ଵପୁର୍ ଵିରାଜୋ ଜଗଦ୍ ଅଙ୍ଗ ଵିଦ୍ଧି ସଙ୍କଲ୍ପରୂପସ୍ଯ ହି କଲ୍ପନାତ୍ମ । ଆକାଶଶୈଲାଵନିସାଗରାଦି ସର୍ଵଂ ଚିଦାକାଶମ୍ ଅତḫ ପ୍ରଶାନ୍ତମ୍
ଏହି ଜଗତର ଯେଉଁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଆକୃତି, ସେଟି ଏକ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଅଂଗ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ, ଯାହା କେବଳ ଚିନ୍ତାର ଫଳ ଓ ଧାରଣାର ରୂପ। ଆକାଶ, ପାହାଡ଼, ଭୂମି, ସମୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ କିଛି ଏହି ଚେତନାର ଆକାଶ, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ଓ ନିର୍ମଳ।
ତସ୍ମିନ୍ କଲ୍ପେ ତୁ ସଙ୍କଲ୍ପେ ତସ୍ଯ ଯଦ୍ ଵପୁର୍ ଆସ୍ଥିତମ୍ । ଶୃଣୁ ତତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥେଯଂ ଵିଚିତ୍ରାଚାରହାରିଣୀ
ସେଇ ସୃଷ୍ଟିରେ, ସେଇ ଚିନ୍ତାରେ, ଯେଉଁ ଆକୃତି ଧାରଣ କରାଯାଇଛି, ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେମିତି ଅଛି ତାହା ଶୁଣ; ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଦ୍ଭୁତ ଆଚରଣରେ ଶୋଭିତ।
ପରମଂ ଯଚ୍ ଚିଦାକାଶଂ ତଦ୍ ଵିରାଡାତ୍ମନୋ ଵପୁଃ । ଆଦ୍ଯନ୍ତମଧ୍ଯରହିତଂ ଲଘୁ ତ୍ଵ୍ ଅସ୍ଯ ଵପୁର୍ ଜଗତ୍
ଯେଉଁ ଚେତନାର ଆକାଶ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସେଇ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଦେହ। ଏହାର କୌଣସି ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତ ତାହାର ଦେହର ଏକ ହଳୁକା ଓ ଅସ୍ଥିର ଆକୃତି।
ସଙ୍କଲ୍ପରଚିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵାଣ୍ଡଂ ସଙ୍କଲ୍ପନାତ୍ମକମ୍ । ଵପୁଷḫ ପରିତୋ ଭାସ୍ଵତ୍ ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଆକାଶମ୍ ଏଵ ତତ୍
ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା ବ୍ରହ୍ମା, ନିଜ ଦେହକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଏହି ଚିନ୍ତାର ମାନ୍ଦାକିନୀକୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଆକାଶ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମୈଷ ସ ସଙ୍କଲ୍ପସ୍ ସ୍ଵମ୍ ଅଣ୍ଡମ୍ ଅକରୋଦ୍ ଦ୍ଵିଧା । ତୈଜସଂ ତୈଜସାକାରḫ ପୁଷ୍ଟḫ ପୁଷ୍ଟଂ ଵିହଙ୍ଗଵତ୍
ଏହି କଳ୍ପନା, ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା, ସେ ନିଜ ଅଣ୍ଡକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଲେ। ଏହାର ଏକ ଭାଗ ଆଲୋକମୟ, ଆଲୋକର ଆକୃତିରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପୋଷିତ, ପକ୍ଷୀ ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଅଣ୍ଡସ୍ଯୈକଂ ନଭୋ ଦୂରଂ ଗତଂ ସମ୍ବୁଦ୍ଧଵାନ୍ ଅସୌ । ଦୂରେ ଽଧସ୍ ସଂସ୍ଥିତଂ ଭାଗଂ ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଂ ଚ ନାତ୍ମନଃ
ଏହି ଅଣ୍ଡର ଏକ ଭାଗ ଆକାଶରେ ଦୂରେ ଅଛି, ସେ ଏହାକୁ ସଚେତନ ଭାବେ ଅନୁଭବ କଲେ। ଅନ୍ୟ ଭାଗଟି ତଳେ ଦୂରେ ଅଛି, ଏହା ତାଙ୍କ ନିଜ ପରିଚୟରୁ ଅଲଗା।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଭାଗ ଊର୍ଧ୍ଵସ୍ଥୋ ଵିରାଜଶ୍ ଶିର ଉଚ୍ଯତେ । ଅଧୋଭାଗୋ ଽସ୍ଯ ପାଦାଖ୍ଯୋ ନିରନ୍ତଂ ମଧ୍ଯମ୍ ଅତ୍ର ଖମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଉପର ଭାଗ, ଯେଉଁଠାରେ ବିରାଟ୍ ବସିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ 'ମୁଣ୍ଡ' କୁହାଯାଏ। ତଳ ଭାଗକୁ 'ପାଦ' ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ ଖାଲି ସ୍ଥାନଟି ହେଉଛି ଆକାଶ।
ଦୂରଂ ଵିଯୁକ୍ତଯୋସ୍ ସନ୍ଧିẖ ଖଣ୍ଡଯୋର୍ ଅତିଵିସ୍ତୃତା । ଅନନ୍ତା ଵ୍ଯୋମଲେଖେତି ଶ୍ଯାମା ଶୂନ୍ଯା ଚ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ଦୁଇ ଦୂର ଏବଂ ଅଲଗା ଭାଗର ଯୋଗସ୍ଥଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଅପାର। ଏହା ଅନନ୍ତ ଆକାଶର ଏକ ଶ୍ୟାମ ଓ ଶୂନ୍ୟ ରେଖା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଦ୍ଯୌସ୍ ତାଲୁ ଵିପୁଲଂ ତସ୍ଯ ତାରା ରୁଧିରବିନ୍ଦଵଃ । ସଂଵିଦ୍ଵାତଲଵା ଦେହେ ସୁରାସୁରନରାଦଯଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁର ଛତି ହେଉଛି ବିଶାଳ ଆକାଶ, ତାରାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ରକ୍ତର ବିନ୍ଦୁ, ଜ୍ଞାନର ସୂକ୍ଷ୍ମ ପବନ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଥିବା ଦେବତା, ଦାନବ, ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ।
ଦେହେ ଽନ୍ତẖ କ୍ରିମଯସ୍ ତସ୍ଯ ଭୂତପ୍ରେତପିଶାଚକାଃ । ଲୋକାନ୍ତରାଣି ରନ୍ଧ୍ରାଣି ସୁଷିରାଣ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଦେହକେ
ତାଙ୍କ ଦେହର ଭିତରେ ଥିବା କୀଟମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଭୂତ, ପ୍ରେତ ଓ ପିଶାଚ; ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ହେଉଛି ତାଙ୍କ ଦେହର ରନ୍ଧ୍ର ଓ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଖଣ୍ଡମ୍ ଅସ୍ଯାଧୋ ଵିସ୍ତୃତଂ ପାଦଯୋସ୍ ତଲମ୍ । ଜାନୁମଣ୍ଡଲରନ୍ଧ୍ରାଣି ପାତାଲକୁହରାଣ୍ଯ୍ ଅଧଃ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ତଳ ଅଂଶ ହେଉଛି ତାଙ୍କ ପାଦତଳର ବିସ୍ତୃତି; ଘୁଂଟିର ଖାଲି ସ୍ଥାନମାନେ ହେଉଛି ତଳେ ଥିବା ପାତାଳର ଗୁହା ।
ଜଲୈଶ୍ ଶଲଶଲାଯନ୍ତୀ ସୁଷିରାନେକରନ୍ଧ୍ରିକା । ଭୂର୍ ଅନ୍ତ୍ରମଣ୍ଡଲୀ ଲୋଲା ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵୀପଵେଷ୍ଟନା
ପାଣି ଯେଉଁଠି ଶବ୍ଦ କରି ହେଉଛି, ସେଠି ଅନେକ ରନ୍ଧ୍ର ଓ ଛିଦ୍ର ରହିଛି; ଭୂମି ହେଉଛି ଚଞ୍ଚଳ ଆନ୍ତ୍ରର ଗୋଳାକାର ଗଠନ, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱୀପମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି ।
ଜଲୈର୍ ଗୁଡଗୁଡାଯନ୍ତ୍ଯୋ ନଦ୍ଯୋ ନାଡ୍ଯସ୍ ସରଦ୍ରସାଃ । ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପଂ ହୃଦମ୍ଭୋଜମ୍ ଅସ୍ଯ ହେମାଦ୍ରିକର୍ଣିକମ୍
ପାଣିର ଗୁଡୁଗୁଡ଼ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ଆର୍ଦ୍ର ନାଡ଼ୀ ଓ ଶିରା, ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପ ତାଙ୍କର ହୃଦୟର ପଦ୍ମ ଓ ମେରୁ ପର୍ବତ ସେହି ପଦ୍ମର ସୁନା ଗୋଟିଏ କର୍ଣ୍ଣିକା।
କୁକ୍ଷଯẖ କକୁଭଶ୍ ଶୂନ୍ଯା ଯକୃତ୍ପ୍ଲୀହାଦଯୋ ଽଚଲାଃ । ମୃଦ୍ଵ୍ଯସ୍ ସ୍ନିଗ୍ଧାḫ ପଟାକାରା ମେଦସୋ ଜାଲିକା ଘନାଃ
ତାଙ୍କର ଜଠର ହେଉଛି ଦିଗବଳୟ, ଖାଲି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଯକୃତ, ପ୍ଲୀହା ଭଳି ଅଙ୍ଗ, ଯେଉଁମାନେ ପର୍ବତ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି। ମୃଦୁ, ତେଲା-ତେଲା, ପତଳା ଓ ଘନ ଚର୍ବି ହେଉଛି ମେଘମାଳା।
ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କୌ ଲୋଚନେ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକୋ ମୁଖଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ତେଜସ୍ ସୋମୋ ଽସ୍ଯ କଥିତଶ୍ ଶ୍ଲେଷ୍ମା ପ୍ରାଲେଯପର୍ଵତଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖି, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ତାଙ୍କର ପିତ୍ତ, ଶ୍ଲେଷ୍ମା ହେଉଛି ହିମପର୍ବତ।
ଅଗ୍ନିଲୋକସ୍ ତଥୌର୍ଵାଗ୍ନିḫ ପିତ୍ତମ୍ ଅସ୍ଯାତିଦୁସ୍ସହମ୍ । ଵାତସ୍କନ୍ଧୋ ମହାଵାତାḫ ପ୍ରାଣାପାନା ହୃଦି ସ୍ଥିତାଃ
ଅଗ୍ନିର ଲୋକ ଓ ପାତାଳ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହ୍ୟ ପିତ୍ତ, ବଡ଼ ବଡ଼ ପବନ ତାଙ୍କର କନ୍ଧ, ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ବାୟୁ ହୃଦୟରେ ବସିଛି।
କଲ୍ପଦ୍ରୁମଵନାନ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ସର୍ପଵୃନ୍ଦାନି ଚ କ୍ଵଚିତ୍ । ଲୋମଜାଲାନ୍ଯ୍ ଅନନ୍ତାନି ଵନାନ୍ଯ୍ ଉପଵନାନି ଚ
ତାଙ୍କର ଜଗତରେ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷର ଜଙ୍ଗଲ, କେଉଁଠି ସାପମାନଙ୍କର ଦଳ, ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋମର ଗୁଛ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉପବନ ଦେଖାଯାଏ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଖଣ୍ଡଂ ତୁ ସମସ୍ତମ୍ ଉରୁମସ୍ତକମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡପ୍ରାନ୍ତରନ୍ଧ୍ରାର୍ଚିର୍ ଅସ୍ଯ ଦୀପ୍ତା ଶିଖୋତ୍ଥିତା
ଉପରକୁ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତାଙ୍କର ଉରୁଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ; ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶେଷ ଛିଦ୍ରରୁ ଏକ ତେଜସ୍ବୀ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଉଠି ଚମକୁଛି।
ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ମନସ୍ ତେନ ମନୋ ନାସ୍ଯୋପଯୁଜ୍ଯତେ । ଆତ୍ମୈଵ ଭାଜ୍ଯତାମ୍ ଏତି କିଲ କସ୍ଯ କଥଂ କୁତଃ
ସେଠାରେ ମନ ନିଜେ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେ ଏହି ମନକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁନାହାନ୍ତି; ଆତ୍ମା ଏକମାତ୍ର ଭୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ—ସତ୍ୟକୁହିଲେ, କାହା ପାଇଁ, କିପରି, କେଉଁଠୁ ଏହା ହେଉଛି?
ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯ୍ ଏଷ ତେନାନ୍ଯତ୍ରାସ୍ତିତା କୃତା । ଯତସ୍ ତତ୍କଲ୍ପନାମାତ୍ରମ୍ ଏଵେନ୍ଦ୍ରିଯଗଣẖ କିଲ
ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ନିଜେ ଅଛନ୍ତି, ଏହିପରି ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟଠାରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହୋଇଯାଇଛି; କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମୁଦାୟ କେବଳ କଳ୍ପନାର ଫଳ।
ଅଵଯଵାଵଯଵିନୋର୍ ଇଵେହେନ୍ଦ୍ରିଯଚିତ୍ତଯୋଃ । ନ ମନାଗ୍ ଅପି ଭେଦୋ ଽସ୍ତି ନୈକ୍ଯମ୍ ଏକଶରୀରଯୋଃ
ଯେପରି ଅଂଶ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; ଏହେଁମାନେ ଏକ ଦେହର ଅଂଶ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ମିଶି ନୁହଁନ୍ତି ।
ତସ୍ଯ ତାନ୍ଯ୍ ଏଵ କାର୍ଯାଣି ଜଗତାଂ ଯାନି କାନିଚିତ୍ । ସଙ୍କଲ୍ପା ଏଵ ପୁଂଵୃତ୍ତ୍ଯା ଚଲନ୍ତ୍ଯା ରୂଷିତଦ୍ଵିତାଃ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର କାର୍ଯ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମନର ଚଳାଚଳ ଦ୍ୱାରା ରଙ୍ଗିନ ହୋଇଥିବା ସଙ୍କଳ୍ପର ଗତି ମାତ୍ର ।
ଜାଗତେ ତସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞେଯେ ନାନ୍ଯେ ଽସ୍ଯ ମୃତିଜନ୍ମନୀ । ସ ଏଵେଦଂ ଜଗତ୍ ତସ୍ମାତ୍ ସଙ୍କଲ୍ପାତ୍ମାସ୍ତି ନେତରତ୍
ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ଜାଣିବାଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ; ସେ ନିଜେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ତେଣୁ ଏହି ଜଗତ ସଙ୍କଳ୍ପର ସ୍ୱଭାବର, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହଁ ।
ତତ୍ସତ୍ତଯା ଜଗତ୍ସତ୍ତା ତନ୍ମୃତ୍ଯୈଵ ଜଗନ୍ ମୃତମ୍ । ଯାଦୃଶୀ ସ୍ପନ୍ଦମରୁତୋସ୍ ସତ୍ତୈକା ତାଦୃଶୀ ତଯୋଃ
ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଜଗତର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଜଗତ ମୃତ; ଯେପରି ହଳଚଳ କରୁଥିବା ପବନର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ତାହାର ଗତି ନିର୍ଭର କରେ, ସେପରି ଏହି ଦୁଇଟିରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅଛି ।
ଜଗଦ୍ଵିରାଜୋସ୍ ସତ୍ତୈକା ପଵନସ୍ପନ୍ଦଯୋର୍ ଇଵ । ଜଗଦ୍ ଯତ୍ ସ ଵିରାଡ୍ ଏଵ ଯୋ ଵିରାଟ୍ ତଜ୍ ଜଗତ୍ ସ୍ମୃତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ବିଶ୍ୱପୁରୁଷ ଏକ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ, ଯେପରି ହାବା ଓ ତାହାର ଗତି ଅଲଗା ନୁହେଁ। ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ, ସେଇ ବିଶ୍ୱପୁରୁଷ; ଏବଂ ବିଶ୍ୱପୁରୁଷ କୁହାଯାଏ, ସେଇ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ।
ଜଗଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଵିରାଟ୍ ଚେତି ଶବ୍ଦାḫ ପର୍ଯାଯଵାଚକାଃ । ସଙ୍କଲ୍ପମାତ୍ରମ୍ ଏଵୈତେ ଶୁଦ୍ଧଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମରୂପିଣଃ
'ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ', 'ବ୍ରହ୍ମା' ଓ 'ବିଶ୍ୱପୁରୁଷ' — ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମାନସିକ ଧାରଣା ମାତ୍ର, ଏବଂ ଏହା ସୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଓ ଆକାଶର ରୂପ।
ସଙ୍କଲ୍ପାତ୍ମା ଵିରାଡ୍ ଏଵ ଖମ୍ ଏଵାକୃତିମ୍ ଆଗତମ୍ । ଅସ୍ତୁ ନାମ ସ୍ଵଦେହାନ୍ତẖ କଥଂ ବ୍ରହ୍ମୈଷ ତିଷ୍ଠତି
ବିଶ୍ୱପୁରୁଷ ମନର ରୂପ, ଯେଉଁଥିରେ ଆକାଶ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ଧରାଯାଉ ଯେ ସେ ନିଜ ଶରୀର ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମ କିପରି ଏଠାରେ ବସିଛନ୍ତି?
ଯଥା ଧ୍ଯାନେନ ଦେହାନ୍ତସ୍ ତିଷ୍ଠସି ତ୍ଵଂ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ । ତଥାସ୍ତେ ନିଜଦେହେ ଽନ୍ତସ୍ ସଙ୍କଲ୍ପାତ୍ମା ପିତାମହଃ
ତୁମେ ଯେପରି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଶରୀର ଭିତରେ ବସିଛ, ସେପରି ମନର ରୂପ ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦେହରେ ବସିଛନ୍ତି।
ନୃଣାଂ ତଥା ଚ ମୁଖ୍ଯାନାଂ ଶ୍ରୀର୍ ଯା ବ୍ରହ୍ମପୁରୋଦରେ । ଉତ୍ପତ୍ତିପୁତ୍ରିକାଦେହପ୍ରତିବିମ୍ବୋପମାସ୍ତି ସା
ଯେପରି ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶ୍ରୀ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅଛି, ସେଠି ଉତ୍ପତ୍ତିର ଝିଅ ଦେହର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ଯତ୍ର ତ୍ଵମ୍ ଅପି ଦେହାନ୍ତẖ କର୍ତୁଂ ଶକ୍ନୋଷ୍ଯ୍ ଅଲଂ ସ୍ଥିତିମ୍ । ସଙ୍କଲ୍ପାତ୍ମା ଵିଭୁସ୍ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା କିଂ ନ କରିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦେହରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିପାରୁଛ, ସେଠି ଯିଏ ଚିନ୍ତାର ଆଧାର ଏବଂ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସେଇ ବ୍ରହ୍ମା କାହିଁକି ନ ଥିବେ?