ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ଚିଦାକାଶମ୍ ଅହଂ ଭଵାନ୍ ଆକାଶମ୍ ଏଵ ଚ । ଜଗଚ୍ ଚାକାଶମ୍ ଅଖିଲଂ ସର୍ଵମ୍ ଆକାଶମାତ୍ରକମ୍
ମୁଁ ନିର୍ମଳ ଚେତନା ଆକାଶ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ, ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାର ଆକାଶ, ସବୁକିଛି ଆକାଶ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ଶୁଦ୍ଧଜ୍ଞାନୈକରୂପାତ୍ମା ଶୁଦ୍ଧଜ୍ଞାନମଯାତ୍ମନି । ଅନ୍ଯସଂଵିଦ୍ଦଶୋନ୍ମୁକ୍ତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯଦ୍ ଵକ୍ତୁଂ ନ ଵେଦ୍ମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ମୋର ସ୍ୱରୂପ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଏକତା, ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଅଛି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜ୍ଞାନ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ, ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ମୋତେ ଜଣାନାହିଁ।
ସ୍ଵପକ୍ଷୋଦ୍ଭାଵନପରା ଅହନ୍ତାତ୍ମୈକବନ୍ଧନମ୍ । ମୋକ୍ଷାର୍ଥମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଉଦ୍ଯମିନୋ ନଯନ୍ତି ଶତଶାଖତାମ୍
ଯେମାନେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ପକ୍ଷକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ବନ୍ଧନ 'ମୁଁ' ଭାବ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶତଧା ଶାଖା ପରି ନିଜ କାମକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।
ଜୀଵତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଉପଶାନ୍ତସ୍ଯ ଵ୍ଯଵହାରଵତୋ ଽପି ଵା । ଶଵଵଦ୍ ଯଦ୍ ଅଵସ୍ଥାନଂ ତଦ୍ ଆହୁḫ ପରମଂ ପଦମ୍
ଯେଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଶାନ୍ତିରେ ରହିବା କିମ୍ବା ପ୍ରପଞ୍ଚରେ କାମ କରିବା ସହିତ, ମନେ ମୃତଦେହ ପରି ନିର୍ବିକାର ଅବସ୍ଥା ରହିଥାଏ, ସେଇ ଅବସ୍ଥାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅବହିସ୍ସାଧନଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଅନନ୍ତସ୍ସାଧନଂ ସମମ୍ । ନ ସୁଖଂ ନାସୁଖଂ ନାହଂ ନାନ୍ଯଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆସିତଂ ଶିଵମ୍
ଯେଉଁଠି ବାହ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ, ଶାନ୍ତି ଅଛି, ଅନନ୍ତ ଏବଂ ସମତା ଅଛି, ନ ସୁଖ ନ ଦୁଃଖ, ନ 'ମୁଁ' ନ କିଛି ଅନ୍ୟ, ସେଠି ଶୁଭ ଅବସ୍ଥା ବସିଥାଏ।
ମୁକ୍ତତାଯା ଅହନ୍ତେଯମ୍ ଅଭାଵୋ ଭାଵନାଙ୍କଯା । ତଯୈଵାନ୍ଵିଷ୍ଯତେ ସେତି ଜାତ୍ଯନ୍ଧଶ୍ ଚିତ୍ରମ୍ ଈକ୍ଷତେ
'ମୁଁ' ଭାବର ଅଭାବ ମୁକ୍ତିର ଚିହ୍ନ, ଏହି ଭାବନାକୁ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ଏହା ମିଳେ। ଏହି ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ, ଜନ୍ମାନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଦ୍ଭୁତ କିଛି ଦେଖିଥିବା ପରି, ଏହି ଗହନତାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ।
ସ୍ପନ୍ଦନେ ଽସ୍ପନ୍ଦନେ ଚୈଵ ଯତ୍ ପାଷାଣଵଦ୍ ଆସିତମ୍ । ଅଜଡସ୍ଯୈଵ ତଦ୍ ଵିଦ୍ଧି ନିର୍ଵାଣମ୍ ଅଜରଂ ପଦମ୍
ଚଳନରେ କିମ୍ବା ଅଚଳତାରେ, ପାଷାଣ ପରି ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ରହାଯାଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁଜଣ ଜଡ ନୁହଁନ୍ତି, ସେଠି ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣ; ଏହା ଅମର ନିର୍ବାଣ ଅବସ୍ଥା, ଯାହା କେବେ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏନାହିଁ।
ତଚ୍ ଚ ନାନ୍ଯୋ ଵିଜାନାତି ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵାନୁଭୂଯତେ । ଲୋକୈଷଣାଵିରକ୍ତେନ ଜ୍ଞେନ ଜ୍ଞତ୍ଵମ୍ ଇଵାତ୍ମନି
ଏହି ଅନୁଭୂତିକୁ ଅନ୍ୟ କେହି ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି; ଏହା କେବଳ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ଯେପରି ଜଗତ ଆସକ୍ତିରୁ ଅଲଗା ଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ନିଜ ମନରେ ଜ୍ଞାନକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ନାତ୍ରାହନ୍ତା ନ ଚ ତ୍ଵତ୍ତା ନାହନ୍ତା ନୈଵ ଚାନ୍ଯତା । କେଵଲଂ କେଵଲୀଭାଵୋ ନିର୍ଵାଣମ୍ ଅମଲଂ ଶିଵମ୍
ଏଠି କୌଣସି 'ମୁଁ' ଭାବ ନାହିଁ, 'ତୁମେ' ଭାବ ନାହିଁ, 'ମୋର' ଭାବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥା ଅଛି, ଯାହା ନିର୍ବାଣ, ନିର୍ମଳ ଓ ଶୁଭ।
ଚେତ୍ଯୋନ୍ମୁଖତ୍ଵମ୍ ଏଵାହୁଶ୍ ଚେତନସ୍ଯାସ୍ଯ ଚେତନମ୍ । ଏଷ ଏଵ ଚ ସଂସାରୋ ବନ୍ଧẖ କ୍ଲେଶାଯ ଭୂଯସେ
ଚେତନା ଯେତେବେଳେ ବସ୍ତୁପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ, ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଏହି ମନର ଚେତନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହିଠାରେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ହିଁ ସଂସାର, ବନ୍ଧନ ଓ ଅଧିକ ଦୁଃଖର କାରଣ।
ଚେତନସ୍ଯାଚେତନତ୍ଵମ୍ ଅଚେତ୍ଯୋନ୍ମୁଖତାତ୍ମକମ୍ । ମୋକ୍ଷଂ ଵିଦ୍ଧି ପରଂ ଶାନ୍ତଂ ପଦମ୍ ଅଵ୍ଯଯମ୍ ଏଵ ଚ
ଚେତନା ଯେତେବେଳେ ଅଚେତନ ହୁଏ, ଏବଂ ଅନୁଭବ ହୀନତାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ସେଇ ସ୍ଥିତିକୁ ମୁକ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ। ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ପଦ।
ଦିକ୍କାଲାଦ୍ଯନଵଚ୍ଛିନ୍ନେ ଶାନ୍ତେ ଶାନ୍ତାତ୍ମନି ସ୍ଥିତେ । ଚେତ୍ଯଂ ନ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଏଵ କẖ କିଂ ଚେତଯତାଂ କଥମ୍
ଯେତେବେଳେ ଶାନ୍ତ ଆତ୍ମା ଦିଗ, କାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୀମାରେ ବାନ୍ଧା ନଥାଏ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏଠି କିଏ, କଣ, କିପରି ଜାଣିପାରିବ?
ସଙ୍କଲ୍ପସ୍ଵପ୍ନଦୃଶ୍ଯେ ଽନ୍ତସ୍ ସଂଵିନ୍ମାତ୍ରାତ୍ମତାଂ ଵିନା । ଯଥା ନାନ୍ଯଦ୍ ଭଵେଦ୍ ରୂପଂ ତଥୈଵାସ୍ମିନ୍ ବହିର୍ଗତେ
ଯେପରି ଭିତରେ ଭାବନା ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା ସମୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନଥାଏ, ସେପରି ବାହାର ଜଗତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସ୍ଥା ରହିଛି।
ମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦଯଶ୍ ଚୈତେ ସଂଵିନ୍ମାତ୍ରାତ୍ମରୂପିଣଃ । ମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିଶବ୍ଦାର୍ଥଭାଵିତାସ୍ ତୁ ଜଡାତ୍ମକାଃ
ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ରୂପ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ 'ମନ', 'ବୁଦ୍ଧି' ଭଳି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଭାବିତ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଜଡ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ସଂଵିନ୍ମାତ୍ରେ ସମେ ସ୍ଵଚ୍ଛେ ସବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରେ ତତେ । ଅଭିନ୍ନେ ଭେଦବୁଦ୍ଧିର୍ ଵẖ କିମ୍ ଅନର୍ଥାଯ ଜୃମ୍ଭତେ
ସମସ୍ତ ଭିତର ଓ ବାହାରରେ, ଏହି ପରିଷ୍କୃତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜ୍ଞାନରେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ସେଠି ଏହି ଭିନ୍ନତାର ଭାବ କାହିଁକି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ ଓ ଦୁଃଖ ଆଣେ?
ସଂଵିନ୍ମାତ୍ରସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଶୂନ୍ଯସ୍ଯ ଚ କିମ୍ ଅନ୍ତରମ୍ । ଯଚ୍ ଚାନ୍ତରଂ ତଦ୍ ଵିବୁଧା ଵିଦନ୍ତ୍ଯ୍ ଏତି ନ ଵାଗ୍ଗତିମ୍
ପରିଷ୍କୃତ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶୂନ୍ୟତା ମଧ୍ୟରେ କଣ ତଫାତ୍? ଯେଉଁ ତଫାତ୍ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେଠାକୁ କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ।
ସଦସଦ୍ରୂପ ଆଭାସୋ ଯଥା କିମ୍ ଅପି ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ତମସୀକ୍ଷିତଯତ୍ନେନ ବ୍ରହ୍ମଣୀଦଂ ତଥା ଗତମ୍
ଯେପରି ଆମେ କେବେ କିଛି ଅଛି ବା ନାହିଁ ବୋଲି ଦେଖୁଛୁ, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ଅଜ୍ଞାନର ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମରେ ବିଲିନ ହୋଇଯାଇଛି।
ଅଯମ୍ ଆକାଶମ୍ ଏଵାହଂ ଯଦି ଶାମ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅଵାସନମ୍ । ଵାସନାଂ ତୁ ନ ବଧ୍ନାମି ସ୍ଥିତ ଏଵାସ୍ମି ଚିନ୍ନଭଃ
ମୁଁ ଯଦି ଏହି ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ, ମନର ଆସକ୍ତି ଶାନ୍ତ କରିଦେଉଛି, ତେବେ ମୁଁ କୌଣସି ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧି ନଉଁ; ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଆକାଶରେ ଅଚଳ ରହିଯାଏ।
ଇତିନିଶ୍ଚଯଵାନ୍ ଅନ୍ତସ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞୋ ଽଜ୍ଞ ଇଵ ସଞ୍ଜ୍ଞଯା । ଵିଦ୍ଵପୁର୍ ଵିଦ୍ଯମାନୋ ଽପି ଶାମ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଇଵ ସ୍ଵଯମ୍
ଯେଉଁଠି ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାହାରରେ ସେ ଅଜ୍ଞ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ; ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିବା ପରି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଜୀଵାନାଂ ଜ୍ଞପ୍ତିଗୁହ୍ଯେନ ଜ୍ଵଲତ୍ଯ୍ ଅଜ୍ଞାନଵାଯୁନା । ଅଵିଦ୍ଯାଗ୍ନିḫ ପ୍ରବୁଦ୍ଧାନାଂ ପୁନସ୍ ତେନୈଵ ଶାମ୍ଯତି
ଜୀବମାନଙ୍କର ଅନ୍ତରରେ ଅଜ୍ଞାନର ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ନି ଚୁପଚାପ ଜଳିଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଜାଗୃତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସେହି ଅଗ୍ନି ସେହିପରି ଉପାୟରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଅଜଡାନାଂ ଯଦ୍ ଅଜ୍ଞାନଂ ସ୍ଥାଣୂନାମ୍ ଇଵ ଶାମ୍ଯତାମ୍ । ତମ୍ ଆହୁର୍ ମୋକ୍ଷମ୍ ଅକ୍ଷୁବ୍ଧମ୍ ଆସିତଂ ଯଦ୍ ଅପକ୍ଷଯମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଜଡ୍ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅଜ୍ଞାନ ଜଡ୍ ବସ୍ତୁ ଭଳି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଏହି ଶାନ୍ତ, ନିଶ୍ଚଳ ଏବଂ ଅବିକଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ମୁକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଜ୍ଞତ୍ଵେନାଜ୍ଞତ୍ଵମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ମୁନିର୍ ଭଵତି ମାନଵଃ । ଅଜ୍ଞତ୍ଵାଦ୍ ଅଜ୍ଞତାମ୍ ଏତ୍ଯ ପ୍ରଯାତି ପଶୁଵୃକ୍ଷତାମ୍
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନକୁ ଅନୁଭବ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ମୁନି ହୋଇଯାଏ; ଅଜ୍ଞାନରୁ ଅଜ୍ଞାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେ ପଶୁ କିମ୍ବା ଗଛର ପରି ହୋଇଯାଏ।
ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ଜଗଚ୍ ଚେଦମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵିଦ୍ଯାମଯୋ ଭ୍ରମଃ । ଅସତ୍ଯḫ ପ୍ରେକ୍ଷଯା ଧ୍ଵାନ୍ତଂ ଦୀପେନେଵ ନ ଲଭ୍ଯତେ
‘ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଏହି ଜଗତ୍ ସତ୍ୟ’ — ଏହି ଭ୍ରମ ଅଜ୍ଞାନର ଫଳ। ଏହାକୁ ଦେଖିବାରେ ମିଳେନାହିଁ, ଯେପରି ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଅନ୍ଧାରକୁ ଧରିପାରିବା ନାହିଁ।
ସମଗ୍ରକରଣଗ୍ରାମୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସଙ୍କଲ୍ପୋ ଵିଵେଦନଃ । ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନୁଭଵତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ବାହ୍ଯେ ଚ ଶାନ୍ତଧୀଃ
ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଚିନ୍ତା ଓ ବିଭେଦ ନାହିଁ, ସେଠି ମନ ଶାନ୍ତ ରହିଥାଏ; ଭିତରେ ବା ବାହାରେ କିଛି ଅନୁଭବ ହୁଏନାହିଁ।
ସୁଷୁପ୍ତତ୍ଵ ଇଵ ସ୍ଵପ୍ନସ୍ ସମାଧୌ ପ୍ରଵିଲୀଯତେ । ଦୃଶ୍ଯଂ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞବୋଧେ ଽନ୍ତḫ ପୁନẖ ଖାତ୍ମୈଵ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ଯେପରି ଶୁଅଁ ଦେଖିବା ସ୍ୱପ୍ନ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ହରାଯାଏ, ସେପରି ସମାଧିରେ ସମସ୍ତ ଦେଖିବା ଜିନିଷ ଏକାଠି ହୋଇଯାଏ; ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ଖାଲି ଆତ୍ମା, ଆକାଶ ସଦୃଶ, ଦେଖାଯାଏ।
ତଲଵତ୍ତ୍ଵଂ ଯଥା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ତଥା ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦିତା ଶିଵେ । ଭ୍ରାନ୍ତିମାତ୍ରାଦ୍ ଋତେ ନାନ୍ଯା ଯଥା ଵ୍ଯୋମ ତଥା ଶିଵଃ
ଯେପରି ତଳ ହେବାର ଗୁଣ ଆକାଶରେ ଅଛି, ସେପରି ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଶିବରେ ଅଛି; ଭ୍ରମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ — ଯେପରି ଆକାଶ, ସେପରି ଶିବ।
ଵାସନାଭିର୍ ଉପେତୋ ଽପି ସମସ୍ତାଭିର୍ ଅଵାସନଃ । ଭଵତ୍ଯ୍ ଅସାଵ୍ ଅସତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଇଦମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଯସ୍ଯ ଧୀଃ
ଯେଉଁଜଣେ ସମସ୍ତ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନରେ କୌଣସି ଆସକ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁକିଛି ଅସତ୍ୟ ବୋଲି ବୁଝନ୍ତି ।
ସଙ୍କଲ୍ପୈଷ୍ଯଦ୍ଭୂତଭଵ୍ଯସ୍ଵପ୍ନମାଯେନ୍ଦ୍ରଜାଲଜାଃ । ଯଦ୍ଵତ୍ ସଂସୃତଯସ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ ଦୃଷ୍ଟେ ଽପ୍ଯ୍ ଆସ୍ଥା କିମ୍ ଅତ୍ର ଵଃ
ଯେପରି ଭାବନାରେ ଗଢା ପୁରୁଣା, ଭବିଷ୍ୟତ, ସ୍ୱପ୍ନ, ମାୟା, ଝାଡ଼ୁ ଦେଖାଯିବା ସବୁ କଳ୍ପନା ମାତ୍ର, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ର ମଧ୍ୟ କଳ୍ପନା । ଦେଖିଥିଲେ କଣ ନିଶ୍ଚିତି ରହିଛି ?
ନ ଦୁẖଖମ୍ ଅସ୍ତି ନ ସୁଖଂ ନ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଚ ପାତକମ୍ । ନ କିଞ୍ଚିତ୍ କସ୍ଯଚିନ୍ ନଷ୍ଟଂ କର୍ତୁର୍ ଭୋକ୍ତୁର୍ ଅସମ୍ଭଵାତ୍
ଏଠାରେ କେବଳ ଦୁଃଖ, ସୁଖ, ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପ କିଛି ନାହିଁ; କାହାର ପାଖରେ କିଛି ହରାଯିବା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, କାରଣ କୌଣସି କର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଭୋଗୀ ନାହାନ୍ତି ।
ସର୍ଵଂ ଶୂନ୍ଯଂ ନିରାଲମ୍ବଂ ମମତାପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଯମ୍ । ଦ୍ଵିଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଵପ୍ନପୁରଵଦ୍ ଯସ୍ଯାସୌ ସୋ ଽପି ନାସ୍ତି ନଃ
ସବୁ କିଛି ଶୂନ୍ୟ, କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ; ମୋର ବୋଲି ଯେଉଁ ଭାବ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନର ସହର କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖିବା ପରି; ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ଭାବ ଅଛି, ସେ ଆମ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି ନାହିଁ ।