ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତେ ତଯେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ଵିଦ୍ଯାଧର୍ଯା ଧରୋପରି । ବଦ୍ଧପଦ୍ମାସନୋ ଽଥାହଂ ସମାଧାଵ୍ ଉଦିତୋ ଽଭଵମ୍
ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିବା ବିଦ୍ୟାଧରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସି, ପରେ ସମାଧିରେ ଉତ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ହେଲି।
ସର୍ଵାର୍ଥଭାଵନାତ୍ଯାଗେ ଚିନ୍ମାତ୍ରୈକାନ୍ତଭାଵିତଃ । ଅତ୍ଯଜଂ ତମ୍ ଅହଂ ପୂର୍ଵଂ କଥାର୍ଥକଲନାମଲମ୍
ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ଧାରଣାକୁ ଛାଡ଼ି, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାରେ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କଥାର ବିଷୟରେ ଥିବା ଭାବନାର ଜାଳକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲି।
ଅଥ ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମତାଂ ପ୍ରାପ୍ତḫ ପରାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଅହଂ ଗତଃ । ଶରତ୍ସମଯସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୌ ଵ୍ଯୋମ ନିର୍ମଲତାମ୍ ଇଵ
ତାପରେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଆକାଶ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅନୁଭବ କଲି; ଯେପରି ଶରତ୍କାଳ ଆସିଲେ ଆକାଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ନିର୍ମଳ ହୋଇଯାଏ।
ତତସ୍ ସତ୍ଯାଵଧାନୈକଘନାଭ୍ଯାସେନ ଦେହକେ । ମମାଧିଭୌତିକଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ନୂନମ୍ ଅସ୍ତମ୍ ଉପାଗତା
ତା'ପରେ ସତ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର ଧ୍ୟାନର ଅବିରତ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ମୋର ଦେହ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭ୍ରମ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶେଷ ହୋଇଗଲା।
ଉଦଯାସ୍ତମଯୋନ୍ମୁକ୍ତା ସତତୋଦଯମଯ୍ଯ୍ ଅପି । ମହାଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମତା ସ୍ଵଚ୍ଛା ପ୍ରୋଦିତେଵ ତଦାଭଵତ୍
ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତଙ୍ଗତିରୁ ମୁକ୍ତ, ସଦା ନୂତନ ଭାବରେ ଉଦିତ, ବିଶାଳ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ପରମ ଚେତନାର ଆକାଶ ଏମିତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା, ଯେପରି ଏହା ନୂଆ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଅଥ ପଶ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ଯାଵତ୍ ଖସ୍ଯୈଵୋପଲତେଵ ସା । ଵସ୍ତୁତଶ୍ ଚ ନ ଚାକାଶଂ ନୋପଲḫ ପରମ୍ ଏଵ ତତ୍
ତା'ପରେ ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଦେଖିଲି, ଏହା ଆକାଶରେ ପଥର ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ନ ଆକାଶ, ନ ପଥର, ବରଂ ଏହା ଦୁହିଁଠାରୁ ଉପରେ ଥିଲା।
ପରମାର୍ଥଘନଂ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ତତ୍ ତଥାଭାଵି ତାଦୃଶମ୍ । ତଥାଭାଵନଯା ସ୍ଵାତ୍ମା ମଦୀଯୋ ଦୃଷ୍ଟଵାଂସ୍ ତଥା
ସେ ଯଥାର୍ଥରେ ପରମ ସତ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଥିଲା; ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ମୁଁ ମୋ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଏହିପରି ଦେଖିଲି।
ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନେ ସୁମହତୀ ଦୃଷ୍ଟା ଗେହଗତା ଶିଲା । ଵ୍ଯୋମୈଵ କେଵଲଂ ତଦ୍ଵତ୍ ସା ଶୁଦ୍ଧଂ ଚିନ୍ନଭଶ୍ ଶିଲା
ଯେପରି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପାଥର ଘର ଭିତରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଟି ଆସଲେ ଆକାଶ ଛଡ଼ା କିଛି ନୁହେଁ, ଏହିପରି ସେ ପବିତ୍ର ପାଥର ମଧ୍ୟ ଚେତନାର ଆକାଶ ଥିଲା।
ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ଵିତୋ ଽନ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନପୁଂସ୍ତ୍ଵଂ ଗତୋ ନରଃ । ସ୍ଵପ୍ନେ ଽଜ୍ଞାନପ୍ରବୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଯାଦୃକ୍ ତାଦୃକ୍ ସ ସୂପଲଃ
ଏକ ଲୋକ ନିଜେ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ପୁରୁଷତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରେ; ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନରେ ଜାଗ୍ରତି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏହିପରି ପାଥର ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ଵପ୍ନସ୍ଥାନାଂ ଶିରଶ୍ ଛିନ୍ନଂ ଯେଷାଂ ତେ ସଂସୃତୌ ସ୍ଥିତାଃ । କାଲେନ ଜ୍ଞାନଲାଭେନ ଵିନା କୁର୍ଵନ୍ତି କିଂ କିଲ
ଯେମାନେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଣ୍ଡ କାଟାଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ରହିଯାନ୍ତି; ସମୟରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ନହେଲେ, ସେମାନେ କଣ କରିପାରିବେ?
ବୋଧẖ କାଲେନ ଭଵତି ମହାମୋହଵତାମ୍ ଅପି । ତସ୍ମାନ୍ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଋତେ ଽକ୍ଷଯମ୍
ସମୟ କ୍ରମେ ଗଭୀର ମୂଢ଼ତାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏହିଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ଅସଲି ଅବିନାଶୀ ନୁହେଁ।
ଅତସ୍ ତଚ୍ ଚିଦ୍ଘନଂ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ବ୍ରହ୍ମାକାଶଂ ଶିଲାକୃତି । ଦୃଷ୍ଟଂ ମଯା ତଥା ତତ୍ର ନ ତୁ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦି ସତ୍ କ୍ଵଚିତ୍
ମୁଁ ସେଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର, ପ୍ରସ୍ତର ଆକାରର ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଜ୍ଞାନର ଏକ ମହାନ ରୂପ, ବ୍ରହ୍ମର ଆକାଶକୁ ଦେଖିଲି; ଏବଂ ସେଠାରେ କେଉଁଠିମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭୂତତ୍ତ୍ୱର ସତ୍ତା ଥିଲା ନାହିଁ।
ଭୂତାନାମ୍ ଆଦିସର୍ଗେ ଯଚ୍ ଛୁଦ୍ଧଂ ଯତ୍ ପାରମାର୍ଥିକମ୍ । ଵପୁସ୍ ତଦ୍ ଏଵାଦ୍ଯ ତେଷାଂ ଧ୍ଯାନଲଭ୍ଯମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆଦି ସୃଷ୍ଟିବେଳେ ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ଏବଂ ପରମାର୍ଥିକ ଯଥାର୍ଥ ଅଛି, ସେଇ ରୂପଟିଏ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଦେହ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି, ଯାହା ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଂ ଵପୁର୍ ହି ଭୂତାନାମ୍ ଆତ୍ମୀଯଂ ଯତ୍ ପୁରାତନମ୍ । ତଦ୍ ଏଵାଦ୍ଯ ମନୋରାଜ୍ଯଂ ସଙ୍କଲ୍ପ ଇତି କଥ୍ଯତେ
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ଦିବ୍ୟ ଦେହଟିଏ ଏବେ ମନର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ, ଏହାକୁ ଏବେ କଳ୍ପନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସ ଆତିଵାହିକୋ ଦେହସ୍ ତତ୍ ପରଂ ପରମାର୍ଥତଃ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ପ୍ରଥମଂ ତତ୍ ତତ୍ ତଦ୍ ଆଦ୍ଯଂ କଚନଂ ଚିତଃ
ସେ ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହଟିଏ, ସତ୍ୟରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ ଅଟୁଟ ରୂପ। ଏହା ହେଉଛି ଚେତନାର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରକଟ ରୂପ।
ତଦ୍ ଯତ୍ ପ୍ରଥମମ୍ ଅଧ୍ଯକ୍ଷଂ ଜୀଵସ୍ଯ ପ୍ରଥମଂ ଵପୁଃ । ମନḫପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଂ ତତ୍ ତେନୈଵାଦ୍ଯ ଦୁର୍ଧିଯା
ଯାହାକୁ ପ୍ରଥମେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ଜୀବର ପ୍ରଥମ ଦେହ, ଏହାକୁ ମନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁଭୂତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତ ମନେ ଏଠି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହିପରି ଭାବେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଯୋଗିପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଂ ମନḫପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅପି । ତତ୍ ସ୍ଵମ୍ ଏଵ ଚିତା ରୂପଂ ଗତଯେଵାନ୍ଯତାଂ ମୁଧା
ଏହି ଅନୁଭୂତିକୁ ଯୋଗୀଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁଭୂତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ମନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁଭୂତି ବି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଚେତନାର ନିଜ ରୂପ, ଭ୍ରମରେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଇଦମ୍ ଅଦ୍ଯତନଂ ନାମ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଅସଦୁତ୍ଥିତମ୍ । ଅସତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଏଵେତି ଵିଦ୍ଧି ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଅଙ୍ଗ ତତ୍
ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନର ଯାହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଠାରୁ ଅସତ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ ବୋଲି ଭାବିଥିବାଟିଏ, ପ୍ରକୃତରେ ଅସତ୍ୟର ଦେଖା।
ଅହୋ ନୁ ଚିତ୍ରା ମାଯା ଯତ୍ ପ୍ରାକ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷେ ପରୋକ୍ଷତା । ନିର୍ଣୀତାସ୍ମିଂସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନଧ୍ଯକ୍ଷେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷକଲନାଦୃତା
ହେ, ଏହି ମାୟା କେତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେହିଠାରେ ଏବେ ଦୂର ଲାଗୁଛି; ଏବଂ ଯାହା ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ନୁହେଁ, ସେଠି ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖାଯିବାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବାଯାଉଛି।
ଆତିଵାହିକଦେହିତ୍ଵଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ପ୍ରଥମୋଦିତମ୍ । ସତ୍ଯଂ ସର୍ଵଗତଂ ଵିଦ୍ଧି ମାଯୈଵ ତ୍ଵ୍ ଆଧିଭୌତିକମ୍
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ଭାବରେ ଅନୁଭବ ପ୍ରଥମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଲାଗେ; ଏହା ସବୁଠାରେ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତରେ ଏକ ମାତ୍ର ଜଗତୀୟ ମାୟା।
ଅନୁଭୂତାପି ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ହେମ୍ନẖ କଟକତା ଯଥା । ତଥାତିଵାହିକସ୍ଯାଧିଭୌତିକତ୍ଵଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଅନୁଭବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ—ଯେପରି ଗହନା ହେଉଛି ସୁନାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ, ସେପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହର ଜଗତୀୟ ଭାବ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଭ୍ରମମ୍ ଅଭ୍ରମତାଂ ଯାତମ୍ ଅଭ୍ରମଂ ଭ୍ରମତାଂ ଗତମ୍ । ଵେତ୍ତି ଜୀଵୋ ଵିଚାରେଣ ଵିନାହୋ ନୁ ଵିମୂଢତା
ବିଚାର କଲେ ଜୀବ ଭ୍ରମକୁ ଅଭ୍ରମ ଭାବେ ଓ ଅଭ୍ରମକୁ ଭ୍ରମ ଭାବେ ଜାଣିପାରେ; ଏହି ବିଚାର ଛାଡ଼ିଲେ, ମାନେ ମାତ୍ର ଭ୍ରମ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ରହିଯାଏ।
ଆଧିଭୌତିକଦେହୋ ଽଯଂ ଵିଚାରେଣ ନ ଲଭ୍ଯତେ । ଆତିଵାହିକଦେହସ୍ ତୁ କିଲ ଲୋକଦ୍ଵଯେ ଽକ୍ଷଯଃ
ଏହି ଜଡ଼ ଶରୀରଟି ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମିଳେନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରଟି ଦୁଇଟି ଲୋକରେ ଅବିନାଶୀ ଭାବେ ରହିଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଧିଭୌତିକଚିଦ୍ ରୂଢା ସ୍ଵାତିଵାହିକଦେହକେ । ମରୌ ମରୀଚିକାସ୍ଵ୍ ଏଵ ଯଥା ମିଥ୍ଯୈଵ ଵାରିଧୀଃ
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରରେ ଥିବା ଏହି ଜଗତୀୟ ଚେତନା, ବାଲୁକା ଉପରେ ମୃଗମରୀଚିକାରେ ଯେପରି ଜଳ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଅସତ୍ୟ।
ଜାତାଧିଭୌତିକୀ ସଂଵିଦ୍ ଆତିଵାହିକଵିତ୍କ୍ରମେ । ଦେହଦୃଷ୍ଟିଵଶାତ୍ ପ୍ରୌଢା ସ୍ଥାଣୌ ପୁରୁଷଧୀର୍ ଇଵ
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରର ଅନୁକ୍ରମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଏହି ଜଡ଼ ଶରୀରର ଚେତନା, ଶରୀରକୁ ଦେଖିବା ଭାବନାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଏ; ଯେପରି ଏକ ପୁତଳିରେ ମଣିଷ ଭାବନା ଦୃଢ଼ ହୋଇଥାଏ।
ଶୁକ୍ତୌ ରଜତତା ତାପେ ଜଲତେନ୍ଦୌ ଯଥା ଦ୍ଵିତା । ଆଧିଭୌତିକତା ତଦ୍ଵନ୍ ମନୋଜୈଵାତିଵାହିକେ
ଯେପରି ଶଙ୍ଖରେ ଚାନ୍ଦି ଦେଖାଯାଏ, ତାପିତ ଜଳରେ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରର ଏହି ଜଗତୀୟ ଭାବ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା।
ଯଦ୍ ଅସତ୍ ତତ୍ କୃତଂ ସତ୍ଯଂ ଯତ୍ ସତ୍ଯଂ ତଦ୍ ଅସତ୍ କୃତମ୍ । ଅହୋ ନୁ ମୋହମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଜୀଵସ୍ଯାସ୍ଯାଵିଚାରଜମ୍
ଯାହା ଅସତ୍ୟ, ତାହାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବାଯାଏ; ଯାହା ସତ୍ୟ, ତାହାକୁ ଅସତ୍ୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ହାଏ, ଏହି ଜୀବର ଅବିଚାରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାମୋହର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି!
ଯୋଗିପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଏଵାସ୍ତି କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅସ୍ତି ତୁ ମାନସମ୍ । ଯସ୍ମାଲ୍ ଲୋକଦ୍ଵଯାଚାରସ୍ ତାଭ୍ଯାମ୍ ଏଵ ପ୍ରସିଧ୍ଯତି
ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ସିଧାସଳଖ ଅନୁଭବ ମାତ୍ର ଏଠି ଅଛି; ବାକି ସବୁ ମନର ଗଢ଼ା। ଦୁଇଟି ଜଗତର ବ୍ୟବହାର ଏହି ଦୁଇଟି ଉପରେ ଭିତି କରି ଚାଲିଥାଏ।
ଆଦ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ଯୋ ଽସତ୍ଯେ ଽସ୍ମିନ୍ କୃତସ୍ଥିତିଃ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷେ ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ବୁ ପୀତ୍ଵା ସ ସୁଖମ୍ ଆସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମିକ ସିଧାସଳଖ ଅନୁଭବକୁ ଛାଡ଼ି, ଅସତ୍ୟ ଉପରେ ଭିତି କରି ବସିଯାଏ, ସେ ମୃଗମରୀଚିକାର ପାଣି ପିଇ ତାହାରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବା ଲୋକ ପରି।
ତତ୍ ସୁଖଂ ଦୁẖଖମ୍ ଏଵାହୁẖ କ୍ଷଣନାଶାନୁଭୂତିତଃ । ଅକୃତ୍ରିମମ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଂ ଯତ୍ ସୁଖଂ ତତ୍ ସୁଖଂ ଵିଦୁଃ
ଯେ ସୁଖ କ୍ଷଣିକ ଅନୁଭବ ହେବା ପରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ତାହାକୁ ଦୁଃଖ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେ ସୁଖ କୃତ୍ରିମ ନୁହେଁ, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ସେଇ ସୁଖକୁ ପ୍ରକୃତ ସୁଖ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।