ତଦ୍ ଅସ୍ଯ ସେଚ୍ଛାନିଚ୍ଛା ଚ ବ୍ରହ୍ମୈଵାତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ । ଇଚ୍ଛାଯାଂ ଜ୍ଞାଯତେ ଜ୍ଞସ୍ଯାଵଶ୍ଯମ୍ ଏଵ ତୁ ତାନଵମ୍
ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଓ ନିଇଚ୍ଛା, ଦୁହିଁଟିଏ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଥା ବ୍ରହ୍ମ। ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କ୍ଷୟ ହେବା ଦେଖାଯାଏ।
ଜ୍ଞତା ଚେଦ୍ ଉଦିତା ଜନ୍ତୋସ୍ ତଦ୍ ଇଚ୍ଛାସ୍ଯୋପଶାମ୍ଯତି । ନୈତଯୋସ୍ ସ୍ଥିତିର୍ ଏକତ୍ର ପ୍ରକାଶତମସୋର୍ ଇଵ
ଯଦି କୌଣସି ଜୀବରେ ଜ୍ଞାନୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଦୁଇଟି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହିପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ଧାର ଏକାଠି ରହିପାରେ ନାହିଁ।
ପ୍ରତିଷେଧଵିଧୀନାଂ ତୁ ତଜ୍ଜ୍ଞୋ ନ ଵିଷଯẖ କ୍ଵଚିତ୍ । ଶାନ୍ତସର୍ଵୈଷଣେଚ୍ଛସ୍ଯ କୋ ଽସ୍ଯ କିଂ ଵକ୍ତି କିଂକୃତେ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ କେବେ ନିଷେଧ କିମ୍ବା ବିଧିର ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁହେଁ। ଯାହାର ସମସ୍ତ ଆଶା ଓ ଇଚ୍ଛା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ତାଙ୍କୁ କିଏ କଣ କହିପାରିବ, କିପାଇଁ କହିବ?
ଏତଦ୍ ଏଵ ଜ୍ଞତାଚିହ୍ନଂ ଯଦ୍ ଇଚ୍ଛାସ୍ଵ୍ ଅତିତାନଵମ୍ । ହ୍ଲାଦନଂ ସର୍ଵଲୋକାନାମ୍ ଅଥାନୁଦଯ ଏଵ ଵା
ଏହିଠି ଜ୍ଞାନୀର ଚିହ୍ନ ଏହି — ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବହୁତ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, କିମ୍ବା ସେ ଇଚ୍ଛା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇନଥାଏ।
ଦୃଶ୍ଯଂ ଵିରସତାଂ ଯାତଂ ଯଦା ନ ସ୍ଵଦତେ କ୍ଵଚିତ୍ । ତଦା ନେଚ୍ଛା ପ୍ରସରତି ତଦୈଵ ଚ ଵିମୁକ୍ତତା
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜଗତ ନିରସ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ କୌଣସିଠାରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଚାହିଦା ଉପଜେନାହିଁ ଏବଂ ସେଇ ସମୟରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ବୋଧାଦ୍ ଅନୈକ୍ଯମ୍ ଅଦ୍ଵୈତଂ ଯଶ୍ ଶାନ୍ତମ୍ ଅଵତିଷ୍ଠତେ । ଇଚ୍ଛାନିଚ୍ଛାଦଯସ୍ ସର୍ଵେ ଭାଵାସ୍ ତସ୍ଯ ଶିଵାତ୍ମକାଃ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନରେ ଏକତା ଭାବରେ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି, ସେଠାରେ ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନିଚ୍ଛା ଭଳି ସମସ୍ତ ଭାବ ଶୁଭ ରୂପେ ହୋଇଯାଏ।
ବୋଧାଦ୍ ଅସ୍ତମିତଦ୍ଵୈତମ୍ ଅଦ୍ଵୈତାଦ୍ ଐକ୍ଯଵର୍ଜିତମ୍ । ଯସ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛୋ ଵିଗତଵ୍ଯଗ୍ରଶ୍ ଶାନ୍ତ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଵସ୍ଥିତଃ
ଯାହାଙ୍କର ଦ୍ୱୈତ ଭାବ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ଯିଏ ଏକତା ଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଚିନ୍ତା ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି—
ନୈଵ ତସ୍ଯ କୃତେନାର୍ଥୋ ନ ସତା ନାସତା ସଦା । ନ ଚାତ୍ମନା ନ ଚାନ୍ଯେନ ନୈତୈର୍ ମରଣଜୀଵିତୈଃ
ସେଠି ସେଉଁଠି କୌଣସି କାମରେ, ଅଛି କି ନାହିଁ, ନିଜ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପାଇଁ, ଏହି ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁରେ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ।
ଇଚ୍ଛା ଚ ତସ୍ଯ ନୋଦେତି ନିର୍ଵାଣସ୍ଯ ପ୍ରବୋଧିନଃ । ଯଦି ଵୋଦେତି ତତ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛା ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ଵତମ୍ ଏଵ ସା
ଯିଏ ନିର୍ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଗ୍ରତ, ସେଠାରେ ଇଚ୍ଛା ଉଦୟ ହୁଏନାହିଁ; ଯଦି ଉଦୟ ହୁଏ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଚିରନ୍ତନ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ନ ଦୁẖଖମ୍ ଅସ୍ତି ନ ସୁଖଂ ଶାନ୍ତଂ ଶିଵମ୍ ଅଜଂ ଜଗତ୍ । ଇତି ଯୋ ଽନ୍ତଶ୍ ଶିଲେଵାସ୍ତେ ତଂ ପ୍ରବୁଦ୍ଧଂ ଵିଦୁର୍ ବୁଧାଃ
ଏଠି କେବଳ ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ସୁଖ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ସଂସାର ଶାନ୍ତ, ଶୁଭ ଓ ଅଜନ୍ମା। ଯିଏ ଏହି ଭିତରେ ପାଷାଣ ପରି ନିର୍ବିକାର ରହିଥାଏ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ ବୋଲି ଚିହ୍ନନ୍ତି।
ଦୁẖଖଂ ସୁଖଂ ଭାଵନଯା କୁର୍ଵନ୍ ଵିଷମ୍ ଇଵାମୃତମ୍ । ଇତି ନିଶ୍ଚଯଧୀରାତ୍ମା ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ଇତି କଥ୍ଯତେ
ଯିଏ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖକୁ ବିଷ ଓ ଅମୃତ ପରି ଦେଖେ, ଯାହାର ମନ ନିଶ୍ଚିତ ଓ ଦୃଢ଼, ସେ ଜଣେ ଜାଗ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ ସ୍ଥିତଂ ଵ୍ଯୋମନି ଵ୍ଯୋମ ଶାନ୍ତେ ଶାନ୍ତଂ ଶିଵେ ଶିଵମ୍ । ଶୂନ୍ଯେ ଶୂନ୍ଯଂ ସତି ଚ ସଦ୍ ଯଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣି ଜଗତ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ଆକାଶରେ ଯାହା ଅଛି, ସେ ଆକାଶ; ଶାନ୍ତରେ ଶାନ୍ତ; ଶିବରେ ଶିବ; ଶୂନ୍ୟରେ ଶୂନ୍ୟ; ଓ ବ୍ରହ୍ମରେ ଯାହା ଅଛି, ସେଇ ସଂସାର ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବସିଛି।
ଅସଂଵେଦନସଂଵିତ୍ଖେ ତତେ ଵିଶ୍ଵମ୍ ଇତି ସ୍ଥିତେ । ସୋମ୍ଯେ ସମସମେ ଶାନ୍ତେ ଶିଵେ ଽହନ୍ତାଭ୍ରମẖ କ୍ଷଯୀ
ଅନୁଭୂତି ଓ ଅନନୁଭୂତିର ଆକାଶରେ, ସମତା, ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥିତିରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଆମର 'ମୁଁ' ବୋଧର ଭ୍ରମ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅପସାରି ଯାଏ।
ଯଦ୍ ଇଦଂ ଦୃଶ୍ଯତେ କିଞ୍ଚିଜ୍ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ । ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଆକାଶଂ ପରଚିନ୍ତାପୁରୋପମମ୍
ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଯେଉଁ କିଛି ଦେଖାଯାଏ, ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ଶାନ୍ତ ଓ ଆକାଶ ପରି ଅଛି, ଅନ୍ୟଜନଙ୍କର ଚିନ୍ତାର ନଗର ପରି ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।
ପରଚିନ୍ତାପୁରୋ ମଧ୍ଯେ ଗତଵିଘ୍ନଂ ଗମାଗମୌ । ଯଥା ସ୍ତସ୍ ତଵ ଶୂନ୍ଯତ୍ଵାତ୍ ତଥୈଵାସ୍ମିଞ୍ ଜଗଦ୍ଭ୍ରମେ
ଅନ୍ୟର ଚିନ୍ତାର ନଗର ମଧ୍ୟରେ, ବାଧା ନଥିବାବେଳେ, ଆସିବା ଓ ଯିବା ଘଟେ; ଯେପରି ଶୂନ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ସେପରି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଭ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଘଟେ।
ଅଦ୍ରିଦ୍ଯୂର୍ଵୀନଦୀଶାଭା ଶୂନ୍ଯତାତ୍ମନି ଜୃମ୍ଭତେ । ଅଦ୍ରଷ୍ଟୃଦୃଶ୍ଯକରଣଂ ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ବୁଵୀଚିଵତ୍
ଶୂନ୍ୟତାର ଆତ୍ମାରେ ପାହାଡ଼, ଭୂମି ଓ ନଦୀ ପରି ଦେଖାଯାଏ; ଦେଖୁଥିବା, ଦେଖାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ଦେଖିବା ଉପକରଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ମୃଗମରୀଚିକାର ପାଣିର ତରଙ୍ଗ ପରି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ।
ସ୍ଵପ୍ନନିର୍ମାଣପୁରଵଦ୍ ବାଲଵେତାଲତାଲଵତ୍ । ଯଦ୍ ଇଦଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ତତ୍ର କିଂ କିଲାସତ୍ଯତେତରତ୍
ସ୍ୱପ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ସହର ଭଳି, କିମ୍ବା ଛୁଆଁର ଭୂତ ପାଳମ ଭଳି, ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି ଦେଖାଯାଉଛି, ସେଥିରେ କଣ ସତ୍ୟ ଅସତ୍ୟ, କଣ ଅସତ୍ୟ ନୁହେଁ—ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ।
ଅସତ୍ଯମ୍ ଏଵାହମ୍ ଇତି ଭାସତେ ସତ୍ଯମ୍ ଏଵ ଚ । ଭ୍ରାନ୍ତିଭାଜଂ ଵିନୈଵେଯଂ ଭ୍ରାନ୍ତିସ୍ ସ୍ଫୁରତି ସାସତୀ
ମୁଁ ଅସତ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ଭ୍ରମ କେବଳ ଭ୍ରମିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି ଭ୍ରମ ନିଜେ ଅସାର।
ନାସନ୍ ନ ସନ୍ ନ ସଦସତ୍ କିମ୍ ଅପୀଦମ୍ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ । ଅଵାଚ୍ଯଂ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଭାତ୍ଯ୍ ଅଵିକ୍ଷୁଭିତଂ ଖଵତ୍
ଏହି ସଂସାର ନ ଅଛି, ନ ନାହିଁ, ନ ଦୁହେଁ; ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଧରାଯାଏ ନାହିଁ, କିଛି କୁହିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଏ ନାହିଁ, ଏହା ଆକାଶ ଭଳି ଅଚଳ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଇହେଚ୍ଛାନିଚ୍ଛତେ ଜ୍ଞସ୍ଯ ଶମାଦ୍ ଯଦ୍ଯ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଲଂ ସମେ । ତଥାପି ଶ୍ରେଯସେ ମନ୍ଯେ ନନ୍ଵ୍ ଅନିଚ୍ଛୋଦଯଂ ସ୍ଫୁଟମ୍
ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଖରେ ଇଚ୍ଛା ହେଉ କି ଇଚ୍ଛା ନଥିବା, ସମତା ଓ ଶାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସବୁ ଠିକ୍ ଅଛି; ତଥାପି ମୁଁ ଭାବୁଛି, ନିର୍ଇଚ୍ଛାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦୟ ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ।
ଅହଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ଜ୍ଞପ୍ତିẖ ଖେ ଖସ୍ଯେଵେଯମ୍ ଆସ୍ଥିତା । ଚିଦାତ୍ମନୋ ଯଥା ଵାଯୋସ୍ ସ୍ପନ୍ଦୋ ନାତ୍ରାସ୍ତି କାରଣମ୍
ମୁଁ ଏହି ସଂସାର — ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆକାଶରେ ଆକାଶ ଭଳି ଅଛି। ଚେତନାର ମୂଳ ଯେପରି ହାଲୁକା ବାତାସର ଚଳନ, ଏଠାରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।
ଚିତଶ୍ ଚେତ୍ଯୋନ୍ମୁଖତ୍ଵଂ ଯତ୍ ତଚ୍ ଚିତ୍ତଂ ସୈଵ ସଂସୃତିଃ । ସେଚ୍ଛା ତନ୍ମୁକ୍ତତା ମୁକ୍ତିର୍ ଯୁକ୍ତିଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵେତି ଶାମ୍ଯତାମ୍
ଚେତନା ଯେତେବେଳେ ବାହାର ଜିନିଷ ପାଇଁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ, ସେହି ହେଉଛି ମନ, ଏହି ହେଉଛି ବନ୍ଧନ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ, ସେହି ହେଉଛି ମୁକ୍ତି। ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଜାଣି, ଶାନ୍ତି ହେଉ।
ଇଚ୍ଛା ଭଵତ୍ଵ୍ ଅନିଚ୍ଛା ଵା ସର୍ଗୋ ଽସ୍ତୁ ପ୍ରଲଯୋ ଽସ୍ତୁ ଵା । କ୍ଷତିର୍ ନ କସ୍ଯଚିତ୍ କାଚିନ୍ ନ ଚ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଇହାସ୍ତି ହି
ଇଚ୍ଛା ହେଉ କି ନ ହେଉ, ସୃଷ୍ଟି ହେଉ କି ଲୟ ହେଉ — କାହାର ପାଇଁ କିଛି ହାନି ନାହିଁ, ଏଠାରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଅଛିନାହିଁ।
ଇଚ୍ଛାନିଚ୍ଛେ ସଦସତୀ ଭାଵାଭାଵୌ ସୁଖାସୁଖେ । ଇତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର କଲ୍ପନା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ସମ୍ଭଵନ୍ତି ନ କାଶ୍ଚନ
ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନିଚ୍ଛା, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱ, ଥିବା ଓ ନଥିବା, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ — ଏପରି ସମସ୍ତ ଧାରଣା ଏହି ଚେତନାର ଆକାଶରେ କେବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଇଚ୍ଛାନାଂ ତାନଵଂ ଯସ୍ଯ ଦିନାନୁଦିନମ୍ ଆଗତମ୍ । ଵିଵେକଶମତୃପ୍ତସ୍ଯ ତମ୍ ଆହୁର୍ ମୋକ୍ଷଭାଗିନମ୍
ଯେଉଁଜଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଦିନକୁ ଦିନ କମିଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ବିବେକ ଓ ଶାନ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତିର ଅଂଶୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଇଚ୍ଛାକ୍ଷୁରିକଯା ଵିଦ୍ଧେ ହୃଦି ଶୂଲଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ । ଜଯନ୍ତି ଯତ୍ର ନୈତାନି ମଣିମନ୍ତ୍ରୌଷଧାନି ଵଃ
ଇଚ୍ଛାର ଛୁରି ହୃଦୟକୁ ବେଧିଲେ ଦୁଃଖ ଉପଜେ; ଯେଉଁଠାରେ ଏହିମାନେ ନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ମଣି, ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଔଷଧ କିଛି କାମ କରିପାରେନି।
ଯẖ କାର୍ଯକାରଣାଦ୍ଯୂହାନ୍ କୃତଵାନ୍ ପୂର୍ଵମ୍ ଏଵ ତମ୍ । ସତ୍ପ୍ରେକ୍ଷଯା ନ ପଶ୍ଯାମୋ ମିଥ୍ଯାଭ୍ରମଭରାଦ୍ ଋତେ
ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଦିର ଆଭାସ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଆମେ ତାହାକୁ ସତ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ, ମିଥ୍ୟା ଭ୍ରମର ମେଘ ଛଡ଼ି।
ଭ୍ରମଭୂତେନ କୁର୍ମଶ୍ ଚେଦ୍ ଵ୍ଯଵହାରମ୍ ଅଵସ୍ତୁନା । ତତ୍ କସ୍ମାତ୍ ପରଚିନ୍ତାଦ୍ରିẖ କଵଲତ୍ଵଂ ନ ନୀଯତେ
ଯଦି ଆମେ ଭ୍ରମରେ ପଡି ଅସତ୍ୟ ସହ ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ, ତେବେ କାହିଁକି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତାର ପାହାଡ଼ ଆମକୁ ଗିଲି ନେଉନାହିଁ?
ଅସତା ଵ୍ଯଵହାରଶ୍ ଚେତ୍ ପ୍ରେକ୍ଷାମାତ୍ରଵିନାଶିନା । କ୍ରିଯତେ ଶଶଶୃଙ୍ଗେଣ ତତ୍ କଥଂ ଚ୍ଛାଦ୍ଯତେ ନ ଖମ୍
ଯଦି ଅସତ୍ୟ ଜିନିଷ ସହିତ କିଛି କାମ କରାଯାଏ, ଯାହା କେବଳ ଦେଖିଲେ ହରାଯାଏ, ତେବେ ଖରଗୋଷ ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ କେମିତି ଢାକାଯିବ?
ଅହମ୍ଭାଵାଚ୍ ଚିଦାକାଶୋ ଜାଡ୍ଯାତିଶଯତẖ କ୍ଷଣାତ୍ । ପାଷାଣତାଂ ଜଲମ୍ ଇଵ ମନସ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଯାତି ଦେହତାମ୍
'ମୁଁ' ବୋଧ ଆସିଲେ, ଚେତନା ଆକାଶ ତୁରନ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଡ ହୋଇଯାଏ; ଯେପରି ଜଳ ପାଷାଣ ହେବାକୁ ଲାଗେ, ସେପରି ମନ ଏହି ଭାବରେ ଦେହ ଧାରଣ କରେ।