ଯେ ତୁ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥସତ୍ସଙ୍ଗବୋଧିତା ବୋଧମ୍ ଆଗତାଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵପ୍ନଵଜ୍ ଜାଗ୍ରଜ୍ ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନା ଭଵନ୍ତି ତେ
ଯେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଓ ସତ୍ସଙ୍ଗର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ଦେଖନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନ ସମାନ ହୋଇଯାଏ।
ଯେ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତସମ୍ବୋଧା ଵିଶ୍ରାନ୍ତାḫ ପରମେ ପଦେ । କ୍ଷୀଣଜାଗ୍ରତ୍ପ୍ରଭୃତଯସ୍ ତେ ତୁର୍ଯାଂ ଭୂମିକାମ୍ ଇତାଃ
ଯେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଗ୍ରତିକୁ ଅନୁଭବ କରି, ପରମ ପଦରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜାଗ୍ରତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି; ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଇତି ସପ୍ତଵିଧୋ ଭେଦୋ ଜୀଵାନାଂ କଥିତସ୍ ତଵ । ସମୁଦ୍ରାଣାମ୍ ଇଵ ମଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଶ୍ରେଯḫପରୋ ଭଵ
ଏଭଳି ଜୀବମାନଙ୍କର ସାତ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତା ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏହାକୁ ବୁଝି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହେଅ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରମାନେ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଭ୍ରାନ୍ତିଂ ପରିତ୍ଯଜ ଜଗଦ୍ଗଣନାତ୍ମିକାଂ ତ୍ଵଂ ବୋଧୈକରୂପଘନତାମ୍ ଅଲମ୍ ଆଗତୋ ଽସି । ଶୂନ୍ଯତ୍ଵଵର୍ଜିତମ୍ ଅଶୂନ୍ଯତଯା ଚ ମୁକ୍ତମ୍ ଏତଦ୍ ଦ୍ଵଯୈକ୍ଯକଵିମୁକ୍ତଵପୁସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଆଦ୍ଯମ୍
ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଗଣନା କରିବା ଭ୍ରମକୁ ଛାଡ଼; ଏବେ ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ଏକତାର ଘନତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ। ଏହା ଶୂନ୍ୟତା ଓ ଅଶୂନ୍ୟତା ଦୁହିଁରୁ ମୁକ୍ତ, ଏହି ଦୁଇଁର ଏକତା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଛି; ତୁମେ ମୂଳ ରୂପ।
କଥଂ କେଵଲଜାଗ୍ରତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅକାରଣମ୍ ଅକର୍ମକମ୍ । ପରାଦ୍ ଵିକସତି ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗଗନାଦ୍ ଇଵ ପାଦପଃ
ଏହି ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରୁ କିପରି କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବିନା ଶୁଦ୍ଧ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ? ଏହା ତ ଆକାଶରୁ ଗଛ ବଢ଼ିଯିବା ପରି ଅସମ୍ଭବ।
ଅକାରଣଂ ମହାବୁଦ୍ଧେ ନ କାର୍ଯମ୍ ଉପଲଭ୍ଯତେ । ତଜ୍ ଜାଗ୍ରତẖ କେଵଲସ୍ଯ ନ କଶ୍ଚିଦ୍ ଇହ ସମ୍ଭଵଃ
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧି, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ, ସେଠାରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ। ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏଠାରେ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ।
ତସ୍ଯାତୋ ଽସମ୍ଭଵାଦ୍ ଅନ୍ଯେ ଜୀଵଭେଦାସ୍ ସଜୀଵକାଃ । ସର୍ଵେ ନ ସମ୍ଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ କାରଣାଭାଵଵିକ୍ଷତାଃ
ଏହିପରି ଉତ୍ପତ୍ତି ନ ହେବାରୁ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଭିନ୍ନତା ଓ ଜୀବନ ସହିତ, ସେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ନଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଭ୍ରମ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଏ।
ନେହ ପ୍ରଜାଯତେ କିଞ୍ଚିନ୍ ନେହ କିଞ୍ଚନ ନଶ୍ଯତି । ଉପଦେଶ୍ଯୋପଦେଶାର୍ଥଂ ଶବ୍ଦାର୍ଥକଲନୋଦଯଃ
ଏଠାରେ କିଛି ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ, କିଛି ନଶ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ। ଶବ୍ଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥ କେବଳ ଶିକ୍ଷା ଓ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ।
କẖ କରୋତି ଶରୀରାଣି ମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିଚେତନୈଃ । କୋ ମୋହଯତି ଭୂତାନି ସ୍ନେହରାଗାଦିବନ୍ଧନୈଃ
ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା କେଉଁଠି ଶରୀର ତିଆରି କରେ? ସ୍ନେହ, ଆସକ୍ତି ଓ ଏପରି ବନ୍ଧନରେ କେଉଁଠି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି?
ନ କଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵ କୁରୁତେ ଶରୀରାଣି କଦାଚନ । ନ ମୋହଯତି ଭୂତାନି କଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵ କଦାଚନ
କେହି କେବେ ଶରୀର ତିଆରି କରେନାହିଁ; କେହି କେବେ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଭ୍ରମିତ କରେନାହିଁ।
ଅନାଦ୍ଯନ୍ତାଵଭାସାତ୍ମା ବୋଧ ଆତ୍ମନି ସଂସ୍ଥିତଃ । ନାନାପଦାର୍ଥରୂପେଣ କମ୍ ଊର୍ମ୍ଯାଦିତଯା ଯଥା
ଅନାଦି ଓ ଅନ୍ତହୀନ ଦେଖା ଥିବା ଜ୍ଞାନ ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମାରେ ବସିଛି; ଏହା ନାନା ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଦିଅ ଓ ତରଙ୍ଗ ଏକ ସମୁଦ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ।
ବାହ୍ଯଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ କିଞ୍ଚିଦ୍ ବୋଧସ୍ ସ୍ଫୁରତି ବାହ୍ଯଵତ୍ । ଉଦେତି ବୋଧୋ ହୃଦଯାଦ୍ ବୀଜାଦ୍ ଇଵ ଵରଦ୍ରୁମଃ
ବାହ୍ୟ କିଛି ଅସଲି ଅଛିନାହିଁ; ଜ୍ଞାନ ବାହ୍ୟ ଭାବରେ ଚମକେ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ହୃଦୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେପରି ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଗୋଟିଏ ମାଞ୍ଜିରୁ ଉଗୁଠିବା।
ବୋଧସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଇଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ଥିତମ୍ ଏଵ ରଘୂଦ୍ଵହ । ସ୍ତମ୍ଭସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଯଥା ସାଲଭଞ୍ଜିକା ପ୍ରକଟୀକୃତା
ରଘୁବଂଶୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଟି ଜଣାଣ୍ଟିର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି, ଯେପରି ଏକ ଦଣ୍ଡର ଭିତରେ ତାକରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ।
ସବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରାତ୍ମୈକମ୍ ଅନନ୍ତଂ ଦେଶକାଲତଃ । ବୋଧାମୋଦପ୍ରସରଣଂ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵବୁଧ୍ଯତାମ୍
ଏହି ବିଶ୍ୱଟି ଜଣାଣ୍ଟିର ଆନନ୍ଦର ବିସ୍ତାର, ଯାହା ଏକ, ଅନନ୍ତ, ଭିତର ଓ ବାହାର ଦୁହିଁଠାରେ ଥିବା, ଦେଶ କିମ୍ବା ସମୟର ସୀମାରେ ନ ଆସେ—ଏହିପରି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଅଯମ୍ ଏଵ ପରୋ ଲୋକୋ ଭାଵ୍ଯତାଂ ଵାସନାକ୍ଷଯଃ । ଶାମ୍ଯତାଂ ପରଲୋକାସ୍ଥଂ କାẖ କିଲାଯାନ୍ତି ଵାସନାଃ
ଏହି ଜଗତ୍କୁ ଏହି ମହାନ ଲୋକ ବୋଲି ଭାବିବା; ମନର ଲୁକାଇଥିବା ଆଶା-ଇଚ୍ଛା ଶେଷ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଯେଉଁ ଆଶା-ଇଚ୍ଛା ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା—କିଏ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ?
ଦେଶକାଲକ୍ରିଯାଲୋକରୂପଚିତ୍ତାତ୍ମସମ୍ପଦାମ୍ । ଦେଶକାଲାଦିଶବ୍ଦାର୍ଥରହିତଂ ନ ଚ ଶୂନ୍ଯକମ୍
ଯଥା ଦେଶ, କାଳ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଜଗତ, ଆକାର, ମନ, ଆତ୍ମାର ଧନ—ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଯାହାରେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହା କୌଣସି ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଇ ଏହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ।
ପଦେ ପଦଵିଦାମ୍ ଏଵ ତସ୍ମିଞ୍ ଶୂନ୍ଯେ ଗତିର୍ ଭଵେତ୍ । ଦ୍ରଷ୍ଟୄଣାଂ ଶାନ୍ତଦୃଶ୍ଯାନାମ୍ ଏଵାନ୍ଯେଷାଂ ନ ରାଘଵ
ସେ ଶୂନ୍ୟତାରେ କେବଳ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକଙ୍କ ପଥରେ ଅଟୁଟ ଥିବାମାନେ ମାତ୍ର ଗତି ପାଆନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ, ହେ ରାଘବ, ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଶାନ୍ତ ନୁହେଁ, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗତିକୁ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯେ ଵୈ ତରଲଗମ୍ଭୀରମ୍ ଅହନ୍ତାଗର୍ତମ୍ ଆଶ୍ରିତାଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ତେ ତମ୍ ଆଲୋକଂ ନ କଦାଚନ କେଚନ
ଯେମାନେ ଅହଂକାରର ଉପରିପରି ଓ ଗଭୀର ଗହ୍ୱରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଲୋକକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କେହି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଚତୁର୍ଦଶଵିଧାନନ୍ତଭୂତଜାତସଘୁଙ୍ଘୁମା । ଜଗଦ୍ଦୃଷ୍ଟିର୍ ଇଯଂ ଜ୍ଞସ୍ଯ ଶରୀରାଵଯଵୋପମା
ଏହି ଚତୁର୍ଦଶ ପ୍ରକାର, ଅନନ୍ତ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଜଗତ୍ ଦୃଷ୍ଟି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଭଳି।
କାରଣାଭାଵତସ୍ ସୃଷ୍ଟିର୍ ନୋଦିତା ନ ଚ ଶାମ୍ଯତି । ଯାଦୃଶଂ କାରଣଂ ଵା ସ୍ଯାତ୍ ତାଦୃଗ୍ ଭଵତି କାର୍ଯକମ୍
କାରଣ ନଥିଲେ ସୃଷ୍ଟି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ, ଶାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ; କେମିତି କାରଣ ଥାଏ, ସେହିପରି ଫଳ ହୁଏ।
ଯାଦୃକ୍ ସ୍ଯାତ୍ କାରଣେ କାର୍ଯଂ ସ୍ଥିତଂ କାରଣତାସ୍ଯ କା । କାର୍ଯମ୍ ଏଵୋପଲମ୍ଭାନ୍ତର୍ ଅସଦ୍ ଦ୍ଵଯମ୍ ଅଵେଦନାତ୍
ଯେପରି ଫଳ ତାହାର କାରଣରେ ଯେପରି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଥାଏ, ସେପରି ତାହାର କାରଣତ୍ୱ ଅଛି; ଏହି ଫଳ କେବଳ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିର ରୂପ, ଏହି ଦୁଇଟି ଅସତ୍ୟ, କାରଣ ଦ୍ୱିତୀୟତାର ଅନୁଭବ ନାହିଁ।
ସୋମ୍ଯସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଯଥୈଵାବ୍ଧେର୍ ଊର୍ମ୍ଯାଵର୍ତାଦଯସ୍ ସ୍ଥିତାଃ । ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଅସମ୍ଭଵତ୍କ୍ଷୋଭେ ଜଗଚ୍ଚିତ୍ତାଦଯସ୍ ତଥା
ଯେପରି ଶାନ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ତରଙ୍ଗ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ରହିଥାଏ, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମରେ କୌଣସି ଚଞ୍ଚଳତା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଓ ଚେତନା ଏଭଳି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି।
ସର୍ଵାତ୍ମୈଵାମଲଂ ବ୍ରହ୍ମ ପିଣ୍ଡ ଏକ ଇଵ ସ୍ଥିତମ୍ । ନାନାଭାଣ୍ଡାତ୍ମ ହେମୈଵ ଯଥାନ୍ତସ୍ସ୍ଥିତରୂପକମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମ, ସେ ଏକ ଏକାକୀ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ; ଯେପରି ବିଭିନ୍ନ ସୁନାର ବାତିଲା ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ମାନେ ସୁନା ଏକାଟିଏ ଅଛି, ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି।
ସ୍ଵପ୍ନକାଲେ ସ୍ଵପ୍ନ ଏଵ ଜାଗ୍ରଦ୍ ଵ୍ଯଗ୍ରାପରିଗ୍ରହାତ୍ । ଜାଗ୍ରତ୍କାଲେ ଜାଗ୍ରଦ୍ ଏଵ ସ୍ଵପ୍ନୋ ଽସତ୍ଯାଵବୋଧତଃ
ସ୍ୱପ୍ନ ସମୟରେ କେବଳ ସ୍ୱପ୍ନ ଅଛି, କାରଣ ଜାଗ୍ରତ ସମ୍ପତ୍ତି ତାହାଠାରେ ନାହିଁ; ଜାଗ୍ରତ ସମୟରେ କେବଳ ଜାଗ୍ରତ ଅଛି, କାରଣ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଅସତ୍ୟ ବୋଧ କରାଯାଏ।
ଚିତ୍ତମାତ୍ରତଯା ବୁଦ୍ଧଂ ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ବୁଵତ୍ ସ୍ଥିତମ୍ । ଜାଗ୍ରତ୍ ସ୍ଵପ୍ନତ୍ଵମ୍ ଆଯାତି ଵିଚାରଵିକଲୀକୃତମ୍
ଜାଗୃତ ମନ ମାତ୍ର ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ, ମୃଗମରିଚିକାର ପାଣି ପରି ଅସ୍ଥିର ରହେ। ଯେତେବେଳେ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ମନ ଜାଗ୍ରତ ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅନୁଭବ କରେ।
ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନେନ ଭୂତାନି ଜ୍ଞସ୍ଯ ଦେହତଯା ସହ । ପୀଠବନ୍ଧଂ ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତି ଗତକାଲା ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ
ଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦେହ ସହିତ, ବନ୍ଧନକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି; ଯେପରି ମେଘମାନେ ସମୟ ସେଶ ହେଲେ ଆକାଶରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଯଥା ଗଲିତୁମ୍ ଆରବ୍ଧୋ ଘନୋ ଗଗନତାମ୍ ଇଯାତ୍ । ତଥା ସତ୍ଯାଵବୋଧେନ ଶାମ୍ଯେତ୍ ସାତ୍ମଗ୍ରହଂ ଜଗତ୍
ଯେପରି ଏକ ମେଘ ଗଲିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଆକାଶରେ ଲିନ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାରର ଦୃଢ଼ତା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଶରଦଭ୍ରଵଦ୍ ଆଲୂନା ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ବୁଵତ୍ ତଥା । ପୁରସ୍ ସନ୍ଦୃଶ୍ଯମାନୈଵ ବୋଧାଦ୍ ଗଲତି ଦୃଶ୍ଯତା
ଶରତ୍କାଳୀନ ମେଘ ପରି ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବା କିମ୍ବା ମୃଗମରିଚିକାର ପାଣି ପରି, ଏହି ସଂସାର ଆଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଆସିଲେ ଏହାର ଦୃଶ୍ୟତା ଗଳିଯାଏ।
ଯଥା ଦୀପ୍ତାନଲେ ଲୀନଂ ସୁଵର୍ଣଂ ଘୃତମ୍ ଇନ୍ଧନମ୍ । ଏକତାଂ ଯାତି ଵିଜ୍ଞାନେ ତଥା ଭୁଵନଚିତ୍ତଦୃକ୍
ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ସୁନା, ଘିଅ ଏବଂ କାଠ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଜ୍ଞାନରେ ଜଗତ, ମନ ଓ ଦ୍ରଷ୍ଟାର ଭେଦ ମିଶିଏକ ହୋଇଯାଏ।
ବୋଧେନ ତନୁତାମ୍ ଏତି ପିଣ୍ଡବନ୍ଧୋ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ । ପିଶାଚବୁଦ୍ଧିସ୍ ସଦନେ ବୋଧିତସ୍ଯ ଯଥା ଶିଶୋଃ
ଜାଗୃତି ଆସିଲେ ତିନି ଜଗତର ଦେହୀ ଅବସ୍ଥା କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ଜଣେ ଶିଶୁ ଜାଗିଉଠିଲେ ତାଙ୍କର ଭୂତ-ଭୂତିର ଭାବନା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।