ଅଭୂଦ୍ ଅସ୍ମିନ୍ ମହୀପୀଠେ କୁଲପଦ୍ମୋ ଵିକାସଵାନ୍ । ପଦ୍ମୋ ନାମ ନୃପଶ୍ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବହୁପୁତ୍ରୋ ଽତିକୋଶଵାନ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଉତ୍ତମ କୁଳର ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଭଳି ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମ, ଶ୍ରୀମୟ, ଅନେକ ପୁଅ ଓ ଅଧିକ ଧନ ଥିଲା।
ମର୍ଯାଦାପାଲନେ ଽମ୍ଭୋଧିର୍ ଦ୍ଵିଷତ୍ତିମିରଭାସ୍କରଃ । କାନ୍ତାକୁମୁଦିନୀଚନ୍ଦ୍ରୋ ଦୋଷତୃଣହୁତାଶନଃ
ସୀମା ରକ୍ଷାରେ ସେ ସାଗର ଭଳି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ପାଇଁ ରାତିର କୁମୁଦିନୀ ଫୁଲର ଚନ୍ଦ୍ର, ଦୋଷ ପାଇଁ ଘାସ ଖାଇ ଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି।
ମେରୁର୍ ଵିବୁଧଵୃନ୍ଦାନାଂ ଯଶଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋଦ୍ଭଵାର୍ଣଵଃ । ସରସ୍ ସଦ୍ଗୁଣହଂସାନାଂ କଲାକମଲଭାସ୍କରଃ
ସେ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି, ଯଶସ୍ୱୀ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସାଗର ପରି, ଉତ୍ତମ ଗୁଣର ହଂସମାନେ ଯେଉଁ ହ୍ରଦରେ ଘୁରୁଥିବେ ସେହି ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ ପରି, ଏବଂ କଳାର କମଳ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଥିଲେ।
ଶାତ୍ରଵାମ୍ଭୋଦପଵନୋ ମାନମାତଙ୍ଗକେସରୀ । ସମସ୍ତଵିଦ୍ଯାଦଯିତସ୍ ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯଗୁଣାକରଃ
ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସାଗରକୁ ଉଡ଼ାଇ ଦେଇଥିବା ପବନ ପରି, ଅହଂକାରୀ ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗୁଣର ଖଜାନା ଥିଲେ।
ଶୂରାରିସାଗରକ୍ଷୋଭଵିଲସନ୍ମନ୍ଦରାଚଲଃ । ଵିଲାସପୁଷ୍ପୌଘମଧୁସ୍ ସୌଭାଗ୍ଯକୁସୁମାଯୁଧଃ
ସେ ଶୂରବିରୋଧୀ ସାଗରକୁ ମଥାଇଥିବା ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି, ଶୌଭାଗ୍ୟ ଫୁଲର ମଧୁ ପରି, ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ଫୁଲ ଧରିଥିବା କାମଦେବ ପରି ଥିଲେ।
ଲୀଲାଲତାଲାସ୍ଯମରୁତ୍ ସାହସୋତ୍ସଵକେଶଵଃ । ସୌଜନ୍ଯକୈରଵଶଶୀ ଦୁର୍ଲୀଲାଲତିକାନଲଃ
ସେ ଖେଳା କୁଦଳିର ଲୀଳାରେ ବାୟୁ ପରି, ସାହସର ଉତ୍ସବରେ ବୀର ପରି, ଉତ୍ତମତାର କୈରବ ଫୁଲ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ଲୀଳାଲତା ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ପରି ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାସୀତ୍ ସୁଭଗା ଭାର୍ଯା ଲୀଲା ନାମ ଵିଲାସିନୀ । ସର୍ଵସୌଭାଗ୍ଯଵଲିତା କମଲେଵୋଦିତାଵନୌ
ତାଙ୍କର ଏକ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଜଣେ ଜଣା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଲୀଳା । ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଭରିପୁରି, ମନମୋହନୀ ଓ ମୃଦୁ ହସରେ ଭରିଥିଲେ । ନୂତନ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପରି ଭୂମିରେ ଦେଖାଦେଲେ ।
ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ତିଲଲିତା ଲୀଲାମଧୁରଭାଷିଣୀ । ସାନନ୍ଦମନ୍ଦଵଲିତା ଦ୍ଵିତୀଯେନ୍ଦୂଦଯସ୍ମିତା
ସେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦରେ ଭରିପୁରି, ଲୀଳାରେ ମଧୁର କଥା କହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମୃଦୁ ଅନନ୍ଦ ଝଲକିଥିଲା, ତାଙ୍କର ହସ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଅଲକାଲିମନୋହାରିଵଦନାମ୍ଭୋଜଶାଲିନୀ । ଶୀତାଙ୍ଗୀ କର୍ଣିକାଗୌରୀ ଜଙ୍ଗମେଵ ସରୋଜିନୀ
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ପଦ୍ମ ପରି ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା, ତାଙ୍କ ଦେହ ଶୀତଳ ଓ ମନ ମଧୁର ଥିଲା, ତାଙ୍କ ମନ ଏକ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟଭାଗ ପରି ପବିତ୍ର ଥିଲା, ସେ ଚଳିତ ପଦ୍ମ ମୂର୍ତ୍ତି ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ଲତାଵିଲାସକୁନ୍ଦୌଘହାସିନୀ ରସଶାଲିନୀ । ପ୍ରଵାଲହସ୍ତା ପୁଷ୍ପାଢ୍ଯା ମଧୁଶ୍ରୀର୍ ଇଵ ଦେହିନୀ
ଲତା ମାଳା ମଧ୍ୟରେ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ହସ ପରି ତାଙ୍କର ହସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନମୋହନ ଥିଲା । ସେ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କର ହାତ ପ୍ରବାଳ ପରି କୋମଳ, ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ । ସେ ମଧୁ ଶ୍ରୀ ପରି ମାନବ ଦେହରେ ଦେବୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ଅଵଦାତତନୁଃ ପୁଣ୍ଯା ଜନତାହ୍ଲାଦଦାଯିନୀ । ଗଙ୍ଗେଵ ଗାଂ ଗତା ଦେଵନଦୀ ହଂସଵିଲାସିନୀ
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପବିତ୍ର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଶୁଭ ଓ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସେ, ହଂସମାନେ ଖେଳୁଥିବା ଦେବୀ ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ପରି, ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଭୂତଲପୁଷ୍ପେଷୋସ୍ ସକଲାହ୍ଲାଦଦାଯିନଃ । ପରିଚର୍ଯାଂ ଚିରଂ କର୍ତୁମ୍ ଅନ୍ଯା ରତିର୍ ଇଵୋଦିତା
ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ଫୁଲମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନଙ୍କର ସେବା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଆନନ୍ଦ, ଜଣେ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପାଇଁଥିବା ମତେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଉଦ୍ଵିଗ୍ନେ ପ୍ରୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ମୁଦିତା ମୁଦିତେ ସମାକୁଲାକୁଲିତେ । ପ୍ରତିବିମ୍ବସମା କାନ୍ତା ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧେ କେଵଲଂ ଭୀତା
ସେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତିତ ହେଉଥିଲେ; ସେ ଖୁସି ହେଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଉଥିଲେ; ସେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲେ। ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି, ପ୍ରିୟା କେବଳ ସେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ।
ଭୂତଲାପ୍ସରସା ସାର୍ଧମ୍ ଅନନ୍ଯଵନିତାପତିଃ । ଅକୃତ୍ରିମପ୍ରେମରସଂ ସ ରେମେ କାନ୍ତଯା ତଯା
ପୃଥିବୀର ଅପ୍ସରା ସହିତ, ଯିଏ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ନଥିଲେ, ସେ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଭଳି ସତ୍ୟ ପ୍ରେମର ସ୍ୱାଦ ନେଇ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ।
ଉଦ୍ଯାନଵନଗୁଲ୍ମେଷୁ ତମାଲଗହନେଷୁ ଚ । ପୁଷ୍ପମଣ୍ଡପତଲ୍ପେଷୁ ଲତାଵଲଯସଦ୍ମସୁ
ଉଦ୍ୟାନ, ଜଙ୍ଗଲ ଝାଡ଼ି, ଗାଢ଼ ତମାଳ ଗଛର ଛାୟା, ଫୁଲର ଛତା ତଳେ ଶୟନ, ଲତା ଘେରିଥିବା ଘରବାଡ଼ିରେ,
ପୁଷ୍ପାନ୍ତଃପୁରଶଯ୍ଯାସୁ ପୁଷ୍ପସମ୍ଭାରଵୀଥିଷୁ । ଵସନ୍ତୋଦ୍ଯାନଦୋଲାସୁ କ୍ରୀଡାପୁଷ୍କରିଣୀଷୁ ଚ
ଫୁଲରେ ଛାଇଥିବା ରାଜମହଳର ଶୟନାଗାର, ଫୁଲର ଶୋଭା ପଥରେ, ବସନ୍ତ ଉଦ୍ୟାନର ଝୁଲାରେ, ଖେଳ ହେଉଥିବା ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀଣୀରେ,
ଚନ୍ଦନଦ୍ରୁମଷଣ୍ଡେଷୁ ସନ୍ତାନକତଲେଷୁ ଚ । କଦମ୍ବନିମ୍ବଗେହେଷୁ ପାରିଭଦ୍ରୋଦରେଷୁ ଚ
ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଝୁପଡ଼ି, ସନ୍ତାନକ ଗଛର ଛାୟା, କଦମ୍ବ ଓ ନିମ୍ବ ଗଛର ଘର, ପାରିଭଦ୍ର ଗଛର ଗୁହାଭିତରେ,
ଶୈଲକନ୍ଦରକଚ୍ଛେଷୁ ଵାତାଯନପୁରେଷୁ ଚ । ସରିତ୍ତଟକଟପ୍ରେଷୁ ଵାରଣୋପରିସଦ୍ମସୁ
ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ଓ ତଳାଘାଟି, ବାଟିକା ଘରରେ, ନଦୀ କୂଳର ଚଉକିରେ, ହାତୀ ଉପରେ ଥିବା ମହଳରେ,
ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ତୁଷାରହର୍ମ୍ଯେଷୁ ଲତାମଣ୍ଡପକେଷୁ ଚ । ହେମମନ୍ଦିରଵୃକ୍ଷେଷୁ ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯଭିତ୍ତିଷୁ
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ, ରୁକୁ ରୁକୁ ଠଣ୍ଡା ଘରରେ, ଲତା ଘେରା ମଣ୍ଡପରେ, ସୁନା ରହିଥିବା ଦେଉଳ ଓ ଗଛ, ମୁକ୍ତା ଓ ମାଣିକ୍ୟ ଲଗା ଦିଵାଲରେ,
ଵିକସତ୍କୁନ୍ଦମନ୍ଦାରମକରନ୍ଦସୁଗନ୍ଧିଷୁ । ଵସନ୍ତଵନଜାଲେଷୁ କୂଜତ୍କୋକିଲମାଲିଷୁ
ଫୁଲିଥିବା ଚମ୍ପା ଓ ପାରିଜାତ ଗଛରେ, ତାହାର ମାନ୍ଦ ଗନ୍ଧରେ, ବସନ୍ତ ଉଦ୍ୟାନରେ, ମଧୁର କୁହୁ କୁହୁ କହୁଥିବା କୋଇଲ ଦଳରେ,
ନାନାରତ୍ନତୃଣାନାଂ ଚ ସ୍ଥଲେଷୁ ମୃଦୁଦୀପ୍ତିଷୁ । ନିର୍ଝରେଷୁ ତରତ୍ତାରଶୀକରାସାରଵର୍ଷିଷୁ
ନାନା ରତ୍ନ ମଣି ଲଗା ନରମ ତିରି ଭୂମିରେ, ଚମକୁଥିବା ଝରଣାରେ, ତାରା ଭଳି ଚିତ୍ରା ଜଳ ଫୁଟୁଥିବା ଝିଅ ଝିଅ ପାଣି ଝରୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ,
ଶୈଲାନାଂ ହେମମାଣିକ୍ଯଶିଲାଫଲହକେଷୁ ଚ । ଦେଵର୍ଷିମୁନିଗେହେଷୁ ଦୂରପୁଣ୍ଯାଶ୍ରମେଷୁ ଚ
ସୁନା ଓ ମାଣିକ୍ୟ ଲଗା ପାହାଡ଼ ଶିଳାରେ, ଦେବ ଋଷି ଓ ମୁନିଙ୍କ ଘରରେ, ଦୂର ଶୁଭ ଆଶ୍ରମରେ,
କୁମୁଦ୍ଵତୀଷୁ ଫୁଲ୍ଲାସୁ ସ୍ମେରାସୁ ନଲିନୀଷୁ ଚ । ଵନସ୍ଥଲୀଷୁ ଫୁଲ୍ଲାସୁ ଫୁଲ୍ଲାସୂତ୍ପଲିନୀଷୁ ଚ
ଫୁଲିଥିବା କୁମୁଦ ପୋଖରୀ, ହସୁଥିବା ନଳିନୀ, ଫୁଲିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ମାଟି ଓ ଫୁଲିଥିବା ନୀଳପଦ୍ମ ଶଯ୍ୟାରେ,
ପ୍ରହେଲିକାଭିର୍ ଆଖ୍ଯାନୈସ୍ ତଥୈଵାକ୍ଷରମୁଷ୍ଟିଭିଃ । ଅଷ୍ଟାପଦୈର୍ ବହୂଦ୍ଦ୍ଯୋତୈସ୍ ତଥା ଗୂଢଚତୁର୍ଥକୈଃ
ପ୍ରହେଳିକା, କଥା, ଅକ୍ଷର ଖେଳ, ବହୁ ପ୍ରକାର ଦାଉ ଖେଳ ଓ ଗୁପ୍ତ ଚଉସା ଖେଳ ସହିତ,
ନାଟକାଖ୍ଯାଯିକାଭିଶ୍ ଚ ଶ୍ଲୋକୈର୍ ବିନ୍ଦୁମତୀଭ୍ରମୈଃ । ଦେଶଭାଷାଵିଭାଗୈଶ୍ ଚ ନଗରଗ୍ରାମଚେଷ୍ଟିତୈଃ
ନାଟକ, ଗଳ୍ପ, ଶ୍ଲୋକ, ଚିତ୍ରାଙ୍କିତ ବିନ୍ଦୁ, ଅଞ୍ଚଳ ଭାଷା, ଏବଂ ସହର ଗ୍ରାମର ଆଚରଣ ସହିତ,
ସ୍ରଗ୍ଦାମମାଲ୍ଯଵଲନୈର୍ ନାନାଭରଣଯୋଜନୈଃ । ଲୀଲାଵିଲୋଲଚଲନୈର୍ ଵିଚିତ୍ରରସଭାଜନୈଃ
ମାଳା, ଫୁଲ ଦାମ, ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣ, ଖେଳିବା ଶୈଳୀ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରସର ପାତ୍ର ସହିତ,
ଆର୍ଦ୍ରକ୍ରମୁକକର୍ପୂରତାମ୍ବୂଲୀଦଲଚର୍ଵଣୈଃ । ସମାଲମ୍ଭନଲୀଲାଭିର୍ ଦୋଲାରୋହଣଵିଭ୍ରମୈଃ
କଚ୍ଚା ପାନପତ୍ର, ଗୁଆ, କପୁର ଚବାଇବା ସହିତ, ଖେଳିମିଳି ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଝୁଲା ଚଢ଼ିବାର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଚଳନାରେ,
ଗୃହେ କୁସୁମଦୋଲାଭିର୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯାନ୍ଦୋଲନକ୍ରମୈଃ । ଫୁଲ୍ଲପୁଷ୍ପଲତାକୁଞ୍ଜଦେହଗୋପନଖର୍ଵଣୈଃ
ଘରେ ଫୁଲରେ ସଜାଯାଇଥିବା ଝୁଲା ଉପରେ, ପରସ୍ପରକୁ ଝୁଲାଇବାର ମଜାରେ, ଓ ଫୁଲ ଲତାର ଛାୟା ମଧ୍ୟରେ ଦେହକୁ ଲୁଚାଇ ରହିବାରେ,
ନୌଯାନଯୁଗ୍ଯହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵଦାନ୍ତୋଷ୍ଟ୍ରାଦିଗମାଗମୈଃ । ଜଲକେଲିଵିଲାସେନ ପରସ୍ପରସମୁକ୍ଷଣୈଃ
ନୌକା, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଉଠ ଇତ୍ୟାଦିରେ ଯାତ୍ରା କରି, ପାଣିରେ ଖେଳିବା ଓ ପରସ୍ପରକୁ ଜଳ ଛିଟିବାର ଆନନ୍ଦରେ,
ନୃତ୍ତଗୀତକଲାଲାସ୍ଯତାଣ୍ଡଵୋଦ୍ଭଟଵୃତ୍ତିଭିଃ । ସଙ୍ଗୀତକୈସ୍ ସଙ୍କଥନୈର୍ ଵୀଣାମୁରଜଵାଦନୈଃ
ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, କଳା, ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟର ଉତ୍ସାହ, ସଙ୍ଗୀତ, କଥାବାର୍ତ୍ତା, ବୀଣା ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ରବେ ମନ ଭରି ରହିଥିଲେ,