ମଜ୍ଜତ୍ ତଦୁନ୍ମଜ୍ଜଚ୍ ଚ ଲସତ୍ତନୁ
ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ମୃତଦେହ ଉଠାଇ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ, କେହି ମୃତଦେହର ଅଂଶ ଟାଣିନେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ଦେହ ରକ୍ତର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବୁଥିଲା ଓ ପୁଣି ଉପରକୁ ଆସୁଥିଲା।