ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅପି ସମ୍ପନ୍ନେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାକାରିଣି ଭ୍ରମେ । ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପି ସମ୍ପନ୍ନଂ ନ ଚ ଜାତଂ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆକାର ଭ୍ରମ ସଫଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କିଛି ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଘଟେନାହିଁ, କିଛି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ, କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାକାଶମ୍ ଆକାଶମ୍ ଏଵ ସ୍ଥିତମ୍ ଅଶଙ୍କିତମ୍ । ସଙ୍କଲ୍ପନଗରାକାରମ୍ ଏତତ୍ ସଦ୍ ଅପି ନୈଵ ସତ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଆକାଶ ସର୍ବଦା ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଆକାଶରେ ଅବିଚଳ ରହିଥାଏ; ଏହି କଳ୍ପନାର ନଗର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଟି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅନିର୍ମିତମ୍ ଅନଙ୍ଗଂ ଚ ଏତଦ୍ ଖେ ଚିତ୍ରମ୍ ଉତ୍ଥିତମ୍ । ଅକୃତଂ ଚାନୁଭୂତଂ ଚ ନ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଵତ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଆକାଶରେ ଉପଜିଛି, ଯାହା ନ ତିଆରି ହୋଇଛି, ନ ଆକାର ଅଛି; ଏହା କୌଣସି କାମ କରାଯାଇନାହିଁ, ନ କେହି ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ମହାକଲ୍ପେ ଵିମୁକ୍ତତ୍ଵାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାମ୍ ଅସଂଶଯମ୍ । ସ୍ମୃତିର୍ ନ ପ୍ରାକ୍ତନୀ କାଚିତ୍ କାରଣଂ ସା ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ
ମହାକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବାରୁ, ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ସ୍ମୃତି ରହିନଥାଏ; ସେଇ କାରଣଟି ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କର।
ତେନ ଯାଦୃକ୍ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂସ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତାଦୃକ୍ ତଜ୍ଜମ୍ ଇଦଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଅନାଦ୍ଯନୁଭଵସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇତ୍ଥଂ ଯ ଏଵାଵନିତାଦିଭିଃ
ଏହିପରି, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଯେପରି ଅଛନ୍ତି, ସେଇପରି ଏହି ସ୍ମୃତି ତାଙ୍କରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହିପରି ଆଦିହୀନ ଅନୁଭବ ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ସହିତ ଏଭଳି ଅଛି।
ସ୍ଵପ୍ନାନୁଭୂତଂ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦି ପ୍ରବୋଧେ ଯାଦୃଶଂ ଭଵେତ୍ । ସ୍ମୃତଂ ସଦ୍ ଵ୍ଯୋମମାତ୍ରାତ୍ମ ସର୍ଵଦୈଵେଦୃଶଂ ଜଗତ୍
ସ୍ୱପ୍ନରେ ପ୍ରଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଯେପରି ଅନୁଭବ ହୁଏ, ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ ସେଇପରି ଦେଖାଯାଏ; ଏହିପରି, ସମସ୍ତବେଳେ ଏହି ଜଗତ ଶୁଦ୍ଧ ଆକାଶ ସ୍ୱଭାବର ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଥାଏ।
ଯତ୍ର ଯତ୍ର ଯଥା ତୋଯେ ଦ୍ରଵତ୍ଵଂ ନାମ ଵିଦ୍ଯତେ । ତତ୍ର ତତ୍ର ତଥା ନାନ୍ଯସ୍ ସର୍ଗୋ ଽସ୍ତି ପରମାତ୍ମନି
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଜଳରେ ତାରଳତା ରହିଛି, ସେଉଁଠି ସେପରି ପରମାତ୍ମାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସୃଷ୍ଟି ନାହିଁ।
ସୃଷ୍ଟିର୍ ଏଵମ୍ ଇଯଂ ପ୍ରୌଢା ସର୍ଗ ଏଵମ୍ ଅଯଂ ସ୍ଥିତଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ନାମ ଭାତ୍ଯ୍ ଏଵ ଵ୍ଯୋମାତ୍ମୈଵାପନିର୍ମିତିଃ
ଏହିପରି ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଗଢ଼ିଯାଇଛି, ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚ ଏଭଳି ଅଟୁଟ ରହିଛି; ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ, ସେଟି ମାନେ ଖାଲି ଆକାଶର ଗୁଣ, ଏଠାରେ କୌଣସି ସତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ନାହିଁ।
ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଏଵମ୍ ଇଦଂ ଶାନ୍ତଂ ଖାତ୍ମ ନିର୍ଭିତ୍ତି ନିର୍ଭ୍ରମମ୍ । ନିରାଧାରଂ ନିରାଧେଯମ୍ ଅଦ୍ଵୈତଂ ଚୈକ୍ଯଵର୍ଜିତମ୍
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରପଞ୍ଚ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଆକାଶସ୍ୱରୂପ, ଏଠାରେ କୌଣସି ଭାଗ ବା ଭ୍ରମ ନାହିଁ; ଏହା ନିରାଧାର, ନିର୍ବଳମ୍ବ, ଏକତାର ଅଭାବରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ।
ଜଗତ୍ସଂଵିଦି ଜାତାଯାମ୍ ଅପି ଜାତଂ ନ କିଞ୍ଚନ । ପରମାକାଶମ୍ ଆଶୂନ୍ଯମ୍ ଅଚ୍ଛମ୍ ଏଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ପ୍ରପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଜନ୍ମ ହୁଏନି; ପରମ ଆକାଶ ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ସର୍ଵସଂହାରଖେ ତ୍ଵ୍ ଆସୀଦ୍ ଯଦ୍ ଏଵ ତଦ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍ । ନାଧେଯଂ ତତ୍ର ନାଧାରୋ ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯଂ ନ ଦ୍ରଷ୍ଟୃତା
ସମସ୍ତ ବିନାଶର ଶୂନ୍ୟତାରେ, ଯାହା ଥିଲା ସେଇ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଗଲା; ସେଠାରେ କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, କୌଣସି ଆଧାରିତ ବସ୍ତୁ ନାହିଁ, କୌଣସି ଦୃଶ୍ୟ ବା ଦେଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ନାସ୍ତି ନ ବ୍ରହ୍ମା ନ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡିକା କ୍ଵଚିତ୍ । ନ ଜଗନ୍ ନାସ୍ତି ଜଗତୀ ଶାନ୍ତମ୍ ଏଵାଖିଲଂ ସ୍ଥିତମ୍
ଏଠାରେ କୌଣସି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, କୌଣସି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅଣୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; କୌଣସି ଜଗତ ବା ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—ସମସ୍ତ କିଛି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବସିଛି।
ବ୍ରହ୍ମୈଵ କଚତି ସ୍ଵଚ୍ଛମ୍ ଇତ୍ଥମ୍ ଆତ୍ମାତ୍ମନାତ୍ମନି । ଚିତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଦ୍ରଵତ୍ଵାତ୍ ସଲିଲମ୍ ଇଵାଵର୍ତତଯାତ୍ମନି
ଏଠାରେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ନିଜେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାବେ ଚଳିଛନ୍ତି—ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ନିଜେ, ନିଜ ଗୁଣରେ; ଜଳ ଯେପରି ନିଜ ଗୁଣରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ଏବଂ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଘୂରୁଥାଏ, ସେପରି।
ଅସଦ୍ ଏଵେଦମ୍ ଆଭାତି ସଦ୍ ଇଵେହାନୁଭୂଯତେ । ଵିନଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଏଵାନ୍ତେ ସ୍ଵପ୍ନେ ସ୍ଵମରଣଂ ଯଥା
ଏହା ଅସତ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଅନୁଭବ ହୁଏ; ଶେଷରେ ଅସତ୍ୟ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୃତ୍ୟୁ ଯେପରି।
ଅଥ ଵାଜସ୍ଵରୂପତ୍ଵାତ୍ ସଦ୍ ଏଵେଦମ୍ ଅନାମଯମ୍ । ଅଖଣ୍ଡିତମ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଂ ଜ୍ଞାନମାତ୍ରାମ୍ବରୋଦରମ୍
ଏହି ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ ବସ୍ତବରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଦୁଃଖରହିତ, ଅଖଣ୍ଡ, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନଥିବା, ଏବଂ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବିଶାଳ ଆକାଶ ଭଳି ଅଛି।
ଆକାଶ ଏଵ ପରମେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଜେଶୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ କଚତି ଶୂନ୍ଯତଯା ସମାନଃ । ସ ହ୍ଯ୍ ଆତିଵାହିକଵପୁର୍ ନ ତୁ ଭୂତରୂପୀ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦି ତେନ ନ ସଦ୍ ଅସ୍ତି ଯଦା ନ ଜାତମ୍
ଯେପରି ଆକାଶ ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ଗୁଣରେ ସଦା ଚଳିତ ଓ ଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ ସମାନ, ସେପରି ପ୍ରଥମ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜନକ ମଧ୍ୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥାଏ, ଭୂମି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତାହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥାଏ।
ଇତ୍ଥଂ ଜଗଦହନ୍ତାଦି ଦୃଶ୍ଯଜାତଂ ନ କିଞ୍ଚନ । ଅଜାତତ୍ଵାଚ୍ ଚ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ଯଚ୍ ଚାସ୍ତି ପରମ୍ ଏଵ ତତ୍
ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟମାନ ବିଶ୍ୱ, ଅହଂକାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ କିଛି ମଧ୍ୟ ତଥାପି କିଛି ନୁହେଁ; ଏହା ଜନ୍ମହୀନ ଥିବାରୁ ଏହାର ସତ୍ୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ, ଯାହା ଅଛି, ସେହି ପରମ ସତ୍ୟ।
ପରମାକାଶ ଏଵାସୌ ଜୀଵତାଂ ଚେତତି ସ୍ଵଯମ୍ । ନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦାମ୍ଭୋଧିଜଠରେ ସଲିଲଂ ସ୍ପନ୍ଦତାମ୍ ଇଵ
ସେହି ପରମ ଆକାଶ ନିଜେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଜୀବନ ଓ ଚେତନା ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଯେପରି ନିଶ୍ଚଳ ସମୁଦ୍ର ଗଭୀରରେ ଜଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବେ ହଲଚଲ କରେ।
ଆକାଶରୂପମ୍ ଅଜହଦ୍ ଏଵ ଵେତ୍ତୀଵ ଦୃଶ୍ଯତାମ୍ । ସ୍ଵପ୍ନସଙ୍କଲ୍ପଶୈଲାଦାଵ୍ ଇଵ ଚିଦ୍ଵୃତ୍ତିର୍ ଆନ୍ତରୀ
ଚେତନାର ଅନ୍ତର୍ଗତ କ୍ରିୟା ଏପରି ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ସେ ଜଣେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଆକାଶସଦୃଶ ସ୍ୱଭାବକୁ କେବେ ଛାଡ଼େନାହିଁ; ଯେପରି ଏହା ସ୍୵ପ୍ନ ଓ କଳ୍ପନାର ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ।
ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦିରହିତୋ ଦେହୋ ଯୋ ଵିରାଡାତ୍ମନୋ ମହାନ୍ । ଆତିଵାହିକ ଏଵାସୌ ଚିନ୍ମାତ୍ରାଚ୍ଛନଭୋମଯଃ
ଏହି ବିଶ୍ୱମହାତ୍ମାଙ୍କର ଦେହ, ଯାହା ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଶୂନ୍ୟ, କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଓ ଆକାଶରୁ ଗଠିତ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯାନ ମାତ୍ର।
ଅକ୍ଷଯସ୍ଵପ୍ନଶୈଲାଭସ୍ ସ୍ଥିରସ୍ଵପ୍ନପୁରୋପମଃ । ଚିତ୍ରକୃତ୍ସ୍ଥିତଚିତ୍ତସ୍ଥଚିତ୍ରସୈନ୍ଯସମାକୃତିଃ
ଏହା ଏକ ଅବିନାଶୀ ସ୍୵ପ୍ନ ପାହାଡ଼ ପରି, ଏକ ସ୍ଥିର ସ୍୵ପ୍ନ ନଗର ସଦୃଶ; ଏହାର ଆକୃତି ମନରେ ଗଠିତ ସେନା ପରି, ଚେତନାର ସୃଜନଶୀଳ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ଅନିଖାତମହାସ୍ତମ୍ଭପୁତ୍ରିକୌଘସମୋପମଃ । ବ୍ରହ୍ମାକାଶେ ଽନିଖାତାତ୍ମା ସ୍ଵସ୍ତମ୍ଭେ ସାଲଭଞ୍ଜିକା
ଏହା ଏପରି ଏକ ଦଳ ଥମ୍ଭ ଓ ସେମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ପରି, ଯାହା ଭୂମିରେ ଖୋଦାଯାଇନାହିଁ; ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆକାଶରେ, ଆତ୍ମା ଅଖୋଦିତ, ନିଜ ଥମ୍ଭ ଉପରେ ଥିବା ପ୍ରତିମା ପରି।
ଆଦ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପୂର୍ଵଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ । ପ୍ରାକ୍ତନାନାଂ ସ୍ଵକାର୍ଯାଣାମ୍ ଅଭାଵାଦ୍ ଅପକାରଣଃ
ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର କୌଣସି ପୂର୍ବ କାରଣ ନଥିଲା, କାରଣ ତାଙ୍କର କୌଣସି ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା ନାହିଁ।
ମହାପ୍ରଲଯପର୍ଯନ୍ତେଷ୍ଵ୍ ଆଦ୍ଯାଃ କିଲ ପିତାମହାଃ । ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ସର୍ଵ ଏଵାତଃ ପ୍ରାକ୍ତନଂ କର୍ମ ତେଷୁ କିମ୍
ବଡ଼ ବିନାଶର ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଥମ ପିତାମହମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ତେଣୁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପୂର୍ବ କର୍ମ କେମିତି ରହିପାରିବ?
ମୋକ୍ତଵ୍ଯ ଏଵ କୁଡ୍ଯାତ୍ମା ଦୃଶ୍ଯୋ ଽଦୃଶ୍ଯଶ୍ ଚ ସଂସ୍ଥିତଃ । ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯଂ ନ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟା ନ ସ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ଵମ୍ ଏଵ ଚ
ଏହି ଦେଵାଳ ଭଳି ଆତ୍ମାକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦେଖାଯାଏ ଓ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଦେଖିବା, ଦେଖୁଥିବା ବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କିଛି ନାହିଁ—ସବୁଠି ସେଇ ଅଛି।
ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ଦଃ ପଦାର୍ଥାନାଂ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଷ ଏଵ ସଃ । ଅସ୍ମାଦ୍ ଉଦେତି ଜୀଵାଲୀ ଦୀପାଲୀ ଦୀପକାଦ୍ ଇଵ
ସେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିବିମ୍ବ; ତାଙ୍କୁଠାରୁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଧାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେପରି ଏକ ଦୀପରୁ ଅନେକ ଦୀପ ଜଳିଉଠେ।
ସଙ୍କଲ୍ପ ଏଵ ସଙ୍କଲ୍ପାତ୍ କିଲୈତି କ୍ଷ୍ମାଦିଵର୍ଜିତଃ । କ୍ଷ୍ମାଦିମାନ୍ ଇଵ ନିଷ୍କୁଡ୍ଯସ୍ ସ୍ଵପ୍ନାତ୍ ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତରଂ ଯଥା
କେବଳ କଳ୍ପନା ମାନେ କଳ୍ପନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହା ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ । ଯେପରି ଏକ ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଆଉ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେପରି ।
ଅସ୍ମାଦ୍ ଏଵ ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ଦାଜ୍ ଜୀଵାସ୍ ସମ୍ପ୍ରସରନ୍ତ୍ଯ୍ ଅମୀ । ସହକାରିକାରଣାନାମ୍ ଅଭାଵାଚ୍ ଚ ସ ଏଵ ତେ
ଏହି ପ୍ରତିବିମ୍ବରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି । ସହଯୋଗୀ କାରଣଗୁଡିକ ନଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁନି ସେଇ ଏକା ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ସହକାରିକାରଣାନାମ୍ ଅଭାଵେ କାର୍ଯକାରଣମ୍ । ଏକମ୍ ଏତଦ୍ ଅତୋ ନାନ୍ଯଃ ପରସ୍ମାତ୍ ସର୍ଗଵିଭ୍ରମଃ
ସହଯୋଗୀ କାରଣଗୁଡିକ ନଥିଲେ, କାରଣ ଓ ଫଳ ଏକ ହୋଇଯାଏ । ଏହିପରି, ସୃଷ୍ଟିର ଭ୍ରମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମୂଳ ନାହିଁ ।
ବ୍ରହ୍ମୈଵାଦ୍ଯୋ ଵିରାଡାତ୍ମା ଵିରାଡାତ୍ମୈଵ ସର୍ଗତା । ଜୀଵାକାଶସ୍ ସ ଏଵେତ୍ଥଂ ସ୍ଥିତଃ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଯତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ହିଁ ପ୍ରଥମ, ଯାହାର ରୂପ ବିଶ୍ୱପୁରୁଷ । ବିଶ୍ୱପୁରୁଷରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଏକା, କାରଣ ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଅସତ୍ୟ ।