ପରମାଣୁକଣଂ କାନ୍ତଂ ସମ୍ପନ୍ନମ୍ ଅନୁଭୂତଵାନ୍ । ଅହଂ ଚେତନମ୍ ଆତ୍ମାନଂ ଵସ୍ତୁତୋ ଽମଲମ୍ ଏଵ ଖମ୍
ମୁଁ ନିଜ ଚେତନାକୁ, ଆତ୍ମାକୁ, ସତ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ଆକାଶ ଭଳି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିଛି।
ଯଥା ସ୍ଵଭାଵତୋ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଚଲତ୍ଯ୍ ଏଵାନିଶଂ ମରୁତ୍ । ତଥା ସ୍ଵଭାଵାତ୍ ସର୍ଵତ୍ର ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଵପୁଶ୍ ଚିତିଃ
ଯେପରି ପବନ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ଆକାଶରେ ସଦା ଚଳିଥାଏ, ସେପରି ଚେତନା ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ସବୁଠାରେ ଏହି ଦେହକୁ ଦେଖିଥାଏ।
ଯାଦୃଶଂ ଚେତିତଂ ରୂପଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ପରମଯାନଯା । ତଚ୍ ଛକ୍ନୋତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯଥା କର୍ତୁଂ ନୈଷା ଯତ୍ନେନ ଭୂଯସା
ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଯେଉଁ ରୂପକୁ ଭାବନା କରେ, ସେହି ରୂପକୁ ଚାହିଲେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ; କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଆଉ ଅଧିକ ଚେଷ୍ଟା କରି ମାନେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିହେବ ନାହିଁ।
ତତḫ ପଶ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ଯାଵତ୍ ସମ୍ପନ୍ନୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଣୁରୂପକଃ । ଚିତ୍ତ୍ଵାଚ୍ ଚେତଂସ୍ ତଦ୍ ଏଵାଶୁ ତଥାଭୂତୋ ଽସ୍ମି ସଂସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ମିଳେ; ମନରେ ଯେମିତି ଭାବିଲି, ସେହିପରି ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ।
ତତୋ ଽହଂ ବୁଦ୍ଧଵାନ୍ ରୂପଂ ତନୁ ତେଜẖକଣାକୃତି । ତଦ୍ ଏଵ ଭାଵଯନ୍ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଗତୋ ଽହଂ ସ୍ଥୂଲତାମ୍ ଇଵ
ତାପରେ, ମୁଁ ଏକ ରୂପକୁ ଜଣାଇଲି—ଏହା ଆଲୋକର କଣିକା ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ; ସେହି ଭାବନା କରି, ପରେ ମୁଁ ମନେ କଲି ଯେ ମୁଁ ଦେହୀ ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ରେକ୍ଷେ ତାଵଦ୍ ଅହଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଇତି ବୋଧାଲ୍ ଲଘୋସ୍ ତତଃ । ମନାଗ୍ ଆଲୋକନାଯେଵ ସମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଽନୁଭୂତଵାନ୍ । ଯନ୍ ନାମ ତତ୍ର ତତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ ତସ୍ଯେହାଦ୍ଯ ରଘୂଦ୍ଵହ
ତାପରେ, ଅଲ୍ପ ଜ୍ଞାନ ସହିତ, ମୁଁ କିଛି ଦେଖେ; ସେଇ ଜ୍ଞାନରୁ ଦେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରେ, ଏଠାରେ ଯେଉଁ କିଛି ଅଛି, ରଘୁବଂଶୀ, ମୁଁ ସେହିକୁ ଅନୁଭବ କରେ।
ଶୃଣୁ ନାମାନି ମୁଖ୍ଯାନି କଲ୍ପିତାନି ଭଵାଦୃଶୈଃ । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ରନ୍ଧ୍ରେଣ ଯେନ ତଚ୍ ଚକ୍ଷୁର୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ପ୍ରମୁଖ ନାମଗୁଡ଼ିକ କହୁଛି, ଯାହା ତୁମ ପରି ଲୋକମାନେ ଭାବିଛନ୍ତି । ଯେ ଚିରକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ, ସେହି ରନ୍ଧ୍ରକୁ ଆଖି କୁହାଯାଏ ।
ଯଚ୍ ଚ ପଶ୍ଯାମି ତଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ଦର୍ଶନଂ ତୁ ଫଲଂ ତତଃ । ଯଦା ପଶ୍ଯାମି କାଲୋ ଽସୌ ଯଥା ପଶ୍ଯାମି ସ କ୍ରମଃ
ମୁଁ ଯାହାକୁ ଦେଖୁଛି, ସେହି ହେଉଛି ଦୃଶ୍ୟ; ଦେଖିବା କାମଟି ହେଉଛି ତାହାର ଫଳ । ଯେ ସମୟରେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ସେହି ହେଉଛି ସମୟ; ଯେପରି ଦେଖୁଛି, ସେହି ହେଉଛି କ୍ରମ ।
ପ୍ରୌଢା ନିଯତିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ଯତ୍ର ପଶ୍ଯାମି ତନ୍ ନଭଃ । ସ୍ଥିତୋ ଽସ୍ମି ଯତ୍ର ଦେଶୋ ଽସାଵ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆଦ୍ଯୈଷା ପ୍ରକଲ୍ପନା
ଆଜି ମୋର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି — ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ସେଉଁଠି ହେଉଛି ଆକାଶ; ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଅଛି, ସେଉଁଠି ହେଉଛି ସ୍ଥାନ । ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଧାରଣା ।
ତଦା ତ୍ଵ୍ ଅହଂ ଵିଦୁନ୍ମେଷମାତ୍ରମ୍ ଏତସ୍ଯ କାରଣମ୍ । ପଶ୍ଯାମୀତି ତତସ୍ ତତ୍ର ମନାଗ୍ ବୋଧୋ ମମୋଦଭୂତ୍
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ବୁଝିଲି, ଏହାର କାରଣ କେବଳ ଜ୍ଞାନର ଖୋଲିବା ଓ ବନ୍ଦ ହେବା ଅଟେ । ଏହିପରି ଭାବି, ସେଠାରେ ମୋର ଅଳ୍ପ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା ।
ତତୋ ରନ୍ଧ୍ରଦ୍ଵଯେନାହମ୍ ଅପଶ୍ଯଂ ଯତ୍ ତଦ୍ ଅସ୍ତି ଖମ୍ । ଯାଭ୍ଯାମ୍ ଅପଶ୍ଯଂ ରନ୍ଧ୍ରାଭ୍ଯାଂ ତ ଇମେ ଲୋଚନେ ସ୍ଥିତେ
ତାପରେ, ଦୁଇଟି ରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯାହା ଅଛି, ସେଇ ଖାଲି ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିଲି; ଏହି ଦୁଇଟି ରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଦେଖିଲି, ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଏହି ଦୁଇଟି ଆଖି।
ତତẖ କିଞ୍ଚିଚ୍ ଛୃଣୋମୀତି ସଂଵିଦ୍ ଅଭ୍ଯୁଦିତା ମମ । ତତẖ କିଞ୍ଚିନ୍ ମନାଙ୍ମାତ୍ରଝାଙ୍କାରଂ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ ଅହମ୍
ତାପରେ, ମୁଁ କିଛି ଶୁଣିଲି; ମୋ ଭିତରେ ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଲା। ପୁନି, ମୁଁ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏକ ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଲି, ମାତ୍ର ଏକ ହାଲୁକା ଶବ୍ଦ।
ଆଧ୍ମାତସ୍ଯେଵ ଶଙ୍ଖସ୍ଯ ଶବ୍ଦଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନସ୍ ସ୍ଵଭାଵଜମ୍ । ଯାଭ୍ଯାମ୍ ଅହମ୍ ଅଥାଶ୍ରୌଷଂ ତ ଇମେ ଶ୍ରଵଣଵ୍ରଣେ
ଫୁଙ୍କା ଶଂଖର ଧ୍ୱନି ପରି, ଆକାଶର ନିଜସ୍ୱ ଶବ୍ଦ, ସେଇ ଦୁଇଟି ରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁଣିଲି; ଏହି ଦୁଇଟି ହେଉଛି କାନର ରନ୍ଧ୍ର।
ପ୍ରଦେଶାଭ୍ଯାଂ ଵିଚରତା ମରୁତାଵିରତସ୍ଵନମ୍ । ସ୍ପର୍ଶସଂଵେଦନଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅହମ୍ ଅତ୍ରାନୁଭୂତଵାନ୍
ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ବାତାସ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ ତାହାର ଅବିରତ ଶବ୍ଦ ଥିଲା; ସେଠାରେ ମୁଁ କିଛି ସ୍ପର୍ଶର ଅନୁଭୂତି ପାଇଲି।
ତତ୍ସଂଵେଦନମାତ୍ରାତ୍ମ ସୋ ଽଯଂ ଵାଯୁର୍ ଇତି ସ୍ମୃତଃ । ସ୍ପର୍ଶନେନ୍ଦ୍ରିଯତନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଅସଦ୍ ଏଵେତି ସତ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ସେଇ ଅନୁଭୂତିର ମାତ୍ର ଜାଣିବାରୁ, ଏହିଟିକୁ 'ବାୟୁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଛୁଅଁବାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱଟି ଅସତ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲା।
ଆସ୍ଵାଦସଂଵିଦ୍ ଯାଭୂନ୍ ମେ ତଦ୍ ଆସ୍ଵାଦ୍ଯରସେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ । ଘ୍ରାଣାନ୍ ମେ ଘ୍ରାଣତନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଉଦିତଂ ଵ୍ଯୋମରୂପିଣଃ । ଇତ୍ଥଂ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ ସମ୍ପନ୍ନଂ ସର୍ଵଂ ସମ୍ପନ୍ନମ୍ ଅତ୍ର ମେ
ରୁଚିର ଅନୁଭୂତି ମୋ ଭିତରେ ଉପଜିଲା, ଏହା ରସ ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ହେଲା। ମୋ ନାକରୁ, ଗନ୍ଧର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲା, ଯାହା ଆକାଶ ସ୍ୱଭାବର। ଏଭଳି, କିଛି ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସବୁ କିଛି ମୋ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଲା।
ଏଵମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯତନ୍ମାତ୍ରଜାଲଂ ଚେତନ୍ନ୍ ଅହଂ ସ୍ଥିତଃ । ଯାଵତ୍ ତାଵଦ୍ ଵିଦḫ ପଞ୍ଚ ବଲାଦ୍ ଇଵ ମମୋଦିତାଃ
ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱର ଜାଲରେ ମୁଁ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏଭଳି ଥିଲି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଞ୍ଚଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶକ୍ତିରେ ମୋ ଭିତରେ ଉପଜିଲା।
ଶବ୍ଦରୂପରସସ୍ପର୍ଶଗନ୍ଧମାତ୍ରଶରୀରିକାଃ । ଅନାକାରାସ୍ ତଥାନାମ୍ନ୍ଯẖ ଖରୂପିଣ୍ଯୋ ଭ୍ରମାତ୍ମିକାଃ
ଶବ୍ଦ, ରୂପ, ରସ, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଗନ୍ଧର ମାତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଗଠିତ ଯେଉଁ ଦେହଗୁଡ଼ିକ, ସେଗୁଡ଼ିକ ନା ଆକାର ଅଛି, ନା ନାମ ଅଛି, ଆକାଶ ସ୍ୱଭାବର ଓ ମାୟାରେ ଭିତ୍ସିତ।
ଏଵଂରୂପମ୍ ଅହଂ ଜାଲଂ ଭାଵଯନ୍ ଯତ୍ ତଦା ସ୍ଥିତଃ । ତଦ୍ ଅହଙ୍କାର ଇତ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ କଥ୍ଯତେ ତ୍ଵାଦୃଶୈର୍ ଜନୈଃ
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ 'ମୁଁ' ବୋଲି ଭାବିବାର ଏହି ଜାଲକୁ ଚିନ୍ତା କରେଁ ଏବଂ ସେଇ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେଁ, ସେଇଥିକୁ ଆଜି ତୁମେମାନେ 'ଅହଂକାର' ବୋଲି କହୁଛ।
ଏଷ ଏଵ ଘନୀଭୂତୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ । ସାଥ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଘନୀଭୂତା ମନ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ
ଏହି ଜିନିଷଟି ଯେତେବେଳେ ଗଢ଼ିଯାଏ, ତାକୁ 'ବୁଦ୍ଧି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ବୁଦ୍ଧି ଆଉ ଗଢ଼ିଯାଏଲେ, ତାକୁ 'ମନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅନ୍ତẖକରଣରୂପẖ ଖମ୍ ଏଵ ତତ୍ରାହମ୍ ଆସ୍ଥିତଃ । ଆତିଵାହିକଦେହାତ୍ମା ଚିନ୍ମଯଵ୍ଯୋମରୂପଵାନ୍
ଅନ୍ତଃକରଣ ଏକ ଖାଲି ଆକାଶର ଭଳି, ଏଠାରେ ମୁଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହର ଆତ୍ମା ଭାବେ ଅଛି, ଯାହା ଚେତନାର ଆକାଶର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି।
ପଵନାଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅହଂ ଶୂନ୍ଯẖ କେଵଲାକାଶମାତ୍ରକମ୍ । ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଵ ଭାଵାନାଂ ଶୂନ୍ଯାକୃତିର୍ ଅରୋଧକଃ
ମୁଁ ପବନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ, କେବଳ ଶୁନ୍ୟ ଆକାଶ ଭଳି; ସମସ୍ତ ଜିନିଷର ପାଇଁ ମୁଁ ଏକ ଅବିରୋଧିତ ଶୂନ୍ୟ ଆକୃତି।
ଅଥୈନଂ ଭାଵଯନ୍ନ୍ ଅହଂ ଯଦା ତତ୍ର ସ୍ଥିରଂ ସ୍ଥିତଃ । ତଦାହଂ ଦେହଵାନ୍ ପୁଷ୍ଟ ଇତି ମେ ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଽଭଵତ୍
ଏହିପରି ଭାବନା କରି, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଲି, ସେତେବେଳେ ମୋ ମନରେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ହେଲା—‘ମୁଁ ଦେହଧାରୀ ଓ ପୋଷିତ’।
ତେନାହଂ ପ୍ରତ୍ଯଯେନାଥ ଶବ୍ଦଂ କର୍ତୁଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତଵାନ୍ । ଶୂନ୍ଯ ଏଵ ଯଥା ସୁପ୍ତସ୍ ସ୍ଵପ୍ନୋଡ୍ଡୀନୋ ନରୋ ରଵମ୍
ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ, ମୁଁ ଶବ୍ଦ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲି; ଯେପରି ଏକ ଲୋକ ଶୂନ୍ୟରେ ଘୁମେଇ ଥିଲେ ଶ୍ୱପ୍ନରେ ଅଚାନକ ଚିତ୍କାର କରେ।
ଅଥ ପୂର୍ଵଂ କୃତଶ୍ ଶବ୍ଦୋ ବାଲେନେଵ ତଦ୍ ଓଁ ଇତି । ତତସ୍ ସ ଏଷ ଓଙ୍କାର ଇତି ନୀତḫ ପୁନḫ ପ୍ରଥାମ୍
ପ୍ରଥମେ, ଶିଶୁ ପରି, ମୋ ମୁଖରୁ ‘ଓଁ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା; ପରେ, ସେଇ ଶବ୍ଦଟିକୁ ପୁନିଥରେ ‘ଓଁ’ ରୂପେ ସ୍ଥିର କରାଗଲା।
ତତସ୍ ସ୍ଵପ୍ନେ ନରେଣେଵ ଯତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଗଦିତଂ ମଯା । ତଦ୍ ଏତଦ୍ ଵିଦ୍ଧି ଵାଚଂ ତ୍ଵଂ ପଶ୍ଚାନ୍ ନୀତାଂ ପ୍ରଥାମ୍ ଇହ
ତାପରେ, ଶ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ଯେଉଁ କିଛି କହିଥିଲି, ଲୋକ ପରି, ସେଇଠିକୁ ତୁମେ ଏଠାରେ ଥିବା ଭାଷା ବୋଲି ଜାଣ; ପରେ ଏହାକୁ ଏଠି ପ୍ରଚଳିତ କରାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମୈଵ ସୋ ଽସ୍ମି ସମ୍ପନ୍ନସ୍ ସୃଷ୍ଟେẖ କର୍ତା ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ । ତତୋ ମନୋମଯେନୈଵ କଲ୍ପିତାସ୍ ସୃଷ୍ଟଯୋ ମଯା
ମୁଁ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ। ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିମାନେ ମୋ ମନରେ କଳ୍ପିତ।
ଏଵମ୍ ଅସ୍ମି ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ନ ତୁ ଜାତୋ ଽସ୍ମି କିଞ୍ଚନ । ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ ଅସ୍ମି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ତନ୍ ନ କିଞ୍ଚନ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଜିନିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦେଖିଛି, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ କିଛି ନାହିଁ, କୌଣସିଠି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଜଗତି ସମ୍ପନ୍ନେ ମମୈତସ୍ମିନ୍ ମନୋମଯେ । ନ କିଞ୍ଚିତ୍ ତତ୍ର ସମ୍ପନ୍ନଂ ତଚ୍ ଛୂନ୍ଯଂ ଵ୍ଯୋମ କେଵଲମ୍
ଏଭଳି ମନର ରୂପ ଏହି ଜଗତ ମୋ ପାଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ମନରେ କିଛି ହେଉନାହିଁ—ସେଠାରେ କେବଳ ଶୂନ୍ୟତା, ଶୁଦ୍ଧ ଆକାଶ ଅଛି।
ଇତ୍ଥଂ ସଂଶୂନ୍ଯମ୍ ଏଵେଦଂ ସର୍ଵଂ ଵେଦନମାତ୍ରକମ୍ । ନ ମନାଗ୍ ଅପି ସନ୍ତ୍ଯ୍ ଏତେ ଭାଵାḫ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦଯẖ କିଲ
ଏଭଳି ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଏକଦମ ଶୂନ୍ୟ, କେବଳ ଜ୍ଞାନର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି। ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବମାନେ ଏଠାରେ ଅଲ୍ପମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।