ନିରିଚ୍ଛତ୍ଵଂ ସମାଧାନମ୍ ଆହୁର୍ ଆଗମଭୂଷଣାଃ । ଯଥା ଶାମ୍ଯେନ୍ ମନୋ ଽନିଚ୍ଛଂ ନୋପଭୋଗଶତୈର୍ ଅପି
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପରିଚିତ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଇଚ୍ଛା ନଥିବାକୁ ସଠିକ୍ ଶାନ୍ତି ବୋଲି କହନ୍ତି; ଯେପରି ବିନା ଇଚ୍ଛାର ମନ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ସେପରି ଶତ ଶତ ଭୋଗ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ମନ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଇଚ୍ଛୋଦଯୋ ଯଥା ଦୁẖଖମ୍ ଇଚ୍ଛାଶାନ୍ତିର୍ ଯଥା ସୁଖମ୍ । ତଥା ନ ନରକେ ନାପି ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଽନୁଭୂଯତେ
ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ଉଦୟ ହେଲେ ଦୁଃଖ ଆସେ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ଶାନ୍ତ ହେଲେ ସୁଖ ମିଳେ, ସେପରି ଏହି ଅନୁଭବ କେବଳ ନରକରେ ନୁହେଁ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟଥା ହୁଏ ନାହିଁ।
ଇଚ୍ଛାମାତ୍ରଂ ଵିଦୁଶ୍ ଚିତ୍ତଂ ତଚ୍ଛାନ୍ତିର୍ ମୋକ୍ଷ ଉଚ୍ଯତେ । ଏତାଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ତପାଂସି ନିଯମା ଯମାଃ
ମନ କେବଳ ଇଚ୍ଛା ଅଟେ ବୋଲି ଜାଣ। ଏହି ଇଚ୍ଛା ଶାନ୍ତ ହେବାକୁ ମୁକ୍ତି ଭାବିଯାଏ। ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର, ତପ, ନିୟମ ଓ ଯମ ଏହି ଏକଥାକୁ ହିଁ କହିଛି।
ଯାଵତୀ ଯାଵତୀ ଜନ୍ତୋର୍ ଇଚ୍ଛୋଦେତି ଯଥା ଯଥା । ତାଵତୀ ତାଵତୀ ଦୁẖଖବୀଜମୁଷ୍ଟିḫ ପ୍ରରୋହତି
ଯେତେ ଇଚ୍ଛା ଜଣେ ପ୍ରାଣୀରେ ଉଦୟ ହୁଏ, ସେତେ ଦୁଃଖର ମୁଳ ମଧ୍ୟ ତା'ରେ ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ।
ଯଥା ଯଥେଚ୍ଛାସ୍ ତନୁତାଂ ଯାନ୍ତି ଜନ୍ତୋର୍ ଵିଵେକତଃ । ତଥା ତଥୋପଶାମ୍ଯନ୍ତି ଦୁẖଖଚିନ୍ତାଵିଷୂଚିକାଃ
ଯେପରି ଜଣେ ପ୍ରାଣୀର ଇଚ୍ଛା ବିବେକ ଦ୍ୱାରା କମିଯାଏ, ସେପରି ଦୁଃଖର ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖର ଜ୍ୱର ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଯଥା ଯଥେଚ୍ଛା ଘନତାଂ ଯାନ୍ତି ଲୋକସ୍ଯ ରାଗିଣଃ । ତଥା ତଥା ଵିଵର୍ତନ୍ତେ ଦୁẖଖଚିନ୍ତାଵିଷୋର୍ମଯଃ
ଯେପରି ଲୋକରେ ଆସକ୍ତି ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଭାରି ହୁଏ, ସେପରି ଦୁଃଖର ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖର ତରଙ୍ଗ ଅଧିକ ହୁଏ।
ଇଚ୍ଛା ଚିକିତ୍ସ୍ଯତେ ଵ୍ଯାଧିର୍ ନ ସ୍ଵଯତ୍ନୌଷଧେନ ଚେତ୍ । ତଦ୍ ଅତ୍ର ବଲଵନ୍ ମନ୍ଯେ ଵିଦ୍ଯତେ ନୌଷଧାନ୍ତରମ୍
ଇଚ୍ଛା ଏକ ରୋଗ, ଯାହାକୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବାକୁ ପଡ଼େ; ଏହା କେବଳ ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ଔଷଧ ଦେଇ ସୁସ୍ଥ କରିହେବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏଠି ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପାୟ ଥିବା ଦରକାର।
ଇଚ୍ଛୋପଶମନଂ କର୍ତୁଂ ଯଦି କୃତ୍ସ୍ନଂ ନ ଶକ୍ଯତେ । ସ୍ଵଲ୍ପମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନୁଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ମାର୍ଗସ୍ଥୋ ନାଵସୀଦତି
ଯଦି ଇଚ୍ଛାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ କରିପାରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଅଳ୍ପ ହେଉ ହ୍ରାସ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ମାନେ ପଥରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଅବନତି ହୁଏନାହିଁ।
ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇଚ୍ଛାତାନଵେ ଯତ୍ନଂ ନ କରୋତି ନରାଧମଃ । ସୋ ଽନ୍ଧକୂପେ ସ୍ଵମ୍ ଆତ୍ମାନଂ ଦିନାନୁଦିନମ୍ ଉଜ୍ଝତି
ଯିଏ ଇଚ୍ଛାକୁ କମାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରୟାସ କରେନାହିଁ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନିଜକୁ ଅନ୍ଧକାର ଗହ୍ବରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି।
ଦୁẖଖପ୍ରସଵଶାଲିନ୍ଯା ବୀଜମ୍ ଇଚ୍ଛୈଵ ସଂସୃତେଃ । ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିଦଗ୍ଧା ସା ନ ଭୂଯḫ ପରିରୋହତି
ଏହି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି ଇଚ୍ଛା, ଯାହା ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ନିରେ ପୁରିଯାଏ, ସେ ଆଉ କେବେ ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଇଚ୍ଛାମାତ୍ରଂ ହି ସଂସାରୋ ନିର୍ଵାଣଂ ତଦଵେଦନମ୍ । ଇଚ୍ଛାନୁତ୍ପାଦନେ ଯତ୍ନẖ କ୍ରିଯତାଂ କିଂ ଵୃଥାଭ୍ରମୈଃ
ଏହି ସଂସାର କେବଳ ଇଚ୍ଛାର ଦ୍ୱାରା ହୁଏ; ମୁକ୍ତି ହେଉଛି ଏହି ଇଚ୍ଛାର ଅଭାବ। ଇଚ୍ଛା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ—ଏହି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ; ଅନ୍ୟଥା ବ୍ୟର୍ଥରେ ଏପଟେ ସେପଟେ ଘୁଞ୍ଚିବାର କି ଅର୍ଥ?
ଶାସ୍ତ୍ରୋପଦେଶଗୁରଵḫ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯନ୍ତେ କିମ୍ ଅନର୍ଥକମ୍ । କିମ୍ ଇଚ୍ଛାନନୁସନ୍ଧାନସମାଧିର୍ ନାଧିଗମ୍ଯତେ
ଯଦି ଶାସ୍ତ୍ର, ଉପଦେଶ ଓ ଗୁରୁମାନେ କିଛି ଉପକାର କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନେ କାହିଁକି ଦେଖାଯିବେ? ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି ଧ୍ୟାନ କାହିଁକି ଲୋକେ ପାଇପାରୁନାହାନ୍ତି?
ଯସ୍ଯେଚ୍ଛାନନୁସନ୍ଧାନମାତ୍ରେ ଦୁସ୍ସାଧତାମତେଃ । ଗୁରୂପଦେଶଶାସ୍ତ୍ରାଦି ତସ୍ଯ ନୂନମ୍ ଅନର୍ଥକମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମନ ଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ, ସେଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କର ଉପଦେଶ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ୟର୍ଥ।
ଇଚ୍ଛାଵିଷଵିକାରିଣ୍ଯା ସତ୍ତଯୈଵ ନୃଣାମ୍ ଅଲମ୍ । ଦୁẖଖପ୍ରସଵକାରିଣ୍ଯା ହାରିଣ୍ଯା ଜନ୍ମଜଙ୍ଗଲେ
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାର ବିଷ ଭରା ରୂପ ଏକାକି ଦୁଃଖ ଆଣିବାକୁ, ଜନ୍ମର ଜଙ୍ଗଲରେ ଶାନ୍ତି ହରି ନେବାକୁ ପ୍ରୟାପ୍ତ।
ନ ଵାଲୀକ୍ରିଯତେ ଽନ୍ଯେଷାମ୍ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନାଯ ଚେଦ୍ ଅସୌ । ଇଚ୍ଛୋପଶାନ୍ତିẖ କ୍ରିଯତାଂ ତଯାଲଂ ତଦ୍ ଅଵାପ୍ଯତେ
ଯଦି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରେ ଏକ ଚିକ୍କଣି ପିଆଁସା ପରି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଆମେ ଇଚ୍ଛାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଇଚ୍ଛାର ଶାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
ନିରିଚ୍ଛତୈଵ ନିର୍ଵାଣଂ ସେଚ୍ଛତୈଵ ହି ବନ୍ଧନମ୍ । ଯଥାଶକ୍ତି ଜଯେଦ୍ ଇଚ୍ଛାଂ କିମ୍ ଏତାଵତି ଦୁଷ୍କରମ୍
ଇଚ୍ଛା ନଥିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ବାନ୍ଧନ ହୁଏ। ଯେତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ଭବ ଇଚ୍ଛାକୁ ଜୟ କର; ଏଥିରେ କଣ ଏତେ କଷ୍ଟ ଅଛି?
ଜରାମରଣଜନ୍ମାଦିକରଞ୍ଜଖଦିରାଵଲେଃ । ବୀଜମ୍ ଇଚ୍ଛାଶୁ ସୈଵାନ୍ତର୍ ଦହ୍ଯତାଂ ଶମଵହ୍ନିନା
ଜନ୍ମ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖର ଜଙ୍ଗଲର ମୂଳ ହେଉଛି ଇଚ୍ଛା। ଏହି ଇଚ୍ଛାକୁ ଶାନ୍ତିର ଅଗ୍ନିରେ ଶୀଘ୍ର ଭିତରେ ପୁଡ଼ିଦିଅ।
ଯତୋ ଯତୋ ନିରିଚ୍ଛତ୍ଵଂ ମୁକ୍ତତୈଵ ତତସ୍ ତତଃ । ଯାଵଦ୍ଗତି ଯଥାପ୍ରାଣଂ ହନ୍ଯାଦ୍ ଇଚ୍ଛାଂ ସମୁତ୍ଥିତାମ୍
ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ, ସେଠି ମୁକ୍ତି ଅଛି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିପାରିବ, ଉଠୁଥିବା ଇଚ୍ଛାକୁ ନଶ୍ଟ କର।
ଯତୋ ଯତଶ୍ ଚ ସେଚ୍ଛତ୍ଵଂ ବନ୍ଧପାଶାସ୍ ତତସ୍ ତତଃ । ପୁଣ୍ଯପାପମଯା ଦୁẖଖରାଶଯୋ ଵିତତାର୍ତଯଃ
ଯେଉଁଠି ଏବଂ ଯେଉଁପରି ଇଚ୍ଛା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେଠିଠୁ ଆସି ନିଜେ ନିଜେ ଆସକ୍ତିର ବନ୍ଧନ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପରେ ଗଠିତ, ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିବା ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଦୁଃଖ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ।
ଇଚ୍ଛାନିରାସରହିତେ ଗତେ ସାଧୋẖ କ୍ଷଣେ ଽପି ଚ । ଦସ୍ଯୁଭିର୍ ମୁଷିତସ୍ଯେଵ ଯୁକ୍ତମ୍ ଆକ୍ରନ୍ଦିତଂ ଚିରମ୍
ଯଦି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତିର ମନରୁ ଇଚ୍ଛା ଦୂର ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ଚୋରମାନେ ଚୋରି କରିଥିବା ପରେ ଯେପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ସେପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥା ଯଥାସ୍ଯ ପୁଂସୋ ଽନ୍ତର୍ ଇଚ୍ଛା ସମୁପଶାମ୍ଯତି । ତଥା ତଥାସ୍ଯ କଲ୍ଯାଣଂ ମୋକ୍ଷାଯ ପରିଵର୍ଧତେ
ଯେପରି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିର ମନର ଇଚ୍ଛା ଶାନ୍ତ ହେଉଛି, ସେପରି ତାଙ୍କର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଭଲ ହେବା ଅଧିକ ହେଉଛି।
ଆତ୍ମନୋ ନିର୍ଵିଵେକସ୍ଯ ଯଦ୍ ଇଚ୍ଛାପରିପୂରଣମ୍ । ସଂସାରଵିଷଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ତଦ୍ ଏଵ ପରିଷେଚନମ୍
ଯିଏ ଆତ୍ମାର ବିବେକ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ଏହି ସଂସାରର ବିଷ ଗଛକୁ ଜଳ ଦେବା ସମାନ।
ହୃଦ୍ଵୃକ୍ଷଜାସ୍ ସ୍ଵସୁଖଦୁẖଖକୁବୀଜକୋଶ୍ଯୋ ଵୈରାଦ୍ ଇଵାଶଯକୃତାଦ୍ ଅଶୁଭାଚ୍ ଛୁଭାଚ୍ ଚ । ଆସାଦ୍ଯ ଦୁଷ୍କୃତକୃଶାନୁଶିଖାଶ୍ ଶିତାନ୍ତା ଇଚ୍ଛାଶ୍ ଛମଚ୍ଛମିତି ପୁଂସ୍ପଶୁମ୍ ଆଦହନ୍ତି
ହୃଦୟର ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଇଚ୍ଛାମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ଵସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ବିଜ, ଭଲ ଓ ଖରାପ ଭାବନାରୁ ଉଦ୍ଭବିତ, ଯେତେବେଳେ ଦୁଷ୍କର୍ମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣିପୁଣି ଦେହଧାରୀକୁ ଦହାଇଦେଇଥାନ୍ତି।
ଇଚ୍ଛାଵିଷଵିକାରସ୍ଯ ପ୍ରଯୋଗଂ ଯୋଗନାମକମ୍ । ଶାନ୍ତଯେ ଶୃଣୁ ଭୂଯୋ ଽପି ପୂର୍ଵମ୍ ଉକ୍ତମ୍ ଅପି ସ୍ଫୁଟମ୍
ଇଚ୍ଛାର ବିଷର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଯୋଗ ବୋଲାଯାଏ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବେ ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପୁନି ଶୁଣ।
ଆତ୍ମନୋ ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଂ ଚେଦ୍ ଵିଦ୍ଯତେ ତଦ୍ ଇହେଚ୍ଛଯା । ଇଷ୍ଯତାମ୍ ଅସତି ତ୍ଵ୍ ଏଵଂ ସ୍ଵାତ୍ମାନ୍ଯତ୍ଵେ କିମ୍ ଇଷ୍ଯତେ
ଯଦି ନିଜ ଆତ୍ମାଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ଅଛି, ତେବେ ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଚାହିଁପାର; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ, ତେବେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ କ'ଣ ଚାହିବାକୁ ଅଛି?
ନିର୍ଭାଗାଵଯଵା ସୂକ୍ଷ୍ମା ଵ୍ଯୋମ୍ନଶ୍ ଶୂନ୍ଯତରୈଵ ଚିତ୍ । ସୈଵାହଂ ଜଗଦ୍ ଆଶାଶ୍ ଚ ସତୀ କିଂ ତତ୍ ତଯେଷ୍ଯତେ
ଅଂଶହୀନ, ଅଖଣ୍ଡ, ଏବଂ ଆକାଶଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯେଉଁ ଚେତନା, ସେଇ ମୁଁ, ଏହି ସଂସାର ଓ ସମସ୍ତ ଆଶା; ଏହି ଠିକ୍ ଥିଲେ, ତେବେ କିଏ କାହିଁକି କ'ଣ ଚାହିବ?
ସା ଵ୍ଯୋମରୂପା ଵ୍ଯୋମ୍ନ୍ଯ୍ ଏଵ ଵେତ୍ତୀଵାଵେଦ୍ଯଵେଦନା । ଵ୍ଯୋମାତ୍ମ ଜଗଦାଭାସମ୍ ଅତ୍ରେଚ୍ଛାଵିଷଯୋ ଽସ୍ତି କଃ
ଯେଉଁଠି ସବୁଠୁ ସ୍ୱରୂପ ଆକାଶ ଅଟୁଟ ଅଛି, ସେଠି ଜଣା, ଜଣାଉଥିବା ଏବଂ ଜଣିବା—ସବୁ ଆକାଶ ଭିତରେ ଏକାତ୍ମ ଅଛି। ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ, ସେଠି କେଉଁ ଇଚ୍ଛାର ବସ୍ତୁ ଅଛି? ଏଠାରେ ସଂସାରର କେଉଁ ଭାସ ରହିଯାଏ?
ଗ୍ରାହ୍ଯଗ୍ରାହକସମ୍ବନ୍ଧẖ କୁତଶ୍ ଚେଦ୍ ଇତି ତନ୍ ନ ନଃ । ଵିଦ୍ଯତେ ଽସୌ ପ୍ରସକ୍ତାନାଂ ଯେଷାମ୍ ଅସ୍ତି ନ ଵେଦ୍ମି ତାନ୍
ଆପଣ ପଚାରିପାରନ୍ତି—‘ଗ୍ରାହ୍ୟ ଓ ଗ୍ରାହକର ସମ୍ପର୍କ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି?’—ଆମ ପାଖରେ ଏହା କିଛି ନାହିଁ। ଏହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମିଳେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହାରେ ଆଟକି ରହିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
ଗ୍ରାହ୍ଯଗ୍ରାହକସମ୍ବନ୍ଧସ୍ ସ୍ଵନିଷ୍ଠୋ ଽପି ନ ଲଭ୍ଯତେ । ଅସତସ୍ ତୁ କଥଂ ଲାଭẖ କେନ ଲବ୍ଧୋ ଽସିତଶ୍ ଶଶୀ
ଗ୍ରାହ୍ୟ ଓ ଗ୍ରାହକର ସମ୍ପର୍କ ନିଜ ମନରେ ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ। ଅସତ୍ୟ କିପରି ମିଳିପାରିବ? କେଉଁଠି କାଳା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ କେହି ଧରିପାରିଛି?
ଏଷୈଵ ଗ୍ରାହକାଦୀନାଂ ସତ୍ତା ଯନ୍ ନାମ ନିଷ୍ଠତା । ସ୍ଵଭାଵପ୍ରେକ୍ଷଯାସତ୍ଯା ନ ଜାନେ କ୍ଵ ପ୍ରଯାନ୍ତି ତେ
ଗ୍ରାହକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଟା କେବଳ ନାମ ମାତ୍ର। ତାହାର ସ୍ୱଭାବ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡେ, ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ସେମାନେ କେଉଁଠିକୁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି।