ଵିଵୃତ୍ତାସଙ୍ଖ୍ଯାଶ୍ଵଦ୍ଵିରଦପୁରୁଷାଧୀଶ୍ଵରରଥପ୍ରଵୃତ୍ତାସ୍ତଗ୍ରୀଵପ୍ରକୃତିରୁଧିରୋଦ୍ଗାରସୁସରିତ୍ । ରଣୋଦ୍ଯାନଂ ମୃତ୍ଯୋସ୍ ତଦ୍ ଅଭଵଦ୍ ଅଶୁଷ୍କାଯୁଧଲତଂ ସଶୈଲଂ କଲ୍ପାନ୍ତେ ଜଗଦ୍ ଇଵ ଵିପର୍ଯସ୍ତମ୍ ଅଖିଲମ୍
ଅସଂଖ୍ୟ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ମଣିଷ, ରାଜା ଓ ରଥ ଭୁଇଁରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଗଳାରୁ ରକ୍ତ ଝରି ନଦୀ ହେବାକୁ ଲାଗିଥିଲା। ମୃତ୍ୟୁର ସେଠି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର, ଖୋଲା ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ କଳିଯୁଗର ଶେଷବେଳେ ଯେମିତି ଉଲଟାପାଲଟା ହୋଇଯାଏ, ସେମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଅଥ ଵୀର ଇଵାରକ୍ତଃ କାଲେନାସ୍ତମିତୋ ରଵିଃ । ଶଶ୍ଵତ୍ତେଜଃପରିମ୍ଲାନପ୍ରତାପୋ ଽବ୍ଧୌ ସମୁଜ୍ଝିତଃ
ତାପରେ, ଯେମିତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ହୋଇଥିବା ବୀର, ସେହିପରି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେଲା। ତାହାର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ମ୍ଲାନ ହୋଇଗଲା, ତାହାର ତେଜ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବେ ସାଗରରେ ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ରଣରକ୍ତରୁଚିଵ୍ଯୋମଦର୍ପଣପ୍ରତିବିମ୍ବିତା । ଅହ୍ନସ୍ ସୂର୍ଯଶିରଶ୍ଛେଦେ ସନ୍ଧ୍ଯାଲେଖୋଦଭୂତ୍ କ୍ଷଣାତ୍
ଯୁଦ୍ଧର ରକ୍ତର ରଙ୍ଗରେ ଆକାଶର ଆଇନାରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୋଇ, ଦିନର ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମୁଣ୍ଡ କଟାଯିବା ସମୟରେ, ସେଇ ସନ୍ଧ୍ୟାର ରେଖା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଭୂପାତାଲନଭୋଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ପ୍ରଲଯାବ୍ଧିଜଲୌଘଵତ୍ । ସମାଜଗ୍ମୁସ୍ ତମସ୍ତାଲା ଵେତାଲଵଲଯା ଇଵ
ଭୂମି, ପାତାଳ, ଆକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ, ପ୍ରଳୟର ବଡ଼ ପାଣିର ତରଙ୍ଗ ପରି, ଅନ୍ଧାର ଉଠିଆସିଲା; ଏହି ଅନ୍ଧାର ଭୂତମାଳା ପରି ସମସ୍ତକୁ ଘେରି ନେଲା।
ଦୃଷ୍ଟଂ ଧ୍ଵାନ୍ତାସିଦଲିତେ ଦିନନାଗେନ୍ଦ୍ରମସ୍ତକେ । ସନ୍ଧ୍ଯାରାଗାରୁଣାକୀର୍ଣଂ ତାରାନିକରମୌକ୍ତିକମ୍
ଅନ୍ଧକାର ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଦିନର ପର୍ବତ ଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା, ସେଠାରେ ସନ୍ଧ୍ୟାର ଲାଲିମା ରଙ୍ଗ ଲାଗିଥିଲା ଏବଂ ତାରାମାଳିକାର ମୁକ୍ତାମଣି ଭଳି ଚମକୁଥିଲା।
ନିସ୍ସତ୍ତ୍ଵେଷୁ ତମୋଽନ୍ଧେଷୁ ସରସ୍ସ୍ଵ୍ ଅରସଶାଲିଷୁ । ସଙ୍କୋଚମ୍ ଆଯଯୁଃ ପଦ୍ମା ମୃତାନାଂ ହୃଦଯେଷ୍ଵ୍ ଇଵ
ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ନାହିଁ, ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧକାର ରହିଛି, ଏବଂ ଯେଉଁ ହ୍ରଦରେ ରସ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକ ଶୁଖିଯାଉଛି, ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଯେପରି।
ମୀଲତ୍ପକ୍ଷାଃ କ୍ଷଣାତ୍ ସୁପ୍ତାଃ କଚ୍ଛଵ୍ରୁଡିତକନ୍ଧରାଃ । କୁଲାଯେଷୁ ଖଗା ଆସନ୍ ସର୍ଵାଙ୍ଗେଷ୍ଵ୍ ଇଵ ହେତଯଃ
ପଖିମାନେ ତାଙ୍କର ପଖ ଝୁଲାଇ ଦ୍ରୁତ ଘୁମିଗଲେ, କଛୁଆ ପରି ଗଲା ମୁଣ୍ଡ ଟାଣି ନେଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ଘୋସାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ କାରଣମାନେ ଥାଏ।
ଆସନ୍ନଚନ୍ଦ୍ରସୁଭଗାଲୋକାଃ କୁମୁଦପଙ୍କ୍ତଯଃ । ଉଲ୍ଲସଦ୍ଧୃଦଯା ଜାତା ଵୀରପକ୍ଷେଷ୍ଵ୍ ଇଵ ଶ୍ରିଯଃ
ନିକଟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ମୃଦୁ ଆଲୋକରେ କୁମୁଦ ମାଳାଗୁଡ଼ିକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମନ ଖୋଲିଥିଲେ, ଯେପରି ସାହସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ ଉଦୟ ହୁଏ।
ରକ୍ତଵାରିମଯୀ ସାଯସଙ୍ଗଗୁପ୍ତଶିଲୀମୁଖା । ସଙ୍କୁଚଦ୍ଵକ୍ତ୍ରପଦ୍ମାଭୂଦ୍ ରଣଭୂମିର୍ ଇଵାବ୍ଜିନୀ
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳିର ରକ୍ତ ଜଳରେ ଭରିଥିବା ପଦ୍ମସରୋବର, ଶିଳୀମୁଖ ଭଳି ସନ୍ଧ୍ୟାର ତୀର ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ତାହାର ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକ ମୁହଁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟଟି ଯେପରିକି ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଅନେକ ଅଭିଜନୀ ମୁହଁ ଅଞ୍ଚଳ କରିଥାଏ।
ଉପର୍ଯ୍ ଅଭୂଦ୍ ଵ୍ଯୋମସରସ୍ ତାରାକୁମୁଦମଣ୍ଡିତମ୍ । ଅଧସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଭୂଦ୍ ଵାରିଵିଯତ୍ ସ୍ଫୁରତ୍କୁମୁଦତାରକମ୍
ଉପରେ ଥିଲା ତାରାମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଆକାଶସରୋବର, ତଳେ ଥିଲା ଜଳର ଆକାଶ, ଯେଉଁଠାରେ କୁମୁଦ ଓ ତାରା ଚମକୁଥିଲେ।
ତମାଂସ୍ଯ୍ ଅପୀତକାର୍ଯାଣି ଭୂତାନି ଚାଖିଲାନ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ପଯାଂସୀଵ ଵିସେରୂନି ପ୍ରସୃତାନି ଦିଶଂ ପ୍ରତି
ଅନ୍ଧାର ତାହାର କାମ ସମାପ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିତ, ପାଣି ପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଇଗଲା।
ଆସୀଦ୍ ରଣାଙ୍ଗନଂ ଗାଯଦ୍ଵେତାଲକୁଲସଙ୍କୁଲମ୍ । କ୍ଵଣତ୍କଙ୍କାଲକଣ୍ଠସ୍ଥକଙ୍କକାକୋଲକେଲିମତ୍
ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଭୂତପିଶାଚମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବାରେ ଭରିଗଲା, ଏଠାରେ ହାଡ଼ ଝଙ୍କାର ଓ କାଉଁଡ଼ା, ଶାଳିଆ ଚିତ୍କାରରେ ମଜା କରୁଥିଲେ।
ରଥକାଷ୍ଟଚିତିଜ୍ଵାଲାସତାରାମ୍ବରଭାସୁରମ୍ । ପଚତ୍ପଚପଚାଶବ୍ଦମେଦୋମାଂସମଯାନଲମ୍
ରଥର କାଠରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚିତାର ଆଗୁନିର ଲାଲି ଆକାଶକୁ ଚମକୁଛି, ତାହାର ଝିଙ୍କା ଝିଙ୍କା ଶବ୍ଦରେ ଚର୍ବି ଓ ମାଂସ ଜଳି ଆଗୁନିକୁ ଆହାର ଦେଉଛି।
ଶଵାଙ୍ଗାସ୍ଥିସ୍ଫୁଟାସ୍ଫୋଟଲୁଠଚ୍ଚିତିଚଯୋଲ୍ମୁକମ୍ । ଵେତାଲଲଲନାରବ୍ଧଜଲଲୀଲାତିରୋହିତମ୍
ମୃତଦେହର ହାଡ଼ ଚିତାରେ ଫାଟି ଛିଟିଯାଉଛି, ଦେହ ଏଠାଉଠି ପଡ଼ିଛି, ଏବଂ ଭୂତ-ପିଶାଚମାନେ ଚିତା ମଞ୍ଚରେ ଜଳ ଖେଳ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଖେଳରେ ଲୁଚି ରହିଛନ୍ତି।
ଶ୍ଵକାକଯକ୍ଷଵେତାଲତାଲକୋଲାହଲୋଲ୍ବଣମ୍ । ସମାଗମେନ ଭୂତାନାଂ ସମୁଡ୍ଡୀନଵନୋପମମ୍
କୁକୁର, କାକ, ଯକ୍ଷ ଓ ଭୂତମାନେ ଏଠାରେ ଗୋଟେ ଜଙ୍ଗଲ ଭଳି ଏକଠି ହୋଇ ଉତ୍ତେଜିତ ହେବାରୁ ଏଠାର ଶବ୍ଦ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଛି।
ରକ୍ତମାଂସଵସାମେଦୋହରଣଵ୍ଯଗ୍ରଡାକିନମ୍ । ଚର୍ଵିତାସୃଗ୍ଵସାମାଂସସ୍ରଵତ୍ସୃକ୍ଵିପିଶାଚକମ୍
ଡାକିନୀମାନେ ରକ୍ତ, ମାଂସ, ଚର୍ବି ଓ ମଜ୍ଜା ଛିଣି ନେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ପିଶାଚମାନେ ଝରୁଥିବା ରକ୍ତ, ଚର୍ବି ଓ ମାଂସ ଚବାଇ ଚୁଷୁଛନ୍ତି।
ସଭ୍ଯମଧ୍ଯଚିତାଲୋକପ୍ରକଟାସୃକ୍ଶଵଵ୍ରଜମ୍ । ଖରୂପିକାନୀଯମାନାଶ୍ଵସନ୍ନ୍ଯସ୍ତମହାଶଵମ୍
ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ମଶାନ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରକ୍ତ ଧାରା ବହୁଛି ଏବଂ ଶବ ରାଶି ଛିଟିଏଇଛି। ଶବ ଉଠାଇ ଆଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏକ ବଡ଼ ଶବକୁ ରଖିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ପାଖରେ ଏକ ଘୋଡ଼ା ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଛି।
ଉତ୍ତାଣ୍ଡଵୋଗ୍ରକୁମ୍ଭାଣ୍ଡମଣ୍ଡଲୋଡ୍ଡାମରୋଦରମ୍ । ଛମଚ୍ଛମିଵିଲାପାନ୍ତଂ ମେଦୋଽସୃଗ୍ବାଷ୍ପସାମ୍ବୁଦମ୍
ସେଠାରେ ମଣିଷ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅସ୍ଥିର ଭୟଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଚାଲିଛି, ଫାଟିଯାଇଥିବା ପେଟ ଦେଖାଯାଉଛି, ଶେଷରେ ଶିଆଳ ରୋଦନ ଶୁଣାଯାଉଛି, ଚର୍ବି, ରକ୍ତ ଓ ଲୁହର ମେଘ ଛାଇଯାଇଛି।
ଵହଦ୍ରକ୍ତନଦୀରଂହୋରୂଢଭୂଚରରୂପିକମ୍ । ଵେତାଲାକୁଲକଙ୍କାଲକର୍ଷଣାକୁଲକାକକମ୍
ଏଠାରେ ରକ୍ତର ନଦୀ ବହୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭୂତପ୍ରେତମାନେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। କାଉଁଆମାନେ ଅସ୍ଥି ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି, ଏଠାରେ ଭୂତମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ମୃତେଭୋଦରମଞ୍ଜୂଷାସୁପ୍ତଵେତାଲବାଲକମ୍ । ଵିଵିକ୍ତୈକତରୂଦ୍ଦେଶପାନକ୍ରୀଡାସ୍ଥରାକ୍ଷସମ୍
ମୃତଦେହର ଖାଲି ଛାତି ଭିତରେ ଛୋଟ ଭୂତମାନେ ଶୁଅଛନ୍ତି। ଏକାକି ଗଛ ତଳେ ଏକ ଦୂର ଥାଇଁ, ଏକ ରାକ୍ଷସ ମଦପାନ ଓ ଖେଳରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଛି।
ମତ୍ତଵେତାଲକଲହେ ଚିତାଲାତରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । ଵହଦ୍ରକ୍ତଵସାମିଶ୍ରଗନ୍ଧବନ୍ଧୁରମାରୁତମ୍
ମଦମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଝଗଡାରେ ଶ୍ମଶାନ ତେଜରେ ଜଳିଉଠିଲା, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବିର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ବାତାସ ଚାଲିଲା।
ରୂପିକାପେଟକେ ଵେଗରଣଦ୍ରୁଟରୁଟାରଵମ୍ । ଅର୍ଧପକ୍ଵଶଵାସ୍ଵାଦଲୁବ୍ଧଯକ୍ଷୋଲ୍ଲସତ୍କିଲି
ଟଙ୍କା ଓ ଗୁଟିର ଝଣ୍ଡା ଶବ୍ଦରେ ତୀବ୍ର ଓ କଠିନ ଚିତ୍କାର ହେଲା, ଅଧସେକା ଲାଶ ଖାଇବାକୁ ଆତୁର ଯକ୍ଷମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉଲ୍ଲସିଲେ।
ତୁଙ୍ଗଵଙ୍ଗକଲିଙ୍ଗାଙ୍ଗତଙ୍ଗନାଙ୍ଗଲଗତ୍ଖଗମ୍ । ତାରାପାତୋପମଭଵତ୍ସଂମୁଖଜ୍ଵାଲରୂପିକମ୍
ବଙ୍ଗ ଓ କଳିଙ୍ଗର ମହିଳାମାନଙ୍କ ହାତରେ ତଳୱାର ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ତାରା ପଡିବା ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ପତଦ୍ଵେତାଲସୋଲ୍ଲାସମଧ୍ଯସ୍ଥାସୃକ୍ସୁରୂପିକମ୍ । ପିଶାଚାକର୍ଣିତାଭ୍ଯର୍ଣଯୋଗିନୀଗଣଗାଯନମ୍
ପଡୁଥିବା ଭୂତମାନଙ୍କ ଉଲ୍ଲାସ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ବହୁଥିଲା, ନିକଟରେ ଯୋଗୀମାନେ ଗାଇଉଥିଲେ, ଯାହା ପିଶାଚମାନେ ଶୁଣୁଥିଲେ।
ପ୍ରସୃତାନ୍ତ୍ରମହାତନ୍ତ୍ରୀପ୍ରାଯସମ୍ପନ୍ନଵାଦନମ୍ । ପିଶାଚଵାସନୋତ୍କ୍ରାନ୍ତପିଶାଚୀଭୂତମାନଵମ୍
ବଡ଼ ତାନ୍ତ୍ରିକ ବାଦ୍ୟର ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଚାରିପଟେ ଲହରି ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପିଶାଚୀ ସ୍ୱଭାବର ପ୍ରଭାବରେ ପିଶାଚୀମାନେ ପରି ହୋଇଯାଉଥିଲେ।
ରୂପିକାଲୋକନାପୂର୍ଵତ୍ରାସାର୍ଧମୃତସଦ୍ଭଟମ୍ । କ୍ଵଚିଦ୍ଵେତାଲରକ୍ଷୋଭିର୍ ଅହନୀଵୋନ୍ନମଦ୍ରଣମ୍
କେହି କେହି ସେନାପତି, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବେ କେବେ ଭୂତ ପ୍ରେତ ଦେଖି ଡରିନଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ଭୟରେ ଅଧମୃତ୍ୟୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ। କେତେବେଳେ ଭୂତ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୂମିରୁ ଉଠି ଆସୁଥିଲେ।
ଖରୂପିକାସ୍କନ୍ଧପତଚ୍ଛଵତ୍ରସ୍ତନିଶାଚରମ୍ । ନଭସ୍ସଙ୍ଘଟିତାପୂର୍ଵଭୂତପେଟକସଙ୍କଟମ୍
କେତେକ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଭୂତମାନଙ୍କ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ଫେଙ୍କିବାରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଭୂତମାନଙ୍କ ଥାଲି ଭରିଥିବା ଆକାଶର ସଂକୁଚିତ ସ୍ଥାନକୁ ଭିଡ଼ି ଯାଉଥିଲେ।
ଅତିପ୍ରଯତ୍ନାପହୃତମ୍ରିଯମାଣନରାଧିପମ୍ । ସୁଭକ୍ଷାପେକ୍ଷିଯକ୍ଷେକ୍ଷାଵିକ୍ଷିପ୍ତଶଵରାଶିମତ୍
କେତେକ ମରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ବହୁ ଚେଷ୍ଟାରେ ଉଠାଇ ନେଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଆସାକୁରା ଯକ୍ଷମାନେ ଶବରମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଚିଥରି ଦେଉଥିଲେ।
ଶିଵାମୁଖାନଲଶିଖାଖଣ୍ଡୈଶ୍ ଛମିତନକ୍ତଗୈଃ । ସମୁଡ୍ଡୀନନଵାଶୋକପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛମ୍ ଇଵାଭିତଃ
ଭୂତମୁଖରୁ ନିସ୍କୁଟିଥିବା ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ରାତିର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ନବୀନ ଅଶୋକ ଫୁଲର ଗୁଛା ଚାରିପାଖରେ ଛିଟିଯାଇଛି।
କବନ୍ଧକନ୍ଧରାବଦ୍ଧଵ୍ଯଗ୍ରଵେତାଲବାଲକମ୍ । ଯକ୍ଷରକ୍ଷଃପିଶାଚାଜିକଚଦାକାଶଗୋଲ୍ମୁକମ୍
କେହି ମଣ୍ଡହୀନ ଦେହର ଗଳାକୁ ବାନ୍ଧିଥିବା ଟଙ୍କା ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଶିଶୁ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଆକାଶ ଭରି ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ଅଜ, ଚାଡ଼ା ଓ ଗୋଲାକାର ଭୂତମାନେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।