ଅନ୍ଯେଷୁ ଵ୍ଯୋମମାତ୍ରାତ୍ମଦେହେଷୁ ଵ୍ଯୋମରୂପିଣଃ । ପ୍ରାଣିନସ୍ ସନ୍ତି ସର୍ଗେଷ୍ଵ୍ ଅଦର୍ଶନଵ୍ଯଵହାରିଣଃ
କିଛି ଦେହ ଅଛି, ସେମାନେ କେବଳ ଆକାଶରୁ ତିଆରି, ଏବଂ ସେମାନେ ନିଜେ ଆକାଶର ଭଳି। ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ଚର୍ଯ୍ୟା କରନ୍ତି।
ପାତାଲପାତିଷୁ ତଥାମ୍ବରମ୍ ଉତ୍ପତତ୍ସୁ ତିଷ୍ଠତ୍ସୁ ଵିଭ୍ରମପରେଷ୍ଵ୍ ଅଥ ଦିଙ୍ମୁଖେଷୁ । ନାନାଜଗତ୍ସୁ କିମ୍ ଇଵାସ୍ତି ମଯା ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ଯନ୍ ନାମ ଚିଜ୍ଜଲଧିଚଞ୍ଚଲବୁଦ୍ବୁଦେଷୁ
ପାତାଳରେ ରହୁଥିବା, ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ୁଥିବା, ଏଠାରେ ରୁହିଥିବା, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଥିବା କିମ୍ବା ଦିଗ୍ବନ୍ଧରେ ଅଛିଥିବା—ଏପରି ଅନେକ ଜଗତ୍ମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଚେତନା ସାଗରରେ ତରଙ୍ଗାୟିତ ବୁଦବୁଦି ଭଳି ଯେଉଁଠି ଯାହାକୁ ଦେଖିନାହିଁ, ନାମ ଦେଇନାହିଁ, ଏମିତି କ'ଣ ଅଛି ଯାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖିନାହିଁ?
ଚିଦାକାଶାଶ୍ ଚିଦାକାଶେ ପଯସୀଵ ପଯୋରଯାଃ । ଚିତ୍ତ୍ଵାଜ୍ ଜୀଵାସ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯ୍ ଏତେ ଯେ ତ ଏଵ ମନାଂସି ନଃ
ଯେପରି ଜଳରେ ତରଙ୍ଗ ଉଠେ, ସେପରି ଚେତନାର ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ ଚେତନାର ତରଙ୍ଗ ଉଠେ। ଏହି ଚେତନାରୁ ଜୀବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି—ଏହିମାନେ ଆମର ମନ।
ଵିଶଦାକାଶରୂପାଣି ତାନ୍ଯ୍ ଏଵ ଚ ମନାଂସି ନଃ । ଜଗନ୍ତି ତାନ୍ଯ୍ ଅନନ୍ତାନି ସମ୍ପନ୍ନାନ୍ଯ୍ ଅଭିତସ୍ ସ୍ଵଯମ୍
ଏହି ମନମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକାଶର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏମାନେ ହିଁ ଅନେକ ଜଗତ୍, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଏପଟେ ସେପଟେ ଅନନ୍ତ ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ସର୍ଵଭୂତଗଣେ ମୋକ୍ଷଂ ମହାକଲ୍ପକ୍ଷଯେ ଗତେ । ପୁନẖ କସ୍ଯ କଥଂ ସର୍ଗସଂଵିତ୍ତିର୍ ଉପଜାଯତେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମହାକଳ୍ପର ସେଷରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ପୁଣି କାହା ପାଇଁ କିମ୍ବା କିପରି ସୃଷ୍ଟିର ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ?
ତସ୍ମାନ୍ ନ କସ୍ଯଚିତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ କଦାଚିନ୍ ନଶ୍ଯତି କ୍ଵଚିତ୍ । ନ ଚୈଵ ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମ ଶାନ୍ତଂ ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଅଜଂ ସ୍ଥିତମ୍
ସେଥିପାଇଁ କେବେ କାହାର କିଛି କେଉଁଠି ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ, କିମ୍ବା କିଛି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ; ଶାନ୍ତ, ଦୃଶ୍ୟ, ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ ସଦା ଅବିଚଳ ଅଛନ୍ତି।
ଵପୁର୍ ଜଗଦ୍ ଇଦଂ ତସ୍ଯା ନନୁ ନାମ ମହାଚିତେଃ । କଥଂ ନଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅନଷ୍ଟାଯାଂ ତସ୍ଯାଂ ସା ଚ ନ ନଶ୍ଯତି
ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ତାହା ମହାଚେତନାର ଦେହ; ଯେତେବେଳେ ସେ ଅନଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଏହା କିପରି ନଷ୍ଟ ହେବ? ସେ ଚେତନା କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ।
ସଂଵିଦୋ ହୃଦଯଂ ସ୍ଵପ୍ନେ ଯଥା ଭାତି ଜଗତ୍ତଯା । ଵ୍ଯୋମାତ୍ମୈଵ ତଥୈଵାଦିସର୍ଗାତ୍ ପ୍ରଭୃତି ଭାସତେ
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେପରି ଜ୍ଞାନର ହୃଦୟ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ଆକାଶସ୍ୱରୂପ ତାହା ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମାଵଯଵସ୍ ସର୍ଗସ୍ ସର୍ଗସ୍ଯୈତା ଦଶାଃ କ୍ଷଯାଃ । ଉଦଯାଶ୍ ଚେତି ଖଂ ସର୍ଵଂ କିଂ ନାଶି କିମ୍ ଅନାଶି ଵା
ଚେତନାର ଆକାଶର ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଅଂଶ ହେଉଛି ସୃଷ୍ଟି, ସୃଷ୍ଟିର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା, ନାଶ ଓ ଉଦୟ। ଏଭଳି ଆକାଶର ସବୁ କିଛି — କ’ଣ କିଛି ନଶ୍ୱର ଓ କ’ଣ କିଛି ଅନଶ୍ୱର?
ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଯଦାତ୍ମକଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ତଦ୍ ଵିନାଶଂ ଵିନାକ୍ଷଯି । ତସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମକଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଧି ବ୍ରହ୍ମଵଦ୍ ଅକ୍ଷଯମ୍
ଯାହାର ଯେମିତି ସ୍ୱଭାବ, ସେହି ଅନୁସାରେ ସେ ନଶ୍ୱର ହୁଏ, ଯାହାର ସେହି ସ୍ୱଭାବ ନାହିଁ, ସେ କେବେ ନଶ୍ୱର ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ଅମର ଓ ଅନଶ୍ୱର।
ଚିନ୍ମାତ୍ରେ ପରମେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି କୁତ ଏଵ ଭଵାଭଵୌ । କୁତୋ ଭାଵଵିକାରାଦିẖ କଥଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ନିରାକୃତୌ
ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶ, ସେଠାରେ କେମିତି ଉତ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ନାଶ ହେବ? ଯେଉଁ ଆକାଶର କୌଣସି ଆକୃତି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ କିପରି ସମ୍ଭବ?
ମହାକଲ୍ପାଦଯୋ ଭାଵା ରାମୈତାନି ଜଗନ୍ତି ଚ । ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମକତଯୈଵାସ୍ମିନ୍ ସଂଵିଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ସଂସ୍ଥିତମ୍
ହେ ରାମ, ବଡ଼ ବଡ଼ କାଳଚକ୍ର ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସେମାନେ ସବୁ ବ୍ରହ୍ମ ଚେତନାରେ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ନିରାକୃତ୍ଯ୍ ଅଚ୍ଛଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ତଦ୍ଵଶମ୍ । ଯାତି ଯେନୈଵ ଘଟିତୋ ଯକ୍ଷସ୍ ତଂ ଘଟ୍ଟଯେତ୍ କିଲ
ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିରାକାର ଚେତନା ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ନିଜ ଭାବନାରେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେଠାରେ ନିଜ ଅଧିକାର ରଖେ; ଯେପରି ଏକ ଯକ୍ଷ ନିଜ ମାୟା ରୂପକୁ ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳାଏ।
ଅଵଯଵାଵଯଵିନୋର୍ ଦୃଶ୍ଯଯୋର୍ ଵାପ୍ଯ୍ ଅଦୃଶ୍ଯଯୋଃ । ଏକାତ୍ମନୋର୍ ଏଵ ସଦା ନ ଭେଦୋ ଽସ୍ତି କଦାଚନ
ଅଂଶ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେଖାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ଅଦୃଶ୍ୟ ଯାହାକୁ ଦେଖାଯାଏ ଓ ଯାହାକୁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ—ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଏକ ମୂଳ ସ୍ୱରୂପରୁ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଇତୋ ଭାଵ ଇତୋ ଽଭାଵ ଇତସ୍ ସର୍ଗ ଇତẖ କ୍ଷଯଃ । ସ୍ଵଭାଵମ୍ ଏଵାନୁଭଵଦ୍ ଇତି ବ୍ରହ୍ମାଚଲଂ ସ୍ଥିତମ୍
ଏହିଠାରୁ ହେଉଛି ସତ୍ତା, ଏହିଠାରୁ ଅସତ୍ତା, ଏହିଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଏହିଠାରୁ ବିନାଶ; ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରି, ଏହିପରି ଅଚଳ ବ୍ରହ୍ମା ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ଏଵମ୍ମଯେ ଽପି ପରମେ ବ୍ରହ୍ମାକାଶେ ନ ରଞ୍ଜନାଃ । କାଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵାଙ୍ଗ ସନ୍ତୀନ୍ଦୁବିମ୍ବେ ଵିଷଲତା ଯଥା
ଏଭଳି ପରମ ବ୍ରହ୍ମାର ଅନନ୍ତ ଆକାଶରେ କୌଣସି ଦୁଷିତତା ନାହିଁ; ମିତ୍ର, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳରେ କେବଳ କିଛି ଅଳ୍ପ ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ।
ନିର୍ମଲେ ପରମାକାଶେ କ୍ଵ ଭାଵାଭାଵରଞ୍ଜନାଃ । କ୍ଵାଦିମଧ୍ଯାନ୍ତକଲନାẖ କ୍ଵ ଲୋକାନ୍ତରଵିଭ୍ରମଃ
ନିର୍ମଳ ଶୁଦ୍ଧ ପରମ ଆକାଶରେ କେଉଁଠି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅନସ୍ତିତ୍ୱର ରଙ୍ଗ ଲାଗିପାରିବ? କେଉଁଠି ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷର ଧାରଣା ଅଛି? ଅନ୍ୟ ଜଗତର ଭ୍ରମ କେଉଁଠି ରହିଛି?
ଅପରିଜ୍ଞାନମ୍ ଏଵୈକମ୍ ଅତ୍ର ଦୋଷଵଦ୍ ଉତ୍ଥିତମ୍ । କେଵଲଂ ତତ୍ ପରାଵୃତ୍ଯ ପ୍ରେକ୍ଷଣାତ୍ ପରିଶାମ୍ଯତି
ଏଠାରେ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନ ଦୋଷ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଭଲଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଅଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞପ୍ତିବୋଧେନ ପରାମୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି । ଯେନୈଵାଭ୍ଯୁତ୍ଥିତଂ ତେନ ପଵନେନେଵ ଦୀପକଃ
ଅଜ୍ଞାନ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକରେ ସ୍ପର୍ଶିତ ହେଲେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ—ଯେପରି ଝଡ଼ ଯେଉଁ ପବନ ଦୀପକୁ ଜଳାଇଥିଲା, ସେଇ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ ନିଶ୍ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।
ଅଜ୍ଞାନଂ ସମ୍ପରିଜ୍ଞାତଂ ନାସୀଦ୍ ଏଵେତି ବୁଧ୍ଯତେ । ଅବନ୍ଧମୋକ୍ଷଂ ବ୍ରହ୍ମୈଵ ସର୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵଗମ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଅଜ୍ଞାନକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ, ତେବେ ଜଣାପଡ଼େ ଏହା କେବେ ଥିଲା ନାହିଁ; ତାପରେ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ଭିନ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି, ସବୁ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ।
ଏଵମ୍ବୋଧାଦ୍ ଧି ଯୋ ରାମ ମୋକ୍ଷ ଉକ୍ତସ୍ ସ୍ଵସଂଵିଦା । ଵିଚାରଯନ୍ନ୍ ଆଲଭତେ ନାତ୍ର କଶ୍ଚନ ସଂଶଯଃ
ହେ ରାମ, ଏହି ପ୍ରକାର ବୁଝିଲେ, ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ଯେଉଁଠି ଏହି ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ଲଭ୍ୟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଇଦଂ ଜଗଜ୍ଜାଲମ୍ ଅନାଦ୍ଯ୍ ଅଜାତଂ ବ୍ରହ୍ମେତ୍ଥମ୍ ଆଭାତମ୍ ଇତୀହ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା । ଵିଚାରଦୃଷ୍ଟ୍ଯାଷ୍ଟଗୁଣେଶ୍ଵରତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯଂସ୍ ତୃଣଂ ସ୍ଵାତ୍ମନି ଜୀଵ ଆସ୍ତେ
ଏହି ସଂସାର ଜାଲକୁ ଆଦିହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ଦେଖି, ଯିଏ ବିଚାର ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତକୁ ଈଶ୍ୱର ଭାବେ ଅନୁଭବ କରେ, ସେ ଜଣେ ଜୀବ ଘାସର ଏକ ତିନିକିଆକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଦେଖି ଶାନ୍ତିରେ ରହେ ।
ଯଦ୍ ଏତଦ୍ ଭଵତା ଦୃଷ୍ଟଂ ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମଵପୁଷା ତଦା । ତଦ୍ ଏକଦେଶସଂସ୍ଥେନ କିମ୍ ଉତ ଭ୍ରମତାମ୍ବରେ
ତୁମେ ଯାହାକୁ ଚେତନା ଆକାଶର ରୂପରେ ଦେଖିଛ, ସେଥିରେ ଏହା ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ କ'ଣ ତଫାତ୍ ଅଛି?
ସମ୍ପନ୍ନୋ ଽହମ୍ ଅନନ୍ତାତ୍ମା ଵ୍ଯାପୀ ଵ୍ଯୋମ ତଦା କିଲ । ସ୍ଯାତାଂ ତସ୍ଯାମ୍ ଅଵସ୍ଥାଯାଂ କୀଦୃଶୌ ତୌ ଗମାଗମୌ
ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନନ୍ତ ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଆକାଶ ପରି ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିତ । ସେଉଁଠି, ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିବା କିମ୍ବା ଯିବାରେ କଣ ଅର୍ଥ ରହିଯାଏ?
ନୈକସ୍ଥାନସ୍ଥିତିମଯୋ ନାହଂ ଗତିମଯୋ ଽଭଵମ୍ । ତଦା ତେନ ଖ ଏଵାସ୍ମିନ୍ ଦୃଷ୍ଟମ୍ ଏତନ୍ ମଯାତ୍ମନି
ମୁଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା କିମ୍ବା ଗତିଶୀଳ କିଛି ଥିଲି ନୁହେଁ; ସେ ସମୟରେ, ଏହି ଆକାଶକୁ ମୁଁ ନିଜ ମନରେ ମାତ୍ର ଦେଖିଥିଲି।
ଯଥାଙ୍ଗାନି ଶରୀରେ ତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯସ୍ଯ୍ ଆପାଦମସ୍ତକମ୍ । ଚିନ୍ନେତ୍ରେଣାପ୍ଯ୍ ଅନେତ୍ରେଣ ତଥୈତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ ଅହମ୍
ତୁମେ ଯେପରି ନିଜ ଦେହର ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଉଁଯାଏଁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଚେତନା ଦୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବରେ ଦେଖ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସବୁକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲି।
ଅନାକୃତେର୍ ନିରଵଯଵସ୍ଥିତେସ୍ ତଦା ତଥାଭଵନ୍ ଵିମଲଚିଦମ୍ବରାତ୍ମନଃ । ଜଗନ୍ତି ତାନ୍ଯ୍ ଅଵଯଵଜାଲକାନି ମେ ଯଥା ଖତା ନ ହି ଗଲିତା ନ ଵସ୍ତୁତା
ସେ ସମୟରେ, ମୋର ଚିତ୍ତ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଆକାଶ ପରି ଅରୂପ ଏବଂ ଅଂଶବିହୀନ ଥିଲା; ସେଥିରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋ ପାଖରେ ଅନେକ ଅଂଶର ଜାଲ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଆକାଶର ଛିଦ୍ର କେବେ ଖସିଯାଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ।
ପ୍ରମାଣମ୍ ଅତ୍ର ତେ ସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟୋ ଭୁଵନଵିଭ୍ରମଃ । ସ୍ଵପ୍ନେ ଽନୁଭୂଯତେ ଦୃଶ୍ଯଂ ନ ଚ କିଞ୍ଚିତ୍ ଖମ୍ ଏଵ ତତ୍
ଏଠାରେ ତୁମ ପାଇଁ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜଗତର ଭ୍ରମ; ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ସେଟି ଆସଲେ କେବଳ ଆକାଶ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ଯଥା ପଶ୍ଯତି ଵୃକ୍ଷସ୍ ସ୍ଵଂ ପତ୍ତ୍ରପୁଷ୍ପଫଲାଦିକମ୍ । ସ୍ଵସଂଵେଦନନେତ୍ରେଣ ତଥୈତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ ଅହମ୍
ଯେପରି ଗଛ ନିଜ ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଫଳକୁ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଦେଖେ, ସେପରି ମୁଁ ଏହାକୁ ଅନୁଭବିଲି।
ଯଥାମ୍ବୁଧିର୍ ଅନନ୍ତାତ୍ମା ଵେତ୍ତି ସର୍ଵାଞ୍ ଜଲେଚରାନ୍ । ତରଙ୍ଗାଵର୍ତଫେନାଂଶ୍ ଚ ତଥୈତଦ୍ ବୁଦ୍ଧଵାନ୍ ଅହମ୍
ଯେପରି ଅସୀମ ସମୁଦ୍ର ନିଜ ଜଳରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ତରଙ୍ଗ, ଘୂର୍ଣ୍ଣି ଓ ଝାଗକୁ ଜାଣେ, ସେପରି ମୁଁ ଏହିକଥା ବୁଝିଲି।