ସମସ୍ତସଦ୍ମସୁ କ୍ଷୀଣମାକ୍ଷିକାକ୍ଷିପ୍ତମକ୍ଷିକମ୍ । ଫୁଲ୍ଲାଶୋକଦ୍ରୁମୋଦ୍ଦ୍ଯୋତକୃତଲାକ୍ଷିକମନ୍ଦିରମ୍
ସମସ୍ତ ଘରରେ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଅତିକମ୍ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଦୂରେଇଯାଇଛନ୍ତି; ତଥାପି ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଗଛରେ ଘରମାନେ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ରୂପରେ ଚମକୁଛି।
ଶୀକରାସାରମରୁତା ନିତ୍ଯାର୍ଦ୍ରଵିକଚଦ୍ଦ୍ରୁମମ୍ । କଦମ୍ବମୁକୁଲପ୍ରୋତସପ୍ତଚ୍ଛଦଚ୍ଛଦୋତ୍କରମ୍
ଶିତଳ ତୁଷାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବନରେ ଗଛମାନେ ସବୁବେଳେ ଆର୍ଦ୍ର ଓ ତରଳ ରହିଛି; କଦମ୍ବ ମୁଞ୍ଚି ଓ ସପ୍ତଚ୍ଛଦ ଗଛର ଗଛପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ଘନ ଭାବେ ଏକଠା ହୋଇଛି।
ଵୃତିଵ୍ରାତଲତାଫୁଲ୍ଲକେତକୋତ୍କରମାଲିନମ୍ । ବୃହତ୍ପ୍ରଣାଲୀପଟଲୀରଣଦ୍ରୁଟରୁଟାରଵମ୍
ଫୁଲିଥିବା କେତକୀ ଫୁଲ ଲତାମାଳା ସହିତ ଗଠିତ ହୋଇଛି, ଓ ଚଉଡ଼ା ପତ୍ରର ଛାୟା ଭିତରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଡାକ ଶୁଣାଯାଉଛି।
ଵାତାଯନଗୁହାନିର୍ଯତ୍ସୌଧଵିଶ୍ରାନ୍ତଵାରିଦମ୍ । ପୂର୍ଣପୁଷ୍କରିଣୀପଙ୍କ୍ତିପୂତରାଜପଥାନ୍ତରମ୍
ଜନେଲା ଓ ଘରର ଭିତରୁ ଶିତଳ ପବନ ବାହାରୁଛି; ରାଜପଥ ଚାରିପାଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଶାରି ଶାରି ଥିବାରୁ ସେଠା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି।
ନୀରନ୍ଧ୍ରଵିଟପଚ୍ଛାଯାଶୀତଲାମଲଶାଦ୍ଵଲମ୍ । ସର୍ଵପୁଷ୍ପାସ୍ରଵଦ୍ବିନ୍ଦୁପ୍ରତିବିମ୍ବିତତାରକମ୍
ଘନ ଗଛମାନଙ୍କର ଅଭିଚ୍ଛିନ୍ନ ଛାୟାରେ ଢାକା, ଶୀତଳ ଏବଂ ପବିତ୍ର କୋମଳ ଘାସରେ ଭରିଥିବା, ଯେଉଁଠି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫୁଲରୁ ପଡୁଥିବା ତରଳ ତିଆରା ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ତାରାମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖାଯାଏ।
ଅନାରତପତତ୍ପୁଷ୍ପହିମଵର୍ଷସିତାଲଯମ୍ । ଵିଚିତ୍ରମଞ୍ଜରୀପୁଷ୍ପପତ୍ତ୍ରପଲ୍ଵଲପାଦପମ୍
ଯେଉଁଠି ସଦା ଫୁଲ ଓ ହିମ ପଡ଼ି ଥିବାରୁ ଶୀତଳତା ରହେ, ଅଦ୍ଭୁତ ମଞ୍ଜରୀ, ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଗଛର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋଭିତ।
ଗୃହକକ୍ଷ୍ଯାନ୍ତରାଲୀନମେଘଗୁପ୍ତଚିରଣ୍ଟିକମ୍ । ସୌଧସ୍ଥମେଘଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭିର୍ ଅନାଦେଯପ୍ରଦୀପକମ୍
ଘରର ଭିତର କୋଠା ଓ ଦଳାନ ଭଳି ଅନ୍ତରାଳ ଥିବା, ପ୍ରାଚୀନ କୋଣାଗୁଡ଼ିକ ମେଘରେ ଲୁଚିଥିବା, ଉପରେ ମେଘର ବିଜୁଳି ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୀପର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
କନ୍ଦରାନିଲଝାଙ୍କାରଘନଘୁଙ୍ଘୁମମଣ୍ଡପମ୍ । ଚରଚ୍ଚକୋରହାରୀତହରିଣୀହାରିମନ୍ଦିରମ୍
ଗୁହାରେ ବାୟୁର ଗୁଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜାମାନ୍ୟ ମଣ୍ଡପ, ଚଳିତ ଚକୋର, ହରିତାଳିକା ଓ ହରିଣୀମାନଙ୍କର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ମନ୍ଦିର।
ଉନ୍ନିଦ୍ରକନ୍ଦଲୋଦ୍ଵାନ୍ତମାଂସଲାମୋଦମନ୍ଥରୈଃ । ମରୁଦ୍ଭିର୍ ମନ୍ଦମ୍ ଆଦାତୁମ୍ ଆରବ୍ଧୈର୍ ଲୋଲପଲ୍ଲଵମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ତରଳ କଳିକା ଓ ଭିଜା ମାଟିର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ପବନ ହଳୁହଳୁ ହେବାରେ ହସେଇ ଥିବା ଓ ଗଡ଼ିଗଡ଼ି ହେଉଥିବା ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମୃଦୁ ଭାବରେ ଡୋଳାଇ ଆରମ୍ଭ କରେ।
ଲାଵକାଲାପଲୀଲାଯାମ୍ ଆଲୀନଲଲନାକୁଲମ୍ । କୋକକୋକିଲକାକୋଲକୋଲାହଲସମାକୁଲମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଲାଭା ପକ୍ଷୀମାନେ ଓ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ମିଶି ଖେଳୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ରହିଛି, ଏବଂ କୋଇଲି ଓ କୋକିଳ ମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରିତ ମଧୁର ଡାକରେ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଗଞ୍ଜାମାନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ସାଲତାଲୀତମାଲାଢ୍ଯନୀଲପଲ୍ଵଲମାଲିତମ୍ । ଵଲୀଵଲଯଵିନ୍ଯାସଵିଲାସଵଲିତଧ୍ରୁଵମ୍
ଏଠାରେ ଶାଳ, ତାଳ ଓ ତମାଳ ଗଛର ଝୁପୁଡ଼ି ରହିଛି, ନୀଳ କମଳ ଝିଲିକା ତାଳପଟରେ ରହିଛି, ଏବଂ ତଟରେ ବାହା ହେଉଥିବା ନଦୀର ଲହରୀ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି ତିଆରି ହୋଇଛି।
ଆଲୋଲପଲ୍ଲଵଲତାଵଲିତାଲଯାନାମ୍ ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲକନ୍ଦଲସିଲିନ୍ଧ୍ରସୁଗନ୍ଧିତାନାମ୍ । ସାରାଵଵାରିଵଲନାକୁଲଗୋକୁଲାନାମ୍ ଆନୀଲଷଷ୍ପକୁସୁମସ୍ଥଲଶୋଭିତାନାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଡୋଳୁଥିବା ଲତା ଓ କମ୍ପିଥିବା ପତ୍ରର ଘର ଉଦ୍ଭିଦ କଳି ଓ କମଳ ତଣ୍ଡିର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମଧୁର ଜଳ ଘେରି ଗାଈମାନେ ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ପବନରେ ଉଡ଼ି ଆସିଥିବା କୋମଳ ଫୁଲରେ ଭୂମି ଶୋଭିତ ହୋଇଯାଇଛି।
ତୀରଦ୍ରୁମପ୍ରକରଗୁପ୍ତସରିଦ୍ରଯାଣାମ୍ ନୀରନ୍ଧ୍ରପୁଷ୍ପିତଲତୋଗ୍ରଵିତାନକାନାମ୍ । ଉଦ୍ଯାନକୁନ୍ଦମକରନ୍ଦସୁଗନ୍ଧିତାନାମ୍ ଗନ୍ଧାନ୍ଧଷଟ୍ପଦକୁଲାନ୍ତରିତାମ୍ବୁଦାନାମ୍
ପବିତ୍ର ଗଛମାନଙ୍କର ଘନ ଝାଡ଼ି ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ନଦୀମାନେ, ଫୁଲିଥିବା ଲତାମାନେ ଏମିତି ଛାୟା କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆକାଶରେ କେଉଁସି ଖାଲି ନାହିଁ; ଉଦ୍ୟାନରେ କୁନ୍ଦ ଫୁଲର ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଛି, ଏବଂ ଗନ୍ଧରେ ମତ ହୋଇଥିବା ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଏମିତି ଝୁଣ୍ଡ ହୋଇ ଉଡ଼ୁଛନ୍ତି, ଯେ ମେଘକୁ ମଧ୍ୟ ଢାକି ଦେଉଛନ୍ତି।
ସୌନ୍ଦର୍ଯତର୍ଜିତପୁରନ୍ଦରମନ୍ଦିରାଣାମ୍ ରାଜୀଵରାଜିରଜସାରୁଣିତାମ୍ବରାଣାମ୍ । ରଂହୋଵହଦ୍ଗିରିନଦୀରଵଘର୍ଘରାଣାମ୍ କୁନ୍ଦାଵଦାତଜଲଦଦ୍ଯୁତିଭାସୁରାଣାମ୍
ଏଠାରେ ରହିଛି ସେମାନଙ୍କର ରୂପରେ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଳକୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇଦେଉଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ମହଳ, ପଦ୍ମର ଗୁଛ ରେଣୁରେ ଆକାଶ ଲାଲ ହୋଇଯାଇଛି, ପାହାଡ଼ ନଦୀର ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣିଲେ ମନ ଖୁସିରେ ଭରିଯାଏ, ଏଠାର ଧଳା ମେଘ ଏମିତି ଚମକୁଛି, ଯେଉଁଠି ଦେଖିଲେ କୁନ୍ଦ ଫୁଲର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ମନେ ପଡ଼େ।
ସୌଧସ୍ଥଲୋଲ୍ଲସିତପୁଷ୍ପଲତାଲଯାନାଂ ଲୀଲାଵିଲୋଲକଲକଣ୍ଠଵିହଙ୍ଗମାନାମ୍ । ଉଲ୍ଲାସିକୌସୁମଦଲାସ୍ତରଣସ୍ଥଯୂନାମ୍ ଆପାଦମ୍ ଆଵଲିତମାଲ୍ଯଵିଲାସିନୀନାମ୍
ଏଠାରେ ମହଳର ଛତ୍ତରେ ଫୁଲ ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ମଜାରେ ଖେଳୁଥିବା କୋଇଲିମାନେ ଏଠାକୁ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ତରୁଣୀମାନେ ତାଜା ଫୁଲର ଶେଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ମୁଣ୍ଡୁରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
ସର୍ଵଂ ତୁ ସୁନ୍ଦରନଵାଙ୍କୁରଦନ୍ତୁରାଣାମ୍ ହେଲୋଲ୍ଲସଦ୍ଵନଲତାକୁଲମାର୍ଗଗାଣାମ୍ । ସଞ୍ଜାତକୋମଲଲତୋପଲସଙ୍କୁଲାନାମ୍ ଵର୍ଷତ୍ପଯୋଦପଟସଂଵଲିତାଲଯାଣାମ୍
ସବୁଠି ନୂଆ ଅଙ୍କୁରର ସୁନ୍ଦର ତରଳତା ଛାଇଛି, ହସୁଥିବା ଲତା ଝାଡ଼ି ମାଧ୍ୟମରେ ପଥ ଚୁକିଯାଏ, କମଳ ନୂଆ ପତ୍ରର ଗୁଛ ଏଠାକୁ ଭରିଛି, ଘରମାନେ ବର୍ଷା ମେଘର ଚାଦରରେ ଢାକାଯାଇଛି।
ନୀହାରହାରିହରିତସ୍ଥଲଵିସ୍ତୃତାନାମ୍ ସୌଧସ୍ଥମେଘତଡିଦାକୁଲିତାଙ୍ଗନାନାମ୍ । ନୀଲୋତ୍ପଲୋଲ୍ଲସିତସୌରଭସୁନ୍ଦରାଣାମ୍ ହୁଙ୍କାରହାରିହରିତୋନ୍ମୁଖଗୋକୁଲାନାମ୍
ଏଠାରେ କୁହୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇଦେଇଥିବା ହରିତ ଜମି ଦୂରଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ, ମଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ଭଳି ଶୋଭିତ ନାରୀମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ନୀଳ କମଳ ଫୁଲିଥିବାର ସୁଗନ୍ଧି ହାଲୁକା ପବନରେ ଭରିଯାଇଛି, ଏବଂ ଗାଈମାନେ ଶୀତଳ ପବନର ଆନନ୍ଦରେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଶାନ୍ତିରେ ରହିଛନ୍ତି।
ଵିଧ୍ଵସ୍ତମୁଗ୍ଧମୃଗଶାଵଗୃହାଙ୍ଗନାନାମ୍ ଉନ୍ମତ୍ତବର୍ହିଗଣଶୀକରନିର୍ଝରାଣାମ୍ । ସୌଗନ୍ଧ୍ଯମତ୍ତପଵନାହୃତସୌରଭାନାମ୍ ଵପ୍ରୌଷଧିଜ୍ଵଲନଵିସ୍ମୃତଦୀପକାନାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଭୟଭୀତ ମୃଗଶାବକମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଆଙ୍ଗନା ଅବାନ୍ଧ ରହିଛି, ମୟୂରମାନେ ଜଳପ୍ରପାତର ଛିଟାରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ସୁଗନ୍ଧରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା ପବନ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧିକୁ ନେଇଯାଉଛି, ଔଷଧି ଗଛର ଆଲୋକରେ ଦୀପ ଅବହେଳିତ ହୋଇଯାଇଛି।
କୋଲାହଲାକୁଲକୁଲାଯକୁଲାକୁଲାନାମ୍ କୁଲ୍ଯାକୁଲାକଲକଲାଶ୍ରୁତସଙ୍କଥାନାମ୍ । ମୁକ୍ତାଫଲପ୍ରକରସୁନ୍ଦରବିନ୍ଦୁପାତଶୀତାଖିଲଦ୍ରୁମଲତାତୃଣପଲ୍ଲଵାନାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଦଳର କୋଳାହଳରେ ପରିବେଶ ଭରିଯାଇଛି, ନଦୀ ଓ ଝରଣାର ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି ମିଶି ଆଲୋଚନାର ଭାବ ଦେଉଛି, ମୁକ୍ତାମାଳାର ଥିବା ଢେଳା ଢେଳା ଜଳବିନ୍ଦୁ ଝରି ପଡ଼ି ସମସ୍ତ ଗଛ, ଲତା ଓ ତରଳିକୁ ଶୀତଳ ଓ ଶୋଭାମୟ କରିଦେଉଛି।
ଲକ୍ଷ୍ମୀମ୍ ଅନସ୍ତମିତପୁଷ୍ପଵିକାସଭାଜାମ୍ । ଶକ୍ନୋତି କଃ କଲଯିତୁଂ ଗିରିମନ୍ଦିରାଣାମ୍
ଏମିତି ଅକ୍ଷୟ ଫୁଲରେ ସଦା ଶୋଭିତ ପାହାଡ଼ ମହଲମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀକୁ କିଏ ଗଣନା କରିପାରିବ?
ତତ୍ର ତେ ପେତତୁର୍ ଦେଵ୍ଯୌ ଗ୍ରାମେ ଽନ୍ତଶ୍ଶୀତଲାତ୍ମନି । ଭୋଗମୋକ୍ଷଶ୍ରିଯୌ ଶାନ୍ତେ ପୁଂସୀଵ ଵିଦିତାତ୍ମନି
ସେଠାରେ, ସେ ଗ୍ରାମରେ, ଦୁଇ ଦେବୀ ଶୀତଳ ମନ ଥିବା ଦେହକୁ ଅବତରିଲେ, ଯେପରିକି ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ରୂପୀ ଦୁଇ ଶ୍ରୀ ଶାନ୍ତ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
କାଲେନୈତାଵତା ଲୀଲା ତେନାଭ୍ଯାସେନ ସାଭଵତ୍ । ଶୁଦ୍ଧଜ୍ଞାନୈକଦେହତ୍ଵାତ୍ ତ୍ରିକାଲାମଲଦର୍ଶିନୀ
ସମୟ କ୍ରମେ, ସେଇ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ଲୀଳା ପ୍ରକୃତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ହେବା ଦ୍ୱାରା ତିନି କାଳକୁ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ଦେଖିପାରିବା ଶକ୍ତି ପାଇଲେ।
ଅଥ ସସ୍ମାର ସର୍ଵାସ୍ ତାଃ ପ୍ରାକ୍ତନୀସ୍ ସଂସୃତେର୍ ଗତୀଃ । ସ୍ଵାସ୍ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵରସେନୈଵ ପ୍ରାଗ୍ଜନ୍ମମରଣାଦିକାଃ
ତାପରେ ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ସଂସାର ଗତିଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ଦେଵି ଦେଶମ୍ ଇମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ ସ୍ମରାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ । ଇହ ତତ୍ ପ୍ରାକ୍ତନଂ ସର୍ଵଂ ଚେଷ୍ଟିତଂ ଵେଷ୍ଟିତାନ୍ତରମ୍
ହେ ଦେବୀ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖି, ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ସେସବୁକୁ ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ମନେ ପକାଉଛି।
ଇହାଭୂଵମ୍ ଅହଂ ଜୀର୍ଣା ସିରାଲାଙ୍ଗୀ କୃଶାସିତା । ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଶୁଷ୍କଦର୍ଭାଗ୍ରଭେଦରୂକ୍ଷକରୋଦରା
ଏଠାରେ ମୁଁ ଜରା ହୋଇଥିଲି, ଶରୀର ଚିରିଯାଇଥିଲା, ଦୁର୍ବଳ ଓ କଳା ଥିଲି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୃହଣୀ ଥିଲି, ଯାହାର ହାତ ଓ ପେଟ ଶୁଖି ଦର୍ଭା ଘାସ ଭାଙ୍ଗିବାରେ କଠିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଭର୍ତୁଃ କୁଲକରୀ ଭାର୍ଯା ଦୋହମନ୍ଥାନଶୋଭିନୀ । ମାତା ସକଲପୁତ୍ରାଣାମ୍ ଅତିଥୀନାଂ ପ୍ରିଯଙ୍କରୀ
ମୁଁ ଗୃହର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଜଣେ ଗୃହଣୀ ଥିଲି, ଘିଅ ବାଟିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲି, ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନଙ୍କର ମାଆ ଓ ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲି।
ଦେଵଦ୍ଵିଜସତାଂ ଭକ୍ତା ସିକ୍ତାଙ୍ଗୀ ଘୃତଗୋରସୈଃ । ଗର୍ଗରୀଚରୁକୁମ୍ଭାଦିଭାଣ୍ଡୋପସ୍କରଶୋଧିନୀ
ମୁଁ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲି, ଶରୀର ଘିଅ ଓ ଦୁଧରେ ମାସିଥିଲା, ଗର୍ଗରୀ, ଚାରୁ, କୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାତ୍ର ପରିଷ୍କାର କରୁଥିଲି।
ନିତ୍ଯମ୍ ଅନ୍ନଲଵାକ୍ତୈକକାଚକମ୍ବୁପ୍ରକୋଷ୍ଠକା । ଜାମାତୃଦୁହିତୃଭ୍ରାତୃପିତୃମାତୃପ୍ରପୂଜିନୀ
ମୁଁ ସଦା ଖାଦ୍ୟ, ଲୁଣ, ଏକ ଜଣେ ଜମା, କମ୍ଭୁ ଓ ଭଣ୍ଡାର ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲି, ଜାମାତା, ଝିଅ, ଭାଇ, ବାପା ଓ ମାଆଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲି।
ଆଦେହଂ ସଦ୍ମଵୃତ୍ତ୍ଯୈଵ ପ୍ରକ୍ଷୀଣଦିନଯାମିନୀ । ଵାଚଂ ଚିରଂ ଚିରମ୍ ଇତି ଵଦନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନିଶମ୍ ଆକୁଲା
ଘରର କାମକାଜ ଓ ଦିନରାତି ଚାଲିଯିବାରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି । ସେ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି, ସେଇ କଥାକୁ ପୁନିପୁନି, ଅନବରତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି ।
କାହଂ କ ଇଵ ସଂସାର ଇତି ସ୍ଵପ୍ନେ ଽପ୍ଯ୍ ଅସଙ୍କଥା । ଜାଯା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯମୂଢସ୍ଯ ତାଦୃଶସ୍ଯୈଵ ଦୁର୍ଧିଯଃ
ମୁଁ କିଏ? ଏହି ସଂସାର କଣ?—ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଏକ ମୂଢ଼ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀ ଘରସ୍ଥଙ୍କର ଜୀବନସାଥୀଙ୍କ ମନରେ କେବେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଆସେନାହିଁ ।