ଏଵଂ ବ୍ରହ୍ମ ମହାଜୀଵୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଽନ୍ତାଦିଵର୍ଜିତଃ । ଜୀଵତ୍ କୋଟିମହାକୋଟୀଭଵତ୍ଯ୍ ଅଥ ନ କିଞ୍ଚନ
ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମ ଅର୍ଥାତ୍ ମହାଜୀବ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ବିନା ଅଛି। ଏହା ଯେତେବେଳେ ଅନେକ ଜୀବର ରୂପ ନେଇଥାଏ, ଅନେକ ଅସଂଖ୍ୟ ଜୀବ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟରେ ଏହା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ଚେତ୍ଯସଂଵେଦନାଜ୍ ଜୀଵୋ ଭଵତ୍ଯ୍ ଆଯାତି ସଂସୃତିମ୍ । ତଦସଂଵେଦନାଦ୍ ରୂପଂ ଶମମ୍ ଆଯାତି ସଂସୃତେଃ
ବିଷୟର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ପଡ଼େ। ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଜ୍ଞାନ ଶେଷ ହୁଏ, ତାହାର ରୂପ ଶାନ୍ତିକୁ ପାଏ ଏବଂ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
ଏଵଂ କନିଷ୍ଠଜୀଵାନାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଜୀଵକ୍ରିଯାକ୍ରମୈଃ । ସମୁଦେତ୍ଯ୍ ଆଦ୍ଯଜୀଵତ୍ଵଂ ତାମ୍ରାଣାମ୍ ଇଵ ହେମତା
ଏଭଳି, ଛୋଟ ଜୀବମାନେ ବଡ଼ ଜୀବମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଅନୁକ୍ରମରେ ଉନ୍ନତି କରି ମୂଳ ଜୀବର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ଯେପରି ତାମ୍ବା ସୁନା ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉନ୍ନତି କରେ।
ଅତ୍ରାନନ୍ତେ ପରାକାଶେ ଇତ୍ଥମ୍ ଏଷ ଗଣୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସନ୍ । ଖାତ୍ମୈଵ ସନ୍ନ୍ ଇଵୋଦେତି ଚିଚ୍ଚମତ୍କରଣାତ୍ମକଃ
ଏଠାରେ, ଏହି ଅସୀମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାଶରେ, ଏହି ସମୂହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଅଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ଚେତନାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରୂପ ଏବଂ ଆକାଶର ମୂଳ ସ୍ୱଭାବ ସମାନ।
ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ଚମତ୍କାରୋ ଯସ୍ ସମାଗମ୍ଯତେ ଚିତା । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ନାମଦେହାଦି ତଦ୍ ଅହମ୍ଭାଵନଂ ଵିଦୁଃ
ଚେତନାରେ ନିଜେଇ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ସେଇ 'ମୁଁ' ଭାବ ଭାବିତି ଚିହ୍ନାଯାଏ, ଯାହା ପରେ ନାମ, ଦେହ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବରେ ପରିଣତି ହୁଏ।
ଚିତୋ ଯସ୍ ସ୍ଯାଚ୍ ଚିଦାଲୋକସ୍ ତନ୍ମଯତ୍ଵାଦ୍ ଅନନ୍ତକଃ । ସ ଏଷ ଭୁଵନାଭୋଗ ଇତି ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରବିମ୍ବତି
ଯେଉଁଥିରେ ଚେତନାର ଆଲୋକ ଅଛି, ଏବଂ ଚେତନା ସହ ସମାନ ଓ ଅନନ୍ତ ରୂପରେ ରହିଛି, ସେଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ।
ପରିଣାମଵିକାରାଦିଶବ୍ଦୈସ୍ ସୈଵ ଚିଦ୍ ଅଵ୍ଯଯା । ତାଦୃଗ୍ରୂପ୍ଯାଦ୍ ଅଭେଦ୍ଯାପି ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯୈଵ ଵିବୁଧ୍ଯତେ
ଏହି ଅବିନାଶୀ ଚେତନା, ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପରିଣାମ, ବିକାର ଇତ୍ୟାଦି ଶବ୍ଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ।
ଅଵିଚ୍ଛିନ୍ନଵିଲାସାତ୍ମ ସ୍ଵତୋ ଯତ୍ ସ୍ଵଦନଂ ଚିତଃ । ଅଚେତ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରକାଶସ୍ଯ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ତତ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଲୀଳାର ରୂପ ଥିବା ଚେତନା ନିଜେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସେଇ ଅପ୍ରକାଶିତ ଆଲୋକର ଜଗତ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଆକାଶାଦ୍ ଅପି ସୂକ୍ଷ୍ମୈଷା ଯା ଶକ୍ତିର୍ ଵିତତା ଚିତଃ । ସା ସ୍ଵଭାଵତ ଏଵୈନାମ୍ ଅହନ୍ତାଂ ପରିପଶ୍ଯତି
ଚେତନାର ଶକ୍ତି ଏତେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯେ, ଆକାଶଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଛି । ଏହି ଶକ୍ତି ସ୍ୱଭାବତଃ ନିଜକୁ 'ମୁଁ' ବୋଲି ଅନୁଭବ କରେ ।
ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଆତ୍ମାତ୍ମନୈଵାସ୍ଯା ଯତ୍ ପ୍ରସ୍ଫୁରତି ଵାରିଵତ୍ । ଜଗଦନ୍ତମ୍ ଅହନ୍ତାଣୁଂ ତଦ୍ ଏଵାସୌ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ଆତ୍ମାରେ, ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଯେଉଁ କିଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ଜଳର ନିମନ୍ତେ ଯେପରି, 'ମୁଁ' ବୋଧର ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଅଂଶରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେହି ସବୁକୁ ଏହି ଶକ୍ତି ଦେଖେ ।
ଚମତ୍କାରକରୀ ଚାରୁ ଯଚ୍ ଚମତ୍କୁରୁତେ ଚିତିଃ । ଇଯଂ ସ୍ଵାତ୍ମନି ତସ୍ଯୈଵ ଜଗନ୍ନାମ ତତଂ କୃତମ୍
ଚେତନା ଯାହାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମନେ କରେ, ଯାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଆଣେ, ସେହି ସବୁ ଏହି ଚେତନା ମଧ୍ୟରେ ନିଜେ ଏକ 'ବିଶ୍ୱ' ଭାବରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି ।
ଚିତଶ୍ ଚିତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅହଙ୍କାରସ୍ ସୈଵ ରାଘଵ କଲ୍ପନା । ତନ୍ମାତ୍ରାଦି ଚିଦ୍ ଏଵାତୋ ଦ୍ଵିତ୍ଵୈକତ୍ଵେ କ୍ଵ ସଂସ୍ଥିତେ
ହେ ରାଘବ, ଏହି ଚେତନା ନିଜେ ମନ, ଅହଂକାର ଓ କଳ୍ପନା ହେଉଛି । ତେଣୁ ସବୁ ତନ୍ମାତ୍ର ଆଦି ଯେଉଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ, ସେସବୁ ମଧ୍ୟ ଚେତନା ହିଁ । ତେବେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ କିମ୍ବା ଏକତା କେଉଁଠି ଅଛି ?
ଜୀଵହେତାଵ୍ ଅସନ୍ତ୍ଯାଗେ ତ୍ଵଂ ଚାହଂ ଚେତି ସନ୍ତ୍ଯଜ । ଶେଷଂ ସଦସତୋର୍ ମଧ୍ଯେ ଭଵେତ୍ଯ୍ ଅର୍ଥାତ୍ମକୋ ଭଵେତ୍
ଜୀବର କାରଣରେ 'ତୁମେ' ଓ 'ମୁଁ' ବୋଧକୁ ଛାଡିଦିଅ, କିନ୍ତୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଛାଡିନାହଁ। ଏହା ପରେ ଯେଉଁଠି ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ରହିଯାଏ, ସେଠି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।
ଚିତା ଯଥାଦୌ କଲିତା ସ୍ଵସତ୍ତା ସା ତଥୋଦିତା । ଅଭିନ୍ନା ଦୃଶ୍ଯତେ ଵ୍ଯୋମ୍ନସ୍ ସତ୍ତାସତ୍ତେ ଽଥ ଵେଦ୍ମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଯେପରି ଚେତନା ଆରମ୍ଭରେ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେପରି ଏହା ଦେଖାଯାଏ। ଏହା ଆକାଶ ପରି ଅଖଣ୍ଡ ଲାଗେ, ତାପରେ ମୁଁ ଏହାର ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ବୁଝିପାରେ।
ଚିତ୍ଖଂ ଖଂ ଜଗଦୀହାଃ ଖଂ ଖମ୍ ଅବ୍ଧିଵିବୁଧାଚଲାଃ । ଖାକାରଚିଚ୍ଚମତ୍କାରରୂପତ୍ଵାନ୍ ନାନ୍ଯଦ୍ ଅସ୍ତି ହି
ଚେତନାର ଆକାଶ, ଆକାଶ, ବିଶ୍ୱ, ଇଚ୍ଛା, ଆକାଶ, ସମୁଦ୍ର, ଦେବତା, ପର୍ବତ—ସବୁ ଆକାଶ ଓ ଚେତନାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରୂପ; ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ଯୋ ଯଦ୍ଵିଲାସସ୍ ତସ୍ମାତ୍ ସ ନ କଦାଚନ ଭିଦ୍ଯତେ । ଅପି ସାଵଯଵାତ୍ ତତ୍ତ୍ଵାତ୍ କୈଵାନଵଯଵେ କଥା
ଯାହାରୁ ଯେଉଁ ରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରୁ ସେ କେବେ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ। ଯଦି ତତ୍ତ୍ୱର ଅଂଶ ଅଛି, ତେବେ ନିରଂଶ ଉପରେ କଣ ଆଲୋଚନା?
ଚିତେର୍ ନିତ୍ଯମ୍ ଅଚେତ୍ଯାଯାଶ୍ ଚିନ୍ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵିତତାକୃତେଃ । ଯଦ୍ ରୂପଂ ଜଗତୋ ରୂପଂ ତତ୍ ତତ୍ସ୍ଫୁରଣରୂପିଣଃ
ଚେତନା ସଦା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ନିରାକାର; ଏହାର କୌଣସି ଆକୃତି ନାହିଁ। ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସବୁ ଆକୃତି, ସେଗୁଡ଼ିକି ଚେତନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ପ୍ରକାଶ ମାତ୍ର।
ମନୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଅହଙ୍କାରୋ ଭୂତାନି ଗିରଯୋ ଦିଶଃ । ଇତି ପର୍ଯାଯରଚନା ଚିତସ୍ ତତ୍ତ୍ଵାଜ୍ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତେଃ
ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର, ପଞ୍ଚ ଭୂତ, ପାହାଡ଼, ଦିଗବଳୟ—ଏସବୁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ରୂପ ମାତ୍ର; ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଚେତନାର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ନିହିତ।
ଚିତଶ୍ ଚିତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗଦ୍ ଵିଦ୍ଧି ନାଜଗଚ୍ ଚିତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅସ୍ତି ହି । ଅଜଗତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଅଚିଚ୍ ଚିତ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଭାଵାଭେଦାଜ୍ ଜଗତ୍ କୁତଃ
ଏହି ସଂସାର ଚେତନାର ଏକ ଅବସ୍ଥା ବୋଲି ଜାଣ। ଚେତନା ବିନା ସଂସାର ନାହିଁ। ଯଦି ଚେତନା ନଥାଏ, ସଂସାର ମୃତ ହୋଇଯିବ; କିନ୍ତୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଭିନ୍ନତା ନଥିବାରୁ, ସଂସାର କେଉଁଠୁ ଆସିପାରିବ?
ଚିତେର୍ ମରିଚବୀଜସ୍ଯ ନିଜା ଯାନ୍ତଶ୍ ଚମତ୍କୃତିଃ । ସୈଵୈଷା ଜୀଵତନ୍ମାତ୍ରମାତ୍ରଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ସ୍ଥିତା
ଚେତନାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଖେଳ, ମରୁମାୟାର ମୂଳ ମାନେ ଯେପରି, ସେଇ ନିଜେ ଜୀବ ଓ ସଂସାରର ଏକମାତ୍ର ସାରତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।
ଚିତ୍ତ୍ଵାତ୍ ସ୍ଵଶକ୍ତିକଚନଂ ଯଦ୍ ଅହମ୍ଭାଵନଂ ଚିତେଃ । ଜୀଵସ୍ ସ୍ପନ୍ଦାତ୍ମକର୍ମାତ୍ମା ଭଵିଷ୍ଯଦଭିଧୋ ହ୍ଯ୍ ଅସୌ
ଚେତନାରୁ ତାହାର ନିଜ ଶକ୍ତି, ଯାହାକୁ 'ମୁଁ' ବୋଧ କୁହାଯାଏ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି 'ମୁଁ' ବୋଧକୁ ଜୀବ କୁହାଯାଏ, ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ହେଉଛି କମ୍ପନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ। ପରେ ଏହି ଭାବକୁ ଏହି ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯିବ।
ଯଚ୍ ଚିଚ୍ ଚିତ୍ତ୍ଵେନ କଲନଂ ସ୍ଵସମ୍ପାଦ୍ଯାଭିଧାର୍ଥଦିକ୍ । ଵ୍ଯଵଚ୍ଛେଦଵିକାରୈସ୍ ତଦ୍ ଭିଦ୍ଯତେ ଽତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁ କିଛି ଚେତନା ବା ମନ ଭାବରେ ଧାରଣା କରାଯାଏ, ତାହା ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିବା ନାମ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଭେଦ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ ହୁଏ; ଏହିପରି ଭେଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ସତ୍ୟରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖେନାହିଁ।
ଚିତ୍ସ୍ପନ୍ଦରୂପିଣୋର୍ ଅସ୍ତି ନ ଭେଦଃ କର୍ତୃକର୍ମଣୋଃ । ସ୍ପନ୍ଦମାତ୍ରଂ ଭଵେତ୍ କର୍ମ ସ ଏଵ ପୁରୁଷସ୍ ସ୍ମୃତଃ
ଚେତନାର କମ୍ପନ ଭିତରେ କର୍ତ୍ତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ। କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ କମ୍ପନ ମାତ୍ର; ଏହି କମ୍ପନକୁ ହିଁ ପୁରୁଷ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଜୀଵଶ୍ ଚିତ୍ତ୍ଵେ ପରିସ୍ପନ୍ଦଃ ପୁଂସାଂ ଚିତ୍ତଂ ସ ଏଵ ଚ । ମନସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯରୂପଂ ସନ୍ ନାନାନାନୈଵ ଗଚ୍ଛତି
ଜୀବ ହେଉଛି ଚେତନା ଭିତରର କମ୍ପନ; ଏହି କମ୍ପନ ହିଁ ଲୋକଙ୍କର ମନ। ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ରୂପ ହେବାରୁ, ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଚଳିଥାଏ।
ଶାନ୍ତାଶେଷଵିଶେଷଂ ହି ଚିତ୍ପ୍ରକାଶଚ୍ଛଟା ଜଗତ୍ । କାର୍ଯକାରଣତାଦିତ୍ଵଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଅନ୍ଯନ୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଶାନ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରଭେଦ ଶୂନ୍ୟ ଚେତନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ। ଏହା ଛଡ଼ି କାରଣ-ଫଳ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯୋ ଽହମ୍ ଅଦାହ୍ଯୋ ଽହମ୍ ଅକ୍ଲେଦ୍ଯୋ ଽଶୋଷ୍ଯ ଏଵ ଚ । ନିତ୍ଯସ୍ ସତତଗସ୍ ସ୍ଥାଣୁର୍ ଅଚଲୋ ଽହମ୍ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍
ମୁଁ ଭାଙ୍ଗିପାରିବି ନାହିଁ, ଜଳିପାରିବି ନାହିଁ, ଭିଜିପାରିବି ନାହିଁ, ଶୁଖିପାରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ଚିରକାଳ ଅଟୁଟ, ସଦା ଥିବା, ଦୃଢ଼ ଓ ଅଚଳ—ଏହି ଭାବ ସ୍ଥିର।
ଵିଵଦନ୍ତେ ଯଥା ହ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ଵିଵଦନ୍ତୁ ତଥା ଭ୍ରମୈଃ । ଭ୍ରମନ୍ତୋ ନ ଵଯଂ ତ୍ଵ୍ ଏତେ ଜାତା ଵିଗତଵିଭ୍ରମାଃ
ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଯେପରି ତର୍କ କରନ୍ତି, ଭ୍ରମରେ ଯେପରି ଚାହାନ୍ତି ସେପରି କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଏଭଳି ଭ୍ରମରେ ଘୁରୁନାହିଁ; ଯେମାନେ ଭ୍ରମ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଦୃଶ୍ଯେ ମୂର୍ତେ ଽଜ୍ଞସଂରୂଢେ ଵିକାରାଦି ପୃଥଗ୍ ଭଵେତ୍ । ନାମୂର୍ତେ ତଜ୍ଜ୍ଞକଚିତେ ଚିତ୍ଖେ ସଦସଦାତ୍ମନି
ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଆକାର ଥିବା ବସ୍ତୁରେ ଅଜ୍ଞାନ ଗଢ଼ି ରହିଲେ ଭିନ୍ନତା, ପରିବର୍ତ୍ତନ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଆକାର ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଚେତନାର ଖାଲି ସ୍ଥାନରେ, ସତ୍-ଅସତ୍ ସ୍ୱରୂପରେ, ସେଠାରେ ଏମିତି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ଚିତ୍ତରୁଶ୍ ଚେତ୍ଯରସତଶ୍ ଶକ୍ତୀଃ କାଲାଦିନାମିକାଃ । ତନୋତ୍ଯ୍ ଆକାଶଵିଶଦାଶ୍ ଚିନ୍ମଧୁଶ୍ରୀସ୍ ସ୍ଵମଞ୍ଜରୀଃ
ଚେତନାର କିରଣଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟର ସ୍ୱାଦ ଦ୍ୱାରା କାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିମାନ ନାମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି; ଚେତନାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଆକାଶ ଏବଂ ମଧୁର ମଧୁ ନିଜର ମନୋହର ମଞ୍ଜୁଳ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଭବ କରେ।
ସ୍ଵଯଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ସ୍ଫୁରତି ଚିତ୍କର୍ମୁକମ୍ ଅନାହତମ୍ । ସ୍ଵଯଂ ଵିଚିତ୍ରଂ କଚତି ଚିଦ୍ରତ୍ନମ୍ ଅପକାରଣମ୍
ସ୍ୱୟଂ ଅଦ୍ଭୁତ ଚେତନାର ଧନୁଷ୍ୟ ଅନାହତ ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; ସ୍ୱୟଂ ଅଦ୍ଭୁତ ଚେତନାର ମଣି କୌଣସି କାରଣ ବିନା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।