ନାଗାସ୍ତ୍ରମ୍ ଆଦଧେ ଭୀମଂ ପାଶବନ୍ଧନଖେଦଦମ୍ । ତେନାଭଵନ୍ ନଭୋ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଭୋଗିଭିଃ ପର୍ଵତୋପମୈଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ନାଗ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ, ଯାହା ଶୃଙ୍ଖଳାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକାଶ ପାହାଡ଼ ପରି ନାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଗଲା।
ସର୍ପୈର୍ ଵିଵଲିତା ଭୂମିର୍ ମୃଣାଲୈସ୍ ସରସୀ ଯଥା । ସମ୍ପନ୍ନା ଗିରଯସ୍ ସର୍ଵେ କୃଷ୍ଣପନ୍ନଗକମ୍ବଲାଃ
ସାପମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ତିରିବା ଲାଗିଲା, ଯେପରି ଜଳାଶୟ ମୃଣାଳ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥାଏ; ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ କଳା ନାଗର ଚାଦର ଦ୍ୱାରା ଢାକିଗଲା।
ପଦାର୍ଥାସ୍ ସର୍ଵ ଏଵେମେ ପିହିତା ଅହିଵିଗ୍ରହୈଃ । ସପର୍ଵତଵନାଭୋଗା ଯଯୌ ଵିଵଶତାଂ ମହୀ
ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍ପର ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଦିଆଯାଇଥିଲା; ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଅସହାୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଧୂତାଙ୍ଗାରକଣାକୀର୍ଣା ଵିଷଵେଗସ୍ଯ ଶଂସିନୀ । ଵଵୁର୍ ଉଷ୍ଣୋଷ୍ଣନୀହାରା ଵାତଜ୍ଵଲନରେଣଵଃ
ବିଷର ତୀବ୍ରତାକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିବା ଉତ୍ତାପ ଓ ଅଙ୍ଗାର ଭରିଥିବା ଗରମ ପବନ ବେଗରେ ବହିଥିଲା, ତାହାର ତାପ ଅଗ୍ନିର ଧୂଳି ଝଡ଼ ଭଳି ଥିଲା।
ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ସୌପର୍ଣମ୍ ଆଦଧେ ଽସ୍ତ୍ରଂ ମହାସ୍ତ୍ରଵିତ୍ । ଉଦଗୁର୍ ଗରୁଡାସ୍ ତେନ ସୌଵର୍ଣା ଇଵ ପର୍ଵତାଃ
ତାପରେ ବିଦୂରଥ, ଶସ୍ତ୍ରର ଅଧିକାରୀ, ସୌପର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇଲେ; ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଗରୁଡ଼ମାନେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ସୁନା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
କାଞ୍ଚନୀକୃତସର୍ଵାଶାସ୍ ସର୍ଵାଶପରିପୂରକାଃ । ପକ୍ଷପର୍ଵତସଂରମ୍ଭଜନିତପ୍ରଲଯାନିଲାଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗ ହେବା ସୁନାର ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିଗଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ପକ୍ଷପାହାଡ଼ ର ଉତ୍ତାପରୁ ବିନାଶର ପବନ ଉଠିଲା।
ଘୋଣାଵିଵଲନାକୃଷ୍ଟଶ୍ଵସଦ୍ଭୁଜଗମଣ୍ଡଲାଃ । ମହାଘରଘରାରାଵପୂରିତାମ୍ଭୋଦଷଣ୍ଡକାଃ
ସରପ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ହେଲେଲା କରି, ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ଓ ଫୁସି ଦେଉଥିବା ସରପମାନେ, ବଡ଼ ଘରଘର ଶବ୍ଦରେ ମେଘମାଳାକୁ ପୂରି ଦେଇଥିଲେ ।
ଭୂପୂରକଂ ତୁ ସର୍ପୌଘଂ ସ ସୁପର୍ଣଘନୋ ଽପିବତ୍ । କୃଷ୍ଟଂ ଶଲଶଲାଯନ୍ତମ୍ ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଇଵ ଵାରିଧିମ୍
ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକୁ ଢାକିଥିବା ସରପ ଦଳକୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ହିଁଦି ଦେଉଥିବା ପରି ଗଳି ଦେଲେ, ସେମାନେ ଧରାଯାଇ ଶଲାଶଲା ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ ।
ସର୍ପକମ୍ବଲନିର୍ମୁକ୍ତଂ ଭୂମଣ୍ଡଲମ୍ ଅରାଜତ । ଵିଶାଲମ୍ ଇଵ ନୀରନ୍ଧ୍ରମ୍ ଇଵ ନିର୍ଵାରି ରାଶି ଵା
ସରପ ଚଦର ଦୁଃରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୃଥିବୀ ବଡ଼ ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ଚାନ୍ଦି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କେଉଁସି ଫାଟି ନଥିଲା ଓ ଜଳ ନଥିଲା ।
ତତସ୍ ତଦ୍ଗରୁଡାନୀକଂ କ୍ଵାପ୍ଯ୍ ଅଗଚ୍ଛଦ୍ ଅଦୃଶ୍ଯତାମ୍ । ଦୀପୌଘ ଇଵ ଵାତେନ ଶରଦୀଵାଭ୍ରମଣ୍ଡଲମ୍
ତାପରେ, ସେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଦଳ କେଉଁଠି ଯାଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ବତାସରେ ଦୀପମାଳା ଚିଁଡ଼ିଯାଏ କିମ୍ବା ଶରଦ ମେଘ ମାଳା ହେଲେଲା ହୋଇ ହାରାଇଯାଏ ।
ଵଜ୍ରଭୀତ୍ଯେଵ ପକ୍ଷାଢ୍ଯଂ ପର୍ଵତପ୍ରକରଂ ପୁନଃ । ସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟଂ ଜଗଦ୍ ଇଵ ସଙ୍କଲ୍ପପୁରପୂରଵତ୍
ପର୍ବତମାଳାଟି ଏକଥରେ ଆଉ ମଧ୍ୟ ଡେଙ୍ଗା ଲାଗିଥିବା ଭୟରେ ମାନେ ବଜ୍ର ଭୟରେ ପାଖରେ ଡେଙ୍ଗା ଲାଗିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା । ସେହି ପର୍ବତମାଳାଟି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ପୃଥିବୀ ପରି, କିମ୍ବା କଳ୍ପନାର ସହର ଭରି ଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା ।
ତତସ୍ ତମୋଽସ୍ତ୍ରମ୍ ଅସୃଜତ୍ ସିନ୍ଧୁର୍ ଅନ୍ଧାନ୍ଧକାରଦମ୍ । ତେନାନ୍ଧକାରୋ ଵଵୃଧେ କୃଷ୍ଣାଭ୍ରଜଠରୋପମଃ
ତାପରେ ସମୁଦ୍ର ଏକ ଅନ୍ଧାର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲା, ଯାହା ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ହେବା ପରି ହେଲା । ଏହି ଅନ୍ଧାର ଏକ କଳା ମେଘର ପେଟ ପରି ବଢ଼ିଗଲା ।
ରୋଦୋରନ୍ଧ୍ରେ ପ୍ରଵିସୃତ ଏକାର୍ଣଵ ଇଵାଭଵତ୍ । ମତ୍ସ୍ଯା ଇଵାଭଵଞ୍ ଶୈଲାସ୍ ତାରାଶ୍ ଚ ମଣଯୋ ଽଭଵନ୍
ପର୍ବତର ଫାଟ ମାନେ ମାନେ ଏହି ଅନ୍ଧାର ଚାଲିଗଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜାଗା ଏକ ସମୁଦ୍ର ପରି ହେଇଗଲା । ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ମାଛ ପରି ଦେଖାଯାଇଲା, ତାରାମାନେ ମଣିର ପରି ଦେଖାଯାଇଲେ ।
ଅନ୍ଧକାରଃ ପ୍ରଵଵୃଧେ ମଷୀପଙ୍କାର୍ଣଵୋପମଃ । କଜ୍ଜଲାଚଲସମ୍ଭାରୋ ଧୁତଃ କଲ୍ପାନ୍ତରୈର୍ ଅପି
ଅନ୍ଧାର ଏକ କଳା କାଳି ମାଟିର ସମୁଦ୍ର ପରି ବଢ଼ିଗଲା । ଏହି ଅନ୍ଧାର ଏତେ ଗାଢ଼ ଥିଲା, ଯେ କଳ୍ପରେ କଳ୍ପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅନ୍ଧାର ହଟିଲା ନାହିଁ ।
ଅନ୍ଧକୂପେ ନିପତିତା ଇଵାସନ୍ ସକଲାଃ ପ୍ରଜାଃ । କଲ୍ପାନ୍ତ ଇଵ ସଂଶେମୁର୍ ଵ୍ଯଵହାରା ଦିଶାଂ ପ୍ରତି
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକ ଅନ୍ଧା ଗହ୍ୱରରେ ପଡିଥିବା ପରି ହେଇଗଲେ; ଯେପରି କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଅଟକିଯାଏ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲା।
ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ମାର୍ତାଣ୍ଡମ୍ ଅସ୍ତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମଣ୍ଡପେ । ଦଦାଵ୍ ଅସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୁଷ୍ଟମନ୍ତ୍ରଵିଚେଷ୍ଟିତଃ
ତାପରେ ବିଦୂରଥ, ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୋଷକ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଗୁମ୍ଫରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।
ଅଥୋଦିତସ୍ ତମୋଽମ୍ଭୋଧିମ୍ ଅର୍କାଗସ୍ତ୍ଯୋ ଗଭସ୍ତିଭିଃ । ଅପିବତ୍ କୃଷ୍ଣମ୍ ଅମ୍ଭୋଦଂ ଶରତ୍କାଲ ଇଵାମଲଃ
ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପରି, ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଅନ୍ଧାର ମହାସାଗରକୁ ଶୋଷିନେଲେ; ଶରଦ୍ ଋତୁର ପରି ପବିତ୍ର ହେଇଗଲା।
ଅନ୍ଧକାରାମ୍ବରୋନ୍ମୁକ୍ତା ଵିରେଜୁର୍ ଅମଲା ଦିଶଃ । ଭୂପତେଃ ପୁରତଃ କାନ୍ତା ଇଵ ରମ୍ଯପଯୋଧରାଃ
ଅନ୍ଧାରର ପୋଶାକ ଛାଡି, ନିର୍ମଳ ଦିଶାଗୁଡିକ ଚମକିଉଠିଲେ; ଭୂପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସୁନ୍ଦର ପୟୋଧରା ନାରୀମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଇଲେ।
ଯଯୁଃ ପ୍ରକଟତାମ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅଖିଲା ଵନରାଜଯଃ । ଲୋଭକଜ୍ଜଲଜାଲେନ ମୁକ୍ତା ଇଵ ସତାଂ ଧିଯଃ
ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଶାରିଗୁଡିକ ଦେଖିବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା, ଯେପରି ନିର୍ମଳ ମନ ଲୋଭର ଅନ୍ଧକାର ଜାଲରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
ଅଥ କୋପାକୁଲସ୍ ସିନ୍ଧୂ ରାକ୍ଷସାସ୍ତ୍ରଂ ମହାଭଯମ୍ । କ୍ଷଣାଦ୍ ଉଦୀରଯାମ୍ ଆସ ମନ୍ତ୍ରୋଦିତଶରାତ୍ମକମ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ବିଭାବିତ ସାଗର ହଠାତ୍ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ମନ୍ତ୍ରର ଶରର ତୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ଛାଡିଦେଲା।
ଉଦଗୁର୍ ଭୀଷଣା ଦିଗ୍ଭ୍ଯସ୍ ସରୁଷୋ ଵନରାକ୍ଷସାଃ । ପାତାଲଗଜହୂଙ୍କାରକ୍ଷୁବ୍ଧା ଇଵ ମହାର୍ଣଵାଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ କ୍ରୁର ଜଙ୍ଗଲ ରାକ୍ଷସମାନେ ରୋଷରେ ଉଠିଆସିଲେ, ଯେପରି ତଳଭୂମିର ହାତୀର ଗର୍ଜନରେ ବଡ଼ ସାଗର ଉତ୍ତଳ ହୋଇଯାଏ।
କପିଲୋର୍ଧ୍ଵଜଟାଧୂମ୍ରାସ୍ ସ୍ଫୁଟଚ୍ଚଟଚଟାରଵାଃ । ଅଗ୍ନଯୋ ଲେଲିହାନୋଗ୍ରଜିହ୍ଵା ଅର୍ଦ୍ରେନ୍ଧନା ଇଵ
କପିଳ ବର୍ଣ୍ଣର ଉଠା ଜଟାରୁ ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିଲା, ଚିଟିକି ଚିଟିକି ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା; ଅଗ୍ନିମାନେ ତୀବ୍ର ଜିହ୍ବାରେ ଲିହିଲା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ତରଳ ଜଳାନ୍ତର ଦେଇ ଜ୍ୱଳିଥିବା ଅଗ୍ନି।
ସାଵର୍ତଵୃତ୍ତଯୋ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଭୀମଡକ୍କାରଟାଙ୍କୃତାଃ । ଅଗ୍ନିଦାହମହାଧୂମଵିପୁଲା ଇଵ ସୋଲ୍ମୁକାଃ
ଆକାଶରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଚଳାଚଳ କରି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଢ଼ୋଳ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ; ତେଁମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଲ୍କା ଭଳି, ଅଗ୍ନିର ଧୂଆଁ ତାଣି ଏକ ଭୟାନକ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାବିସାଙ୍କୁରାକ୍ରାନ୍ତମୁଖପଙ୍କଜଦେହକାଃ । ଉତ୍ଥିତା ଲୋମନିର୍ଯାତଦୁଷ୍ପ୍ରଜ୍ଵାଲଜଟା ଇଵ
ଫଣା ଉପ୍କୁଳି ମୁହଁରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଭଳି ଦେହ ଥିବା ସେମାନେ, ଚମଡ଼ର ଚିରା ଠାରୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚୁଲ ଭଳି ଉପରକୁ ଉଠିଯାଉଥିଲେ।
ନିଗିରନ୍ତଃ ପ୍ରଧାଵନ୍ତୋ ଗର୍ଜନ୍ତସ୍ ତର୍ଜିତାଶଯାଃ । ଜଟୋଜ୍ଜ୍ଵାଲିତଡିତ୍ପୁଞ୍ଜଜଲଦାସ୍ ସଜଲା ଇଵ
ସେମାନେ ଗଳାଇ, ଦୂତିଆଁ, ଗର୍ଜନ କରି, ଭୟ ଦେଇଥିଲେ; ତେଁମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚୁଲ ଭଳି ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକ ଦେଉଥିବା ବୃଷ୍ଟି ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ତସ୍ମିଂଲ୍ ଲୀଲାନାଥୋ ଵିଦୂରଥଃ । ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଦଦୌ ଦୁଷ୍ଟଭୂତନିଵାରଣମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଲୀଳାର ନାଥ ଦୂରଥ, ଦୁଷ୍ଟ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଉଦୀର୍ଯମାଣ ଏଵାସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅସ୍ତ୍ରରାଜେ ତୁ ରାଜଯଃ । ରାକ୍ଷସାନାଂ ପ୍ରଶେମୁସ୍ ତା ଅନ୍ଧକାରା ଇଵୋଦଯେ
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ ହେବା ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ, ଯେପରି ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ଅନ୍ଧାର ହେବା ହେଉଛି।
ପ୍ରମୃଷ୍ଟରାକ୍ଷସାନୀକମ୍ ଅଭଵଦ୍ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ । ଶରଦୀଵ ଗତାମ୍ଭୋଦଂ ଵ୍ଯୋମ ନିର୍ମଲମ୍ ଆବଭୌ
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସେନା ସଫା ହେଇଗଲା, ତିନି ଲୋକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପରିସ୍କାର ହେଇଗଲା, ଯେପରି ଶରତ୍କାଳରେ ମେଘ ହଟିଯିବା ପରେ ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ଦେଖାଯାଏ।
ଅଥ ସିନ୍ଧୁର୍ ମୁମୋଚାସ୍ତ୍ରମ୍ ଆଗ୍ନେଯଂ ଜ୍ଵଲିତାମ୍ବରମ୍ । ଜଜ୍ଵଲୁଃ କକୁଭସ୍ ତେନ କଲ୍ପାଗ୍ନିଵଲିତା ଇଵ
ତାପରେ ସିନ୍ଧୁ ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ, ଯାହା ଆକାଶରେ ଦହିଉଥିଲା; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ଚାରିପାଖ ଦିଗ ଦହିଗଲା, ଯେପରି ସମସ୍ତ ଦିଗ ଶୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତିମ ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଏ।
ଧୂମାମ୍ବୁଦଭରଚ୍ଛନ୍ନା ବଭୂଵୁସ୍ ସକଲା ଦିଶଃ । ଗଗନପ୍ରୋତ୍ଥପାତାଲତିମିରାକୁଲିତା ଇଵ
ସମସ୍ତ ଦିଗ ଧୂଆଁ ଓ ମେଘର ଭାରରେ ଢାକିଗଲା, ଯେପରି ଆକାଶ ଓ ପାତାଳ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଯାଇଛି।