ମୂର୍ଖସ୍ଥୋ ଵିଶ୍ଵଶବ୍ଦାର୍ଥୋ ନ ତଜ୍ଜ୍ଞଵିଷଯୋ ଯଥା । ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଥୋ ଵିଶ୍ଵଶବ୍ଦାର୍ଥୋ ନ ମୂର୍ଖଵିଷଯସ୍ ତଥା
ଯେପରି ମୂର୍ଖ ମନେ 'ବିଶ୍ୱ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବୁଝେ, ସେଠିକି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଅନୁଭବ ନୁହେଁ; ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯେଉଁ ଅର୍ଥ ଅଛି, ତାହା ମୂର୍ଖଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରିଚିତ।
ତଜ୍ଜ୍ଞାଜ୍ଞଯୋସ୍ ତଯୋଶ୍ ଚୈଵ ସ୍ଥିତଯୋର୍ ଵିଶ୍ଵଯୋର୍ ଯଥା । ଯତ୍ରୈକୀଭୂଯ କଚନଂ ତତ୍ର ଵିଶ୍ରମ୍ଯତାଂ ବୁଧାଃ
ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥାରେ, ଦୁଇଟି ବିଶ୍ୱରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକତା ଅନୁଭବ ହୁଏ, ସେଠାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତୁ।
ବୋଧଭୂମିଷୁ ସିଦ୍ଧାନାମ୍ ଅର୍ଥାନାଂ ଵାଵିଵେକିନାମ୍ । ସତ୍ତାସତ୍ତେ ଦ୍ଵଯୈକ୍ଯେ ଚ ନିର୍ଣୀତେ ନେହ କେନଚିତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏବଂ ଅର୍ଥକୁ ବୁଝିପାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ କିମ୍ବା ନାସ୍ତିତ୍ୱ, ବା ଏହାର ଏକତା କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତ୍ୱ ବିଷୟରେ କେହି କିଛି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଉପାଯ ଏକଶ୍ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଜ୍ଞସମାଗମଃ । ଧ୍ଯାନଂ ତୃତୀଯୋ ନିର୍ଵାଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅତ୍ରୋତ୍ତରୋତ୍ତରଃ
ପ୍ରଥମ ଉପାୟ ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ବୁଝିବା; ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗତି; ତୃତୀୟ ହେଉଛି ଧ୍ୟାନ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉଛି ମୋକ୍ଷ।
ଜୀଵାଦର୍ଶୋ ମିଥୋ ରୂପଂ ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯ୍ ଏଷାଂ ମହଦ୍ ଵପୁଃ । ଜଗତ୍ଯ୍ ଉଦେତି ସଙ୍ଘଟ୍ଟାଦ୍ ଅଵିଶେଷଂ ସମେ ଽସମେ
ଜୀବର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରସ୍ପର ଆକୃତି ଧାରଣ କରେ; ସେମାନଙ୍କ ଏହି ବଡ଼ ଆକୃତି ଏହି ସଂସାରରେ ସମ୍ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଏହା ସମତାରେ ଅଲଗା କରିହେବା ଯାଏ ନାହିଁ।
ଜ୍ଞାତପୂର୍ଵାପରାଶେଷଜଗଦଷ୍ଟାପଦସ୍ଥିତେଃ । ଏକସିଦ୍ଧୌ ଦ୍ଵଯୋସ୍ ସିଦ୍ଧିର୍ ଭୋଗଵୈତୃଷ୍ଣ୍ଯଦା ଯଯୋଃ
ଯିଏ ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏଠି ଆଠଟି ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଗୋଟିଏର ସିଦ୍ଧି ହେଲେ ଦୁଇଟିର ସିଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ଦିଆଯାଏ।
ମତିଵାତ୍ଯା ଧୁତୋ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦଗ୍ଧୋ ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିନାଖିଲଃ । ଜଗତ୍ତୂଲḫ ପରେ ଶାନ୍ତେ ନ ଜାନେ କ୍ଵାଶୁ ଗଚ୍ଛତି
ମନ ଯେତେବେଳେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସମସ୍ତ କିଛି ଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ଝାଲିଯାଏ, ଯେପରି ଆକାଶରେ ପଟି ଦହିଯାଏ। ସେହି ପରମ ଶାନ୍ତିରେ, ଏହି ସବୁ କେଉଁଠି ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଏ, ମୁଁ ଜାଣିନି।
ଚିତ୍ରାଗ୍ନିନେଵ ବୋଧେନ ତେନ ଜାଡ୍ଯଂ ନ ଶାମ୍ଯତି । ନିର୍ମୂଲାପି ଜଗଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଯେନାଶୁ ନ ଵିଲୀଯତେ
ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନିପରି ଏହି ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ମୂଢ଼ତା ଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଜଗତ୍ର ଭ୍ରମ ମୂଳହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ଜ୍ଞାନରେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ଗଳିଯାଏନାହିଁ।
ଯଥାଜ୍ଞସ୍ଯ ଜଗଜ୍ଜ୍ଞପ୍ତିର୍ ଅପଜ୍ଞାନାତ୍ ପ୍ରଦୀପ୍ଯତେ । ତଥା ଜ୍ଞସ୍ଯ ପରିଜ୍ଞାନାତ୍ ତଦଜ୍ଞପ୍ତିḫ ପ୍ରଦୀପ୍ଯତେ
ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଖରେ ଜଗତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେପରି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଖରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଅଜ୍ଞାନ ଆଲୋକିତ ହୁଏ।
ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ତ୍ରିଜଗଜ୍ଜ୍ଞପ୍ତିଶବ୍ଦାର୍ଥରହିତା ସ୍ଥିତା । ଯଥା ସ୍ଥିଥୈଵ ତ୍ରିଜଗଜ୍ଜ୍ଞପ୍ତିଶ୍ ଚିତ୍ର ଇଵୋଦିତା
ଯିଏ ସେହି ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ତିନି ଜଗତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥ ହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ; ଯେପରି ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ତିନି ଜଗତ୍ର ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
ଶୂନ୍ଯତ୍ଵେନେଵ ରଚିତା ସ୍ଵପ୍ନତ୍ଵେନେଵ ନିର୍ମିତା । ଭାସତେ ଭାମଯୀଵାଚ୍ଛା ଜଗଜ୍ଜ୍ଞପ୍ତିର୍ ଜ୍ଞଚେତସି
ଏହି ସଂସାର ଜ୍ଞାନଟି ଶୂନ୍ୟରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି, ସ୍ୱପ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ମନରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମାୟା ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ନୂନଂ ବୋଧେ ଵିରୂଢସ୍ଯ ନାହନ୍ତା ନ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତିଃ । ଭାସତେ ପରମାଭାସରୂପିଣẖ କାପ୍ଯ୍ ଅଵସ୍ଥିତିଃ
ଯେତେବେଳେ ଜାଗୃତି ଭଲଭାବେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ 'ମୁଁ' ବୋଧ କିମ୍ବା ସଂସାରର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିନଥାଏ; ତାହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ରୂପେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅବସ୍ଥା ଦେଖାଯାଏ।
ବୋଧାବୋଧାତ୍ମକଂ ଚିତ୍ତଂ ଭାତି ଶୁଷ୍କାର୍ଦ୍ରକାଷ୍ଠଵତ୍ । ବୋଧାଦ୍ ଏକଂ ଜଗଦ୍ଭାଵୈର୍ ଜାଡ୍ଯାନ୍ ନାନାତ୍ଵମ୍ ଆଗତମ୍
ମନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦୁହିଁରୁ ଗଠିତ, ଏହା ଶୁଖିଲା ଓ ଭିଜା କାଠର ସହଯୋଗ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଜ୍ଞାନରୁ ଏକମାତ୍ର ସଂସାରର ଭାବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ମୂର୍ଖତା ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନତା ଆସିଥାଏ।
ମିଥୋ ଽବୋଧାଦ୍ ଵିଵଦତି ମୈତ୍ରୀଂ ଭଜତି ବୋଧତଃ । ଯ ଏଵାସ୍ଯାଧିକୋ ଭାଗସ୍ ତନ୍ମଯତ୍ଵେନ ତିଷ୍ଠତି
ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମନ ନିଜେ ନିଜେ ବିବାଦ କରେ, ଯେଉଁଠିକି ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ସେଠି ମିତ୍ରତାରେ ରହେ। ଯେଉଁ ଅଂଶଟି ଅଧିକ ଥାଏ, ମନ ସେହି ଅଂଶରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇଯାଏ।
ବୁଦ୍ଧସ୍ ସଂସ୍ ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଆଵେତ୍ତି ଜଗତୋ ଽଭାଵଭାଵଯୋଃ । ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନସୁଷୁପ୍ତାନାଂ ସ୍ଵଭାଵମ୍ ଇଵ ତୁର୍ଯଗଃ
ଯେଉଁଜଣ ଜାଗୃତ, ସେ ଏହି ସଂସାରର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱର ମୂଳତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରେ, ଯେପରି ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକ ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ସୁଷୁପ୍ତିର ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣିଥାଏ।
ଵାସନୈଵ ମନସ୍ ସେଯଂ ସ୍ଵଵିଚାରେଣ ନଶ୍ଯତି । ଅଵସ୍ତୁତ୍ଵାଦ୍ ଅତୋ ମୋକ୍ଷେ ନାତ୍ମନାଶḫ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଏହି ମନ ମାନେ କେବଳ ଏକ ଆଦତ, ଯାହା ନିଜକୁ ନିଜେ ଅନ୍ୱେଷଣ କଲେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଅସାର ଥିବାରୁ, ମୁକ୍ତିରେ ଆତ୍ମାର କେବେଉଁ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ।
ଧ୍ଯାନଦ୍ରୁମାତ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ଅନଲ୍ପମ୍ ଉପୋଢପାକାତ୍ କାଲେନ ବୋଧମ୍ ଉପଯାତଵତẖ କ୍ରମେଣ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ରସାଯନଫଲଂ ପରବୋଧମ୍ ଆଦ୍ଯମ୍ ଇତ୍ଥଂ ମନୋହରିଣକୋ ନିଗଡାଦ୍ ଵିମୁକ୍ତଃ
ଧ୍ୟାନର ଗଛର ଫଳ ସମୟ କ୍ରମେ ପକିଲାପରେ, ଜ୍ଞାନର ରସାୟନ ଫଳକୁ ଭୋଗି, ମନର ହରିଣ ତାହାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ପରମାର୍ଥଫଲେ ଜ୍ଞାତେ ଭୁକ୍ତେ ପରିଣତିଂ ଗତେ । ବୋଧେ ଽଥ ସ ଭଵତ୍ଯ୍ ଆଶୁ ପରମାର୍ଥୋ ମନୋମୃଗଃ
ଉତ୍ତମ ସତ୍ୟର ଫଳ ଜଣା, ଭୋଗ କରାଏ ଓ ପରିଣତିକୁ ପାଇଲାପରେ, ମନର ହରିଣ ତୁରନ୍ତ ଜାଗୃତି ହେବା ସହିତ ପରମ ସତ୍ୟରେ ପରିଣତି ହୁଏ।
କ୍ଵାପି ସା ମୃଗତା ଯାତି ପ୍ରକ୍ଷୀଣସ୍ନେହଦୀପଵତ୍ । ପରମାର୍ଥଦଶୈଵାସ୍ତେ ତତ୍ରାନନ୍ତାଵଭାସିନୀ
କେଉଁଠି ମନ ମୃଗର ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ, ଯେପରି ଆସକ୍ତିର ତେଲ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଦୀପ ନିର୍ବାଣ ହୁଏ; ସେଠାରେ କେବଳ ପରମ ସତ୍ୟର ଦଶା ରହିଯାଏ, ଯାହା ଅସୀମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୁଏ।
ଧ୍ଯାନଦ୍ରୁମଫଲପ୍ରାପ୍ତୌ ବୋଧତାମ୍ ଆଗତଂ ମନଃ । ଵଜ୍ରସାରାଂ ସ୍ଥିତିଂ ଧତ୍ତେ ଚ୍ଛିନ୍ନପକ୍ଷ ଇଵାଚଲଃ
ଧ୍ୟାନ ଗଛର ଫଳ ପାଇଁ ମନ ଯେତେବେଳେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଜାଗୃତିକୁ ଆସେ; ଏହା ହୀରା ପରି ଦୃଢ଼ ଅବସ୍ଥା ଧାରଣ କରେ, କଟା ଡେଣା ଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ଅଚଳ ରହେ।
ମନସ୍ତା କ୍ଵାପି ସଂଯାତି ତିଷ୍ଠ୍ତତ୍ଯ୍ ଅଚ୍ଛୈଵ ବୋଧତା । ନିର୍ଵାଚ୍ଯା ନିର୍ଵିଭାଗାନ୍ତା ସର୍ଵା ସର୍ଵାତ୍ମିକା ସତୀ
ସେ ମନ କେଉଁଠି ଯାଇ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଅବସ୍ଥାନ କରେ; ଏହାର ଶେଷ କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିହେବା ନୁହେଁ, ବିଭାଜନ ରହିତ, ସମସ୍ତ ରେ ଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ ହୋଇଥାଏ।
ଅଵିଵିକ୍ତତଯା ଚିତ୍ତସତ୍ତା ବୋଧତଯୋଦିତା । ଅନାଦ୍ଯନ୍ତା ଭଵତ୍ଯ୍ ଅଚ୍ଛପ୍ରକାଶଫଲଦାଯିନୀ
ଅଲଗା କରିହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁବୋଲି ଚିତ୍ତର ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନ ଭାବରେ ଉଦିତ ହୁଏ; ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନଥିବା, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ତତସ୍ ତତ୍ର ନିରସ୍ତସକଲୈଷଣମ୍ । ଅନାଦ୍ଯନ୍ତମ୍ ଅନାଯାସଂ ଧ୍ଯାନମ୍ ଏଵାଵଶିଷ୍ଯତେ
ସେଠାରେ, ସବୁ ଇଚ୍ଛା ଛାଡିଦେଲେ, ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତିଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ଶେଷ ନାହିଁ, ଅସ୍ପୃହ ଧ୍ୟାନ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ ।
ଯାଵନ୍ ନାଧିଗତଂ ବ୍ରହ୍ମ ନ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ପରେ ପଦେ । ତାଵତ୍ ତନ୍ମନନତ୍ଵେନ ନ ଧ୍ଯାନମ୍ ଅଵଗମ୍ଯତେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମ ପଦରେ ବିଶ୍ରାମ ମିଳେନି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ତାହାକୁ ଭାବିଲେ ଧ୍ୟାନ ବୋଲି ବୁଝିପାରିଯାଏ ନାହିଁ ।
ପରମାର୍ଥୈକତାମ୍ ଏତ୍ଯ ନ ଜାନେ କ୍ଵ ମନୋ ଗତମ୍ । କ୍ଵ ଵାସନାẖ କ୍ଵ କର୍ମାଣି କ୍ଵ ହର୍ଷାମର୍ଷସଂଵିଦଃ
ପରମ ସତ୍ୟର ସହିତ ଏକତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ମୁଁ ଜାଣିପାରୁନି ମୋ ମନ କେଉଁଠି ଗଲା — କେଉଁଠି ରହିଗଲା ଆଗ୍ରହ, କେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟ, କେଉଁଠି ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖର ଅନୁଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ।
କେଵଲଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯୋଗୀ ଗତୋ ଧ୍ଯାନୈକନିଷ୍ଠତାମ୍ । ସ୍ଥିତୋ ଵଜ୍ରସମାଧାନେ ଵିପକ୍ଷ ଇଵ ପର୍ଵତଃ
କେବଳ ଏହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ, ଯିଏ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ହିରା ପରି ଦୃଢ଼ ସମାଧିରେ ବସିଛନ୍ତି, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ସମ୍ମୁଖରେ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ।
ଵିରସାଖିଲଭୋଗସ୍ଯ ପ୍ରଶାନ୍ତେନ୍ଦ୍ରିଯସଂଵିଦଃ । ନୀରସାଶେଷଦୃଶ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵାତ୍ମାରାମସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ
ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ରୁଚି ହରାଇଛନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଶାନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ ରସ ନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି—
କ୍ରମେଣ ଵିଗଲଦ୍ଵୃତ୍ତେର୍ ବଲାଦ୍ ଵିଶ୍ରନ୍ତିମ୍ ଈଯୁଷଃ । ଅର୍ଥାଯାତଂ ସମାଧାନଂ କେନ ନାମ ନିଵାର୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତି କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏବଂ ସେ ଜଣେ ବଳେ ବଳେ ଶାନ୍ତିରେ ବସିଯାଆନ୍ତି, ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସମାଧିର ଆଗମନ କିଏ ରୋକିପାରିବ?
ତାଵଦ୍ ଵିଷଯଵୈରସ୍ଯଂ ଭାଵଯତ୍ଯ୍ ଉଚିତାଶଯଃ । ନ ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଏଵ ତାନ୍ ଯାଵଦ୍ ଭୋଗାଂଶ୍ ଚିତ୍ରନରୋ ଯଥା
ଯେଉଁଯିଏ ଠିକ୍ ମନୋଭାବ ରଖି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଗବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ଅସକ୍ତି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗବସ୍ତୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଣେ ଲୋକ ଅନ୍ୟ କାମରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ ସାମ୍ନାରେ କିଛି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।
ଅପଶ୍ଯଞ୍ ଜାଗତାନ୍ ଅର୍ଥାନ୍ ନିର୍ଵାସନତଯାତ୍ମଵାନ୍ । ବଲାଦ୍ ଵଜ୍ରସମାଧାନେ ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯେନେଵ ନିଵେଶ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ଲୋକ ନିଜର ମନରେ କୌଣସି ଆସକ୍ତି ନଥିବାରୁ ଏହି ସଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଜଣେ ବଳେ ବଳେ ଅଟୁଟ ସମାଧିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ବସାଇଦେଇଛି।