ତଚ୍ ଛରାର୍ଣଵମ୍ ଆମତ୍ତମ୍ ଅପିବତ୍ ସିନ୍ଧୁଵାଡଵଃ । ଶରୋଷ୍ମଣାପ୍ଯ୍ ଅଗମ୍ଯେନ ଜହ୍ନୁର୍ ମନ୍ଦାକିନୀମ୍ ଇଵ
ଏହି ତୀରର ଅସୀମ ସମୁଦ୍ରକୁ ସିନ୍ଧୁ ଅଗ୍ନି ଏମିତି ପିଇଗଲା, ଯେପରି ଜହ୍ନୁ ନଦୀ ତାଙ୍କର ଅପହ୍ରାସ୍ୟ ତାପରେ ମନ୍ଦାକିନୀକୁ ଗଳିଗଲା ।
ବାଣଵର୍ଷେଣ ସକଲଂ ସାଯକୌଘଂ ଘନଂ ଘନମ୍ । ଭିତ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଧଃକୃତ୍ଵା ଚିକ୍ଷେପ ଗଗନାର୍ଣଵେ
ଗଢ଼ ତୀରବର୍ଷାରେ ସେ ତୀରମାଳାକୁ ଭେଦି, ତାହାକୁ ତଳକୁ ଦେଇ, ଆକାଶର ସମୁଦ୍ରକୁ ଛାଡିଦେଲା ।
ଯଥା ଦୀପସ୍ଯ ଶାନ୍ତସ୍ଯ ନ ପରିଜ୍ଞାଯତେ ଗତିଃ । ତସ୍ଯ ସାଯକସଙ୍ଘସ୍ଯ ନ ଵିଜ୍ଞାତା ତଥା ଗତିଃ
ଏମିତି ଶାନ୍ତ ଦୀପର ଚଳାଚଳ କେମିତି ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ, ସେହିପରି ତୀରମାଳାର ଗତି କେହି ଜଣାପାରିଲେ ନାହିଁ ।
ତଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ସାଯକାସାରଂ ସ୍ଵଶରାମ୍ବୁଧରଂ ଘନମ୍ । ଵ୍ଯୋମ୍ନି ପ୍ରସାରଯାମ୍ ଆସ ସରଚ୍ଛଵଶଵାନ୍ଵିତମ୍
ସେ ତୀରର ବର୍ଷାକୁ କାଟି, ନିଜ ଘନ ତୀରମେଘକୁ ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିଲା, ଯାହା ସେନାପତିଙ୍କର ଶବରେ ସହିତ ଥିଲା ।
ଵିଦୂରଥସ୍ ତମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆଶୁ ଵ୍ଯଧମତ୍ ସାଯକୋତ୍ତମୈଃ । ସାମାନ୍ଯଜଲଦଂ ମତ୍ତକଲ୍ପାନ୍ତପଵନୋ ଯଥା
ବିଦୂରଥ ତାହାକୁ ତାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀରରେ ବହୁତ ତେଜରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଳୟ ହବା ବାତାସ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷା ମେଘକୁ ଚିଁଡ଼ି ଦେଇ ଦୂରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥାଏ।
କୃତପ୍ରତିକୃତୈର୍ ଏଵଂ ବାଣଵର୍ଷୈର୍ ମହୀପତୀ । ଵ୍ଯର୍ଥୀକୃତୈର୍ ଅନଯତାଂ ପ୍ରହାରମ୍ ଅଵିରାମିଣୌ
ଏଭଳି, ପ୍ରତିପକ୍ଷୀ ତୀରରେ ଦୁଇ ରାଜା ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣକୁ ଅସାର କରି, ଅବିରତ ଆଘାତ ଦେଇ ଚାଲିଥିଲେ।
ଅଥାଦଦେ ମୋହନାସ୍ତ୍ରଂ ସିନ୍ଧୁର୍ ଗନ୍ଧର୍ଵସୌହୃଦାତ୍ । ପ୍ରାପ୍ତଂ ତେନ ଯଯୁର୍ ଲୋକା ଵିନା ମୋହଂ ଵିଦୂରଥମ୍
ତାପରେ, ସିନ୍ଧୁ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତାରୁ ମୋହ ଅସ୍ତ୍ର ନେଲେ; ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ବିଦୂରଥ ଛଡ଼ା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋହରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରାମ୍ବରା ମୂକା ଵିଷଣ୍ଣଵଦନେକ୍ଷଣାଃ । ମୃତା ଇଵାଭଵନ୍ ଯୋଧାଶ୍ ଚିତ୍ରନ୍ଯସ୍ତା ଇଵାଥଵା
ଯୋଧାମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପୋଶାକ ଫେଲିଦେଇ, ଚୁପ ହୋଇଗଲେ, ମୁହଁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଗଲା; ସେମାନେ ମୃତ ଲୋକ ଭଳି କିମ୍ବା ଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କିତ ମୂର୍ତ୍ତି ଭଳି ଦେଖାଗଲେ।
ଯାଵଦ୍ ଵିଦୂରଥରଥୋ ମୋହେନାଯାତି ମନ୍ଦତାମ୍ । ତାଵଦ୍ ଵିଦୂରଥୋ ରାଜା ପ୍ରବୋଧାସ୍ତ୍ରମ୍ ଉପାଦଧେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦୂରଥଙ୍କର ରଥ ଭ୍ରମର ପ୍ରଭାବରେ ଧୀରେ ଚାଲିଥିଲା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦୂରଥ ରାଜା ଜାଗୃତିର ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରବୋଧମ୍ ଆପନ୍ନା ପ୍ରଜା ପ୍ରାତର୍ ଇଵାବ୍ଜିନୀ । ଵିଦୂରଥେ ଽଭଵତ୍ ସିନ୍ଧୁଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋତ୍କ ଇଵ ରାକ୍ଷସେ
ତାପରେ, ଲୋକମାନେ ଜାଗୃତି ଲାଭ କଲେ, ପ୍ରଭାତରେ ପଦ୍ମ ଫୁଟିବା ପରି; ବିଦୂରଥଙ୍କ ମନରେ ଏକ ବଡ଼ ଆପ୍ଲବନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେପରି ରାକ୍ଷସ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ସମୁଦ୍ର ଉଠିଥାଏ।
ନାଗାସ୍ତ୍ରମ୍ ଆଦଧେ ଭୀମଂ ପାଶବନ୍ଧନଖେଦଦମ୍ । ତେନାଭଵନ୍ ନଭୋ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଭୋଗିଭିଃ ପର୍ଵତୋପମୈଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ନାଗ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ, ଯାହା ଶୃଙ୍ଖଳାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକାଶ ପାହାଡ଼ ପରି ନାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଗଲା।
ସର୍ପୈର୍ ଵିଵଲିତା ଭୂମିର୍ ମୃଣାଲୈସ୍ ସରସୀ ଯଥା । ସମ୍ପନ୍ନା ଗିରଯସ୍ ସର୍ଵେ କୃଷ୍ଣପନ୍ନଗକମ୍ବଲାଃ
ସାପମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ତିରିବା ଲାଗିଲା, ଯେପରି ଜଳାଶୟ ମୃଣାଳ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥାଏ; ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ କଳା ନାଗର ଚାଦର ଦ୍ୱାରା ଢାକିଗଲା।
ପଦାର୍ଥାସ୍ ସର୍ଵ ଏଵେମେ ପିହିତା ଅହିଵିଗ୍ରହୈଃ । ସପର୍ଵତଵନାଭୋଗା ଯଯୌ ଵିଵଶତାଂ ମହୀ
ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍ପର ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଦିଆଯାଇଥିଲା; ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଅସହାୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଧୂତାଙ୍ଗାରକଣାକୀର୍ଣା ଵିଷଵେଗସ୍ଯ ଶଂସିନୀ । ଵଵୁର୍ ଉଷ୍ଣୋଷ୍ଣନୀହାରା ଵାତଜ୍ଵଲନରେଣଵଃ
ବିଷର ତୀବ୍ରତାକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିବା ଉତ୍ତାପ ଓ ଅଙ୍ଗାର ଭରିଥିବା ଗରମ ପବନ ବେଗରେ ବହିଥିଲା, ତାହାର ତାପ ଅଗ୍ନିର ଧୂଳି ଝଡ଼ ଭଳି ଥିଲା।
ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ସୌପର୍ଣମ୍ ଆଦଧେ ଽସ୍ତ୍ରଂ ମହାସ୍ତ୍ରଵିତ୍ । ଉଦଗୁର୍ ଗରୁଡାସ୍ ତେନ ସୌଵର୍ଣା ଇଵ ପର୍ଵତାଃ
ତାପରେ ବିଦୂରଥ, ଶସ୍ତ୍ରର ଅଧିକାରୀ, ସୌପର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇଲେ; ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଗରୁଡ଼ମାନେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ସୁନା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
କାଞ୍ଚନୀକୃତସର୍ଵାଶାସ୍ ସର୍ଵାଶପରିପୂରକାଃ । ପକ୍ଷପର୍ଵତସଂରମ୍ଭଜନିତପ୍ରଲଯାନିଲାଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗ ହେବା ସୁନାର ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିଗଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ପକ୍ଷପାହାଡ଼ ର ଉତ୍ତାପରୁ ବିନାଶର ପବନ ଉଠିଲା।
ଘୋଣାଵିଵଲନାକୃଷ୍ଟଶ୍ଵସଦ୍ଭୁଜଗମଣ୍ଡଲାଃ । ମହାଘରଘରାରାଵପୂରିତାମ୍ଭୋଦଷଣ୍ଡକାଃ
ସରପ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ହେଲେଲା କରି, ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ଓ ଫୁସି ଦେଉଥିବା ସରପମାନେ, ବଡ଼ ଘରଘର ଶବ୍ଦରେ ମେଘମାଳାକୁ ପୂରି ଦେଇଥିଲେ ।
ଭୂପୂରକଂ ତୁ ସର୍ପୌଘଂ ସ ସୁପର୍ଣଘନୋ ଽପିବତ୍ । କୃଷ୍ଟଂ ଶଲଶଲାଯନ୍ତମ୍ ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଇଵ ଵାରିଧିମ୍
ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକୁ ଢାକିଥିବା ସରପ ଦଳକୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ହିଁଦି ଦେଉଥିବା ପରି ଗଳି ଦେଲେ, ସେମାନେ ଧରାଯାଇ ଶଲାଶଲା ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ ।
ସର୍ପକମ୍ବଲନିର୍ମୁକ୍ତଂ ଭୂମଣ୍ଡଲମ୍ ଅରାଜତ । ଵିଶାଲମ୍ ଇଵ ନୀରନ୍ଧ୍ରମ୍ ଇଵ ନିର୍ଵାରି ରାଶି ଵା
ସରପ ଚଦର ଦୁଃରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୃଥିବୀ ବଡ଼ ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ଚାନ୍ଦି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କେଉଁସି ଫାଟି ନଥିଲା ଓ ଜଳ ନଥିଲା ।
ତତସ୍ ତଦ୍ଗରୁଡାନୀକଂ କ୍ଵାପ୍ଯ୍ ଅଗଚ୍ଛଦ୍ ଅଦୃଶ୍ଯତାମ୍ । ଦୀପୌଘ ଇଵ ଵାତେନ ଶରଦୀଵାଭ୍ରମଣ୍ଡଲମ୍
ତାପରେ, ସେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଦଳ କେଉଁଠି ଯାଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ବତାସରେ ଦୀପମାଳା ଚିଁଡ଼ିଯାଏ କିମ୍ବା ଶରଦ ମେଘ ମାଳା ହେଲେଲା ହୋଇ ହାରାଇଯାଏ ।
ଵଜ୍ରଭୀତ୍ଯେଵ ପକ୍ଷାଢ୍ଯଂ ପର୍ଵତପ୍ରକରଂ ପୁନଃ । ସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟଂ ଜଗଦ୍ ଇଵ ସଙ୍କଲ୍ପପୁରପୂରଵତ୍
ପର୍ବତମାଳାଟି ଏକଥରେ ଆଉ ମଧ୍ୟ ଡେଙ୍ଗା ଲାଗିଥିବା ଭୟରେ ମାନେ ବଜ୍ର ଭୟରେ ପାଖରେ ଡେଙ୍ଗା ଲାଗିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା । ସେହି ପର୍ବତମାଳାଟି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ପୃଥିବୀ ପରି, କିମ୍ବା କଳ୍ପନାର ସହର ଭରି ଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା ।
ତତସ୍ ତମୋଽସ୍ତ୍ରମ୍ ଅସୃଜତ୍ ସିନ୍ଧୁର୍ ଅନ୍ଧାନ୍ଧକାରଦମ୍ । ତେନାନ୍ଧକାରୋ ଵଵୃଧେ କୃଷ୍ଣାଭ୍ରଜଠରୋପମଃ
ତାପରେ ସମୁଦ୍ର ଏକ ଅନ୍ଧାର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲା, ଯାହା ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ହେବା ପରି ହେଲା । ଏହି ଅନ୍ଧାର ଏକ କଳା ମେଘର ପେଟ ପରି ବଢ଼ିଗଲା ।
ରୋଦୋରନ୍ଧ୍ରେ ପ୍ରଵିସୃତ ଏକାର୍ଣଵ ଇଵାଭଵତ୍ । ମତ୍ସ୍ଯା ଇଵାଭଵଞ୍ ଶୈଲାସ୍ ତାରାଶ୍ ଚ ମଣଯୋ ଽଭଵନ୍
ପର୍ବତର ଫାଟ ମାନେ ମାନେ ଏହି ଅନ୍ଧାର ଚାଲିଗଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜାଗା ଏକ ସମୁଦ୍ର ପରି ହେଇଗଲା । ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ମାଛ ପରି ଦେଖାଯାଇଲା, ତାରାମାନେ ମଣିର ପରି ଦେଖାଯାଇଲେ ।
ଅନ୍ଧକାରଃ ପ୍ରଵଵୃଧେ ମଷୀପଙ୍କାର୍ଣଵୋପମଃ । କଜ୍ଜଲାଚଲସମ୍ଭାରୋ ଧୁତଃ କଲ୍ପାନ୍ତରୈର୍ ଅପି
ଅନ୍ଧାର ଏକ କଳା କାଳି ମାଟିର ସମୁଦ୍ର ପରି ବଢ଼ିଗଲା । ଏହି ଅନ୍ଧାର ଏତେ ଗାଢ଼ ଥିଲା, ଯେ କଳ୍ପରେ କଳ୍ପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅନ୍ଧାର ହଟିଲା ନାହିଁ ।
ଅନ୍ଧକୂପେ ନିପତିତା ଇଵାସନ୍ ସକଲାଃ ପ୍ରଜାଃ । କଲ୍ପାନ୍ତ ଇଵ ସଂଶେମୁର୍ ଵ୍ଯଵହାରା ଦିଶାଂ ପ୍ରତି
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକ ଅନ୍ଧା ଗହ୍ୱରରେ ପଡିଥିବା ପରି ହେଇଗଲେ; ଯେପରି କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଅଟକିଯାଏ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲା।
ଵିଦୂରଥୋ ଽଥ ମାର୍ତାଣ୍ଡମ୍ ଅସ୍ତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମଣ୍ଡପେ । ଦଦାଵ୍ ଅସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୁଷ୍ଟମନ୍ତ୍ରଵିଚେଷ୍ଟିତଃ
ତାପରେ ବିଦୂରଥ, ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୋଷକ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଗୁମ୍ଫରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।
ଅଥୋଦିତସ୍ ତମୋଽମ୍ଭୋଧିମ୍ ଅର୍କାଗସ୍ତ୍ଯୋ ଗଭସ୍ତିଭିଃ । ଅପିବତ୍ କୃଷ୍ଣମ୍ ଅମ୍ଭୋଦଂ ଶରତ୍କାଲ ଇଵାମଲଃ
ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପରି, ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଅନ୍ଧାର ମହାସାଗରକୁ ଶୋଷିନେଲେ; ଶରଦ୍ ଋତୁର ପରି ପବିତ୍ର ହେଇଗଲା।
ଅନ୍ଧକାରାମ୍ବରୋନ୍ମୁକ୍ତା ଵିରେଜୁର୍ ଅମଲା ଦିଶଃ । ଭୂପତେଃ ପୁରତଃ କାନ୍ତା ଇଵ ରମ୍ଯପଯୋଧରାଃ
ଅନ୍ଧାରର ପୋଶାକ ଛାଡି, ନିର୍ମଳ ଦିଶାଗୁଡିକ ଚମକିଉଠିଲେ; ଭୂପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସୁନ୍ଦର ପୟୋଧରା ନାରୀମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଇଲେ।
ଯଯୁଃ ପ୍ରକଟତାମ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅଖିଲା ଵନରାଜଯଃ । ଲୋଭକଜ୍ଜଲଜାଲେନ ମୁକ୍ତା ଇଵ ସତାଂ ଧିଯଃ
ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଶାରିଗୁଡିକ ଦେଖିବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା, ଯେପରି ନିର୍ମଳ ମନ ଲୋଭର ଅନ୍ଧକାର ଜାଲରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
ଅଥ କୋପାକୁଲସ୍ ସିନ୍ଧୂ ରାକ୍ଷସାସ୍ତ୍ରଂ ମହାଭଯମ୍ । କ୍ଷଣାଦ୍ ଉଦୀରଯାମ୍ ଆସ ମନ୍ତ୍ରୋଦିତଶରାତ୍ମକମ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ବିଭାବିତ ସାଗର ହଠାତ୍ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ମନ୍ତ୍ରର ଶରର ତୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ଛାଡିଦେଲା।