ତେଜୋଽଣୁମାତ୍ରପ୍ରଥିତଂ ଚେତିତ୍ଵା ପ୍ରଥମଂ ଵପୁଃ । କ୍ରମେଣ ସ୍ଫାରସଂଵିତ୍ତିର୍ ମହାନ୍ ଅହମ୍ ଇତି ସ୍ଥିତଃ
ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁ ଦେହ ଆଲୋକର ଏକ ତିନ୍କୁ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ, ସେଇ ଚେତନା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ । ଦେଖାଦେଖି ଏହି ବିସ୍ତୃତ ସଚେତନତା 'ମୁଁ ବଡ଼' ବୋଲି ଅବସ୍ଥିତ ହୁଏ ।
ସ୍ପନ୍ଦସଂଵେଦନାତ୍ ତେନ ସ୍ପନ୍ଦ ଇତ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂଯତେ । ଯସ୍ ସ ଏଵାନିଲାଭିଖ୍ଯୋ ଵାତସ୍କନ୍ଧାତ୍ମନା ସ୍ଥିତଃ
ସେଇ କମ୍ପନର ଅନୁଭବ ଦ୍ୱାରା କମ୍ପନ ବୋଲି ଅନୁଭୂତି ହୁଏ । ସେଉଁଠି ଏହି ଜଣେ ପବନ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ମୂଳ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ପ୍ରାଣାପାନପରିସ୍ପନ୍ଦୋ ଵେଦନାଦ୍ ଅନୁଭୂଯତେ । ତେନ ଯସ୍ ସୋ ଽଯମ୍ ଆକାଶେ ଵାତସ୍କନ୍ଧ ଉଦାହୃତଃ
ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସର ଚଳାଚଳ ଅନୁଭବ ହେଉଛି ଏକ ଅନୁଭୂତି; ଏହିପରି, ଆକାଶରେ ଯେଉଁକୁ 'ବାୟୁର ଗୁଛ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାହା ଏହି ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଚିତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଯେ କଲ୍ପିତାସ୍ ତେନ ବାଲେନେଵ ପିଶାଚକାଃ । ତେଜẖକଣା ଅସନ୍ତୋ ଽପି ତ ଏତେ ଧିଷ୍ଣ୍ଯତାଂ ଗତାଃ
ମନରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଭାବନା ଉପଜେ, ଛୁଆଁ ଯେପରି ଭୂତ-ପିଶାଚ ଭାବି ଖେଳେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଆସଲେ କେବଳ ଆଲୋକର କଣିକା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅସଲି ନୁହେଁ, ତଥାପି ସେମାନେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଦୃଶ୍ୟ ତଥ୍ୟତା ପାଇଁଥାନ୍ତି।
ପ୍ରାଣାପାନପରାଵର୍ତଦୋଲା ତଦୁଦରୋଦିତା । ଵାତସ୍କନ୍ଧାଭିଧାଂ ଧତ୍ତେ ଜଗତ୍ ତଦ୍ଧୃଦଯଂ ବୃହତ୍
ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରଶ୍ୱାସର ଯେଉଁ ଦୋଳନ ଗଭାରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ, ସେହିଠାରୁ 'ବାୟୁର ଗୁଛ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହିଠାରେ ସାରା ସୃଷ୍ଟିର ମହା ହୃଦୟ ଅଛି।
ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ଦଶ୍ ଶରୀରାଣାଂ ପ୍ରଥମଂ ବୀଜମ୍ ଏଷ ସଃ । ଜଗଦ୍ଗତାନାଂ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଆକଲ୍ପଵ୍ଯଵହାରିଣାମ୍
ଏହା ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଶରୀରର ପ୍ରଥମ ବୀଜ, ସମସ୍ତ ଜଣେ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସଂସାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅନୁପ୍ରତିବିମ୍ବ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ଦାଦ୍ ଯଦୈତସ୍ମାଦ୍ ଉତ୍ଥିତା ଜଗଦାତ୍ମନଃ । ଦେହାସ୍ ତଦା ଯଥା ବାହ୍ଯମ୍ ଅନ୍ତର୍ ଏଷାଂ ତଥା ସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ସଂସାରର ଆତ୍ମାର ପ୍ରତିବିମ୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାହାରେ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେହି ଜିନିଷ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଚିତିସ୍ ତସ୍ଯାଦ୍ଯବୀଜସ୍ଯ ପୂର୍ଵମ୍ ଏଵ ଯଥୋଦିତା । ତଥୈଵାଦ୍ଯାପି ଜୀଵେ ଽନ୍ତସ୍ ତଥୋଦେତି ତଦୀହିତା
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଚେତନାକୁ ସବୁ କଥାର ମୂଳ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ସେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଜୀବର ଭିତରେ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
ଶ୍ଲେଷ୍ମପିତ୍ତାନିଲାସ୍ ତସ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କପଵନାସ୍ ତ୍ରଯଃ । ଗ୍ରହା ଋକ୍ଷଗଣାସ୍ ତସ୍ଯ ପ୍ରାଣେ ଷ୍ଠୀଵନଶୀକରାଃ
ତାହାର କଫ, ପିତ୍ତ ଓ ବାୟୁ — ଏମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପବନ ସମାନ; ତାହାର ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଶ୍ୱାସର ଲାର ଓ ତରଳ ସମାନ।
ତସ୍ଯାସ୍ଥୀନ୍ଯ୍ ଅଦ୍ରିଜାଲାନି ମେଦସୋ ଜାଲିକା ଘନାଃ । ଶିରḫ ପାଦୌ ତ୍ଵଚଂ ଦେହାତ୍ ପଶ୍ଯାମସ୍ ତସ୍ଯ ନୋ ଵଯମ୍
ତାହାର ହାଡ଼ ଗୁଡିକ ପାହାଡ଼ର ଗୁଛା ପରି, ଚର୍ବି ଘନ ଜାଲି ପରି; କିନ୍ତୁ ଦେହରେ ଯେପରି ମୁଣ୍ଡ, ପାଦ ଓ ଚର୍ମ ଦେଖିପାରୁ, ସେହିପରି ତାହାର ଦେଖିପାରୁ ନାହିଁ।
ଵପୁର୍ ଵିରାଜୋ ଜଗଦ୍ ଅଙ୍ଗ ଵିଦ୍ଧି ସଙ୍କଲ୍ପରୂପସ୍ଯ ହି କଲ୍ପନାତ୍ମ । ଆକାଶଶୈଲାଵନିସାଗରାଦି ସର୍ଵଂ ଚିଦାକାଶମ୍ ଅତḫ ପ୍ରଶାନ୍ତମ୍
ଏହି ଜଗତର ଯେଉଁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଆକୃତି, ସେଟି ଏକ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଅଂଗ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ, ଯାହା କେବଳ ଚିନ୍ତାର ଫଳ ଓ ଧାରଣାର ରୂପ। ଆକାଶ, ପାହାଡ଼, ଭୂମି, ସମୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ କିଛି ଏହି ଚେତନାର ଆକାଶ, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ଓ ନିର୍ମଳ।
ତସ୍ମିନ୍ କଲ୍ପେ ତୁ ସଙ୍କଲ୍ପେ ତସ୍ଯ ଯଦ୍ ଵପୁର୍ ଆସ୍ଥିତମ୍ । ଶୃଣୁ ତତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥେଯଂ ଵିଚିତ୍ରାଚାରହାରିଣୀ
ସେଇ ସୃଷ୍ଟିରେ, ସେଇ ଚିନ୍ତାରେ, ଯେଉଁ ଆକୃତି ଧାରଣ କରାଯାଇଛି, ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେମିତି ଅଛି ତାହା ଶୁଣ; ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଦ୍ଭୁତ ଆଚରଣରେ ଶୋଭିତ।
ପରମଂ ଯଚ୍ ଚିଦାକାଶଂ ତଦ୍ ଵିରାଡାତ୍ମନୋ ଵପୁଃ । ଆଦ୍ଯନ୍ତମଧ୍ଯରହିତଂ ଲଘୁ ତ୍ଵ୍ ଅସ୍ଯ ଵପୁର୍ ଜଗତ୍
ଯେଉଁ ଚେତନାର ଆକାଶ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସେଇ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଦେହ। ଏହାର କୌଣସି ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତ ତାହାର ଦେହର ଏକ ହଳୁକା ଓ ଅସ୍ଥିର ଆକୃତି।
ସଙ୍କଲ୍ପରଚିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵାଣ୍ଡଂ ସଙ୍କଲ୍ପନାତ୍ମକମ୍ । ଵପୁଷḫ ପରିତୋ ଭାସ୍ଵତ୍ ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଆକାଶମ୍ ଏଵ ତତ୍
ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା ବ୍ରହ୍ମା, ନିଜ ଦେହକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଏହି ଚିନ୍ତାର ମାନ୍ଦାକିନୀକୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଆକାଶ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମୈଷ ସ ସଙ୍କଲ୍ପସ୍ ସ୍ଵମ୍ ଅଣ୍ଡମ୍ ଅକରୋଦ୍ ଦ୍ଵିଧା । ତୈଜସଂ ତୈଜସାକାରḫ ପୁଷ୍ଟḫ ପୁଷ୍ଟଂ ଵିହଙ୍ଗଵତ୍
ଏହି କଳ୍ପନା, ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା, ସେ ନିଜ ଅଣ୍ଡକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଲେ। ଏହାର ଏକ ଭାଗ ଆଲୋକମୟ, ଆଲୋକର ଆକୃତିରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପୋଷିତ, ପକ୍ଷୀ ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଅଣ୍ଡସ୍ଯୈକଂ ନଭୋ ଦୂରଂ ଗତଂ ସମ୍ବୁଦ୍ଧଵାନ୍ ଅସୌ । ଦୂରେ ଽଧସ୍ ସଂସ୍ଥିତଂ ଭାଗଂ ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଂ ଚ ନାତ୍ମନଃ
ଏହି ଅଣ୍ଡର ଏକ ଭାଗ ଆକାଶରେ ଦୂରେ ଅଛି, ସେ ଏହାକୁ ସଚେତନ ଭାବେ ଅନୁଭବ କଲେ। ଅନ୍ୟ ଭାଗଟି ତଳେ ଦୂରେ ଅଛି, ଏହା ତାଙ୍କ ନିଜ ପରିଚୟରୁ ଅଲଗା।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଭାଗ ଊର୍ଧ୍ଵସ୍ଥୋ ଵିରାଜଶ୍ ଶିର ଉଚ୍ଯତେ । ଅଧୋଭାଗୋ ଽସ୍ଯ ପାଦାଖ୍ଯୋ ନିରନ୍ତଂ ମଧ୍ଯମ୍ ଅତ୍ର ଖମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଉପର ଭାଗ, ଯେଉଁଠାରେ ବିରାଟ୍ ବସିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ 'ମୁଣ୍ଡ' କୁହାଯାଏ। ତଳ ଭାଗକୁ 'ପାଦ' ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ ଖାଲି ସ୍ଥାନଟି ହେଉଛି ଆକାଶ।
ଦୂରଂ ଵିଯୁକ୍ତଯୋସ୍ ସନ୍ଧିẖ ଖଣ୍ଡଯୋର୍ ଅତିଵିସ୍ତୃତା । ଅନନ୍ତା ଵ୍ଯୋମଲେଖେତି ଶ୍ଯାମା ଶୂନ୍ଯା ଚ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ଦୁଇ ଦୂର ଏବଂ ଅଲଗା ଭାଗର ଯୋଗସ୍ଥଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଅପାର। ଏହା ଅନନ୍ତ ଆକାଶର ଏକ ଶ୍ୟାମ ଓ ଶୂନ୍ୟ ରେଖା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଦ୍ଯୌସ୍ ତାଲୁ ଵିପୁଲଂ ତସ୍ଯ ତାରା ରୁଧିରବିନ୍ଦଵଃ । ସଂଵିଦ୍ଵାତଲଵା ଦେହେ ସୁରାସୁରନରାଦଯଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁର ଛତି ହେଉଛି ବିଶାଳ ଆକାଶ, ତାରାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ରକ୍ତର ବିନ୍ଦୁ, ଜ୍ଞାନର ସୂକ୍ଷ୍ମ ପବନ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଥିବା ଦେବତା, ଦାନବ, ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ।
ଦେହେ ଽନ୍ତẖ କ୍ରିମଯସ୍ ତସ୍ଯ ଭୂତପ୍ରେତପିଶାଚକାଃ । ଲୋକାନ୍ତରାଣି ରନ୍ଧ୍ରାଣି ସୁଷିରାଣ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଦେହକେ
ତାଙ୍କ ଦେହର ଭିତରେ ଥିବା କୀଟମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଭୂତ, ପ୍ରେତ ଓ ପିଶାଚ; ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ହେଉଛି ତାଙ୍କ ଦେହର ରନ୍ଧ୍ର ଓ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଖଣ୍ଡମ୍ ଅସ୍ଯାଧୋ ଵିସ୍ତୃତଂ ପାଦଯୋସ୍ ତଲମ୍ । ଜାନୁମଣ୍ଡଲରନ୍ଧ୍ରାଣି ପାତାଲକୁହରାଣ୍ଯ୍ ଅଧଃ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ତଳ ଅଂଶ ହେଉଛି ତାଙ୍କ ପାଦତଳର ବିସ୍ତୃତି; ଘୁଂଟିର ଖାଲି ସ୍ଥାନମାନେ ହେଉଛି ତଳେ ଥିବା ପାତାଳର ଗୁହା ।
ଜଲୈଶ୍ ଶଲଶଲାଯନ୍ତୀ ସୁଷିରାନେକରନ୍ଧ୍ରିକା । ଭୂର୍ ଅନ୍ତ୍ରମଣ୍ଡଲୀ ଲୋଲା ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵୀପଵେଷ୍ଟନା
ପାଣି ଯେଉଁଠି ଶବ୍ଦ କରି ହେଉଛି, ସେଠି ଅନେକ ରନ୍ଧ୍ର ଓ ଛିଦ୍ର ରହିଛି; ଭୂମି ହେଉଛି ଚଞ୍ଚଳ ଆନ୍ତ୍ରର ଗୋଳାକାର ଗଠନ, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱୀପମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି ।
ଜଲୈର୍ ଗୁଡଗୁଡାଯନ୍ତ୍ଯୋ ନଦ୍ଯୋ ନାଡ୍ଯସ୍ ସରଦ୍ରସାଃ । ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପଂ ହୃଦମ୍ଭୋଜମ୍ ଅସ୍ଯ ହେମାଦ୍ରିକର୍ଣିକମ୍
ପାଣିର ଗୁଡୁଗୁଡ଼ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ଆର୍ଦ୍ର ନାଡ଼ୀ ଓ ଶିରା, ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପ ତାଙ୍କର ହୃଦୟର ପଦ୍ମ ଓ ମେରୁ ପର୍ବତ ସେହି ପଦ୍ମର ସୁନା ଗୋଟିଏ କର୍ଣ୍ଣିକା।
କୁକ୍ଷଯẖ କକୁଭଶ୍ ଶୂନ୍ଯା ଯକୃତ୍ପ୍ଲୀହାଦଯୋ ଽଚଲାଃ । ମୃଦ୍ଵ୍ଯସ୍ ସ୍ନିଗ୍ଧାḫ ପଟାକାରା ମେଦସୋ ଜାଲିକା ଘନାଃ
ତାଙ୍କର ଜଠର ହେଉଛି ଦିଗବଳୟ, ଖାଲି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଯକୃତ, ପ୍ଲୀହା ଭଳି ଅଙ୍ଗ, ଯେଉଁମାନେ ପର୍ବତ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି। ମୃଦୁ, ତେଲା-ତେଲା, ପତଳା ଓ ଘନ ଚର୍ବି ହେଉଛି ମେଘମାଳା।
ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କୌ ଲୋଚନେ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକୋ ମୁଖଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ତେଜସ୍ ସୋମୋ ଽସ୍ଯ କଥିତଶ୍ ଶ୍ଲେଷ୍ମା ପ୍ରାଲେଯପର୍ଵତଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖି, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ତାଙ୍କର ପିତ୍ତ, ଶ୍ଲେଷ୍ମା ହେଉଛି ହିମପର୍ବତ।
ଅଗ୍ନିଲୋକସ୍ ତଥୌର୍ଵାଗ୍ନିḫ ପିତ୍ତମ୍ ଅସ୍ଯାତିଦୁସ୍ସହମ୍ । ଵାତସ୍କନ୍ଧୋ ମହାଵାତାḫ ପ୍ରାଣାପାନା ହୃଦି ସ୍ଥିତାଃ
ଅଗ୍ନିର ଲୋକ ଓ ପାତାଳ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହ୍ୟ ପିତ୍ତ, ବଡ଼ ବଡ଼ ପବନ ତାଙ୍କର କନ୍ଧ, ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ବାୟୁ ହୃଦୟରେ ବସିଛି।
କଲ୍ପଦ୍ରୁମଵନାନ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ସର୍ପଵୃନ୍ଦାନି ଚ କ୍ଵଚିତ୍ । ଲୋମଜାଲାନ୍ଯ୍ ଅନନ୍ତାନି ଵନାନ୍ଯ୍ ଉପଵନାନି ଚ
ତାଙ୍କର ଜଗତରେ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷର ଜଙ୍ଗଲ, କେଉଁଠି ସାପମାନଙ୍କର ଦଳ, ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋମର ଗୁଛ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉପବନ ଦେଖାଯାଏ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଖଣ୍ଡଂ ତୁ ସମସ୍ତମ୍ ଉରୁମସ୍ତକମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡପ୍ରାନ୍ତରନ୍ଧ୍ରାର୍ଚିର୍ ଅସ୍ଯ ଦୀପ୍ତା ଶିଖୋତ୍ଥିତା
ଉପରକୁ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତାଙ୍କର ଉରୁଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ; ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶେଷ ଛିଦ୍ରରୁ ଏକ ତେଜସ୍ବୀ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଉଠି ଚମକୁଛି।
ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ମନସ୍ ତେନ ମନୋ ନାସ୍ଯୋପଯୁଜ୍ଯତେ । ଆତ୍ମୈଵ ଭାଜ୍ଯତାମ୍ ଏତି କିଲ କସ୍ଯ କଥଂ କୁତଃ
ସେଠାରେ ମନ ନିଜେ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେ ଏହି ମନକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁନାହାନ୍ତି; ଆତ୍ମା ଏକମାତ୍ର ଭୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ—ସତ୍ୟକୁହିଲେ, କାହା ପାଇଁ, କିପରି, କେଉଁଠୁ ଏହା ହେଉଛି?
ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯ୍ ଏଷ ତେନାନ୍ଯତ୍ରାସ୍ତିତା କୃତା । ଯତସ୍ ତତ୍କଲ୍ପନାମାତ୍ରମ୍ ଏଵେନ୍ଦ୍ରିଯଗଣẖ କିଲ
ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ନିଜେ ଅଛନ୍ତି, ଏହିପରି ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟଠାରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହୋଇଯାଇଛି; କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମୁଦାୟ କେବଳ କଳ୍ପନାର ଫଳ।