ଵଵୁର୍ ଆଵଲିତାସାରା ମେଘାଡମ୍ବରଭେଦିନଃ । କୀର୍ଣଶୀକରନୀହାରହାରୋଦାରାସ୍ ସମୀରଣାଃ
ପବନ ଗୁଡିକ ଝଡ଼ ଭାରି ଶୀତଳ ଓ ମନୋହର ହେଇ ବହୁଥିଲେ, ମେଘମାଳାକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ଚିଟିକି ଚିଟିକି ପାଣିର ଫୁହାର ରେ ଗାଁଥି ହୋଇ ଚାରିପାଖରେ ବିକି ଯାଉଥିଲେ।
ପ୍ରସ୍ଫୁରୁସ୍ ତ୍ରସ୍ତସୌଵର୍ଣସର୍ପାପସରଣୋପମାଃ । ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଦିଵି ଦୈତ୍ଯସ୍ତ୍ରୀକଟାକ୍ଷଵଲନା ଇଵ
ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିଲା, ଭୟଭୀତ ସୁବৰ্ণ ସାପର ହଠାତ ଚଳାପାଳା ଭଳି, କିମ୍ବା ଦାନବୀ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଉପରକୁ ଦେଖିବା ଦୃଷ୍ଟି ଭଳି।
ଜୁଘୂର୍ଣୁର୍ ଗର୍ଜନୋଚ୍ଛୂନପ୍ରତିଶ୍ରୁଦ୍ଘନକନ୍ଦରାଃ । ଦିଶଶ୍ ଚଲିତମାତଙ୍ଗସିଂହର୍କ୍ଷଵନଘର୍ଘରାଃ
ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ଭୟାନକ ଗୁରୁ ଗୁରୁ ଶବ୍ଦରେ ଥରେଇ ଉଠିଲେ, ଏହା ଜଣେଇ ଦେଉଥିଲା ଯେ ମାନେ ଦିଗବିଦିଗରେ ହାତୀ, ସିଂହ ଓ ଭାଲୁ ଦଳ ଜଙ୍ଗଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି।
ମହାମୁସୁଲଧାରାଭିଃ ପେତୁର୍ ଆସାରଵୃଷ୍ଟଯଃ । କଷ୍ଟଟାଙ୍କାରକଠିନାଃ କୃତାନ୍ତସ୍ଯେଵ ଦୃଷ୍ଟଯଃ
ବଡ଼ ଝଡ଼ରେ ଭୟଙ୍କର ରାସିରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା, ଏହା ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର କଠୋର ଦୃଷ୍ଟି ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଲୋହା ଠିଆ ମାରିବା ଭଳି ଭୟାନକ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା।
ଉଦଭୂତ୍ ପ୍ରଥମଂ ବାଷ୍ପ ଉଷ୍ଣୋଷ୍ଣୋ ଽଦ୍ରିନିଭୋ ଭୁଵଃ । ପାତାଲାଦ୍ ଅଭ୍ରଵୃନ୍ଦାନାଂ ଯୁଦ୍ଧାଯେଵାଭ୍ରଵିଭ୍ରମାଃ
ପୃଥିବୀରୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ଉତ୍ତାପ ଓ ପାହାଡ଼ ପରି ଗରମ ବାଷ୍ପ ଉଠିଲା; ଏହା ଦେଖି ମନେ ହେଲା ଯେ ପାତାଳରୁ ମେଘମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉପ୍ରେ ଆସି, ମେଘମାନେ ଅସ୍ଥିର ଭାବରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ତତୋ ନିମେଷମାତ୍ରେଣ ପ୍ରଶେମୁର୍ ମୃଗତୃଷ୍ଣିକାଃ । ପରବୋଧରସାପୂରୈର୍ ଯଥା ସଂସାରଵାସନାଃ
ତାପରେ ଏକ ଚକୁ ମିଛିବା ସମୟରେ, ମୃଗମାୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା; ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନର ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ସଂସାରୀ ଇଚ୍ଛାମାନେ ଅପେକ୍ଷା ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଆସୀତ୍ ପଙ୍କାଙ୍କମ୍ ଅଖିଲଂ ଭୂମଣ୍ଡଲମ୍ ଅସଞ୍ଚରମ୍ । ପୂରିତଃ ପୂର୍ଣଧାରାଭିସ୍ ସିନ୍ଧୁସ୍ ସିନ୍ଧୁମ୍ ଇଵାମ୍ବୁନା
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ କାଦରେ ଢାକିଗଲା, ଏହା ଅଚଳ ହେଇ ରହିଲା; ଅନେକ ଧାରାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏକ ସମୁଦ୍ର ପରି ଜଳରେ ବ୍ୟାପିଗଲା।
ଵାଯଵ୍ଯମ୍ ଅସ୍ତ୍ରମ୍ ଅସୃଜଦ୍ ଘୂର୍ଣିତାକାଶକୋଟରମ୍ । କଲ୍ପାନ୍ତନୃତ୍ତସଂପନ୍ନରଣଦ୍ଭୈରଵଭୀଷଣମ୍
ସେ ବାୟୁ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଆକାଶର ଅନ୍ତରାଳରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା; ଏହା କଳ୍ପାନ୍ତର ନୃତ୍ୟର ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଦେଖାଗଲା।
ଵଵୁର୍ ଅଶନିନିପାତପିଣ୍ଡିତାଙ୍ଗା ଦଲିତଶିଲାଶକଲାଃ କକୁମ୍ମୁଖେଷୁ । ପ୍ରଲଯସମଯସୂଚକା ଭଟାନାଂ କୃତକଟୁଟାଙ୍କୃତଟଙ୍କିନସ୍ ସମୀରାଃ
ବଜ୍ରପାତରେ ଦେହ ଭାଗିଗଲା, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ପଥର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ଉଡ଼ିଲା; ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ବାତାସ ଚାଲିଲା, ଯାହା ଦୁର୍ଯୋଗର ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇ, ଦେହରେ ଘାଁ ନେଇ ଦୃଢ଼ ହେଲେ।
ଵଵୁର୍ ଵଲିତନୀହାରା ଵିକୀର୍ଣଘନପଲ୍ଲଵାଃ । ଵାଯଵୋ ଧୂତଵୃକ୍ଷୌଘାଃ ପତନୋତ୍ପାଟନୋଦ୍ଭଟାଃ
ବାତାସ ଚାଲିଲା, କୁହୁଡ଼ିକୁ ମୁଡ଼ି ଦେଲା, ଘନ ପତ୍ର ଉଡ଼ିଗଲା; ବାୟୁ ଗଛମାନେକୁ ହେଲାଇ, ଜୋର ଦେଇ ଉପଡ଼ି ଫିଙ୍ଗି ଦେଲା।
ଵିକୁଟ୍ଟିତାଟଵୀଷଣ୍ଡାଶ୍ ଶ୍ଵଭ୍ରଭିତ୍ତିଵିଭେଦିନଃ । ତେନାତିଭୀମଵାତେନ ଵିଦୂରଥରଥୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଥ
ବନ ଭାଗିଗଲା, ପାହାଡ଼ ଦେଉଳ ଫାଟିଗଲା; ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବାତାସରେ ଦୂରଥଙ୍କର ରଥ ମଧ୍ୟ ଉଡ଼ି ଯାଇଥିଲା।
ଉହ୍ଯମାନୋ ଽଭଵନ୍ ନଦ୍ଯା ଯଥା ଜର୍ଜରପଲ୍ଲଵଃ । ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ତତ୍ଯାଜ ପର୍ଵତାସ୍ତ୍ରଂ ମହାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ନଦୀରେ ଝିଅ ପତ୍ର ଭଳି ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲେ; ତାପରେ ଦୂରଥ, ଯିଏ ମହାସ୍ତ୍ରର ଦକ୍ଷ, ପାହାଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଵ୍ଯୋମାପି ଘନତାଂ ଯେନ ସମାଧାତୁମ୍ ଇଵୋଦ୍ଯତମ୍ । ତେନ ଶୈଲାସ୍ତ୍ରଘାତେନ ଵିରରାମ ସମୀରଣଃ
ଯେହି ପବନ ଆକାଶକୁ ଘନ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା, ପାହାଡ଼ର ଅସ୍ତ୍ରର ଘାତରେ ସେହି ପବନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ଶମଂ ଚ ତେନ ଶାନ୍ତେନ ପ୍ରଯଯୌ ଵାଯୁନା ଯତଃ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତା ଵୃକ୍ଷପଙ୍କ୍ତଯଃ ପତିତା ଭୁଵି
ସେହି ପବନ ଶାନ୍ତ ହେବା ସହିତ ସବୁଠାରେ ଶାନ୍ତି ଛାଇଗଲା, ଆକାଶରେ ଝୁଲିଥିବା ଗଛମାନେ ଭୂମିକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ।
ନାନାଜନାଶନଵ୍ଯୂହେ କାକାନାମ୍ ଇଵ କୋଟଯଃ । ଶେମୁଶ୍ ଶୀତ୍କାରଡକ୍କାରଭାକ୍କାରୋକ୍କାରକା ଦିଶାମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ମଣିଷ ଖାଇବା ଦଳରେ, ଅଗଣିତ କାଉଁଆମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚିତ୍କାର, ଚିତ୍କି, ଚିଲ୍ଲାହାଟି କରି ଏକଠା ହେଲେ।
ପ୍ରଲାପା ଇଵ ଵିଧ୍ଵସ୍ତପ୍ରଥାଃ ପଵନଵୀରୁଧାମ୍ । ଗିରୀନ୍ ଅପଶ୍ଯନ୍ ନଭସଃ ପତତଃ ପର୍ଣପତ୍ତ୍ରଵତ୍
ପବନରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଗଛମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ପାହାଡ଼ମାନେ ଆକାଶରୁ ଶାଖାରୁ ପତ୍ର ଖସିବା ପରି ଖସିଯାଉଛନ୍ତି।
ସିନ୍ଧୁସ୍ ସିନ୍ଧୁର୍ ଇଵୋତ୍ପନ୍ନାନ୍ ମୈନାକାଦୀନ୍ ଇତସ୍ ତତଃ । ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅସୃଜଦ୍ ଦୀପ୍ତଂ ତେରୁର୍ ଵଜ୍ରଘନାସ୍ ତତଃ
ସମୁଦ୍ର ପରି ଏଠାଉଠି ନଦୀମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ମେନାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ତୀବ୍ର ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ବିଜୁଳି ମେଘମାନେ ଗର୍ଜନ କରିଲେ।
ପିବନ୍ତୋ ଽଦ୍ରୀନ୍ ପ୍ରତିଗିରଂ ଵହ୍ନିଦାହାଦ୍ ଇଵାଗ୍ନଯଃ । ତେ ଗିରୀଣାଂ ପୁରୀଣାଂ ଚ କୋଟିତୁଣ୍ଡାଵଖଣ୍ଡନୈଃ
ଅଗ୍ନି ଯେପରି ପାହାଡ଼କୁ ତାପରେ ଦହିଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ଅନେକ ଆଘାତରେ ପାହାଡ଼ ଓ ସେଠାର ନଗରମାନଙ୍କ ଶିର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଶିରାଂସି ଶାତଯାମ୍ ଆସୁଃ ଫଲାନୀଵୋଲ୍ବନାନିଲାଃ । ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରଶାନ୍ତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅଭ୍ଯଦାତ୍
ତୀବ୍ର ପବନ ଯେପରି ଫଳକୁ ଚିତ୍ରିକରେ ଉଡ଼ାଇଦିଏ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଶିର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ତାପରେ ବିଦୂରଥ ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରେ ସମଂ ପ୍ରଶମମ୍ ଆଗତେ । ଶ୍ଯାମାଶ୍ଯାମଂ ପିଶାଚାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅଥ ସିନ୍ଧୁର୍ ଅଚୋଦଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ର ଦୁହେଁ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସିନ୍ଧୁ ଏକ କଳା ଓ ଭୟଙ୍କର ପିଶାଚ ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇଲେ।
ତେନୋଦଗୁଃ ପିଶାଚାନାଂ ପଙ୍କ୍ତଯୋ ଽନନ୍ତଭୀତିଦାଃ । ସନ୍ଧ୍ଯାଯାମ୍ ଇଵ ଭୀତ୍ଯେଵ ଦିଵସଶ୍ ଶ୍ଯାମତାଂ ଯଯୌ
ତାହାର ଫଳରେ ଭୂତମାନେ ଧାରାଧାରା ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନନ୍ତ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ; ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଯେପରି ଭୟ ଛାଇଯାଏ, ସେହିପରି ଦିନଟି ଅନ୍ଧାର ହେଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ପିଶାଚା ଭୁଵନଂ ଜହ୍ରୁର୍ ଅନ୍ଧକାରଭରା ଇଵ । ଭାସ୍ମନସ୍ତମ୍ଭସଦୃଶାସ୍ ତାଲୋତ୍ତାଲଵିଲାସିନଃ
ଭୂତମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଅନ୍ଧାର ଭରିଯାଏ; ସେମାନେ ଛାରର ଖୁଟି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ତାଳ ଗଛର ଡାଲି ପରି ଉତ୍ସାହରେ ହଲଚଲ କରୁଥିଲେ।
ଦୃଶ୍ଯମାନମହାକାରା ମୁଷ୍ଟିଗ୍ରାହ୍ଯା ନକିଞ୍ଚନ । ଊର୍ଧ୍ଵକେଶାଃ କୃଶାଙ୍ଗାଶ୍ ଚ କେଚିଚ୍ ଚ ଶ୍ମଶ୍ରୁଲା ଅପି
ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ହାତରେ ଧରିହେବା ପରି ଥିଲେ କିନ୍ତୁ କିଛି ନଥିଲେ; କେହିଙ୍କର କେଶ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଇଥିଲା, କେହି ଦେହରେ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ, ଆଉ କେହିଙ୍କର ଦାଢ଼ି ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
କୃଶାଙ୍ଗା ମଲିନାଙ୍ଗାଶ୍ ଚ ଗ୍ରାମ୍ଯା ଇଵ ନଭଶ୍ଚରାଃ । ସଭାଯାଂ ମୂଢଦୃଷ୍ଟାଶ୍ ଚ ଯତ୍କିଞ୍ଚନକରାଃ ଖଲାଃ
କେହି ଦୁର୍ବଳ ଦେହର, କେହି ମେଳା ଦେହର, ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ଯେପରି ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ପରି; ସଭାରେ ସେମାନେ ଅବୁଝ ଦୃଷ୍ଟିର, ଯାହା ମନେ ଆସିଲା ତାହା କରୁଥିଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର।
ଦୀନା ବହ୍ଵାଶିନଃ କ୍ରୂରା ଦୀନା ଗ୍ରାମ୍ଯଜନା ଇଵ । ତରୁକର୍ଦମରଥ୍ଯାନ୍ତଶ୍ଶୂନ୍ଯଗେହଗୃହାଶ୍ ଚଲାଃ
ଦୁଃଖୀ, ଅତି ଖାଇବାକୁ ଭଲପାଉଥିବା, କ୍ରୁର ଏବଂ ଗ୍ରାମ ଲୋକମାନେ ଯେପରି ଦୁଃଖୀ, ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ; ଖାଲି ଘରରେ, କାଦା ରାସ୍ତାର ଶେଷରେ ଓ ଗଛ ତଳେ ରହୁଥିଲେ।
ଲେଲିହାନାଃ ପ୍ରେତରୂପାଃ କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗାଶ୍ ଶ୍ଵପଚା ଇଵ । ଜଗୃହୁସ୍ ତେ ତଦା ମତ୍ତା ହତଶିଷ୍ଟମ୍ ଅରେର୍ ବଲମ୍
ଲୋଲୁହାଟି, ଭୂତ ଆକାର ଧରି, କଳା ଦେହ ଥିବା, କୁକୁର ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ପରି; ସେମାନେ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଛାଡି ଯାଇଥିବା ସେନାକୁ ଦଳି ନେଲେ।
ଆସନ୍ନସୈନିକାସ୍ ତତ୍ର ଵିତ୍ରସ୍ତକ୍ଷୁବ୍ଧଚେତନାଃ । ତ୍ଯକ୍ତାଯୁଧତନୁତ୍ରାଣାସ୍ ତ୍ରସ୍ତପ୍ରାଣାସ୍ ସ୍ଖଲଦ୍ଗମାଃ
ସେଠାରେ ନିକଟରେ ଥିବା ସେନାମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନେ ହୋଇଗଲେ; ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଛାଡି, ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭୟରେ ଗଡ଼ିଗଡ଼ି ପଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନେତ୍ରୈର୍ ଅଙ୍ଗୈର୍ ମୁଖୈଃ ପାଦୈର୍ ଵିକାରଭଯକାରିଣଃ । ତ୍ଯକ୍ତକୌପୀନଵସନା ନିର୍ନଗ୍ନା ହସନୋତ୍ତରାଃ
ଚକ୍ଷୁ, ଅଙ୍ଗ, ମୁହଁ ଓ ପାଦର ଭୟଙ୍କର ବିକୃତି ଦେଖି ଭୟ ହେଉଥିଲା; ସେମାନେ କଉପୀନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଛାଡି, ନିର୍ନଗ୍ନ ହୋଇ, ହସି ଉତ୍ତର ଦେଉଥିଲେ।
ଵିଷ୍ଠାଂ ମୂତ୍ରଂ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତସ୍ ସ୍ଥିରମ୍ ଆରବ୍ଧନର୍ତନାଃ । ପିଶାଚରାଜୋ ରାଜାନମ୍ ଅଥ ଯାଵଦ୍ଵିଦୂରଥମ୍
ମଳ ଓ ପେଶାବ କରି, ଅସ୍ଥିର ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ପିଶାଚମାନେ, ସେହି ପିଶାଚମାନଙ୍କର ରାଜା, ଦୂରରେ ନଥିବା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ସମାକ୍ରାମତି ତାଵତ୍ ସ ମାଯାଂ ତାଂ ବୁବୁଧେ ବୁଧଃ । ପିଶାଚସଙ୍ଗ୍ରାମକରୀଂ ମାଯାଂ ଵେତ୍ତି ସ ଭୂମିପଃ
ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ସେଇ ମାୟାକୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଏହା ପିଶାଚରାଜଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିବା ମାୟା ବୋଲି ଜାଣିଲେ।