ସରିତ୍କେସରିକାନାଲମ୍ ଅଵଶ୍ଯାଯାମ୍ବୁବିନ୍ଦୁକମ୍ । ଶର୍ଵରୀଭ୍ରମରୀଭ୍ରାନ୍ତଂ ଭୂତୌଘମଷକାକୁଲମ୍
ସେଠାରେ ନଦୀ ପରି କେଶର, ଡଣ୍ଡା ଏବଂ ତୁଷାରବିନ୍ଦୁ ଥିଲା; ରାତିରେ ମଧୁମକ୍ଖୀମାନେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଶା ପରି ଭିଡ଼ ହୋଇ ରହିଥିଲେ।
ଅନ୍ତର୍ଘୁଣଗଣାକୀର୍ଣଂ ସୁରନ୍ଧ୍ରୈସ୍ ସୁଷିରୈର୍ ଵୃତମ୍ । ଉହ୍ଯମାନଂ ପଯଃପୂରୈର୍ ଦିଵସାଲୋକକାନ୍ତିମତ୍
ସେଠାରେ ଭିତର ତାନ୍ତୁମାନେ ଦଳି ରହିଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ କରାଯାଇଥିବା ଗୁହାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଥିଲା, ଜଳଧାରା ଦ୍ୱାରା ଭାସୁଥିଲା, ଏବଂ ଦିନର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲା।
ରସାର୍ଦ୍ରଂ ଖେ ଭ୍ରମଦ୍ଧଂସଂ ରାତ୍ରିସଙ୍କୋଚଭାଜନମ୍ । ପାତାଲପଙ୍କନିର୍ମଗ୍ନନାଗନାଥମୃଣାଲକମ୍
ରସରେ ଭିଜା, ଆକାଶରେ ହଂସମାନେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ରାତିର ଅନ୍ଧାରକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିବା, ପାତାଳର କାଦରେ ଡୁବିଥିବା ନାଗମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ମାନେ ଯେଉଁ ଶୁକ୍ତିର ମାଳା ପରି ଅଛି, ସେହି ହେଉଛି।
କଦାଚିଦ୍ ଆସ୍ପଦାମ୍ଭୋଧିକମ୍ପକମ୍ପିତଦିଗ୍ଦଲମ୍ । ଅଧୋ ନାଗଗତାନନ୍ତଦୈତ୍ଯଦାନଵକଣ୍ଟକମ୍
କେବେ କେବେ ଏହାର ବିସ୍ତାର ଏମିତି ହୁଏ ଯେ, ସମୁଦ୍ର ଉଁଜାଳି ଉଠେ, ଦିଗମାନେ କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି; ତଳେ, ଏହା ଅନେକ ନାଗମାନେ ଥିବା ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ ସମାନ।
ଅସୁରଵ୍ରଣଵଲ୍ଲର୍ଯା ସମ୍ଭୋଗସୁକୁମାରଯା । ଵ୍ଯାପ୍ତଭୂଭୃନ୍ମହାବୀଜହୃଦଯଂ ବୀଜଭୂତଯା
ଏହାର ହୃଦୟ, ମହାବୀଜ, ଅସୁରମାନଙ୍କର ଘାଉ ଭରିଥିବା କୋମଳ ବେଳ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଛି, ଯାହା ସମ୍ପୃକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ ମାନେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ପର୍ବତରେ ସାରା ଛାଡ଼ି ରହିଛି।
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ଇତି ଖ୍ଯାତାଂ ଵିପୁଲାଂ ତତ୍ର କର୍ଣିକାମ୍ । ସରିତ୍କେସରିକାନାଲାଂ ନଗରଗ୍ରାମକେସରାମ୍
ସେଠାରେ, ଯେଉଁ ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ବୋଲି ପରିଚିତ, ଏଠିର କର୍ଣ୍ଣିକା ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ନଦୀମାନେ ତାଳିର ରେଶା ପରି, ଏବଂ ସହର ଗ୍ରାମମାନେ ତାଳିର କେଶର ପରି ଅଛନ୍ତି।
କୁଲଶୈଲୋଦ୍ଧୁରୋତ୍ତୁଙ୍ଗବୀଜସପ୍ତକସୁନ୍ଦରୀମ୍ । ମଧ୍ଯସ୍ଥୋଚ୍ଚମହାମେରୁବୀଜାକ୍ରାନ୍ତନଭସ୍ତଲାମ୍
ଉଚ୍ଚ କୁଳ ପର୍ବତର ସାତଟି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏହି ଦେଶର ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ମେରୁ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଶିଖର ଭାବେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି।
ସରଃପ୍ରାଲେଯକଣିକାଵନଜଙ୍ଗଲଯୂଥିକାମ୍ । ସ୍ଵଲେଖାମଣ୍ଡଲାନ୍ତସ୍ସ୍ଥଜନଜାଲାଭ୍ରମଣ୍ଡଲାମ୍
ଏହା ହେଉଛି ହିମବିନ୍ଦୁ, ହ୍ରଦ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ; ଏହାର ନିଜ ଆଲୋକର ମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ମେଘମାଳା ପରି ଅନେକ ଲୋକ ବସୁଥାନ୍ତି।
ତାଂ ଯୋଜନଶତାକାରୈଃ ପ୍ରତିରାକାଂ ପ୍ରବୋଧିଭିଃ । ସାଗରୈର୍ ଭ୍ରମରୈର୍ ଵ୍ଯାପ୍ତାଂ ଦିକ୍ଚତୁଷ୍ଟଯଶାଯିଭିଃ
ଶତାଧିକ ଯୋଜନ ଆୟତନର ଏହି ଦେଶଟି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମୁଦ୍ର, ମଧୁମକ୍ଷିର ଝୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଚାରିଟି ଦିଗ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଘେରି ରହିଛି।
ଦିଗ୍ଦଲାଷ୍ଟକଵିଶ୍ରାନ୍ତସସ୍ଵନାମ୍ଭୋଜଷଟ୍ପଦାମ୍ । ଭ୍ରାତୃଭିର୍ ନଵଭିର୍ ଭୂପୈର୍ ନଵଧା ପରିକଲ୍ପିତାମ୍
ଏହି ଦେଶଟି ଆଠଟି ଦିଗର ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପଦ୍ମ ଓ ମଧୁମକ୍ଷିର ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣାଯାଏ; ଏହାକୁ ନବଜନ୍ମ ଭାଇ ରାଜାମାନେ ନବଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଛନ୍ତି।
ଲକ୍ଷଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣାମ୍ ଆକୀର୍ଣାଂ ଚ ରଜୋଲଵୈଃ । ନାନାଜନପଦଵ୍ଯୂହସ୍ଥିରାଵଶ୍ଯାଯଶୀକରାମ୍
ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏହି ଭୂମି, ଧୂଳିରେ ଭରିଯାଇଛି, ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଏବଂ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଗଠିତ, ଶିତଳ ତୁଷାର ରେ ଭିଜିଯାଇଛି।
ଦ୍ଵୀପାତ୍ ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ସାଲଂ ଲଵଣାର୍ଣଵଲେଖଯା । ଦଧତ୍ଯା ଵଲିତାଂ ବାହ୍ଯେ ପ୍ରକୋଷ୍ଠମ୍ ଇଵ କମ୍ବୁନା
ଏହି ଦ୍ୱୀପର ବାହାରେ, ତାହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼, ଲୁଣ ଜଳର ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ଧାରା ରହିଛି, ଯାହା ବାହାରୁ ଏହାକୁ ବାହୁର ଭଳି ଘେରି ରଖିଛି।
ତତୋ ଽପି ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦେହଂ ଦଧତ୍ଯା ଵଲଯାକୃତିମ୍ । ଜଗଦ୍ଭୁଜଲତାଵ୍ଯାପ୍ତାଂ ଶାକାଖ୍ଯଦ୍ଵୀପଲେଖଯା
ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼ ଏକ ବୃତ୍ତ ରହିଛି, ଯାହା ଶାକଦ୍ୱୀପର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହା ସମସ୍ତ ଜଗତର ଲତା ପ୍ରଭୃତି ଭଳି ବିସ୍ତୃତ।
ତତୋ ଽପି ଦ୍ଵିଗୁଣାକାରଧାରିଣ୍ଯା ପରିଵେଷ୍ଟିତାମ୍ । ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରକ୍ଷୀରପୂର୍ଣାବ୍ଧିଲେଖଯା ସ୍ଵାଦୁଶୀତଯା
ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼ ଏକ ବୃତ୍ତ ରହିଛି, ଯାହା ତରଳ ଏବଂ ଶିତଳ ଦୁଧର ସମୁଦ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଏହି ବୃତ୍ତ ଏହାକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରଖିଛି।
ତତୋ ଽପି ଦ୍ଵିଗୁଣାକାରଧାରିଣ୍ଯା ପରିଵେଷ୍ଟିତାମ୍ । ନାନାଜନାଲଙ୍କୃତଯା କୁଶାଖ୍ଯଦ୍ଵୀପଲେଖଯା
ତାହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼, ଅନେକ ଜନମାନେ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଥିବା, କୁଶଦ୍ୱୀପ ନାମକ ଏକ ବୃତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଛି।
ତତୋ ଽପି ଦ୍ଵିଗୁଣାକାରଂ ଧାରଯନ୍ତ୍ଯା ଵିଵେଷ୍ଟିତାମ୍ । ଦଧ୍ଯବ୍ଧିଲେଖଯା ନିତ୍ଯଂ ସନ୍ତର୍ପିତସୁରୌଘଯା
ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼, ଦହି ସମୁଦ୍ର ନାମକ ଏକ ବୃତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଛି, ଯାହା ସଦା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ।
ତତଃ କ୍ରୌଞ୍ଚାଭିଧଦ୍ଵୀପଲେଖଯୈଵମ୍ପ୍ରମାଣଯା । ଵେଷ୍ଟିତାଂ ଖାତଖଦଯା ନଵାଂ ନୃପପୁରୀମ୍ ଇଵ
ତାପରେ, ସେଇ ପରିମାଣର କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପ ନାମକ ବୃତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଘେରାଯାଇଛି, ଯେପରି ଏକ ନୂତନ ରାଜଧାନୀ ଖାତଖଦ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥାଏ।
ତତୋ ଽପି ଚ ଘୃତାମ୍ଭୋଧିଲେଖଯୈଵମ୍ପ୍ରମାଣଯା । ତତୋ ଽପି ଶଲ୍ମଲିଦ୍ଵୀପଲେଖଯାମରପୂର୍ଣଯା
ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପରିମାଣର ଘିଅ ସମୁଦ୍ର ନାମକ ବୃତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଆଉ ଶାଲ୍ମଳିଦ୍ୱୀପ ନାମକ ଅମରମାନେ ଥିବା ବୃତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି।
ତତସ୍ ସୁରାମହାମ୍ଭୋଧିଲେଖଯା ପୁଷ୍ପଶୁଭ୍ରଯା । ଶେଷସ୍ଯ ଦେହଲତଯା ହରିମୂର୍ତିମ୍ ଇଵାଶ୍ରିତାମ୍
ତାପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରର ଏକ ଧଳା ରେଖା ଓ ଶେଷନାଗଙ୍କର ଦେହ ଦ୍ୱାରା, ଏହା ହରିଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା।
ତତୋ ଗୋମେଦକଦ୍ଵୀପଲେଖଯୈଵମ୍ପ୍ରମାଣଯା । ଇକ୍ଷୂଦଲେଖଯାପ୍ଯ୍ ଏଵଂ ହିମଵତ୍ସାନୁଶୁଦ୍ଧଯା
ତାପରେ, ଗୋମେଦକ ଦ୍ୱୀପର ଏକ ରେଖା, ସେଇ ମାପରେ, ଏବଂ ଏହିପରି ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଶୁଧ୍ଧ ଢାଳି ପରି ଇଖୁ ରେଖା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।
ତତୋ ଽପି ପୁଷ୍କରଦ୍ଵୀପଲେଖଯା ଦ୍ଵିଗୁଣସ୍ଥଯା । ଅନ୍ତେ ସ୍ଵାଦୂଦକାମ୍ଭୋଧିଲେଖଯୈଵମ୍ପ୍ରମାଣଯା
ତାପରେ, ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପର ଦୁଇଗୁଣିଆ ରେଖା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଶେଷରେ ମିଠା ପାଣିର ସମୁଦ୍ରର ସେଇ ମାପର ଏକ ରେଖା ଦ୍ୱାରା।
ସପ୍ତସ୍ଵ୍ ଅର୍ଣଵଲେଖାସୁ ନୈରୃତେ କକୁବନ୍ତରେ । ଜଲେନ୍ଧନଜ୍ଵଲଜ୍ଜ୍ଵାଲଵଡଵାଗ୍ନିକଣାଙ୍କିତାମ୍
ସାତଟି ସମୁଦ୍ର ରେଖା ମଧ୍ୟରେ, ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ଏହା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଜଳାନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଫୁଲିକା ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା।
ତତୋ ଽପି କୋଟିଦଶକଂ ତପ୍ତକାଞ୍ଚନକାନ୍ତଯା । ଵଲିତାଂ କାନ୍ତିଶାଲିନ୍ଯା ଭୁଵା ଗୀର୍ଵାଣଭୋଗ୍ଯଯା
ତାପିତ ସୁନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଭାରେ ଦଶ କୋଟି ଗୁଣା ଏକ ବୃହତ୍ ମଣ୍ଡଳ ଥିଲା, ଯାହା ମୋଡା ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା, ଏହା ଦେବତାମାନେ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା।
ଅଥ ସପ୍ତାର୍ଣଵଦ୍ଵୀପହେମୋର୍ଵୀଣାଂ ପ୍ରମାଣତଃ । ତତୋ ଦଶଗୁଣେନାଧଃ ପାତାଲତଲଗାମିନା
ସାତଟି ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱୀପ ଓ ସୁନା ଭୂମିର ଆକାର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣା ବଡ଼ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ତଳେ ପାତାଳ ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି।
ନିଖାତଵଲଯେନୋଚ୍ଚୈଶ୍ ଶ୍ଵଭ୍ରସମ୍ଭାରରୂପିଣା । ପାତାଲଗମମାର୍ଗେଣ ଵଲିତାଂ ଭଯଦାତ୍ମନା
ଏହି ବୃହତ୍ ମଣ୍ଡଳ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା, ଗୁହାମାନଙ୍କ ଭଣ୍ଡାର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏହା ପାତାଳକୁ ଯିବା ପଥରେ ମୋଡି ରହିଥିଲା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଧାରଣ କରିଥିଲା।
ଏତସ୍ମାତ୍ ଖଲୁ ସର୍ଵସ୍ମାତ୍ ତତୋ ଦଶଗୁଣୋଚ୍ଚଯା । ଆଵ୍ଯୋମ ସଚତୁର୍ଦିକ୍କଂ ଶ୍ଵଭ୍ରସମ୍ଭାରଭୀମଯା
ଏହା ସବୁଠାରୁ ଦଶଗୁଣା ଉଚ୍ଚରେ ଆକାଶ ରହିଛି, ଯାହା ଚାରିଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ଏବଂ ଗୁହାମାନଙ୍କ ଭଣ୍ଡାର ସହିତ ଭୟଜନକ ଦେଖାଯାଏ।
ଅର୍ଧେ ମ୍ଲାନତମୋରୂପଲଗ୍ନନୀଲୋତ୍ପଲସ୍ରଜା । ନାନାମାଣିକ୍ଯଶିଖରକଲ୍ହାରକୁମୁଦାବ୍ଜଯା
ଅଧଭାଗରେ ମ୍ଲାନ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ନୀଳ କମଳର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲା, ଯାହା ଭିତରେ ବିଭିନ୍ନ ମାଣିକ୍ୟର ଶିଖର, କୁମୁଦ, କମଳ ଏବଂ ଶାଳୁକ ଫୁଲ ରହିଥିଲା।
ଲୋକାଲୋକାଚଲୋତ୍ତାଲଵିପୁଲାଟ୍ଟାଲମାଲଯା । ଵଲିତାଂ ତ୍ରିଜଗଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଧମ୍ମିଲ୍ଲଵଲନାମ୍ ଇଵ
ଲୋକାଲୋକ ପର୍ବତମାଳାର ବିଶାଳ ଶୃଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ତିନି ଜଗତର ଶ୍ରୀର ଗୁଞ୍ଜିଆ ଚୁଲି ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଏତସ୍ମାଦ୍ ଅଥ ସର୍ଵସ୍ମାତ୍ ତତୋ ଦଶଗୁଣାତ୍ମନା । ଅଜ୍ଞାତଭୂତସଞ୍ଚାରନାମ୍ନାରଣ୍ଯେନ ପାଲିତାମ୍
ଏହା ସବୁଠାରୁ ପରେ, ଏବଂ ଦଶଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକ ଅରଣ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ଅଜଣା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭ୍ରମଣ କ୍ଷେତ୍ର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି ଅରଣ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ଏତସ୍ମାଦ୍ ଅଥ ସର୍ଵସ୍ମାତ୍ ତତୋ ଦଶଗୁଣାତ୍ମନା । ନଭସେଵ ଚତୁର୍ଦିକ୍କଂ ଵ୍ଯାପ୍ତାଂ ନିର୍ମଲଵାରିଣା
ଏହା ସବୁଠାରୁ ପରେ, ଏବଂ ଦଶଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଅରଣ୍ୟ ନିର୍ମଳ ପାଣି ଭଳି ଚାରିଦିଗରେ ଆକାଶକୁ ଭରି ଦେଇଛି।