ଶୂନ୍ଯତା ନଭସୀଵାତ୍ର ଦ୍ରଵତ୍ଵମ୍ ଇଵ ଵାମ୍ଭସି । ଖେ ଖତେଵାପ୍ଯ୍ ଅଭିନ୍ନୈଵ କିଲାସ୍ତି ଜଗଦାଦିତା
ଏଠି ଶୂନ୍ୟତା ଯେପରି ଆକାଶର ଭଳି, ଜଳରେ ଯେପରି ପ୍ରବାହିତା; ଯେପରି ଘଡ଼ା ଆକାଶରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ, ସେପରି ବିଶ୍ୱର ଆରମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଏକାଟିଏ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଯଦ୍ରୂପଂ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ରୂପଂ ଜଗତ୍ କ୍ଵାତ୍ର ଦ୍ଵିତୈକତେ । ଯଦ୍ରୂପଂ ଵ୍ଯୋମ ତଦ୍ରୂପମ୍ ଏଵ ଶୂନ୍ଯଂ କିଲାଖିଲମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଯେଉଁ ରୂପ, ବିଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସେଇ ରୂପ; ତେବେ ଏଠି କେଉଁଠି ଦ୍ୱିତ୍ୱ ବା ଏକତା ଅଛି? ଯେଉଁ ରୂପ ଆକାଶର, ସମସ୍ତ ଶୂନ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ସେଇ ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଏକାତ୍ମନି ତତେ ସ୍ଵଚ୍ଛେ ଚିନ୍ମାତ୍ରେ ସର୍ଵରୂପିଣି । ଶିଲାପୁତ୍ରକସେନାଯାଂ ପାଷାଣତ୍ଵ ଇଵ ସ୍ଥିତେ
ଏକମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଆକାର ଧରେ, ସେଠାରେ ଯେପରି ଶିଳାପୁତଳି ଦଳରେ ପଥର ତତ୍ତ୍ୱ ଥାଏ, ସେପରି ସେଇ ଏକାତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ସବୁ ଆକାର ରହିଥାଏ।
କାର୍ଯକାରଣଵୈଚିତ୍ର୍ଯଂ କଥଂ ସମ୍ଭଵତି କ୍ଵ ଵା । କଥମ୍ ଅଵ୍ଯୋମତା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦ୍ଵିତୀଯାସମ୍ଭଵାଦ୍ ଭଵେତ୍
କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନତା କେଉଁଠି ଏବଂ କିପରି ହେବ? ଯେପରି ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କିଛି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଆକାଶତ୍ୱ କିପରି ହେବ?
ପ୍ରତିଭାତ୍ମୈଵ ଭାରୂପୋ ଭାତି ସର୍ଗୋ ମହାଚିତି । ପୁତ୍ରିକେଵୋପଲୋତ୍କୀର୍ଣା ତନ୍ମଯତ୍ଵାତ୍ ତଦାତ୍ମକଃ
ସୃଷ୍ଟି ମାନେ ଚେତନାରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୋଇ ଏକ ଭାରି ଜଗତ୍ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରି ଶିଳାରେ ତିଆରି ଗୁଡ଼ିକ ଶିଳା ହେବାରୁ ଶିଳା ଭଳି ଅଛି।
ସାଧୋର୍ ଯଥାସ୍ଥିତସ୍ଯୈଵଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଵିଶ୍ଵଂ ପ୍ରଲୀଯତେ । କାଷ୍ଠମୌନଦଶାଭାସଂ ତତ୍ସାରମ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ
ଏହିପରି ଜଣେ ସାଧୁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ବୁଝି ନିଜ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଲୟ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ କେବଳ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ରହିଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ କାଠର ନିରବତା ପରି ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ଯଥା ନିମୀଲିତାକ୍ଷସ୍ଯ ରୂପାଲୋକମନୋଭ୍ରମଃ । ସ୍ଵପ୍ନେ ଜାଗ୍ରତ୍ଯ୍ ଅନଗ୍ରସ୍ଥୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସନ୍ନ୍ ଏଵାସ୍ତି ଭାଵନାତ୍
ଯେପରି ଚକୁଁ ବନ୍ଦ କରିଲେ ଯେଉଁ ଆକୃତି ଓ ଆଲୋକ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସବୁ ମନର ଭ୍ରମ ମାତ୍ର; ସେପରି ସ୍ୱପ୍ନ କିମ୍ବା ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯାହାକୁ ଆମେ ପ୍ରକୃତରେ ଧରିପାରୁନାହିଁ, ସେ ସବୁ କେବଳ କଳ୍ପନା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।
ଭାଵନୋପଶମଂ କୃତ୍ଵା ଶିଲୀଭୂଯ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ । ଅଶିଲୀଭୂତମ୍ ଏଵାନ୍ତସ୍ ସ୍ଵଭାଵେ ସମମ୍ ଆସ୍ଯତାମ୍
କଳ୍ପନାକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ପାଥର ପରି ଅଡ଼ିଗ ଓ ଅଚଳ ହୋଇ, ମନରେ କିଛି ଆକୃତି ତିଆରି ନକରି, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ସମଭାବରେ ବସି ରୁହ।
ସ୍ଵଵିଵେକୋପହାରେଣ ଯଥାପ୍ରାପ୍ତାର୍ଥପୂଜନୈଃ । ବୋଧାଯ ପୂଜ୍ଯତାଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସ୍ଵୋ ଭାଵḫ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ନିଜ ବିବେକକୁ ଉପହାର କରି, ଯାହା ଯେପରି ମିଳେ ତାହାକୁ ଆଦର କରି, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ମନରେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ—ଯିଏ ପରମେଶ୍ୱର—କୁ ପୂଜା କର।
ଵିଵେକପୂଜିତସ୍ ସ୍ଵାତ୍ମା ସଦ୍ଯସ୍ ସ୍ଥାନଵରପ୍ରଦଃ । ରୁଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରାଦିପୂଜାତ୍ର ଜରତ୍ତୃଣଲଵାଯତେ
ବିବେକ ସହିତ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପୂଜା କଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥାଏ; ଏଠାରେ ରୁଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରିବା, ଶୁଖିଲା ଘାସ ଓ ତୁଷ ପୂଜା କରିବା ସମାନ।
ଵିଚାରଶମସତ୍ସଙ୍ଗବଲିପୁଷ୍ପୈକପୂଜିତଃ । ସଦ୍ଯୋ ମୋକ୍ଷକରସ୍ ସାଧୋସ୍ ସ୍ଵାତ୍ମୈଵ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ବିଚାର, ଶାନ୍ତି ଓ ସତ୍ସଙ୍ଗର ଫୁଲରେ ଯେଉଁ ଆତ୍ମାକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେ ଆତ୍ମା ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ ଓ ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁକ୍ଷରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ସତ୍ଯାଲୋକନମାତ୍ରୈକପୂଜିତୋ ଽନୁତ୍ତମାର୍ଥଦଃ । ଯତ୍ରାସ୍ତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମେଶ୍ଵରସ୍ ତତ୍ର ମୂଢẖ କୋ ଽନ୍ଯଂ ସମାଶ୍ରଯେତ୍
ସତ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରରେ ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠି ସେ ଅତିଶୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମାପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବାକୁ ମୂର୍ଖ କିଏ ଚାହିଁବ?
ସତ୍ସଙ୍ଗଶମସନ୍ତୋଷଵିଵେକୈḫ ପୂଜିତାତ୍ମନଃ । ଶିରୀଷକୁସୁମାଯନ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରାହିଵିଷଵହ୍ନଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ସଙ୍ଗ, ଶାନ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ ଓ ବିବେକରେ ଆତ୍ମାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର, ସର୍ପବିଷ ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଶିରୀଷ ଫୁଲ ପରି ଅହାନିକର ହୋଇଯାଏ।
ଦେଵାର୍ଚନତପସ୍ତୀର୍ଥଦାନାନ୍ଯ୍ ଅତିକୃତାନ୍ଯ୍ ଅପି । ଭସ୍ମାଯନ୍ତେ ନିରର୍ଥତ୍ଵାଦ୍ ଅଵିଵେକହତାତ୍ମନାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବିବେକହୀନ ହୋଇ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଦେବପୂଜା, ତପ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ଦାନ ଅତ୍ୟଧିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇ ଛାଇଁ ହୋଇଯାଏ।
ଏତାନ୍ଯ୍ ଅପି ଵିଵେକେନ କ୍ରିଯନ୍ତେ ସଫଲାନି ଚେତ୍ । ଵିଵେକ ଏଵ ତତ୍ କସ୍ମାତ୍ ସ୍ଫୁଟମ୍ ଅନ୍ତର୍ ନ ସାଧ୍ଯତେ
ଯଦି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିବେକ ସହିତ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକର ଫଳ ମିଳେ; ତେବେ ବିବେକକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ମନ ମଧ୍ୟରେ କାହିଁକି ଉନ୍ନତି କରାଯାଉନାହିଁ?
ଯଥାଭୂତାର୍ଥଵିଜ୍ଞାନାଦ୍ ଵାସନୋପରମେ ପଦେ । ଯତ୍ନୋ ଵିଵେକଶବ୍ଦାଖ୍ଯୋ ଭଵତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମପ୍ରସାଦତଃ
ବସ୍ତୁଗତ ସତ୍ୟକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଜାଣିବା ଏବଂ ମନର ଆଗ୍ରହ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଆତ୍ମାର ସ୍ପଷ୍ଟତାରୁ ବିବେକ ନାମକ ଚେଷ୍ଟା ଉପଜେ।
ତଥା ତଥା ଵିଵେକୋ ଽନ୍ତର୍ ଵୃଦ୍ଧିଂ ନେଯଶ୍ ଶମାମୃତୈଃ । ଯଥା ଯଥା ପୁନଶ୍ ଶୋଷମ୍ ଉପଯାତି ନ ଵିଭ୍ରମୈଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ମନ ମଧ୍ୟରେ ବିବେକକୁ ଶାନ୍ତିର ଅମୃତରେ ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହାଫଳରେ ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଭ୍ରମକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦିଏ ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ବଢ଼ାଏ ନାହିଁ।
ଦେହସତ୍ତାମ୍ ଅନାଦୃତ୍ଯ ଯଥାଭୂତାର୍ଥଦର୍ଶନାତ୍ । ଲଜ୍ଜାଂ ଭଯଂ ଵିଷାଦେର୍ଷ୍ଯେ ସୁଖଂ ଦୁẖଖଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ସମମ୍
ଦେହର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରି ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିଲେ, ଲଜ୍ଜା, ଭୟ, ବିଷ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖକୁ ସମଭାବରେ ଛାଡ଼ିଦିଏ।
ଜଗଦାଦି ଶରୀରାଦି ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵାଦୌ କୁତୋ ଽଦ୍ଯ ତତ୍ । କାର୍ଯଂ ଚେତ୍ କାରଣସ୍ଯୈତତ୍ ତଥାପି ବ୍ରହ୍ମମାତ୍ରକମ୍
ଆରମ୍ଭରେ ନ ଜଗତ୍ ଥିଲା, ନ ଶରୀର ଥିଲା; ତେଣୁ ଏବେ କିପରି ଏହାମାନେ ଅଛନ୍ତି? ଯଦି ଏହାମାନେ କୌଣସି କାରଣର ଫଳ ବୋଲି ଧରାଯାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ପ୍ରତିଭାମାତ୍ରମ୍ ଏଵାଚ୍ଛଂ ନ ତୁ ଜ୍ଞପ୍ତିର୍ ଘଟାଦିଵତ୍ । ଜ୍ଞାନାତ୍ମିକୈଵ ପ୍ରତିଭା ଜ୍ଞପ୍ତିର୍ ଏଵାଖିଲଂ ତତଃ
ଏହା ସୁଦ୍ଧ ଦେଖାଯିବା ମାତ୍ର, ଘଟ ଭଳି ଜ୍ଞାନ ନୁହେଁ; ଏହି ଦେଖାଯିବା ନିଜେ ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ, ଏହିପରି ସମସ୍ତ କିଛି ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ର।
ଜ୍ଞପ୍ତିର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଶ୍ରୀḫ ପରିଜ୍ଞାତାପି ଶାମ୍ଯତି । ଜ୍ଞେଯାଭାଵେ ତ୍ଵ୍ ଅନିର୍ଵାଚ୍ଯା ଶିଷ୍ଯତେ ଶାଶ୍ଵତଂ ଶିଵମ୍
ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ଞାନ ଯେତେବେଳେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଜାଣିବାକୁ କିଛି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଚିରକାଳ ଶିବ ଅବସ୍ଥା ରହିଯାଏ।
ଅଶରୀରାଦ୍ଯ୍ ଅଵିଶ୍ଵାତ୍ମ ସର୍ଵଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଇଦଂ ତତମ୍ । ଜ୍ଞାନଜ୍ଞେଯଜ୍ଞପ୍ତିମାତ୍ରଂ ଦୃଷନ୍ମୌନମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଯଥାର୍ଥ ନ ଶରୀର ଅଛି, ନ ଜଗତ୍ ଅଛି; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ଅଟୁଟ ଅଛି; ଏହା ଜ୍ଞାନ, ଜ୍ଞେୟ ଓ ଜ୍ଞାନର ଦେଖିବା ମାତ୍ର ଭାବରେ ନିରବ ସାକ୍ଷୀ ଭଳି ବସିଛି।
ଶାନ୍ତାନ୍ତẖକରଣାସ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛାଶ୍ ଶିଲାପୁତ୍ରକକୋଶଵତ୍ । ଚଲନ୍ତଶ୍ ଚାଚଲନ୍ତଶ୍ ଚ ଜ୍ଞରୂପା ଏଵ ତିଷ୍ଠତ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ପରିସ୍ଫୁଟ, ସ୍ଫଟିକ ପଥର ଭିତର ମାନେ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ, ସେମାନେ ଚଳିଥିବା କିମ୍ବା ଅଚଳ ହେଉଥିବା, ସବୁବେଳେ ଜ୍ଞାନର ଆକାରରେ ରହନ୍ତି।
ଅଜ୍ଞେଯଜ୍ଞତ୍ଵସଦ୍ରୂପାସ୍ ସଦସତ୍ସାରରୂପିଣଃ । ଆକାଶକୋଶଵିଶଦା ଭଵତାଭଵଭୂମଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞେୟ, ଜ୍ଞେୟ ଓ ଅସତ୍ୟର ସ୍ୱରୂପ, ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ର ମୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଆକାଶ ପରି ପରିସ୍ଫୁଟ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଭବ ଓ ଅଭବ ର ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳୀ ଏପରି ନିର୍ମଳ ଅଟୁଟ।
ଯଥାସ୍ଥିତଂ ଚ ତିଷ୍ଠନ୍ତୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତଶ୍ ଚ ଯଥାଗତମ୍ । ଯଥାପ୍ରାପ୍ତୈକକର୍ମାଣସ୍ ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ବୁଧାḫ ପରମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ରହନ୍ତି; ଯେପରି ଆସିଛନ୍ତି, ସେପରି ଯାଆନ୍ତି; ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳେ, ସେପରି କରନ୍ତି—ଏପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଅଥ ଵା ସର୍ଵସନ୍ତ୍ଯାଗଶାନ୍ତାନ୍ତẖକରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଃ । ଏକାନ୍ତେଷ୍ଵ୍ ଏଵ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଚିତ୍ରକର୍ମାର୍ପିତା ଇଵ
କିମ୍ବା, ସମସ୍ତ କିଛି ତ୍ୟାଗ କରି ଯେଉଁମାନେ ମନକୁ ଶାନ୍ତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକାନ୍ତରେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ଯେପରି ଚିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥାଏ।
ସଙ୍କଲ୍ପଶାନ୍ତୌ ସଙ୍କଲ୍ପପୁରଵତ୍ ସର୍ଵଦାଖିଲମ୍ । ସ୍ଵପ୍ନଵଚ୍ ଚ ପ୍ରବୁଦ୍ଧସ୍ଯ ସଦ୍ ଏଵାସ୍ତଙ୍ଗତଂ ଜଗତ୍
କଳ୍ପନା ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ସବୁ କିଛି ପୂର୍ବବତ୍ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଜାଗୃତ ମନିଷ୍ୟ ପାଇଁ, ସଂସାର ସ୍ୱପ୍ନ ଭଳି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ସନେତ୍ରରୂପାନୁଭଵଂ ଜାତିତୋ ଽନ୍ଧ ଇଵାଗମୈଃ । ନିର୍ଵାଣଂ ଵର୍ଣଯନ୍ନ୍ ଅଜ୍ଞସ୍ ତାମ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ନ ଶାମ୍ଯତି
ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଶୁଣି ମୁକ୍ତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜନ୍ମଠାରୁ ଅନ୍ଧ ଲୋକ ରଙ୍ଗ ବିଷୟରେ କହିଥିବା ପରି, ମନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି, ଶାନ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ।
କଲ୍ପନାଂଶୋପଦେଶେନ ଲୋକୋ ଽଵିଦ୍ଯାମଯାତ୍ମନା । ଯେନ କେନଚିଦ୍ ଅଜ୍ଞତ୍ଵାତ୍ କୃତାର୍ଥୋ ଽସ୍ମୀତି ମନ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଡୁବିଥିବା ଦେହରେ, କେବଳ କଳ୍ପନା ଭିତ୍ତିକ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା, ଯେଭଳି ଭାବରେ ହେଉନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଜକୁ ସଫଳ ଭାବି ନିଅନ୍ତି।
ଅକୃତାର୍ଥẖ କୃତାର୍ଥତ୍ଵଂ ଜାନନ୍ ମୌର୍ଖ୍ଯଵିମୋହିତଃ । ଵିଜ୍ଞାସ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅକୃତାର୍ଥତ୍ଵଂ କ୍ଷଣାନ୍ତରକଦର୍ଥନୈଃ
ମୂର୍ଖତା ଓ ମୋହରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ଅସଫଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ସଫଳ ଭାବିଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ଅନୁଭୂତିର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦ୍ୱାରା, ଶୀଘ୍ର ନିଜର ଅସଫଳତାକୁ ବୁଝିପାରିବ।