ଯତ୍ କରୋଷି ଯଦ୍ ଅଶ୍ନାସି ଯଜ୍ ଜୁହୋଷି ଦଦାସି ଯତ୍ । ଯଚ୍ ଚ ପଶ୍ଯସି ହଂସ୍ଯ୍ ଏଷି ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଶିଵମ୍ ଅଵ୍ଯଯମ୍
ତୁମେ ଯାହା କର, ଯାହା ଖାଅ, ଯାହା ଅର୍ପଣ କର, ଯାହା ଦେଉ, ଯାହା ଦେଖ, ଯାହା ଛାଡ଼, ଯାହା ଚାହାଅ—ଏହି ସବୁ କାମ ଶିବ ଓ ଅବିନାଶୀ।
ଯଦ୍ ଅହମ୍ ଯତ୍ ତ୍ଵମ୍ ଆଶା ଯଦ୍ ଯତ୍ କ୍ରିଯାକାଲଖାଦଯଃ । ଯଲ୍ ଲୋକାଲୋକଗିରଯସ୍ ତଚ୍ ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମ ଶିଵଂ ତତମ୍
ଯେଉଁଠି 'ମୁଁ', ଯେଉଁଠି 'ତୁମେ', ଯେଉଁଠି ଆଶା, କାର୍ଯ୍ୟ, ସମୟ ଓ ତାହାର ବିଭାଗ, ଯେଉଁଠି ଲୋକ, ଅଲୋକ, ପାହାଡ଼—ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଚେତନାର ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ଶିବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।
ଯଦ୍ ରୂପଲୋକମନନଂ ଯତ୍ କାଲତ୍ରିତଯଂ ଜଗତ୍ । ଯଜ୍ ଜରାମରଣାର୍ତ୍ଯାଦି ତନ୍ ମହାଚିନ୍ନଭଶ୍ ଶିଵମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ରୂପ, ଜଗତ, ଚିନ୍ତା, ତିନିବେଳର ସମୟ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ, ଦୁଃଖ ଓ ଏମିତି ସମସ୍ତ କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁ ମହା ଚେତନାର ଆକାଶ, ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର।
ନିର୍ଵିଵିତ୍ସୋ ନିରାଭାସୋ ନିରିଚ୍ଛୋ ନିର୍ମନା ମୁନିଃ । ଭୂତ୍ଵା ନିରାତ୍ମା ନିର୍ଵାଣସ୍ ତିଷ୍ଠ ସନ୍ତିଷ୍ଠସେ ଯଥା
ତୁମେ ଇଚ୍ଛା, ଆକାଂକ୍ଷା, ଚିତ୍ତ, ମନ ଓ ଆତ୍ମତ୍ୱ ଛାଡ଼ି, ନିର୍ବାଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶାନ୍ତ ମୁନି ହେଇ ରୁହ।
ଗତେଚ୍ଛାମନନଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଅନନ୍ତସ୍ସ୍ଥମ୍ ଅଭାଵନମ୍ । ଵ୍ଯଵହାରୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ମା ଵା ସ୍ପନ୍ଦାସ୍ପନ୍ଦୈର୍ ଯଥାନିଲଃ
ଯେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛା ଓ ଚିନ୍ତା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଅନନ୍ତ ଓ ନିର୍ବିକାର ଅବସ୍ଥାରେ, ତୁମର ଆଚରଣ ଚାହେଁ ଥାଉ, ଚାହେଁ ନ ଥାଉ, ଚଳନ ହେଉ କି ଅଚଳ, ବାୟୁ ପରି ଯେପରି ଚାଲିଥାଏ।
ନିର୍ଵାସନା ନିଷ୍କଲନା ଶାନ୍ତା ପୁରୁଷତାସ୍ତୁ ତେ । ଶାସ୍ତ୍ରେଣ ଯନ୍ତ୍ରଵାହେନ ଵାହ୍ଯା ଦାରୁମଯୀ ଯଥା
ତୁମର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ନିଷ୍ପ୍ରଭାବ, ଅଖଣ୍ଡ ଓ ଶାନ୍ତ ହେଉ। ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଯନ୍ତ୍ରରେ ଚଳିଥିବା କାଠର ପୁତୁଳି ପରି ଅନ୍ତଃକରଣ ଶାନ୍ତ ରୁହ।
ଭୂତାଲୋକୋ ଽସ୍ତୁ ମାନ୍ତସ୍ ତେ ସ ଚାସ୍ନେହସ୍ଯ ବାହ୍ଯଗଃ । ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯପରାଲୋକଶ୍ ଚିତ୍ରଦୀପଵଦ୍ ଆସ୍ଯତାମ୍
ପଞ୍ଚତତ୍ତ୍ୱର ଏହି ସଂସାର ତୁମ ପାଖରେ ବାହାରେ ରହୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଆସକ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠି ଏହା ସଦା ବାହ୍ୟ ହେଇ ରହୁ। ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଅନ୍ୟ ଜଗତ ଯେମିତି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୀପ ଦେଖାଯାଏ, ସେଭଳି ଏହା ଯେପରି ଅଛି, ସେପରି ରହୁ।
ନିର୍ଵାସନସ୍ଯ ଵିରସସ୍ଯ ନିରେଷଣସ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରାଦ୍ ଋତେ କ ଇଵ ଵିତ୍ତ୍ଵଵିନୋଦହେତୁଃ । ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥସଞ୍ଚଲନମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ ଅସ୍ଯ ତସ୍ଯ ସଂଵେଦନେଷ୍ଵ୍ ଅନଭିସନ୍ଧିମ୍ ଅତẖ ଖରୂପମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଆକାଂକ୍ଷା ନାହିଁ, ରୁଚି ନାହିଁ, ଚେଷ୍ଟା ନାହିଁ, ଶାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ଲାଗି କଣ ଦରକାର? ଏପରି ଲୋକ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଯାଏ, କାରଣ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନରେ କୌଣସି ଲୁକାଇଥିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ଏହିପରି ଅନୁଭୂତି ଏକ ମୁଠି ମାଟି ପରି ହୁଏ।
ସଞ୍ଜାତକୃତ୍ରିମକ୍ଷୀଣସଂସୃତିପ୍ରତ୍ଯଯḫ ପୁମାନ୍ । ଅସଙ୍କଲ୍ପୋ ନ ସଙ୍କଲ୍ପଂ ଵେତ୍ତି ତେନାସଦ୍ ଏଵ ସଃ
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ମିଥ୍ୟା ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଭାବନା ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ଯିଏ ମନର ଗଢ଼ନାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ଆଉ ମନର ଗଢ଼ନାକୁ ଜାଣିନଥାଏ; ଏହିକାରଣରୁ ସେ ଏହି ସଂସାରରେ ଅସତ୍ୟ ଭାବେ ଅଛି।
ଶ୍ଵାସାନ୍ ମ୍ଲାନିର୍ ଇଵାଦର୍ଶେ କୁତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଇତି ସ୍ଥିତା । ଵିଦ୍ ଧି ସାକାରଣା ଦୃଷ୍ଟା ନଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଆଶୁ ନ ଲଭ୍ଯତେ
ଯେପରି ଶ୍ୱାସ ମନ୍ଦ ହେଲେ ଆଇନାରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେଭଳି 'ମୁଁ' ବୋଧ କେଉଁଠୁ ଆସିଥାଏ ତାହା ଅଜଣା। ତାହାର କାରଣ ଦେଖିଲେ, ଏହି 'ମୁଁ' ବୋଧ ଶୀଘ୍ର ହରାଯାଏ ଓ ଆଉ ମିଳେନାହିଁ।
ଯସ୍ଯ କ୍ଷୀଣାଵରଣତା ଶାନ୍ତସନ୍ଦେହତୋଦିତା । ପରମାମୃତପୂର୍ଣାତ୍ମା ସତ୍ତଯୈଵ ସ ରାଜତେ
ଯେଉଁଠାରେ ମନର ଆବରଣ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ସନ୍ଦେହ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ଆତ୍ମା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅମୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ — ସେଉଁଠି ସେ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।
ସର୍ଵସନ୍ଦେହଦୁẖଖାନ୍ତମିହିକାମାତରିଶ୍ଵନା । ଭାତି ଭାସ୍ଵଦ୍ଧିଯା ଦେଶସ୍ ତେନ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁନେଵ ଖମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଓ ଦୁଃଖର ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ମିଷ୍ଟି ହାଟିଯାଇଛି, ବୁଦ୍ଧିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସେଠି ଦେଶ ଏମିତି ଚମକେ, ଯେପରି ରାତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରେ।
ଵିସଂସୃତିର୍ ଅସନ୍ଦେହୋ ଲବ୍ଧଜ୍ଯୋତିର୍ ନିରାଵୃତିଃ । ଶରଦାକାଶଵିଶଦୋ ଜ୍ଞେନୈଵ ଜ୍ଞାଯତେ ବୁଧଃ
ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି, ସନ୍ଦେହର ଅଭାବ, ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୱଳା ଆଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ଅବରୋଧ ନଥିବା — ଏହି ସବୁକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏମିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ଯେପରି ଶରଦ୍ ଆକାଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ନିସ୍ସଙ୍କଲ୍ପୋ ନିରାଧାରଶ୍ ଶାନ୍ତସ୍ ସ୍ପର୍ଶାତ୍ ପଵିତ୍ରତାମ୍ । ଅନ୍ତଶ୍ଶୀତଲ ଆଧତ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦ୍ ଇଵାନିଲଃ
ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଭାବନା ନାହିଁ, କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, ଶାନ୍ତି ରହିଛି, ସ୍ପର୍ଶରେ ପବିତ୍ରତା ଆସିଛି, ସେଉଁଠି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶୀତଳତା ମିଳେ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରୁ ବାତାସ ଆସି ଶୀତଳତା ଦେଇଯାଏ।
ଅସଦ୍ରୂପୋପଲମ୍ଭାନାମ୍ ଇଯଂ ଵସ୍ତୁସ୍ଵଭାଵତା । ଯତ୍ ସର୍ଗଵେଦନଂ ସ୍ଵପ୍ନଵନ୍ଧ୍ଯାପୁତ୍ରୋପଲମ୍ଭଵତ୍
ଯେପରି ଅସତ୍ୟକୁ ଦେଖିବା, ଯେପରି ସ୍ୱପ୍ନ କିମ୍ବା ଅଜନ୍ମା ସନ୍ତାନକୁ ଦେଖିବା ପରି, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଅନୁଭୂତି ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅସତ୍ୟର ଅନୁଭୂତି। ଏହା ହେଉଛି ବସ୍ତୁର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱଭାବ।
ଅଵିଦ୍ଯମାନମ୍ ଏଵେଦଂ ଜଗଦ୍ ଯଦ୍ ଅନୁଭୂଯତେ । ଅସଦ୍ରୂପୋପଲମ୍ଭସ୍ଯ ସୈଷା ଵସ୍ତୁସ୍ଵଭାଵତା
ଏହି ଜଗତ ଯଦିଓ ଅନୁଭବ କରାଯାଉଛି, ତଥାପି ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ଅଛିନାହିଁ। ଏହି ଅସତ୍ୟର ଅନୁଭୂତି ହେଉଛି ବସ୍ତୁର ସ୍ୱଭାବ।
ଅସତ୍ଯେଷ୍ଵ୍ ଏଵ ସଂସାରେଷ୍ଵ୍ ଆସ୍ତାମ୍ ଅର୍ଥḫ କୁତୋ ଭଵେତ୍ । ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଯୋଶ୍ ଶବ୍ଦାଵ୍ ଏଵ ଵନ୍ଧ୍ଯାସୁତୋପମୌ
ଏହି ଅସତ୍ୟ ସଂସାରରେ କିଛି ଅର୍ଥ ଥାଉ, କିପରି ସମ୍ଭବ? ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ କେବଳ ଶବ୍ଦମାନେ, ଯେପରି ଅଜନ୍ମା ସନ୍ତାନର କଥା।
ଜଗଦ୍ ବ୍ରହ୍ମତଯା ସତ୍ଯମ୍ ଅନିର୍ମିତମ୍ ଅଭାଵିତମ୍ । ଅନିଷ୍ଠିତଂ ଚାନ୍ଯଥା ତୁ ନାହଂ ନାଵଗତଂ ଚ ତତ୍
ଏହି ଜଗତ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ସତ୍ୟ, ଏହା ଅସୃଷ୍ଟ, ଅକଳ୍ପିତ ଓ ଅନିଶ୍ଚିତ। ଏହା ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଜାଣେନି, ଏହା ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ।
ଆତ୍ମସ୍ଵଭାଵଵିଶ୍ରାନ୍ତେର୍ ଇଯଂ ଵସ୍ତୁସ୍ଵଭାଵତା । ଯଦ୍ ଅହନ୍ତାଦିସର୍ଗାଦିଦୃଶ୍ଯାଦ୍ଯନୁପଲମ୍ଭତା
ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱଭାବରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି, ଆମିତ୍ୱ ଓ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ ସେସବୁ ଅନୁଭବ ହୋଇନଥାଏ—ଏହିଠାରେ ବସ୍ତୁର ମୂଳ ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।
କ୍ଷଣାଦ୍ ଯୋଜନଲକ୍ଷାନ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦେଶାନ୍ତରଂ ତ୍ଵ୍ ଇତଃ । ଚେତନେ ତସ୍ଯ ଯଦ୍ ରୂପଂ ମାର୍ଗମଧ୍ଯେ ନିରଞ୍ଜନମ୍
ଏଠାରୁ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟରେ ଚେତନାର ଯେଉଁ ରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ହେଉଛି ନିର୍ମଳ ଓ ଅଲିପ୍ତ।
ଅସ୍ପନ୍ଦଵାତସଦୃଶଂ ଖକୋଶାଭାଚ୍ଛଚିନ୍ମଯମ୍ । ଅଚେତ୍ଯଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଉଦିତଂ ଲତାଵିକସନୋପମମ୍
ସେ ଅଚଳ ପବନ ପରି, ଘଡ଼ିର ଭିତର ଆକାଶ ପରି, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାରେ ଗଠିତ, ଅନୁଭବରେ ଆସିପାରିବା ନୁହେଁ, ଶାନ୍ତ ଓ ଉଦିତ, ଲତା ଫୁଲିବା ପରି ପ୍ରକାଶିତ।
ସର୍ଵସ୍ଯ ଵସ୍ତୁଜାତସ୍ଯ ତତ୍ ସ୍ଵଭାଵଂ ଵିଦୁର୍ ବୁଧାଃ । ସର୍ଵୋପଲମ୍ଭୋ ଗଲତି ତତ୍ରସ୍ଥସ୍ଯ ଵିଵେକିନଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ସ୍ୱଭାବ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଯିଏ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଏ ଓ ବିବେକ ରଖେ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତି ଅପସାରିଯାଏ।
ସୁଷୁପ୍ତେ ସ୍ଵପ୍ନଧୀର୍ ନାସ୍ତି ସ୍ଵପ୍ନେ ନାସ୍ତି ସୁଷୁପ୍ତଧୀଃ । ସର୍ଗନିର୍ଵାଣଯୋର୍ ଭ୍ରାନ୍ତୀ ସୁଷୁପ୍ତସ୍ଵପ୍ନଯୋର୍ ଇଵ
ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ସ୍ୱପ୍ନର ମନ ନାହିଁ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାର ମନ ନାହିଁ। ସୃଷ୍ଟି ଓ ନିର୍ବାଣ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଭ୍ରମ ଅଛି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇ ଅବସ୍ଥାର ଭଳି ଭ୍ରମ ହୁଏ।
ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଵସ୍ତୁସ୍ଵଭାଵୋ ଽସୌ ନ ସ୍ଵପ୍ନୋ ନ ସୁଷୁପ୍ତତା । ନ ସର୍ଗୋ ନ ଚ ନିର୍ଵାଣଂ ସତ୍ଯଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଅଶେଷତଃ
ଏହି ଭ୍ରମ ହେଉଛି ବସ୍ତୁର ସ୍ୱଭାବ ମାତ୍ର; ଏହା ନ ସ୍ୱପ୍ନ, ନ ଗଭୀର ନିଦ୍ରା, ନ ସୃଷ୍ଟି, ନ ନିର୍ବାଣ। ଯାହା ସତ୍ୟ, ସେ ନିର୍ବିକାର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ।
ଭ୍ରାନ୍ତିସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅସନ୍ମାତ୍ରମଯୀ ପ୍ରେକ୍ଷିତା ଚେନ୍ ନ ଲଭ୍ଯତେ । ଶୁକ୍ତିରୁପ୍ଯମ୍ ଇଵାସତ୍ଯଂ କିଲ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯତେ କଥମ୍
ଏହି ଭ୍ରମ ଯଦି କେବଳ ଅସତ୍ୟରୁ ହୋଇଥାଏ ଓ ଭଲଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ମିଳେ ନାହିଁ; ଝିଙ୍ଗାର ମଧ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦି ଯେମିତି ଅସତ୍ୟ, ସେପରି ଏହା କେମିତି ମିଳିପାରିବ?
ଯନ୍ ନ ଲବ୍ଧଂ ଚ ତନ୍ ନାସ୍ତି ତେନ ଭ୍ରାନ୍ତେର୍ ନ ସମ୍ଭଵଃ । ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ ଉପଲମ୍ଭୋ ଽନ୍ଯୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚନ କସ୍ଯଚିତ୍
ଯାହା ମିଳିନାହିଁ, ସେ ଅଛି ନାହିଁ; ତେଣୁ ଭ୍ରମ ହେବା ଅସମ୍ଭବ। ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ି କାହା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅନୁଭୂତି ନାହିଁ।
ସ୍ଵଭାଵ ଏଵ ସର୍ଵସ୍ମୈ ସ୍ଵଦତେ କିଲ ସର୍ଵଦା । ଅନାନୈଵ ହି ନାନେଵ କିଂ ଵାଦୈସ୍ ସ ଵିଭାଵ୍ଯତାମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ସଦା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଅନେକ ନୁହେଁ, ବା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ; ଏହି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାକ୍ୟାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି?
ଅସ୍ଵଭାଵେ ମହଦ୍ ଦୁẖଖଂ ସ୍ଵଭାଵେ କେଵଲଂ ଶମଃ । ଇତି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିଚାର୍ଯାନ୍ତର୍ ଯଦ୍ ଇଷ୍ଟଂ ତଦ୍ ଵିଧୀଯତାମ୍
ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ି କିଛି କଲେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ମିଳେ; ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ କେବଳ ଶାନ୍ତି ରହିଥାଏ। ଏହିପରି ବୁଝିବା ପରେ ମନେ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ତାହା କର।
ସୂକ୍ଷ୍ମେ ବୀଜେ ଽସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଗସ୍ ସ୍ଥୂଲୋ ଦୃଷ୍ଟମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉପପଦ୍ଯତେ । ଶିଵେ ଽମୂର୍ତେ ଜଗନ୍ ମୂର୍ତମ୍ ଅସ୍ତୀତ୍ଯ୍ ଉତ୍ତମସଙ୍କଥା
ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୀଜରେ ମୋଟା ଗଛ ଥାଏ ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ମନେ ହୁଏ। ଏଭଳି ଭାବେ, ନିରାକାର ଶିବରେ ଏଇ ସଂସାର ଦେଖାଯାଏ; ଏହିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପଦେଶ।
ରୂପାଲୋକମନସ୍କାରବୁଦ୍ଧ୍ଯହନ୍ତାଦଯḫ ପରେ । ସ୍ଵରୂପଭୂତାସ୍ ସଲିଲେ ଦ୍ରଵତ୍ଵମ୍ ଇଵ ଖାତ୍ମକାଃ
ରୂପ, ଦୃଷ୍ଟି, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ନିଜ ଗୁଣରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହା ଜଳରେ ତାରଳତା ଭଳି, ଆକାଶର ଗୁଣ ଭଳି।