ଚୋଦଯତ୍ଯ୍ ଆଶୁ ତତ୍ ତସ୍ଯ ତଦା ସମ୍ପାଦଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ । ଯୋ ଯଥା ଚୋଦଯତି ମାଂ ତସ୍ଯ ତିଷ୍ଠାମି ତତ୍ଫଲା
ସେ ଯେଉଁ କାମ ପାଇଁ ମୋତେ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେହି କାମ ଶୀଘ୍ର କରିଦେଉଛି। ଯେଉଁଠିଏ ଯେପରି ଭାବରେ ମୋତେ ଡାକେ, ମୁଁ ସେଉଁଠିଏ ସେହିଠାରୁ ଫଳ ଦେଉଛି।
ନ ସ୍ଵଭାଵୋଦ୍ଯତଂ ଧତ୍ତେ ଵହ୍ନେର୍ ଔଷ୍ଣ୍ଯମ୍ ଇଵୈଷ ମେ । ଜଯସ୍ ସ୍ଯାନ୍ ମମ ସଂଗ୍ରାମ ଇତ୍ଯ୍ ଅନେନାସ୍ମି ପୂଜିତା
ମୋର ନିଜରୁ କିଛି କରିବା ନାହିଁ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ନିଜରୁ ତାପ ନାହିଁ। 'ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ମିଳୁ' ଏହି ଭାବନାରେ ସେ ମୋତେ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରତିମାରୂପିଣୀ ତେନ ଫଲମ୍ ଆପ୍ନୋତ୍ଯ୍ ଅସୌ ତଥା । ଵିଦୂରଥେନୈତମ୍ ଅର୍ଥଂ ଅସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯାସ୍ମି ବୋଧିତା
ପ୍ରତିମାର ଆକୃତି ଧରି, ସେ ଏହିପରି ଫଳ ପାଇଥିଲେ। ମୁଁ ଏହି କଥା ବିଚାର କରିନଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଏହି ଅର୍ଥରେ ବିଦୂରଥଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲି।
ଅନେନ ଚୈଵ ମୁକ୍ତସ୍ ସ୍ଯାମ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମି ଭାଵିତା । ତସ୍ମାଦ୍ ଵିଦୂରଥୋ ଦେହଂ ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସହ ଭାର୍ଯଯା
ଏହିପରି ଭାବନା କରି, ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବି ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲି। ଏହିକାରଣରୁ, ବିଦୂରଥ ତାଙ୍କର ଶରୀର ସହିତ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏହି ଦେହ ପାଇଥିଲେ।
ତ୍ଵଯାନଯା ଚ କାଲେନ ବାଲେ ମୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଏତଦୀଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଯଂ ଶତ୍ରୁସ୍ ସିନ୍ଧୁନାମ ମହୀପତିଃ । ହତ୍ଵୈନଂ ଵସୁଧାପୀଠେ ଜଯୀ ରାଜ୍ଯଂ କରିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଏବଂ ଏହି ଛୋଟିଏ ମେଯେ ସମୟ ଆସିଲେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ। ଏହାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ହେଉଛନ୍ତି ସିନ୍ଧୁ ନାମକ ରାଜା। ସେ ଏହାକୁ ମାରି, ଭୂମିର ସିଂହାସନରେ ବସି ଜୟୀ ହେବେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବେ।
ଚେଲୁସ୍ ତିମିରସଂଘାତା ବଲାନୀଵାଲିରୂପିଣଃ । ଅସୃଜୀଵ ଶଵାନ୍ଯ୍ ଆସନ୍ ସନ୍ଧ୍ଯାଯାଂ ତାରକା ଦିଵି
ଅନ୍ଧକାରର ଦଳଗୁଡ଼ିକ ବଳବାନ ବାଲିଙ୍କ ଦଳ ପରି ଚଳିଲା। ନିର୍ଜୀବ ଦେହଗୁଡ଼ିକ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଆକାଶରେ ତାରାମାନେ ଦେଖାଦେଲେ।
ଶନୈର୍ ଵିକଟତାଂ ଜଗ୍ମୂ ରଣାକାଶାଦ୍ରିଭୂମଯଃ । ଭୁଵନଂ କଜ୍ଜଲାମ୍ଭୋଧେର୍ ଇଵୋତ୍କ୍ଷିପ୍ତମ୍ ଅରାଜତ
ଧୀରେ ଧୀରେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିର ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଜଳି ହେବାକୁ ଲାଗିଲା; ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଏକ କଳା କାଳିମା ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ରରୁ ବାହାରି ଆସିଛି।
ପେତୁଃ କନକନିଷ୍ଷ୍ଯନ୍ଦସୁନ୍ଦରା ରଵିରଶ୍ମଯଃ । ଶୈଲେଷୁ ଵରଵୀରେଷୁ ରଣରକ୍ତଚ୍ଛଟା ଇଵ
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ହେଉଛି ସୁନା ଝରଣା ପରି ଅତି ସୁନ୍ଦର, ସେଗୁଡ଼ିକ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିର ପାହାଡ଼ ଓ ଶୂରବୀରମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ି, ଯେପରି ରକ୍ତର ଆଭା ଦେଖାଯାଉଛି।
ଅଦୃଶ୍ଯତ ତତୋ ଵ୍ଯୋମ ତଥା ରଣମହୀତଲମ୍ । ବାହୁଭିର୍ ଭ୍ରାନ୍ତଭୁଜଗଂ ପ୍ରଭାଭିଃ କୀର୍ଣକାଞ୍ଚନମ୍
ତାପରେ ଆକାଶ ଓ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ବାହୁମାନେ ଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଚଳାଉଥିବା ସାପ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଭା ସୁନା ପରି ଛିଟିଯାଇଛି।
କୁଣ୍ଡଲୈଃ କୀର୍ଣରତ୍ନୌଘଂ ଶିରୋଭିର୍ ଵୃଦ୍ଧପଙ୍କଜମ୍ । ଆଯୁଧୈଃ ଖଗନୀରନ୍ଧ୍ରଂ ଶରୈଶ୍ ଶରଭନିର୍ଭରମ୍
କଣ୍ଠାର କୁଣ୍ଡଳରେ ରତ୍ନମାଳା ଛିଟିଯାଇଥିଲା; କଟା ମୁଣ୍ଡମାନେ ଦେଖିଲେ ପୁରୁଣା ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ଝିଅ ପୋଖରୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲା; ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ଆକାଶ ଛିଦ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ବାଣମାନେ ହରିଣ ଦଳ ପରି ଭରିଯାଇଥିଲା।
ରକ୍ତାଭାସ୍ଥିରସନ୍ଧ୍ଯାଢ୍ଯଂ ସସିଦ୍ଧପୁରୁଷଂ ଶଵୈଃ । ହାରୈସ୍ ସସର୍ପନିର୍ମୋକଂ ପଟୈର୍ ଏଵାଂଶୁସଙ୍କୁଲମ୍
ଲାଲ ଆଭାରେ ଝିଅଁ ହୋଇଥିବା, ସଂଧ୍ୟାର ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଥିବା, ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷ ଓ ମୃତଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ମାଳା, ସାପର ତ୍ୟାଗିଥିବା ଚର୍ମ ଓ ରେଶମ ଚିରା ରେ ରଶ୍ମି ଗୁଡ଼ିକ ଜଡ଼ାଇ ରହିଛି।
ଲସଲ୍ଲତାପତାକାଭିର୍ ଊରୁଭିଃ କୃତତୋରଣମ୍ । ହସ୍ତପାଦୈଃ ପଲ୍ଲଵିତଂ ଶରୈଶ୍ ଶରଵନୋପମମ୍
ନାଚୁଥିବା ଲତା ପତାକା ଭଳି ଉରୁ ଦ୍ୱାର ତିଆରି କରିଛି; ହାତ ଓ ପାଦ ଛିଟିଯାଇଛି, ଯେଉଁଠି ତୀର ଝାଡ଼ି ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଶସ୍ତ୍ରାଂଶୁଶାଦ୍ଵଲଶ୍ଯାମଂ ଶସ୍ତ୍ରତାର୍ଣୈସ୍ ସସୈକତମ୍ । କୀର୍ଣମ୍ ଆଯୁଧମାଲାଭିର୍ ଉନ୍ମତ୍ତମ୍ ଇଵ ଭୈରଵମ୍
ଅସ୍ତ୍ରର ଆଲୋକରେ ଘାସ ମାଟି ଭଳି କଳା, ତଳେ ବାଲି ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଭଙ୍ଗା ଟୁକୁଡ଼ି ମିଶିଛି; ଅସ୍ତ୍ରମାଳା ଛିଟିଯାଇଛି, ପାଗଳ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଛି।
ଫୁଲ୍ଲାଶୋକଵନାକାରଂ ଶସ୍ତ୍ରସଂଘଟ୍ଟଵହ୍ନିଭିଃ । ଉଦ୍ଘୁଙ୍ଘୁମଂ ମହାଶବ୍ଦୈର୍ ଵିଦ୍ରଵତ୍ସିଦ୍ଧନାଯକମ୍
ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଉଦ୍ୟାନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି, ଅସ୍ତ୍ର ଝଟକାର ଆଗୁନିରେ ଜ୍ୱଳିଉଛି; ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି, ଯାହାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି।
ସୌଵର୍ଣରଚିତାକାରଂ ବାଲାର୍କକଚିତାଯୁଧୈଃ । ପ୍ରାସାସିଚକ୍ରଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିମୁଦ୍ଗରାରଣିତାନ୍ତରମ୍
ସୁନାର କଳାରେ ତିଆରି, ନବଜାତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜିତ, ତଳୱାର, ବଣ, ଚକ୍ର, ଶକ୍ତି, ଭାଲ, ଗଦା ଓ ଯୁଦ୍ଧର ଗଞ୍ଜଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ସେନାସ୍ ସର୍ଵାସ୍ ସଙ୍କ୍ଷଯମ୍ ଆଯଯୁଃ । ଆସୀଦ୍ ରଣାଙ୍ଗନଂ ଶୂନ୍ଯମ୍ ଇଵାଲ୍ପୋଭଯସୈନିକମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ସେନା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଶୂନ୍ୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା, ଦୁଇପଟେ କେବଳ କିଛି ସେନା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।
ଛିନ୍ନଭିନ୍ନମୃତଧ୍ଵସ୍ତଯାତଵିଦ୍ରୁତମାନଵମ୍ । ପତଚ୍ଛଵମହାରାଶିପଙ୍କସ୍ରଵଦସୃକ୍ସରିତ୍
କେହି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ, କେହି ମୃତ, କେହି ଧ୍ୱଂସ ଓ ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ; ପଡ଼ିଥିବା ମୃତଦେହର ଡ଼େଙ୍କା, ରକ୍ତ ଝରିଥିବା କାଦଳି ଓ ରକ୍ତନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା।
ଵହଦ୍ରକ୍ତନଦୀରଂହଃପ୍ରୋହ୍ଯମାନଶଵୋତ୍କରମ୍ । ଭୁସୁଣ୍ଡୀଶକ୍ତିକୁନ୍ତାସିସ୍ଥୂଲପାଷାଣସଙ୍କୁଲମ୍
ରକ୍ତର ନଦୀ ବହୁଥିଲା, ମୃତଦେହ ଗୋଟିଏଠାରୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଭସିଯାଉଥିଲା; ତୀର, ବଣ, ତଳୱାର ଓ ମୋଟ ଥୋଆରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଶୂରଶସ୍ତ୍ରାହତିଚ୍ଛିନ୍ନକବନ୍ଧପତନାନ୍ଵିତମ୍ । ତାଲତାଣ୍ଡଵିଵେତାଲକୁଲାରବ୍ଧକଲାରଵମ୍
ବୀରଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ କଟାଯାଇଥିବା ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହ ମାଟିରେ ପଡିଥିଲା, ଏହି ରଣଭୂମି ଭୟଙ୍କର ଭୂତମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା, ପାଳମ ଗଛର ନୃତ୍ୟର ପରି ଏଠି ଅସ୍ତିର ହେଇଥିଲା।
ଶୂନ୍ଯେ ରଣାଙ୍ଗନେ ଦୀପ୍ତୌ ପଦ୍ମସିନ୍ଧୁରଥୌ ଚଲୌ । ଅଦୃଶ୍ଯେତାଂ ନଭଶ୍ଚିହ୍ନୌ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ଦିଵୀଵ ତୌ
ଖାଲି ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ରଣଭୂମିରେ, ଦୁଇଜଣ ନୀଳପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର ରଥରେ ଚଳିଥିଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯିବା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲା।
ଚକ୍ରଶୂଲଭୁସୁଣ୍ଡର୍ଷ୍ଟିପ୍ରାସାଯୁଧସମାକୁଲୌ । ସହସ୍ରେଣ ସହସ୍ରେଣ ଵୀରାଣାଂ ପରିଵାରିତୌ
ଚକ୍ର, ଶୂଳ, ଗଦା, ଶଳ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ହଜାର ହଜାର ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘିରି ରହିଥିଲେ।
ଵିଚରନ୍ତୌ ଯଥାକାମଂ ମଣ୍ଡଲେ ଵିତତାଵନୌ । ସଚୀତ୍କାରମହାଚକ୍ରପିଷ୍ଟାନେକମୃତାମୃତୌ
ସେମାନେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ରଣଭୂମିରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଘୁଞ୍ଚିଉଠିଲେ; ବୀରମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଓ ବଡ଼ ଚକ୍ରର ଘସ୍ସା ଶବ୍ଦ, ମୃତ ଓ ଅମୃତ ଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିଲା।
ତରନ୍ତୌ ରକ୍ତସରିତୋ ମତ୍ତଵାରଣଲୀଲଯା । କେଶଶେଵଲସଞ୍ଛନ୍ନଚକ୍ରରକ୍ତଜଲାର୍ଦ୍ରକୌ
ସେମାନେ ରକ୍ତର ନଦୀକୁ ମଦମସ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କର ଖେଳା ଭଳି ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ରଥର ଚକ୍ର ରକ୍ତ ଜଳରେ ଭିଜିଥିଲା ଏବଂ କେଶ ଓ ଅନ୍ତ୍ର ଲଗି ଥିଲା।
ଵହଚ୍ଚକ୍ରାହତିକ୍ଷୋଭପାତିତାକୁଲଵାରଣୌ । ମଣିମୁକ୍ତାଝଣତ୍କାରରଣତ୍କୂଵରକୋଟରୌ
ତାଙ୍କର ରଥର ଚକ୍ର ଶକ୍ତିରେ ଉନ୍ମାଦିତ ହାତୀମାନେ ଉଲଟି ପଡ଼ୁଥିଲେ; ରଥର ମଣି ଓ ମୁକ୍ତା ଝଣ୍କାର ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ଯୋକର ଠିକିଠିକି ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା।
ଵାତାହତପତାକାଗ୍ରପଟତ୍ପଟପଟାରଵୌ । ଅନୁଯାତୌ ମହାଵୀରୈର୍ ଭୂରିଭିର୍ ଭୀତସୈନିକୈଃ
ପବନରେ ଫଡ଼ିଥିବା ପତାକାର ତଳ ଚିତ୍କାର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା; ସେମାନେ ଅନେକ ଶୂରବୀର ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ଭୟଭୀତ ସେନାମାନେ ପଛରେ ଚଲିଥିଲେ।
ଭାରାନ୍ ଦଧଦ୍ଭିଃ କୁନ୍ତାନାଂ ଶରାଣାଂ ଧନୁଷାମ୍ ଅପି । ଶକ୍ତୀନାଂ ପ୍ରାସଶଙ୍କୂନାଂ ଚକ୍ରାଣାଂ କଚତାଂ ରୁଚା
ସେମାନେ ଭାରି ଭାର କୁନ୍ତ, ଶର, ଧନୁ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରାସ, ଶଙ୍କୁ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଚକ୍ରର ଚମକ ଉଠାଇ ଚାଲିଥିଲେ।
ତତ୍ର ତୌ କ୍ଷଣମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ମଣ୍ଡଲୈର୍ ଭୂରିମଣ୍ଡଲୈଃ । ଉଭୌ ଵ୍ଯତିବଭୂଵାତେ ସଂମୁଖାଵ୍ ଆଯୁଧାମ୍ବୁଦୌ
ସେଠାରେ, ଦୁଇଜଣ ଏକ ମହା ଚକ୍ର ଭିତରେ ଅପରିମିତ ଭୂମି ଚକ୍ରରେ ଘେରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସାମନା ସାମନି ଦଉଡ଼ି ଦଉଡ଼ି ଦେଖିଲେ, ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରର ମେଘ ଭଳି ମୁହାଁମୁହିଁ ଉଭୟ ଉଭୟକୁ ଚେଲେ ।
ନାରାଚଧାରାନିକରଵିକ୍ଷେପକରକାଘନୌ । ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯମ୍ ଅଭିଗର୍ଜନ୍ତୌ ମତ୍ତାବ୍ଧିଜଲଦାଵ୍ ଇଵ
ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କରିବାରେ ହାତ ମାନେ ଭାରି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଦୁଇଜଣ ଏକାଏକି ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଏମିତି ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ଦୁଇ ମତ୍ତ ଝଡ଼ ମେଘ ଏକାଏକି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି ।
ତଯୋଃ ପ୍ରହରତୋର୍ ବାଣାନ୍ ଵସୁଧା ନରସିଂହଯୋଃ । ପାଷାଣମୁସୁଲାକାରା ଵ୍ଯୋମଵିସ୍ତାରିଣୋ ଽଭଵନ୍
ସେ ଦୁଇ ନରସିଂହ ଯୋଦ୍ଧା ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତୀରଗୁଡିକ ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ପାଥର ଓ ମୁସଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
କରଵାଲଫଲାଃ କେଚିନ୍ ମୁଦ୍ଗରାନନକାଃ ପରେ । ଶିତଚକ୍ରମୁଖାଃ କେଚିତ୍ କେଚିତ୍ ପରଶୁଵକ୍ତ୍ରକାଃ
କିଛି ଅସ୍ତ୍ର ତଳୱାରର ଫଳା ଭଳି, କିଛି ମୁଦ୍ଗର ଓ ଅନକା ଭଳି, କିଛି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚକ୍ରର ଧାର ଭଳି, ଆଉ କିଛି ପରଶୁର ମୁହାଁ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।