ତଥୈଵାନ୍ଯଂ ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଜଗତ୍କଲ୍ପଂ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍ । କଲ୍ପନାଭାସନଭସୋ ନ ହି ସଙ୍କଟତା ଭଵେତ୍
ଏହିପରି, ସେମାନେ ଆଉ ଏକ କଳ୍ପିତ ଜଗତକୁ ଦେଖନ୍ତି। କଳ୍ପନାର ଆଭାସ ଆକାଶରେ କେବେ ଅବରୋଧ ହୁଏନାହିଁ।
ସ୍ଵକଲ୍ପନାତ୍ମକଜଗଜ୍ଜୀର୍ଣୋଦୁମ୍ବରକୀଟକାଃ । ସ୍ଵପ୍ନଜାଗରକାḫ ପ୍ରୋକ୍ତାଶ୍ ଶୃଣୁ ସଙ୍କଲ୍ପଜାଗରାନ୍
ନିଜ କଳ୍ପନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଜଗତରେ, ପକା ଡୁମୁର ଗଛର କୀଟମାନେ ପରି ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱପ୍ନ-ଜାଗ୍ରତ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏବେ କଳ୍ପନାରେ ଜାଗ୍ରତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ ପ୍ରାକ୍ତନେ କଲ୍ପେ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଜ୍ ଜଗତି କ୍ଵଚିତ୍ । ଅନିଦ୍ରାଲଵ ଏଵାନ୍ତସ୍ ସଙ୍କଲ୍ପୈକପରାସ୍ ସ୍ଥିତାଃ
ପୂର୍ବ କିଛି ଯୁଗରେ, ଏହି ସଂସାରର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ, କେହିମାନେ ନିଦ୍ରା ବିନା ମନରେ ସଚେତନ ରହି, କେବଳ ଚିନ୍ତାର ଶକ୍ତିରେ ଲୀନ ହୋଇଥିଲେ।
ଧ୍ଯାନାଦ୍ ଵିଲୁଠିତା ଵାଥ ମନୋରାଜ୍ଯଵଶାନୁଗାଃ । ସଙ୍କଲ୍ପଦାର୍ଢ୍ଯମ୍ ଆପନ୍ନା ଗଲିତାଗ୍ରାନୁଭୂତଯଃ
କେହିମାନେ ଧ୍ୟାନରୁ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ, କିମ୍ବା ମନର ଆକାଂକ୍ଷା ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ; ସେମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଦୃଢତା ଲାଭ କରିଥିଲେ, ପୂର୍ବ ଅନୁଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ସଙ୍କଲ୍ପ ଏଵ ଜାଗ୍ରତ୍ତ୍ଵଂ ଯେଷାଂ ଚିରତଯା ଗତଃ । ତତ୍ରାସ୍ତମିତଚେଷ୍ଟାନାଂ ତେ ହି ସଙ୍କଲ୍ପଜାଗରାଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଜାଗ୍ରତା କେବଳ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିଲା, ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ, ସେମାନେ ମାତ୍ର ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ ରହିଲେ।
କଲ୍ପନୋପଶମେ ଭୂଯସ୍ ତମ୍ ଅନ୍ଯଂ ଵା ଶ୍ରଯନ୍ତି ତେ । ଦେହଂ ତେଷାଂ ଵଯମ୍ ଇମେ ସଙ୍କଲ୍ପପୁରୁଷାସ୍ ସ୍ଥିତାଃ
କଳ୍ପନା ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେହକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଦେହ ଏହିମାନେ—ଆମେ ମାନେ ଚିନ୍ତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁରୁଷ।
ସଙ୍କଲ୍ପଜାଗରାḫ ପ୍ରୋକ୍ତା ଏତେ ସଙ୍କଲ୍ପଶାଯିନଃ । ଜୀଵା ଜୀଵିତହେଵାକାଶ୍ ଶୃଣୁ କେଵଲଜାଗରାନ୍
ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଭାବନାରେ ସଚେତନ ଓ ଭାବନାରେ ଶୟନ ଥିବା ଜୀବମାନେ; ଏମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ଆକାଶରେ ବଞ୍ଚୁଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏବେ ମାତ୍ର ସଚେତନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ପ୍ରାଥମ୍ଯେନାଵତୀର୍ଣାସ୍ ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବୃଂହିତାତ୍ମନଃ । ପ୍ରୋକ୍ତାẖ କେଵଲଜାଗର୍ଯାḫ ପ୍ରାଗୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯଵିକାସିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥମେ ବିସ୍ତୃତ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତର ଆତ୍ମାରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସେମାନେ ମାତ୍ର ସଚେତନ ଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଅବିକାର ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ।
ଭୂଯୋଜନ୍ମାନ୍ତରଗତାସ୍ ତ ଏଵ ଚିରଜାଗରାଃ । କଥ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରୌଢିମ୍ ଆଯାତାẖ କାର୍ଯକାରଣଚାରିଣଃ
ଯେଉଁମାନେ ପୁନଃପୁନି ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସଚେତନ ଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରଉଢ଼ତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ଖେଳରେ ଲିନ ଅଛନ୍ତି।
ତ ଏଵ ଦୁଷ୍କୃତାଵେଶାଜ୍ ଜଡାସ୍ ସ୍ଥାଵରତାଂ ଗତାଃ । ଘନଜାଗ୍ରତଯḫ ପ୍ରୋକ୍ତା ଜାଗ୍ରତ୍ସୁ ଘନତାଂ ଗତାଃ
ଏହି ସେଇ ଲୋକମାନେ ଦୁଷ୍କର୍ମର ପ୍ରଭାବରେ ଜଡ ହୋଇ, ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଗଢ଼ିଆ ସଚେତନ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସଚେତନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଯେ ତୁ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥସତ୍ସଙ୍ଗବୋଧିତା ବୋଧମ୍ ଆଗତାଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵପ୍ନଵଜ୍ ଜାଗ୍ରଜ୍ ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନା ଭଵନ୍ତି ତେ
ଯେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଓ ସତ୍ସଙ୍ଗର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ଦେଖନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନ ସମାନ ହୋଇଯାଏ।
ଯେ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତସମ୍ବୋଧା ଵିଶ୍ରାନ୍ତାḫ ପରମେ ପଦେ । କ୍ଷୀଣଜାଗ୍ରତ୍ପ୍ରଭୃତଯସ୍ ତେ ତୁର୍ଯାଂ ଭୂମିକାମ୍ ଇତାଃ
ଯେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଗ୍ରତିକୁ ଅନୁଭବ କରି, ପରମ ପଦରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜାଗ୍ରତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି; ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଇତି ସପ୍ତଵିଧୋ ଭେଦୋ ଜୀଵାନାଂ କଥିତସ୍ ତଵ । ସମୁଦ୍ରାଣାମ୍ ଇଵ ମଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଶ୍ରେଯḫପରୋ ଭଵ
ଏଭଳି ଜୀବମାନଙ୍କର ସାତ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତା ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏହାକୁ ବୁଝି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହେଅ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରମାନେ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଭ୍ରାନ୍ତିଂ ପରିତ୍ଯଜ ଜଗଦ୍ଗଣନାତ୍ମିକାଂ ତ୍ଵଂ ବୋଧୈକରୂପଘନତାମ୍ ଅଲମ୍ ଆଗତୋ ଽସି । ଶୂନ୍ଯତ୍ଵଵର୍ଜିତମ୍ ଅଶୂନ୍ଯତଯା ଚ ମୁକ୍ତମ୍ ଏତଦ୍ ଦ୍ଵଯୈକ୍ଯକଵିମୁକ୍ତଵପୁସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଆଦ୍ଯମ୍
ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଗଣନା କରିବା ଭ୍ରମକୁ ଛାଡ଼; ଏବେ ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ଏକତାର ଘନତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ। ଏହା ଶୂନ୍ୟତା ଓ ଅଶୂନ୍ୟତା ଦୁହିଁରୁ ମୁକ୍ତ, ଏହି ଦୁଇଁର ଏକତା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଛି; ତୁମେ ମୂଳ ରୂପ।
କଥଂ କେଵଲଜାଗ୍ରତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅକାରଣମ୍ ଅକର୍ମକମ୍ । ପରାଦ୍ ଵିକସତି ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗଗନାଦ୍ ଇଵ ପାଦପଃ
ଏହି ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରୁ କିପରି କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବିନା ଶୁଦ୍ଧ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ? ଏହା ତ ଆକାଶରୁ ଗଛ ବଢ଼ିଯିବା ପରି ଅସମ୍ଭବ।
ଅକାରଣଂ ମହାବୁଦ୍ଧେ ନ କାର୍ଯମ୍ ଉପଲଭ୍ଯତେ । ତଜ୍ ଜାଗ୍ରତẖ କେଵଲସ୍ଯ ନ କଶ୍ଚିଦ୍ ଇହ ସମ୍ଭଵଃ
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧି, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ, ସେଠାରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ। ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏଠାରେ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ।
ତସ୍ଯାତୋ ଽସମ୍ଭଵାଦ୍ ଅନ୍ଯେ ଜୀଵଭେଦାସ୍ ସଜୀଵକାଃ । ସର୍ଵେ ନ ସମ୍ଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ କାରଣାଭାଵଵିକ୍ଷତାଃ
ଏହିପରି ଉତ୍ପତ୍ତି ନ ହେବାରୁ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଭିନ୍ନତା ଓ ଜୀବନ ସହିତ, ସେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ନଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଭ୍ରମ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଏ।
ନେହ ପ୍ରଜାଯତେ କିଞ୍ଚିନ୍ ନେହ କିଞ୍ଚନ ନଶ୍ଯତି । ଉପଦେଶ୍ଯୋପଦେଶାର୍ଥଂ ଶବ୍ଦାର୍ଥକଲନୋଦଯଃ
ଏଠାରେ କିଛି ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ, କିଛି ନଶ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ। ଶବ୍ଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥ କେବଳ ଶିକ୍ଷା ଓ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ।
କẖ କରୋତି ଶରୀରାଣି ମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିଚେତନୈଃ । କୋ ମୋହଯତି ଭୂତାନି ସ୍ନେହରାଗାଦିବନ୍ଧନୈଃ
ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା କେଉଁଠି ଶରୀର ତିଆରି କରେ? ସ୍ନେହ, ଆସକ୍ତି ଓ ଏପରି ବନ୍ଧନରେ କେଉଁଠି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି?
ନ କଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵ କୁରୁତେ ଶରୀରାଣି କଦାଚନ । ନ ମୋହଯତି ଭୂତାନି କଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵ କଦାଚନ
କେହି କେବେ ଶରୀର ତିଆରି କରେନାହିଁ; କେହି କେବେ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଭ୍ରମିତ କରେନାହିଁ।
ଅନାଦ୍ଯନ୍ତାଵଭାସାତ୍ମା ବୋଧ ଆତ୍ମନି ସଂସ୍ଥିତଃ । ନାନାପଦାର୍ଥରୂପେଣ କମ୍ ଊର୍ମ୍ଯାଦିତଯା ଯଥା
ଅନାଦି ଓ ଅନ୍ତହୀନ ଦେଖା ଥିବା ଜ୍ଞାନ ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମାରେ ବସିଛି; ଏହା ନାନା ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଦିଅ ଓ ତରଙ୍ଗ ଏକ ସମୁଦ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ।
ବାହ୍ଯଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ କିଞ୍ଚିଦ୍ ବୋଧସ୍ ସ୍ଫୁରତି ବାହ୍ଯଵତ୍ । ଉଦେତି ବୋଧୋ ହୃଦଯାଦ୍ ବୀଜାଦ୍ ଇଵ ଵରଦ୍ରୁମଃ
ବାହ୍ୟ କିଛି ଅସଲି ଅଛିନାହିଁ; ଜ୍ଞାନ ବାହ୍ୟ ଭାବରେ ଚମକେ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ହୃଦୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେପରି ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଗୋଟିଏ ମାଞ୍ଜିରୁ ଉଗୁଠିବା।
ବୋଧସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଇଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ଥିତମ୍ ଏଵ ରଘୂଦ୍ଵହ । ସ୍ତମ୍ଭସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଯଥା ସାଲଭଞ୍ଜିକା ପ୍ରକଟୀକୃତା
ରଘୁବଂଶୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଟି ଜଣାଣ୍ଟିର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି, ଯେପରି ଏକ ଦଣ୍ଡର ଭିତରେ ତାକରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ।
ସବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରାତ୍ମୈକମ୍ ଅନନ୍ତଂ ଦେଶକାଲତଃ । ବୋଧାମୋଦପ୍ରସରଣଂ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵବୁଧ୍ଯତାମ୍
ଏହି ବିଶ୍ୱଟି ଜଣାଣ୍ଟିର ଆନନ୍ଦର ବିସ୍ତାର, ଯାହା ଏକ, ଅନନ୍ତ, ଭିତର ଓ ବାହାର ଦୁହିଁଠାରେ ଥିବା, ଦେଶ କିମ୍ବା ସମୟର ସୀମାରେ ନ ଆସେ—ଏହିପରି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଅଯମ୍ ଏଵ ପରୋ ଲୋକୋ ଭାଵ୍ଯତାଂ ଵାସନାକ୍ଷଯଃ । ଶାମ୍ଯତାଂ ପରଲୋକାସ୍ଥଂ କାẖ କିଲାଯାନ୍ତି ଵାସନାଃ
ଏହି ଜଗତ୍କୁ ଏହି ମହାନ ଲୋକ ବୋଲି ଭାବିବା; ମନର ଲୁକାଇଥିବା ଆଶା-ଇଚ୍ଛା ଶେଷ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଯେଉଁ ଆଶା-ଇଚ୍ଛା ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା—କିଏ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ?
ଦେଶକାଲକ୍ରିଯାଲୋକରୂପଚିତ୍ତାତ୍ମସମ୍ପଦାମ୍ । ଦେଶକାଲାଦିଶବ୍ଦାର୍ଥରହିତଂ ନ ଚ ଶୂନ୍ଯକମ୍
ଯଥା ଦେଶ, କାଳ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଜଗତ, ଆକାର, ମନ, ଆତ୍ମାର ଧନ—ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଯାହାରେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହା କୌଣସି ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଇ ଏହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ।
ପଦେ ପଦଵିଦାମ୍ ଏଵ ତସ୍ମିଞ୍ ଶୂନ୍ଯେ ଗତିର୍ ଭଵେତ୍ । ଦ୍ରଷ୍ଟୄଣାଂ ଶାନ୍ତଦୃଶ୍ଯାନାମ୍ ଏଵାନ୍ଯେଷାଂ ନ ରାଘଵ
ସେ ଶୂନ୍ୟତାରେ କେବଳ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକଙ୍କ ପଥରେ ଅଟୁଟ ଥିବାମାନେ ମାତ୍ର ଗତି ପାଆନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ, ହେ ରାଘବ, ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଶାନ୍ତ ନୁହେଁ, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗତିକୁ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯେ ଵୈ ତରଲଗମ୍ଭୀରମ୍ ଅହନ୍ତାଗର୍ତମ୍ ଆଶ୍ରିତାଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ତେ ତମ୍ ଆଲୋକଂ ନ କଦାଚନ କେଚନ
ଯେମାନେ ଅହଂକାରର ଉପରିପରି ଓ ଗଭୀର ଗହ୍ୱରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଲୋକକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କେହି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଚତୁର୍ଦଶଵିଧାନନ୍ତଭୂତଜାତସଘୁଙ୍ଘୁମା । ଜଗଦ୍ଦୃଷ୍ଟିର୍ ଇଯଂ ଜ୍ଞସ୍ଯ ଶରୀରାଵଯଵୋପମା
ଏହି ଚତୁର୍ଦଶ ପ୍ରକାର, ଅନନ୍ତ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଜଗତ୍ ଦୃଷ୍ଟି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଭଳି।
କାରଣାଭାଵତସ୍ ସୃଷ୍ଟିର୍ ନୋଦିତା ନ ଚ ଶାମ୍ଯତି । ଯାଦୃଶଂ କାରଣଂ ଵା ସ୍ଯାତ୍ ତାଦୃଗ୍ ଭଵତି କାର୍ଯକମ୍
କାରଣ ନଥିଲେ ସୃଷ୍ଟି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ, ଶାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ; କେମିତି କାରଣ ଥାଏ, ସେହିପରି ଫଳ ହୁଏ।