ଚିନ୍ନଭଶ୍ ଚିନ୍ନଭସ୍ଯ୍ ଏଵ ପଯସୀଵ ପଯୋଦ୍ରଵଃ । ଚିତ୍ତ୍ଵାତ୍ କଚତି ଯତ୍ ତେନ ତଦ୍ ଏଵ ଚ ଜଗତ୍ କୃତମ୍
ଯେପରି ଜଳରୁ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଆକାଶରୁ ଆକାଶ ଜନ୍ମେ, ସେପରି ଚେତନାରୁ ଯେଉଁଠିକିଛି ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସବୁ ଚେତନା ହିଁ ଅଟୁଟ; ଏହିଭଳି ଏହି ସଂସାର ତିଆରି ହୋଇଛି।
ସ୍ଵପ୍ନେ ଚିଦ୍ ଏଵ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉଦେତି ଵିମଲା ଯଥା । କାଚକଚ୍ଯେନ କଚତି ତଥେତ୍ଥଂ ସାଦିସର୍ଗଖେ
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଭାବେ ଉଦିତ ହୁଏ, ଏବଂ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖାଯାଏ, ସେଭଳି ଚେତନାର ଆକାଶରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ଚିତ୍କାଚକଚ୍ଯକଚନଂ ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନେ ଜଗଦ୍ ଭଵେତ୍ । ତଥୈଵ ଜାଗ୍ରଦଭିଧଂ ତତ୍ଖମାତ୍ରମ୍ ଇଦଂ ସ୍ଥିତମ୍
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚେତନାର ଆତ୍ମ-ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ସେଭଳି ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂସାର କେବଳ ଚେତନାର ବିସ୍ତାର ଭାବେ ଅଛି।
ଆଦିସର୍ଗେ ହି ଚିତ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ ଜାଗ୍ରଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭିଶବ୍ଦ୍ଯତେ । ଅଦ୍ଯରାତ୍ରୌ ଚିତେସ୍ ସ୍ଵପ୍ନସ୍ ସ୍ଵପ୍ନ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭିଶବ୍ଦ୍ଯତେ
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଚେତନାର ସ୍ୱପ୍ନକୁ 'ଜାଗ୍ରତ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ରାତିବେଳେ ଚେତନା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ୱପ୍ନକୁ 'ସ୍ୱପ୍ନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୂର୍ଵପ୍ରଵୃତ୍ତା ସରିତାଂ ରୂଢାଦ୍ଯାପି ଯଥା ସ୍ଥିତା । ତରଙ୍ଗଲେଖା ସୃଷ୍ଟୀନାଂ ପଦାର୍ଥରଚନା ତଥା
ଯେପରି ଏକ ନଦୀର ପୂର୍ବ ଭାଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତରଙ୍ଗ ଏଯାଁ ଅବଧି ରହିଥାଏ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିର ବସ୍ତୁଗୁଡିକର ଗଠନ ମଧ୍ୟ ତରଙ୍ଗର ଚିହ୍ନ ଭଳି ଅଛି।
ଯଥା ଵାରି ତରଙ୍ଗଶ୍ରୀସ୍ ସରିତାଂ ରଚନାମ୍ ଇତା । ତଥା ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଚିଦ୍ବୀଜସତ୍ତାନ୍ତସ୍ ସୃଷ୍ଟିତାମ୍ ଇତା
ଯେପରି ଜଳ ତରଙ୍ଗ ଆକାରରେ ନଦୀର ଗଠନ କରେ, ସେପରି ଚେତନାର ଆକାଶରେ ଚେତନା ବୀଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ମୃତସ୍ଯାନନ୍ତନାଶଶ୍ ଚେତ୍ ତନ୍ ନିଦ୍ରାସୁଖମ୍ ଏଵ ତତ୍ । ଭୂଯଶ୍ ଚେଦ୍ ଏତି ସଂସାରସ୍ ତତ୍ ସୁଖଂ ନଵମ୍ ଏଵ ତତ୍
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯଦି ଅନନ୍ତ ବିଲୟ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ନିଦ୍ରାର ସୁଖ। ଯଦି ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ସୁଖ ନୂତନ।
କୁକର୍ମଭ୍ଯସ୍ ତୁ ଚେଦ୍ ଭୀତିସ୍ ସା ସମେହ ପରତ୍ର ଚ । ତସ୍ମାଦ୍ ଏତେ ସମସୁଖେ ସର୍ଵେଷାଂ ମୃତିଜନ୍ମନୀ
ଯଦି ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମରୁ ଭୟ ଅଛି, ତେବେ ସେ ଭୟ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ। ଏହିପରି ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ସୁଖଦ।
ମରନଂ ଜୀଵିତଂ ଵାସ୍ତୁ ସଦୃକ୍ଷେ ଵାସନେ ତଯୋଃ । ଇତି ଵିଶ୍ରାନ୍ତଚିତ୍ତୋ ଯସ୍ ସୋ ଽନ୍ତଶ୍ଶୀତଲ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ଜଣେର ମନ ଶାନ୍ତିରେ ବସିଛି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଏକରୂପ, ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତରେ ଶୀତଳ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ଅତ୍ଯନ୍ତାଭାଵସଂଵିତ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵଦୃଶ୍ଯସ୍ଯ ଵେଦନମ୍ । ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅପାସ୍ତସଂଵେଦ୍ଯଂ ସତି ଚାସତି ସର୍ଗକେ
ସମସ୍ତ ଜିନିଷର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭାବର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟର ଅନୁଭୂତି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ଦୃଶ୍ୟ ଦୂରେ ହେଉଛି, ସୃଷ୍ଟି ଥିବା ଓ ନଥିବା ଭାବରେ ଅଛି।
ଯନ୍ ନ ଚେତ୍ଯଂ ନ ଚିଦ୍ରୂପଂ ଯଚ୍ ଚିତ୍ତୈର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଚେତିତମ୍ । ତଦ୍ଭାଵୈକ୍ଯଂ ଗତାସ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞାଶ୍ ଶାନ୍ତା ଵ୍ଯଵହୃତୌ ସ୍ଥିତେଃ
ଯାହାକୁ ନ ଜଣାଯାଏ, ନ ଚେତନାର ରୂପ, ଏବଂ ମନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜଣା; ଯେଉଁମାନେ ସେଥିରେ ଏକତା ପାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜଣି, ସେମାନେ ଜଗତ ରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
ଚିତ୍କାଚକାଚକଚ୍ଯଂ ଯଜ୍ ଜଗନ୍ ନାମ୍ନା ତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ । ଅତ୍ଯଚ୍ଛେ ପରମାକାଶେ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷଦୃଶẖ କୁତଃ
ଯାହା ଚେତନାର ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ଚଳାଚଳ, ସେହିଁ ଜଗତ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ; ଶୁଦ୍ଧ ଅତିପ୍ରସ୍ତ ଆକାଶରେ, ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତିର ଭାବ କିପରି ହେବ?
ଚିନ୍ନଭସ୍ସ୍ପନ୍ଦମାତ୍ରାତ୍ମ ସଙ୍କଲ୍ପାତ୍ମତଯା ଜଗତ୍ । ସଭୂତମଯମ୍ ଏଵେଦଂ ନ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦିମଯଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ସଂସାର କେବଳ ଚେତନାର କମ୍ପନ ଏବଂ ଭାବନାର ଆକାର ଅଟୁଟ ଅଛି; ଏହା କେବଳ ଅସ୍ତିତ୍ୱରୁ ଗଠିତ, କେବେ ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥରୁ ନୁହେଁ।
ନେହ ଦେଶୋ ନ କାଲୋ ଽସ୍ତି ନ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନ କ୍ରିଯା ନ ଖମ୍ । ସଦ୍ ଇଵାଖିଲମ୍ ଉଚ୍ଛୂନଂ ଚାପ୍ଯ୍ ଅନୁଚ୍ଛୂନମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସତ୍
ଏଠାରେ କୌଣସି ଦେଶ, ସମୟ, ପଦାର୍ଥ, କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଆକାଶ ନାହିଁ; ସବୁ କିଛି ଦେଖାଯାଏ ଯେପରି ସତ୍ୟ, ତଥାପି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଅଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ ଅଛି, ଏବଂ ଅସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
ଭାତି କେଵଲମ୍ ଏଵେତ୍ଥଂ ପରମାର୍ଥଘନଂ ଘନମ୍ । ଯନ୍ ନ ଶୂନ୍ଯଂ ନ ଚାଶୂନ୍ଯମ୍ ଅତ୍ଯଚ୍ଛଂ ଗଗନାଦ୍ ଅପି
ଏଠାରେ କେବଳ ତାହା ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଛି, ପରମ ସତ୍ୟର ଘନତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଯାହା ନ ଶୂନ୍ୟ ଓ ନ ଅଶୂନ୍ୟ, ଆକାଶଠାରୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ।
ସାକାରମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନାକାରମ୍ ଅସଦ୍ ଏଵାତିଭାସୁରମ୍ । ଅତିଶୁଦ୍ଧୈକଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ସ୍ଫାରଂ ସ୍ଵପ୍ନପୁରଂ ଯଥା
ଏହା ଆକାର ସହିତ କିମ୍ବା ଆକାର ବିନା ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଅସତ୍ୟ, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ କେବଳ ଚେତନାରୁ ଗଠିତ, ସ୍ୱପ୍ନର ଏକ ବଡ଼ ସହର ପରି।
ନିର୍ଵାଣମ୍ ଏଵମ୍ ଇଦମ୍ ଆତତମ୍ ଇତ୍ଥମ୍ ଅନ୍ତଶ୍ ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମ୍ନ ଆବିଲମ୍ ଅନାବିଲରୂପମ୍ ଏଵ । ନାନେଵ ନ କ୍ଵଚିଦ୍ ଅପି ପ୍ରସୃତଂ ନ ନାନା ଶୂନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଅମ୍ବର ଇଵାମ୍ବୁନି ଵା ଦ୍ରଵତ୍ଵମ୍
ମୁକ୍ତି ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଚେତନାର ଭିତର ଅନ୍ତରିକ ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ଅଛି। ଏଠାରେ କେବେ କ୍ଳାନ୍ତି ଅଛି, କେବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ନୁହେଁ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ନୁହେଁ। ଏହାର ଶୂନ୍ୟତା ଆକାଶ ପରି, କିମ୍ବା ଜଳରେ ତରଳତା ଯେପରି।
ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଥା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଚିନ୍ମଯେ । ସାଧୁ ସମ୍ଭଵତି ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ଶୂନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଖ ଇଵାଖିଲେ
ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଆକାଶରେ ଅଛି। ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟ ଶୂନ୍ୟତା ସବୁଠି ଆକାଶ ପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯତ୍ର ଵିତ୍ ତତ୍ର ସର୍ଗଶ୍ରୀର୍ ଅଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଚାସ୍ତି ଵିତ୍ । ଚିନ୍ମଯତ୍ଵାତ୍ ପଦାର୍ଥାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍
ଯେଉଁଠି ଚେତନା ଅଛି, ସେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟିର ଶ୍ରୀ ଅଛି। ଯେଉଁଠି ଆକାଶ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଚେତନା ଅଛି। ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଚେତନାରୁ ଗଠିତ, ତେଣୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଚେତନା ବିନା ନାହିଁ।
ପଦାର୍ଥଜାତଂ ଶୈଲାଦି ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନେ ପୁରାଦି ଵା । ଚିଦ୍ ଏଵୈକଂ ପରଂ ଵ୍ଯୋମ ତଥା ଜାଗ୍ରତ୍ପଦାର୍ଥଭୂଃ
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେପରି ପାହାଡ଼, ସହର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ସେମାନେ ସବୁ ଚେତନାର ପରମ ଆକାଶ ଅଟୁଟ ଅଂଶ।
ପାଷାଣାଖ୍ଯାନମ୍ ଅତ୍ରେଦଂ ଶୃଣୁ ଶ୍ରୁତିରସାଯନମ୍ । ପୂର୍ଵଂ ମଯୈଵ ଯଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚିତ୍ରଂ ପ୍ରକୃତମ୍ ଏଵ ଵା
ଏଠାରେ ଏହି ପାଷାଣ କଥା, ଯାହା ପବିତ୍ର ଶ୍ରବଣର ଅମୃତ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିଲି, ସେଠି ଅଦ୍ଭୁତ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଯେପରି ହେଉ, ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ଅହଂ ଵିଦିତଵେଦ୍ଯତ୍ଵାତ୍ କଦାଚିତ୍ ପୂର୍ଣମାନସଃ । ତ୍ଯକ୍ତୁମ୍ ଇଚ୍ଛୁର୍ ଇମଂ ଲୋକଂ ଵ୍ଯଵହାରଘନଭ୍ରମମ୍
କେବେ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଜଣାଯିବାକୁ ଥିବା ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିଲି, ମୋ ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଏହି ଜଗତ, ଯାହା ଦୁନିଆର ଭ୍ରମ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟତାରେ ଭରିଛି, ଛାଡିଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି।
ଧ୍ଯାନୈକନିଷ୍ଠତାମ୍ ଏତ୍ଯ ଶନୈର୍ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଯେ ଚିରମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତାଜଵଞ୍ଜଵୀଭାଵ ଏକାନ୍ତାର୍ଥୀ ଶମଂ ଵ୍ରଜନ୍
ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ରତା ପାଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧିରେ ଧିରେ ଶାନ୍ତି ଖୋଜୁଥିଲି; ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଧା ଓ ଚତୁରାଇକୁ ଛାଡି, କେବଳ ଏକାନ୍ତ ଚାହିଁ, ଶାନ୍ତିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲି।
ଇଦଂ ଚିନ୍ତିତଵାନ୍ ଅସ୍ମି କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ ଅମରାଲଯେ । ସଂସ୍ଥିତୋ ଵିଵିଧାḫ ପଶ୍ଯନ୍ ଭଙ୍ଗୁରା ଜାଗତୀର୍ ଗତୀଃ
ମୁଁ କିଛି ଅମର ନିବାସରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ଜଗତର ଅସ୍ଥିର ଚଳାଚଳ ଦେଖି, ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି।
ଵିରସା ଖଲ୍ଵ୍ ଇଯଂ ଲୋକସ୍ଥିତିର୍ ଆପାତସୁନ୍ଦରୀ । ନ ଜାତୁ ସୁଖଦା ମନ୍ଯେ କସ୍ଯଚିତ୍ କେନଚିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ଜଗତର ଅସ୍ତିତ୍ୱଟି ମଧୁର ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକାଉଁ ମଧୁର ନୁହେଁ; ମୁଁ ଭାବେ ଏହା କେହିଁଠି, କେହିଁଠି, କେହିଁଠି ମଧୁର ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଉଦ୍ଵେଗଂ ଜନଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତସ୍ ତୀଵ୍ରସଂଵେଗଖେଦତଃ । ଇମା ଦୃଶ୍ଯଦୃଶୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁର୍ ଇଷ୍ଟାନିଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦାଃ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ବସ୍ତୁଗୁଡିକ, ଦେଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଓ ଅଚାହିଁଥିବା ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହା ଭିତରେ ଭୟ, ଦୁଃଖ ଓ ଉତ୍ତେଜନା ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।
କିମ୍ ଇଦଂ ଦୃଶ୍ଯତେ କିଂ ଵା ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯତେ କୋ ଽହମ୍ ଏଵ ଵା । ସର୍ଵଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଅଜଂ ଵ୍ଯୋମ ଚିନ୍ମାତ୍ରାତ୍ମ ନିରିଙ୍ଗନମ୍
ଏହା କଣ ଦେଖାଯାଉଛି? କଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି? କିମ୍ବା ମୁଁ କିଏ? ସବୁ କିଛି ଶାନ୍ତ, ଅଜନ୍ମା, ଆକାଶ ପରି, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ ସମସ୍ତସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରଦେଵଦୈତ୍ଯାଦିଦୁର୍ଗମମ୍ । ସୁପ୍ରଦେଶମ୍ ଇତୋ ଗତ୍ଵା ସଙ୍ଗୋପ୍ଯାତ୍ମାନମ୍ ଆତ୍ମନା
ସେଥିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାଉଥିବା ଦୁର୍ଗମ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଲୁଚାଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଅଦୃଶ୍ଯସ୍ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ନିର୍ଵିକଲ୍ପସମାଧିଗଃ । ସମେ ସ୍ଵଚ୍ଛେ ପଦେ ଶାନ୍ତେ ଆସେ ଵିଗତଵେଦନମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ମୁଁ ସେଇ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନୁଭବ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ବସି ରହେ।
ତସ୍ମାତ୍ କୋ ନୁ ପ୍ରଦେଶସ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଂ ଶୂନ୍ଯତାଂ ଗତଃ । ଯତ୍ରୈତା ନାନୁଭୂଯନ୍ତେ ପଞ୍ଚବାହ୍ଯାର୍ଥଵେଦନାଃ
ତେଣୁ, ସେଇ ପାଞ୍ଚଟି ବାହ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ଯେଉଁଠାରେ ଅନୁଭବ ହୁଏନି, ସେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୂନ୍ୟତାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା କେଉଁଠି ଅଛି?