ଇଦଂ ଚ ମାନସଂ ଚାହଂ ସମ୍ପନ୍ନḫ ପୃଥୁଭୂତଲମ୍ । ନେଦଂ ନ ମାନସଂ ଚୈଵ ସମ୍ପନ୍ନୋ ଵସ୍ତୁତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅହମ୍
ଏହି ଜଗତ ଓ ମନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଜଗତ, ଦୁହିଁଟିକୁ ମୁଁ ନିଜେ ତିଆରି କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁହିଁଟି ଏକାଏକି ନାହିଁ, ସତ୍ୟରେ ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ସତ୍ୟ।
ଅମାନସଂ ମହୀପୀଠଂ ନ ସମ୍ଭଵତି କିଞ୍ଚନ । ଯଦ୍ ଅସଦ୍ ଵେତ୍ସି ଯତ୍ ସଦ୍ ଵା ମନୋମାତ୍ରକମ୍ ଏଵ ତତ୍
ମନ ଛାଡ଼ି ପୃଥିବୀ ଉପରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ। ତୁମେ ଯାହାକୁ ଅସତ୍ୟ ବା ସତ୍ୟ ଭାବିଛ, ସେ ସବୁ କେବଳ ମନର ରଚନା।
ଚିଦାକାଶମ୍ ଅହଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ତସ୍ଯ ମେ ଽନନ୍ଯଦ୍ ଆତ୍ମନଃ । ଯଚ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରାତ୍ମକଚନଂ ତତ୍ ସଙ୍କଲ୍ପାଭିଧଂ ସ୍ମୃତମ୍
ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଆକାଶ, ମୋ ପାଇଁ ଆତ୍ମା ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ଯାହା କେବଳ ଚେତନାର ଗୁଣ, ସେଠିକୁ 'କଳ୍ପନା' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ତନ୍ ମନସ୍ ତନ୍ ମହୀପୀଠଂ ତଜ୍ ଜଗତ୍ ସ ପିତାମହଃ । ସଙ୍କଲ୍ପପୁରଵଦ୍ ଵ୍ଯୋମ୍ନି କଚତ୍ଯ୍ ଏତନ୍ ମନୋନଭଃ
ସେଇ ମନ, ସେଇ ପୃଥିବୀ, ସେଇ ସଂସାର, ଏବଂ ସେଇ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଚେତନାର ଆକାଶରେ କଳ୍ପନାର ଏକ ସହର ଭଳି, ଏହି ମନର ବିସ୍ତାର ଆକାଶରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ।
ଏଵଂ ସଙ୍କଲ୍ପମାତ୍ରଂ ମେ ମନୋମାତ୍ରଂ ତଦ୍ ଆତତମ୍ । ଧାରଣାଭ୍ଯାସସମ୍ପୁଷ୍ଟଂ ଭୂମଣ୍ଡଲମ୍ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍
ଏଭଳି, ମୋ ପାଖରେ ସବୁ କିଛି କେବଳ କଳ୍ପନା, କେବଳ ମନ; ଧ୍ୟାନର ଅଭ୍ୟାସରେ ଏହା ପ୍ରବଳ ହୋଇ, ପୃଥିବୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
ନେଦଂ ଭୂମଣ୍ଡଲଂ ତଦ୍ ଵୈ ତଦନ୍ଯଦ୍ ଧି ମନୋମଯମ୍ । ଆକାଶମାତ୍ରକଚନମ୍ ଅଚେତ୍ଯଂ କଚନଂ ଚିତେଃ
ଏହି ପୃଥିବୀ ଏହି ନୁହେଁ; ଏହା ଅନ୍ୟ କିଛି, ମନରୁ ତିଆରି, କେବଳ ଆକାଶର ଏକ ଆକୃତି, ଜଡ଼, ଚେତନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଠନ।
ତଦ୍ ଏଵାକାଶମାତ୍ରାତ୍ମ ତଥାଭୂତଂ ଚିରସ୍ଥିତେଃ । ଇଦମ୍ପ୍ରତ୍ଯଯଲବ୍ଧତ୍ଵାନ୍ ମାନସତ୍ଵଂ ସମୁଜ୍ଝତି
ଏହି ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ କେବଳ ଆକାଶ ଭଳି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯାଏଁ ଏଭଳି ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ; କିନ୍ତୁ, ଏହାକୁ 'ଏହି' ବୋଲି ଅନୁଭବ କରାଯିବାରୁ, ଏହା ମନସିକତା ହରାଇ ଦେଉଛି।
ଇଦଂ ସ୍ଥିରଂ ସୁକଠିନଂ ଵିତତଂ ଭୂମିମଣ୍ଡଲମ୍ । ଅସ୍ତୀତି ଜାଯତେ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଵ୍ଯୋମ୍ନ୍ଯ୍ ଏଵ ଚିରଵେଦନାତ୍
ଏହି ଭୂମିମଣ୍ଡଳ ଦୃଢ଼, କଠିନ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଥିବାରୁ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦେଖିବା ଫଳରେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ 'ଏହା ଅଛି' ବୋଲି ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ନ୍ଯାଯେନେଦମ୍ ଇଵାନେନ ତତ୍ ସ୍ଥିତଂ ଵସୁଧାତଲମ୍ । ଇଦଂ ନ ଚୈଵମ୍ ଏଵାଦ୍ଯ ସର୍ଗସ୍ଯାଦାଵ୍ ଉପାଗତମ୍
ଏହି ଯୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଏହି ପୃଥିବୀ ମାନେ ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଏହା ଏଭଳି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇନଥିଲା।
ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନେ ପୁରତ୍ଵେନ ଚିଦ୍ ଏଵ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଭାସତେ । ତଥା ଚିଦ୍ ଏଵ ସର୍ଗାଦାଵ୍ ଇଦଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ସ୍ଥିତା
ଯେପରି ଶ୍ୱପ୍ନରେ ନିଜ ପାଖରେ ଏକ ସହର ଭାବରେ କେବଳ ଚେତନା ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଚେତନା ଏହି ଜଗତ୍ ଭାବରେ ରହିଥାଏ।
ଵିଦ୍ଧି ଚିଦ୍ରୂପବାଲସ୍ଯ ମନୋରାଜ୍ଯଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ । ମହୀତଲାଦିକଂ ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ସର୍ଗଂ ଚ ସର୍ଵଦା
ଚେତନାର ଗୁଣ ଥିବା ଯେଉଁ ଜଣଙ୍କର ମନ ରାଜ୍ୟ, ସେଇ ତିନି ଲୋକ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଜଗତ, ପୃଥିବୀ ଆଦିଠାରୁ ଯେଉଁ କିଛି ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସବୁ ସଦା ମନର କଳ୍ପନାର ଫଳ।
ଚିଦ୍ରୂପସ୍ଯାତ୍ମନୋ ନାନ୍ଯସ୍ ସଙ୍କଲ୍ପସ୍ ତନ୍ମଯଂ ଜଗତ୍ । ଵସ୍ତୁତସ୍ ତୁ ନ ପିଣ୍ଡାତ୍ମ ନ ସତ୍ଯାତ୍ମ ନ ଭାସୁରମ୍
ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ ହେଉଛି ଚେତନା, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସେଇ ଚେତନାରୁ ହିଁ ହୋଇଛି। ଆସଲରେ, ଏହା କୌଣସି ଦୃଢ଼ ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ, ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ନାହିଁ କୌଣସି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା।
ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଅସ୍ତ୍ଯ୍ ଅପରିଜ୍ଞାତଂ ପରିଜ୍ଞାତଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ପରିଜ୍ଞାନଂ ତଦ୍ ଏଵାସ୍ଯ ଶୃଣୋଷି ଯଦ୍ ଇଦଂ ଚିରମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଜଣାଯାଏନି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଅଛି; ଯେତେବେଳେ ଜଣାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ମିଳେନି। ଏହି ଜଣିବାଟିଏ ହେଉଛି ସେଇ ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଏତେଦିନ ଶୁଣୁଛ।
ସର୍ଵଂ ଚିନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଆକାଶଂ ପ୍ରକଚତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମନାତ୍ମନି । ଭୂମଣ୍ଡଲାତ୍ମ ଦୃଶ୍ଯାତ୍ମ ଦ୍ଵୈତୈକ୍ଯାଭ୍ଯାଂ ଵିଵର୍ଜିତମ୍
ସମସ୍ତ କିଛି ନିର୍ମଳ ଚେତନା, ଆକାଶ ପରି, ନିଜ ମନରୁ ନିଜ ମନକୁ ଆଲୋକିତ କରେ। ଏହା ପୃଥିବୀ ନୁହେଁ, ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କିମ୍ବା ଏକତା ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ।
ମଣିର୍ ଯଥା ସ୍ଵଭାଵେନ ଶୁକ୍ଲପୀତାଦିକାସ୍ ତ୍ଵିଷଃ । ଅକୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଏଵ କୁରୁତେ ଚିଦାକାଶସ୍ ତଥା ଜଗତ୍
ଯେପରି ଏକ ମଣି ନିଜର ଗୁଣରେ ଧଳା, ହଳଦିଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଦେଖାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏହା କିଛି କରେନାହିଁ, ସେପରି ଚେତନାର ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂସାର ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ଯତୋ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ କୁରୁତେ ନ ଚ ରୂପଂ ସମୁଜ୍ଝତି । ତସ୍ମାନ୍ ନ ମାନସଂ ନେଦଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅସ୍ତି ମହୀତଲମ୍
ଯେଉଁଠି କିଛି କରାଯାଏନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜ ରୂପକୁ ଛାଡ଼ାଯାଏନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହି ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା କିଛି ମଧ୍ୟ ମନର ଉତ୍ପାଦ ନୁହେଁ, ଏଠାରେ କିଛି ଅଛି ନାହିଁ।
ମହୀତଲମ୍ ଇଵାଭାତି ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମୈଵ ନିରନ୍ତରମ୍ । ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵାତଲଂ ଵ୍ଯୋମ ଯଥାମଲତଲଂ ସ୍ଥିତମ୍
ଯାହା ପୃଥିବୀ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେଟି ନିରନ୍ତର ଚେତନାର ଆକାଶ ଅଟୁଟ ଅଛି; ଆତ୍ମାରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ, ନିର୍ମଳ ତଳରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭଳି ଅଛି।
ସ୍ଵଭାଵମାତ୍ରକଚନଂ ତତ୍ ତଦା ମେ ତଥା ସ୍ଥିତମ୍ । ଭୂମଣ୍ଡଲମ୍ ଇଵାତ୍ଯଚ୍ଛଂ ଖମ୍ ଏଵ ଵିତତାନ୍ତରମ୍
ସେ ସମୟରେ, ସବୁ କିଛି ମୋ ପାଇଁ ନିଜର ଗୁଣର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଭଳି ଥିଲା; ପୃଥିବୀ ଗୋଲା ଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ପ୍ରକାଶମାନ, ସେଟି କେବଳ ଆକାଶର ବିସ୍ତାର ଥିଲା।
ଇଦଂ ଭୂମଣ୍ଡଲଂ ତଚ୍ ଚ ଦ୍ଵଯମ୍ ଏତନ୍ ମହାଚିତେଃ । ସ୍ଵରୂପମ୍ ଏଵ କଚତି ତଵ ସ୍ଵପ୍ନପୁରଂ ଯଥା
ଏହି ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଏହାର ସମସ୍ତ ମଣ୍ଡଳ, ଦୁହିଁଟି ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଚେତନାର ନିଜସ୍ୱ ରୂପ। ଏହାମାନେ ତୁମ ଶ୍ୱପ୍ନର ସହର ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଏହିଁ ଚେତନାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି।
ଚିରକାଲପ୍ରତ୍ଯଯତସ୍ ସ୍ଥିରମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵଗମ୍ଯତେ । ପରିଜ୍ଞାତଂ ଯଥାଭୂତଂ ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମୈଵ ନିରନ୍ତରମ୍
ଦୀର୍ଘ ସମୟର ବିଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ ବୋଲି ଭାବାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ତାହାର ସତ୍ୟ ରୂପରେ ଜଣାଯାଏ, ଏହା ଅନନ୍ତ ଚେତନାର ଆକାଶ ଛଡ଼ା କିଛି ନୁହେଁ।
ଇଦମ୍ ଆକାଶମାତ୍ରାତ୍ମ ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆକାଶମାତ୍ରକମ୍ । ଅଜ୍ଞାନାନ୍ ନ ପରିଜ୍ଞାନାଜ୍ ଜ୍ଞାନାନ୍ ନେଦଂ ନ ତତ୍ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହା କେବଳ ଆକାଶର ରୂପ, ଓ ସେଠି ଥିବା ସବୁ କିଛି ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ଅଜ୍ଞାନରୁ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ 'ଏହା' କିମ୍ବା 'ସେ' ରହିନଥାଏ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଭୂତଜାଲାନାଂ କାଲତ୍ରିତଯଭାଵିନାମ୍ । ସମ୍ଭ୍ରମସ୍ଵପ୍ନସଙ୍କଲ୍ପମନୋରାଜ୍ଯଦଶାସ୍ଥିତୌ
ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତିନି ସମୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ହେଉଛି ଭ୍ରମ, ସ୍ୱପ୍ନ, କଳ୍ପନା ଓ ମନରାଜ୍ୟର ଅନୁଭୂତି।
ଭୂତାନି ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଵର୍ତମାନାନି ଯାନି ଚ । ଭୂମଣ୍ଡଲାନି ତାନ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗ ସତ୍ତାସାମାନ୍ଯତାଙ୍ଗତଃ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୂତକାଳରେ ଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀମଣ୍ଡଳଗୁଡ଼ିକୁ ଏକେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସାଧାରଣ ସ୍ୱରୂପ ଆବୃତ କରିଛି।
ଅହମ୍ ଏଵ ସମଗ୍ରାଣି ତେଷାମ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତାନ୍ଯ୍ ଅପି । ତେନ ତାନ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂତାନି ତଥା ଦୃଷ୍ଟାନି ଚାଖିଲମ୍
ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଥିବା ସବୁ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ନିଜେ, ଏହିପରି ଏହି ସମସ୍ତକୁ ମୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରେ ଓ ଦେଖେ।
ଚିନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଏତଦ୍ ଅଜରଂ ପଦମ୍ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମତାମ୍ ଅଜହଦ୍ ଅଙ୍ଗଗତଂ ବିଭର୍ତି । ସର୍ଵଂ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ ଇଦଂ ଜଗତାଂ ତୁ ଭେଦଂ ବୁଦ୍ଧଂ ସଦ୍ ଅଙ୍ଗ ନ ବିଭର୍ତି ତୁ କିଞ୍ଚନାପି
ଏହା ହେଉଛି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ଅଜର ଅବସ୍ଥା, ଆତ୍ମାର ସାର, ଯାହା ନିଜ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ ଧାରଣ କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଯେପରି ଅଛି, ସେପରି ରହେ, କିନ୍ତୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନେ ଏଥିରେ କୌଣସି ଭେଦ ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅନନ୍ତରଂ ଵଦ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ ଜଗନ୍ତି ଭଵତା ତଦା । ଭୂମଣ୍ଡଲାନାଂ ହୃଦଯେ କଚ୍ଚିତ୍ ଦୃଷ୍ଟାନି ଵା ନ ଵା
ଏହା ପରେ, ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ଆପଣ କହନ୍ତୁ, ସେ ସମୟରେ ଆପଣ ପୃଥିବୀମଣ୍ଡଳମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜଗତମାନେ ଦେଖିଥିଲେ କି ନାହିଁ?
ପରାତ୍ମଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନୋର୍ଵୀମଣ୍ଡଲୌଘାତ୍ମନା ମଯା । ତତୋ ଽନୁଭୂତଂ ହୃଦଯେ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ପରଯା ଦୃଶା
ମୁଁ ପରମ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ଜଗତର ଅନେକ ଗୋଳକଗୁଡିକୁ ମନରେ ଅନୁଭବ କରିଛି ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଛି।
ଯାଵତ୍ ତଥୈଵ ସର୍ଵତ୍ର ଜଗଜ୍ଜାଲମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍ । ସର୍ଵଂ ଦୃଶ୍ଯମଯଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଅପି ଦ୍ଵୈତମଯାତ୍ମକମ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଗତର ଜାଲ ବ୍ୟାପିଛି; ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଶାନ୍ତ, ତଥା ଦ୍ୱିତୀୟତାର ସ୍ୱଭାବ ଥିବା।
ଜଗନ୍ତି ସନ୍ତି ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵତ୍ର ବ୍ରହ୍ମ ସଂସ୍ଥିତମ୍ । ସର୍ଵଂ ଶୂନ୍ଯଂ ପରଂ ଶାନ୍ତଂ ସର୍ଵମ୍ ଆରମ୍ଭମନ୍ଥରମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଗତ ଅଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅବସ୍ଥିତ; ସମସ୍ତ କିଛି ଶୂନ୍ୟ, ପରମ ଶାନ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ଅଳସ।
ସର୍ଵତ୍ରୈଵାସ୍ତି ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦି ସ୍ଥୂଲଂ ତଚ୍ ଚ ନ କିଞ୍ଚନ । ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମୈଵ ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନପୁରଂ ପରମ୍ ଅଜଂ ନ ତତ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ଦୃଢ଼ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟରେ କିଛି ନୁହେଁ; ଏହା ଚେତନାର ଆକାଶ, ସ୍ୱପ୍ନ ନଗର ଭଳି, ପରମ ଅଜନ୍ମା, ଏବଂ ଏହା ତାହା ନୁହେଁ।