ମିଥସ୍ ସମ୍ପନ୍ନଯୋର୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୃଦୃଶ୍ଯଯୋର୍ ଏକସଙ୍କ୍ଷଯେ । ଦ୍ଵଯାଭାଵେ ସ୍ଥିତିଂ ଯାତେ ନିର୍ଵାଣମ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଦେଖୁଥିବା ଏବଂ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୁଇଟି ଏକାସାଥି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଏ, ଦ୍ୱିତୀୟତା ଶେଷ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ସେହି ହେଉଛି ନିର୍ବାଣ।
ଦୃଶ୍ଯସ୍ଯ ଜଗତସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତାନୁଦ୍ଭଵୋ ଯଥା । ବ୍ରହ୍ମ ଚେତ୍ଥଂ ସ୍ଵଭାଵସ୍ଥଂ ବୁଧ୍ଯତେ ଵଦ ମେ ତଥା
ତେଣୁ, ମୋତେ କହ, କିପରି ଏହି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜଗତ କେବେ ତଥାପି ସତ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ କିପରି ନିଜ ଗୁଣରେ ବସିଥାଏ।
କଯୈତଜ୍ ଜ୍ଞାଯତେ ଯୁକ୍ତ୍ଯା କଥମ୍ ଏତତ୍ ପ୍ରସିଧ୍ଯତି । ଏତସ୍ମିଂସ୍ ତୁ ମୁନେ ସିଦ୍ଧେ ନ ସାଧ୍ଯମ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ
ଏହି କଥା କିପରି ବୁଝାଯାଏ ଏବଂ କିପରି ଏହା ସ୍ଥିର ହୁଏ, ଏହି ଉପାୟ କ'ଣ? ମୁନି, ଯେତେବେଳେ ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିହେବ, ସେତେବେଳେ ଆଉ କିଛି କରିବାକୁ ବାକି ରହିନଥାଏ।
ବହୁକାଲମ୍ ଇଯଂ ରୂଢା ମିଥ୍ଯାଜ୍ଞାନଵିଷୂଚିକା । ନୂନଂ ଵିଚାରମନ୍ତ୍ରେଣ ନିର୍ମୂଲମ୍ ଉପଶାମ୍ଯତି
ଏହି ଭ୍ରମ ଜ୍ଞାନ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମନରେ ଗଢ଼ିଯାଇଛି; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଚିନ୍ତା ଓ ପରୀକ୍ଷାର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ମୂଳରୁ ଉପାଡ଼ି ଶାନ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ।
ନ ଶକ୍ଯତେ ଝଗିତ୍ଯ୍ ଏଵ ସମୁଚ୍ଛେଦଯିତୁଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ସମପ୍ରଯତନେ ହ୍ଯ୍ ଅଦ୍ରୌ ସମାରୋହାଵରୋହଣେ
ଏହି ଭ୍ରମ କେବେଠି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କାଟିଦିଆଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିବା ଓ ଅବତରିବା ପାଇଁ ସମାନ ଚେଷ୍ଟା ଲାଗେ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଅଭ୍ଯାସଯୋଗେନ ଯୁକ୍ତ୍ଯା ନ୍ଯାଯୋପପତ୍ତିଭିଃ । ଜଗଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଯଥା ଶାମ୍ଯେତ୍ ତଥେଦଂ କଥ୍ଯତେ ଶୃଣୁ
ସେଥିପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାର ଭ୍ରମ ଶାନ୍ତ ହୁଏ; କିପରି ଏହା ହୁଏ, ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଵଦାମ୍ଯ୍ ଆଖ୍ଯାଯିକାଂ ରାମ ଯାମ୍ ଇମାଂ ବୋଧସିଦ୍ଧଯେ । ତାଂ ଚେଚ୍ ଛୃଣୋଷି ତତ୍ ସାଧୋ ମୁକ୍ତ ଏଵାସି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ହେ ରାମ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ କଥା କହିବି, ଯାହା ଜ୍ଞାନ ଜାଗ୍ରତି ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଯଦି ତୁମେ ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣିବ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେବ।
ଅଥୋତ୍ପତ୍ତିପ୍ରକରଣଂ ମଯେଦଂ ତଵ କଥ୍ଯତେ । ଯଃ କିଲୋତ୍ପଦ୍ଯତେ ରାମ ତେନ ମୁକ୍ତେନ ଭୂଯତେ
ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିବି। ହେ ରାମ, ଯେଉଁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ମୁକ୍ତ ଲୋକ ସେଉଠାରୁ ଉପରକୁ ଯାଇଥାଏ।
ଇଯମ୍ ଇତ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଭାତ୍ଯ୍ ଅଜାତୈଵ ଖାତ୍ମିକା । ଇତ୍ଯ୍ ଉତ୍ପତ୍ତିପ୍ରକରଣେ କଥ୍ଯତେ ଽସ୍ମିନ୍ ମଯାଧୁନା
ଏହି ଜଗତର ଭ୍ରମ ଏମିତି ଦେଖାଯାଏ ଯେପରି ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସ୍ୱଭାବ ଅଜନ୍ମା। ଏହି ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଯଦ୍ ଇଦଂ ଦୃଶ୍ଯତେ କିଞ୍ଚିଜ୍ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ । ସର୍ଵଂ ସର୍ଵପ୍ରକାରାଢ୍ଯଂ ସସୁରାସୁରକିନ୍ନରମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁ କିଛି ଦେଖାଯାଏ—ଏହି ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ କିନ୍ନର ସହିତ—
ତନ୍ ମହାପ୍ରଲଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ ରୁଦ୍ରାଦିପରିଣାମିନି । ଭଵତ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଅଦୃଶ୍ଯଂ ଚ କ୍ଵାପି ଯାତି ଵିନଶ୍ଯତି
ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ପ୍ରଳୟ ଆସେ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ସବୁ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ସବୁ ଅସତ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, କେଉଁଠି ଯାଇ ହେଲେ ମିଶିଯାଏ।
ତତସ୍ ସ୍ତିମିତଗମ୍ଭୀରଂ ନ ତେଜୋ ନ ତମସ୍ ତତମ୍ । ଅନାଖ୍ଯମ୍ ଅନଭିଵ୍ଯକ୍ତଂ ସତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ
ତାପରେ ଯାହା ଅବଶେଷ ରହିଯାଏ, ସେଟି ଶାନ୍ତ ଓ ଗଭୀର, ତାହାରେ ନ ଆଲୋକ ରହିଥାଏ, ନ ଅନ୍ଧାର; ଏକ ଅନାମିକା ଓ ଅପ୍ରକଟ ଜିନିଷ ମାତ୍ର ରହିଯାଏ।
ନ ଶୂନ୍ଯଂ ନାପି ଚାକାଶଂ ନ ଦୃଶ୍ଯଂ ନ ଚ ଦର୍ଶନମ୍ । ନ ଚ ଭୂତପଦାର୍ଥୌଘୋ ଯଦ୍ ଅନନ୍ତତଯା ସ୍ଥିତମ୍
ସେଟି ନ ଶୂନ୍ୟ, ନ ଆକାଶ, ନ ଦେଖାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ଦେଖିବା; ଏହା ଭୂତ ଓ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ଏକ ଗୋଟିଏ ଦଳ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଯାହା ଅନନ୍ତତାରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
କିମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଵ୍ଯପଦେଶାତ୍ମ ପୂର୍ଣାତ୍ ପୂର୍ଣତରାକ୍ର୍ଟି । ନ ସନ୍ ନାସନ୍ ନ ସଦସନ୍ ନାଭାଵୋ ଭଵନଂ ନ ଚ
ଏହା ଏମିତି କିଛି ଯାହାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, ଯାହାର ଆକୃତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ; ଏହା ନ ସତ୍, ନ ଅସତ୍, ନ ସତ୍-ଅସତ୍ ଦୁହିଁ, ନ ଅଭାବ, ଏହା କୌଣସି ବାସସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ଚେତ୍ଯରହିତମ୍ ଅନନ୍ତମ୍ ଅଜରଂ ଶିଵମ୍ । ଅନାଦିମଧ୍ଯପର୍ଯନ୍ତଂ ଯଦ୍ ଅନାଧି ନିରାମଯମ୍
ସେହି ପରମ ଚେତନା, ଯାହାରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ନାହିଁ, ଅସୀମ, ବୟସ ନାହିଁ, ଶୁଭ, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ।
ଯସ୍ମିଞ୍ ଜଗତ୍ ପ୍ରସ୍ଫୁରତି ଦୃଷ୍ଟିମୌକ୍ତିକହଂସଵତ୍ । ଯଶ୍ ଚେଦଂ ଯଶ୍ ଚ ନୈଵେଦଂ ଦେଵସ୍ ସଦସଦାତ୍ମକଃ
ଏହି ଚେତନାରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଏମିତି ଚମକେ, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁକ୍ତା ଓ ହଂସ ଦେଖାଯାଏ; ଏହିଏ ଏହି, ଏହି ନୁହେଁ ମଧ୍ୟ, ସେହି ଦେବତା, ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି ଦୁହେଁ।
ଅକର୍ଣଜିହ୍ଵୋ ଽନାସାତ୍ଵଙ୍ନେତ୍ରସ୍ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା । ଯଶ୍ ଶୃଣୋତ୍ଯ୍ ଆସ୍ଵାଦଯତି ଜିଘ୍ରନ୍ ସ୍ପୃଶତି ପଶ୍ଯତି
ତାଙ୍କର କାନ, ଜିଭ, ନାକ, ଚର୍ମ ଓ ଆଖି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସେ ସବୁଠାରେ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଶୁଣନ୍ତି, ଚାଖନ୍ତି, ଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି, ଛୁଅନ୍ତି ଓ ଦେଖନ୍ତି।
ସ ଏଵ ସଦସଦ୍ରୂପଂ ଯେନାଲୋକେନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ସର୍ଗଚିତ୍ରମ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଂ ଖରୂପଂ ଚାପ୍ଯ୍ ଅରଞ୍ଜନମ୍
ସେ ଏକମାତ୍ର, ଯାହାଙ୍କର ଆଲୋକରେ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତିର ରୂପ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ସେ ଅନାଦି ଅନନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ, କଠୋର ଓ ରଙ୍ଗହୀନ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି, ଦେଖନ୍ତି।
ଅର୍ଧୋନ୍ମୀଲିତଦୃଗ୍ ଭ୍ରୂଭୂମଧ୍ଯତାରକଵଜ୍ ଜଗତ୍ । ଵ୍ଯୋମାତ୍ମୈଵ ସଦାଭାସଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଯୋ ଽଭିପଶ୍ଯତି
ଯିଏ ଅଧଖୁଲା ଆଖିରେ, କପାଳ ମଧ୍ୟରେ ତାରା ପରି ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଦେଖେ, ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାରକୁ କେବଳ ଏକ ଭ୍ରମ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରେ।
ଯସ୍ଯାନ୍ଯଦ୍ ଅସ୍ତି ନ ଵିଭୋଃ କାରଣଂ ଶଶଶୃଙ୍ଗଵତ୍ । ଯସ୍ଯେଦଂ ଚ ଜଗତ୍ କାର୍ଯଂ ତରଙ୍ଗୌଘ ଇଵାମ୍ଭସଃ
ଯାହା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭିତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କର କୌଣସି ଅନ୍ୟ କାରଣ ନାହିଁ, ଯେପରି ଖରା ଖରା ଶଶକର ଶିଙ୍ଗ ନାହିଁ; ଏବଂ ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ସଂସାର କେବଳ ଜଳରେ ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଏକ ପରିଣାମ ମାତ୍ର।
ଜ୍ଵଲତସ୍ ସର୍ଵତୋ ଽଜସ୍ରଂ ଚିତ୍ତସ୍ଥାଲୀଷୁ ତିଷ୍ଠତଃ । ଯସ୍ଯ ଚିନ୍ମାତ୍ରଦୀପସ୍ଯ ଭାସା ଭାତି ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ଯାହାଙ୍କର ମନର ପାତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଦୀପ ସବୁଦିନ ଜଳିଥାଏ, ସେଠି ତାହାର ଆଲୋକରେ ତିନି ଜଗତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ଯଂ ଵିନାର୍କାଦଯୋ ଽପ୍ଯ୍ ଏତେ ପ୍ରକାଶାସ୍ ତିମିରୋପମାଃ । ସତି ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ତ୍ରିଜଗନ୍ମୃଗତୃଷ୍ଣିକାଃ
ଯାହା ବିନା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ସମାନ; ଯାହା ଉପସ୍ଥିତିରେ ମାତ୍ର ଏହି ତିନି ଜଗତର ମୃଗମରୀଚିକା ଦେଖାଯାଏ।
ସସ୍ପନ୍ଦେ ସମୁଦେତୀଵ ନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦେ ଽନ୍ତର୍ଗତେଵ ଚ । ଇଯଂ ଯସ୍ମିଞ୍ ଜଗଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଅଲାତ ଇଵ ଚକ୍ରତା
ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ସଂସାରର ଶ୍ରୀ ଚଳାଚଳ ହେଲେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ହେଲେ ଭିତରେ ଲୁଚିଯାଏ, ଯେପରି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ଆଗର ଚକ୍ର ଦେଖାଯାଏ।
ଜଗନ୍ନିର୍ମାଣଵିଲଯଵିଲାସୋ ଵ୍ଯାପକୋ ମହାନ୍ । ସ୍ପନ୍ଦାସ୍ପନ୍ଦାତ୍ମକୋ ଯସ୍ଯ ସ୍ଵଭାଵୋ ନିର୍ମଲୋ ଽକ୍ଷଯଃ
ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଶୁଦ୍ଧ, ଅବିନାଶୀ, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ମହାତ୍ମା, ଯାହାଙ୍କର ଲୀଳା ହେଉଛି ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟି ଓ ନାଶ, ଯିଏ ଚଳନ ଓ ଅଚଳତାର ମୂଳ।
ସ୍ପନ୍ଦାସ୍ପନ୍ଦମଯୀ ଯସ୍ଯ ପଵନସ୍ଯେଵ ସର୍ଵଗା । ସତ୍ତା ନାମ୍ନୈଵ ଭିନ୍ନେଵ ଵ୍ଯଵହାରାନ୍ ନ ଵସ୍ତୁତଃ
ଯାହାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ପବନ ପରି, ସମସ୍ତଠାରେ ଚଳନ ଓ ଅଚଳତା ଭାବେ ବ୍ୟାପିଛି, ଯାହାକୁ ନାମରେ ଭିନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ସର୍ଵଦୈଵ ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଯସ୍ ସୁପ୍ତୋ ଯସ୍ ସର୍ଵଦୈଵ ଚ । ନ ସୁପ୍ତୋ ନ ପ୍ରବୁଦ୍ଧଶ୍ ଚ ଯସ୍ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ସର୍ଵଦା
ଯିଏ ସଦା ଜାଗ୍ରତ, ସଦା ସୁପ୍ତ, ଏବଂ କେବେ ବି ନ ସୁପ୍ତ, ନ ଜାଗ୍ରତ; ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ସମୟରେ ଏହି ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି।
ଯଦସ୍ପନ୍ଦଶ୍ ଶିଵଂ ଶାନ୍ତଂ ଯତ୍ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ତ୍ରିଜଗତ୍ସ୍ଥିତିଃ । ସ୍ପନ୍ଦାସ୍ପନ୍ଦଵିଲାସାତ୍ମା ଯ ଏକୋ ଭରିତାକୃତିଃ
ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଚଞ୍ଚଳତା ନାହିଁ, ସେହିଠାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଅଛି; ଯେଉଁଠାରେ ଚଳନ ଅଛି, ସେହିଠାରେ ତିନି ଜଗତର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି। ଯିଏ ଏହି ଚଳନ ଓ ଅଚଳତାର ଖେଳ ଭାବେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ସେଇ ଏକମାତ୍ର ସମସ୍ତ ଆକାରକୁ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଆମୋଦ ଇଵ ପୁଷ୍ପେଷୁ ନ ନଶ୍ଯତି ଵିନାଶିଷୁ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷସ୍ଥୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଥାଗ୍ରାହ୍ଯଶ୍ ଶୌକ୍ଲ୍ଯଂ ଶୁକ୍ଲପଟେଷ୍ଵ୍ ଇଵ
ଫୁଲ ମୁଝିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାର ଗନ୍ଧ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ, ଯେପରି ଧଳା କପଡ଼ାରେ ଧଳାପଣା ଥାଏ କିନ୍ତୁ ଧରିପାରିବାକୁ ନୁହେଁ, ସେପରି ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ରହିଯାଏ।
ମୂକୋପମୋ ଽପି ଯୋ ଵକ୍ତା ମନ୍ତା ଯୋ ଽପ୍ଯ୍ ଉପଲୋପମଃ । ଯୋ ଭୋକ୍ତା ନିତ୍ଯତୃପ୍ତୋ ଽପି କର୍ତା ଯଶ୍ ଚାପ୍ଯ୍ ଅକିଞ୍ଚନ
ଯିଏ ମୁକ ଭଳି ନିରବ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି, ପାଥର ସମାନ ନିର୍ବିକାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେ ଭୋଗ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, କାମ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ କିଛି ଧରି ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯୋ ଽନଙ୍ଗୋ ଽପି ସମସ୍ତାଙ୍ଗସ୍ ସହସ୍ରକରଲୋଚନଃ । ନକିଞ୍ଚିତ୍ ସଂସ୍ଥିତେନାପି ଯେନ ଵ୍ଯାପ୍ତମ୍ ଇଦଂ ଜଗତ୍
ଯିଏ ଦେହ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଂଗ ରଖନ୍ତି, ହଜାର ହାତ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପରି; କିଛିରେ ଅବସ୍ଥିତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ୟାପି ରହିଛନ୍ତି।