ରାଗଦ୍ଵେଷଭଯାଦୀନାମ୍ ଅନୁରୂପଂ ଚରନ୍ନ୍ ଅପି । ଯୋ ଽନ୍ତର୍ ଵ୍ଯୋମଵଦ୍ ଅତ୍ଯଚ୍ଛସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଜଣେ ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଭୟ ପ୍ରଭୃତି ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭିତରେ ଆକାଶ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ନିର୍ମଳ ରହନ୍ତି, ସେଉଁଠିକି ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯସ୍ଯ ନାହଙ୍କୃତୋ ଭାଵୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଯସ୍ଯ ନ ଲିପ୍ଯତେ । କୁର୍ଵତୋ ଽକୁର୍ଵତୋ ଵାପି ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯାହାଙ୍କର 'ମୁଁ' ବୋଧ ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି କୌଣସି କାମ କିମ୍ବା ଅକାମରେ ଲାଗି ନଯାଏ, ସେଉଁଠିକି ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯଶ୍ ଚୋନ୍ମେଷନିମେଷାଭ୍ଯାଂ ଵିଧେଃ ପ୍ରଲଯସମ୍ଭଵୌ । ପଶ୍ଯେତ୍ ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଃ ଖସମସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଜଣେ ଚକ୍ଷୁର ଖୋଲିବା ଓ ବନ୍ଦ କରିବା ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଲୟକୁ ଆକାଶ ପରି ଦେଖନ୍ତି, ସେଉଁଠିକି ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଭୋକ୍ତୈଵ ଯୋ ନ ଭୋକ୍ତୈଵ ଶୁଦ୍ଧବୋଧୈକତାଂ ଗତଃ । ବୁଦ୍ଧସ୍ ସୁପ୍ତ ଇଵାସ୍ତେ ଽନ୍ତସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଜଣେ ଭୋଗ କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭୋଗ କରୁନାହାନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଏକତା ପାଇଛନ୍ତି, ଜାଗ୍ରତ ହେଉଥିବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ରହୁଥିବା ପରି ଭିତରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠିକି ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନିତ୍ଯଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୈଵ ଚାଦ୍ରଷ୍ଟା ଜୀଵନ୍ନ୍ ଏଵ ମୃତୋପମଃ । ଵ୍ଯଵହର୍ତୈଵ ଶୈଲାଭସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ସଦା ଦେଖୁଥିବା ସত্ত୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନଥିବା ପରି, ବଞ୍ଚିଅଛି କିନ୍ତୁ ମୃତ ମନେ ହୁଏ, ସଂସାରରେ କାମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ରହେ—ସେଉଁଠିକୁ ଜୀବନମୁକ୍ତ କୁହାଯାଏ।
ଯସ୍ମାନ୍ ନୋଦ୍ଵିଜତେ ଲୋକୋ ଲୋକାନ୍ ନୋଦ୍ଵିଜତେ ଚ ଯଃ । ହର୍ଷାମର୍ଷଭଯୋନ୍ମୁକ୍ତସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯାହାଠାରୁ ସଂସାର ଭୟଭିତ ହୁଏନାହିଁ, ଓ ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସଂସାରକୁ ଭୟ କରେନାହିଁ, ଯିଏ ଆନନ୍ଦ ଓ ରୋଷରୁ ମୁକ୍ତ—ସେଉଁଠିକୁ ଜୀବନମୁକ୍ତ କୁହାଯାଏ।
ଶାନ୍ତସଂସାରକଲନଃ କଲାଵାନ୍ ଅପି ନିଷ୍କଲଃ । ଯସ୍ ସଚିତ୍ତୋ ଽପି ନିଶ୍ଚିତ୍ତସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ସଂସାରୀ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଶାନ୍ତ ରହେ, ଅଂଶ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶହୀନ, ମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମନବିହୀନ ପରି ଅନୁଭବ କରେ—ସେଉଁଠିକୁ ଜୀବନମୁକ୍ତ କୁହାଯାଏ।
ଯସ୍ ସମସ୍ତାର୍ଥଜାତେଷୁ ଵ୍ଯଵହାର୍ଯ୍ ଅପି ଶୀତଲଃ । ପରାର୍ଥେଷ୍ଵ୍ ଇଵ ପୂର୍ଣାତ୍ମା ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଓ ଶୀତଳ ରହେ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରେ—ସେଉଁଠିକୁ ଜୀବନମୁକ୍ତ କୁହାଯାଏ।
ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତପଦଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହେ କାଲଵଶାତ୍ କ୍ଷତେ । ଚିଦ୍ ଯାତ୍ଯ୍ ଅଦେହମୁକ୍ତତ୍ଵଂ ପଵନୋ ଽସ୍ପନ୍ଦତାମ୍ ଇଵ
ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତିର ଅବସ୍ଥାକୁ ଛାଡ଼ି, ଶରୀରଟି ସମୟର ଚାପରେ ଭଙ୍ଗୁର ହେଉଛି, ସେଠାରେ ଚେତନା ଦେହ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତିକୁ ପାଇଁଥାଏ, ଯେପରିକି ପବନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଵିଦେହମୁକ୍ତୋ ନୋଦେତି ନାସ୍ତମ୍ ଏତି ନ ଶାମ୍ଯତି । ନ ସନ୍ ନାସନ୍ ନ ଦୂରସ୍ଥଂ ନ ଚାହଂ ନ ଚ ଵେତରତ୍
ଦେହ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ଜଣେ ନ ଉଠେ, ନ ଲୁଚିଯାଏ, ନ ଶାନ୍ତ ହୁଏ; ସେ ନ ଅଛି, ନ ନାହିଁ, ନ ଦୂରେ, ନ ନିକଟରେ, ନ 'ମୁଁ', ନ 'ମୁଁ ନୁହେଁ'।
ସୂର୍ଯୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରତପତି ଵିଷ୍ଣୁଃ ପାତି ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ । ରୁଦ୍ରସ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସଂହରତି ସର୍ଵାନ୍ ସୃଜତି ପଦ୍ମଭୂଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ତାପ ଦେଉଛି, ବିଷ୍ଣୁ ହୋଇ ତିନି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି, ରୁଦ୍ର ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂହାର କରେ, ପଦ୍ମଭୂ (ବ୍ରହ୍ମା) ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଖଂ ଭୂତ୍ଵା ପଵନସ୍କନ୍ଧାନ୍ ଧତ୍ତେ ସର୍କ୍ଷସୁରାସୁରାନ୍ । କୁଲାଚଲଗଣୋ ଭୂତ୍ଵା ଲୋକପାଲପୁରାସ୍ପଦମ୍
ଆକାଶ ହୋଇ ପବନର ଧାରା, ତାରା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଧାରଣ କରେ; ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଦଳ ହୋଇ, ଲୋକପାଳମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥାନ ହୁଏ।
ଭୂମିର୍ ଭୂତ୍ଵା ବିଭର୍ତୀମାଂ ଲୋକସ୍ଥିତିମ୍ ଅଖଣ୍ଡିତାମ୍ । ତୃଣଗୁଲ୍ମଲତା ଭୂତ୍ଵା ଦଦାତି ଫଲସନ୍ତତିମ୍
ମାଟି ହୋଇ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଧାରଣ କରେ; ଘାସ, ଝାଡ଼ି ଓ ବେଳି ହୋଇ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ବିଭ୍ରଜ୍ ଜଲାନଲାକାରଞ୍ ଜ୍ଵଲତି ଦ୍ରଵତି ଦ୍ରୁତଃ । ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଽମୃତଂ ପ୍ରସଵତି ମୃତିଂ ହାଲାହଲଂ ଵିଷମ୍
ପାଣି ଓ ଅଗ୍ନିର ଆକାର ଧରି, ଏହା ଜ୍ୱଳି, ଗଳି, ବହିଯାଏ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ହୋଇ, ଅମୃତ ଦେଉଛି, ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ, ବିଷ ଓ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।
ତେଜଃ ପ୍ରକଟଯତ୍ଯ୍ ଆଶାସ୍ ତନୋତ୍ଯ୍ ଆନ୍ଧ୍ଯଂ ତମୋ ଭଵନ୍ । ଶୂନ୍ଯଂ ସନ୍ ଵ୍ଯୋମତାମ୍ ଏତି ଗିରିସ୍ ସନ୍ ରୋଧଯତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍
ଆଲୋକ ଆଶାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଅନ୍ଧକାର ଅନ୍ଧତା ପ୍ରସାରିତ କରେ; ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ଆକାଶର ଗୁଣ ନେଇଥାଏ; ପାହାଡ଼ ହୋଇ, ବହୁତ କିଛି ଅଟକାଏ।
କରୋତି ଜଙ୍ଗମଂ ଚିତ୍ତ୍ଵେ ସ୍ଥାଵରଂ ସ୍ଥାଵରାକ୍ର୍ଟିଃ । ଭୂତ୍ଵାର୍ଣଵୋ ଵଲଯତି ଭୂସ୍ତ୍ରିଯଂ ଵଲଯୋ ଯଥା
ଚେତନା ହୋଇ, ଚଳନଶୀଳକୁ ଗଢ଼େ; ଅଚଳ ଆକୃତି ହୋଇ, ଅଚଳକୁ ରୂପାନ୍ତର କରେ; ସାଗର ହୋଇ, ପୃଥିବୀକୁ ଯେମିତି ବାହୁଡ଼ିକୁ ବାହୁଡ଼ି ବେଳେ, ସେହିପରି ଘେରି ରହେ।
ପରମାର୍କଵପୁର୍ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରକାଶେ ଽନ୍ତର୍ ଵିସାରଯନ୍ । ତ୍ରିଜଗତ୍ତ୍ରସରେଣ୍ଵୋଘଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଏଵାଵତିଷ୍ଠତି
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆକାର ହୋଇ, ନିଜ ଭିତରେ ଆଲୋକ ପ୍ରସାରିତ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭୟର ତରଙ୍ଗ ଉଠିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ଯତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଇଦମ୍ ଆଭାତି ଭାତଂ ଵା ଭାମ୍ ଉପୈଷ୍ଯତି । କାଲତ୍ରଯଗତଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ତଦ୍ ଅସୌ ସର୍ଵମ୍ ଏଵ ଵା
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି କିଛି ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ଦେଖାଯିବ, କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି—ତିନି ସମୟରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ଅଛି, ସେ ସବୁ ଏହି ଏକାଟି ଅଟୁଟ ସତ୍ୟ।
କଥମ୍ ଏଵଂ ଵଦ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଭୂଯତେ ଵିଷମା ହି ମେ । ଦୃଷ୍ଟିର୍ ଏଷା ତୁ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପା ଦୁରାକ୍ରମ୍ଯେତି ନିଶ୍ଚଯଃ
ହେ ବ୍ରହ୍ମଣ, ଏହିପରି କିପରି ହୁଏ? ମୋର ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି; ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଧରିବାକୁ କଷ୍ଟକର—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ମୁକ୍ତିର୍ ଏଷୋଚ୍ଯତେ ରାମ ବ୍ରହ୍ମୈତତ୍ ସମୁଦାହୃତମ୍ । ନିର୍ଵାଣମ୍ ଏତତ୍ କଥିତଂ ଶୃଣୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯତେ କଥମ୍
ହେ ରାମ, ଏହିକୁ ମୁକ୍ତି ବୋଲାଯାଏ; ଏହିକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହିକୁ ନିର୍ବାଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏହା କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଶୁଣ।
ଯଦ୍ ଇଦଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଅହନ୍ତ୍ଵତ୍ତାଦିସଂଯୁତମ୍ । ସତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯାପ୍ଯ୍ ଅନୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯା ବୁଦ୍ଧଯୈତଦ୍ ଅଵାପ୍ଯତେ
ଯେଉଁ କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହାରେ 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ଭାବ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଦ୍ଧି ଏହିପରି ଭାବେ ବୁଝେ ଯେ, ସେମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କେବେ ହୁଏନି।
ଵିଦେହମୁକ୍ତାସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଯଦା ତଦା । ମନ୍ଯେ ତେ ସର୍ଗତାମ୍ ଏଵ ଗତା ଵେଦ୍ଯଵିଦାଂ ଵର
ଯେତେବେଳେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ସେମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯତେ ଚେତ୍ ତ୍ରିଭୁଵନଂ ତତ୍ ତତ୍ତାଂ ସମ୍ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ତେ । ଯତ୍ର ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଶବ୍ଦାର୍ଥୋ ନ ସମ୍ଭଵତି କଶ୍ଚନ
ଯଦି ତିନି ଲୋକ ଅଛି, ତେବେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସତ୍ୟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ 'ତିନି ଲୋକ' ବୋଲି କିଛି ଅର୍ଥ ହିଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ—
ତତ୍ର ତ୍ରିଲୋକତାଂ ଯାତଂ ବ୍ରହ୍ମେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଯର୍ଥଧୀଃ କୁତଃ । ତସ୍ମାନ୍ ନୋ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯା ଜଗଚ୍ଛବ୍ଦାର୍ଥକଲ୍ପନା
ସେଠାରେ, ଯେଉଁଠାରେ 'ତିନି ଲୋକ' ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ମିଳିଛି, ସେଠାରେ 'ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି ଧାରଣା କିପରି ଆସିପାରିବ? ତେଣୁ, ସେଠାରେ ଜଗତ୍ ବୋଲି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କଳ୍ପନା ହୋଇପାରେନାହିଁ।
ଅନନ୍ଯଚ୍ ଛାନ୍ତମ୍ ଆଭାସମାତ୍ରମ୍ ଆକାଶନିର୍ମଲମ୍ । ବ୍ରହ୍ମୈଵ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯାଵବୋଧିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତିକୁ ସତ୍ୟରୂପେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଜଗତ କେବଳ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଶାନ୍ତ, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭ୍ରମ ମାତ୍ର, ଆକାଶ ପରି ନିର୍ମଳ — ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ସତ୍ୟ।
ଯଥା ହି ହେମକଟକେ ଵିଚାର୍ଯାପି ନ ଦୃଶ୍ଯତେ । କଟକତ୍ଵଂ କ୍ଵଚିନ୍ ନାମ ଋତେ ନିର୍ମଲହାଟକମ୍
ଯେପରି ଏକ ସୁନାର ବାହୁଡ଼ିକୁ ଯେତେ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାରେ 'ବାହୁଡ଼ି' ବୋଲି କିଛି ଅଲଗା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ — ଏହା ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଛଡ଼ା କିଛି ନୁହେଁ,
ଜଲାଦ୍ ଋତେ ପଯୋଵୀଚୌ ନାହଂ ପଶ୍ଯାମି କିଞ୍ଚନ । ଵୀଚିତ୍ଵଂ ତ୍ଵାଦୃଶୈର୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ଯତ୍ ତୁ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ତତ୍ର ହି
ସେପରି, ଲହରୀକୁ ଜଳ ଛଡ଼ା ମୁଁ କିଛି ଦେଖୁନି; ତୁମେ ଯାହାକୁ 'ଲହରୀ ହେବା' କୁହ, ସେଠି ତାହା ଏକ ଭ୍ରମ ମାତ୍ର, ସତ୍ୟରେ ଏହା କିଛି ନୁହେଁ।
ସ୍ପନ୍ଦତ୍ଵଂ ପଵନାଦ୍ ଅନ୍ଯନ୍ ନ କଦାଚନ କୁତ୍ରଚିତ୍ । ସ୍ପନ୍ଦ ଏଵ ସଦା ଵାଯୁର୍ ଜଗତ୍ ତସ୍ମାନ୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେପରି ବାୟୁ ଛଡ଼ା କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ 'ଚଳନ' ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ; ବାୟୁ ସଦା ଚଳିତ ଅଟୁଟ, ଏହିପରି ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭ୍ରମ ମାତ୍ର।
ଯଥା ଶୂନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଆକାଶସ୍ ତାପ ଏଵ ମରୌ ଜଲମ୍ । ତେଜ ଏଵ ଯଥାଲୋକୋ ବ୍ରହ୍ମୈଵ ତ୍ରିଜଗତ୍ ତଥା
ଯେପରି ଆକାଶର ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣ ହେଉଛି ଶୂନ୍ୟତା, ମରୁଭୂମିର ଗୁଣ ହେଉଛି ତାପ, ଆଗ୍ନିର ଗୁଣ ହେଉଛି ଆଲୋକ; ସେପରି, ଏହି ତିନି ଜଗତର ମୂଳ ଗୁଣ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ।
ଅତ୍ଯନ୍ତାଭାଵସମ୍ପତ୍ତ୍ଯା ଜଗଦ୍ଦୃଶ୍ଯସ୍ଯ ମୁକ୍ତତା । ଯଯୋଦେତି ମୁନେ ଯୁକ୍ତ୍ଯା ତାଂ ମମୋପଦିଶୋତ୍ତମାମ୍
ହେ ମୁନି, ଦୃଶ୍ୟ ଜଗତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭାବ କିପରି ମୁକ୍ତିକୁ ଆଣେ, କେଉଁ ଯୁକ୍ତିରେ ଏହା ହୁଏ? ମୋତେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ୍ଧତି ବୁଝାଇଦିଅ।