ଆତ୍ମଜ୍ଞାନମ୍ ଅନାସାଦ୍ଯ ଜ୍ଞାନାନ୍ତରଲଵେନ ଯେ । ସନ୍ତୁଷ୍ଟାẖ କଷ୍ଟଚେଷ୍ଟେନ ତେ ସ୍ମୃତା ଜ୍ଞାନବନ୍ଧଵଃ
ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି କରିନାହିଁ, ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ଦୁଃଖସହି କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନର ମିତ୍ର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଜ୍ଞାନୋଦିତଜ୍ଞେଯଵିକାସଶାନ୍ତ୍ଯା ଵିନା ନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଧିଯେହ ଭାଵ୍ଯମ୍ । ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନବନ୍ଧୁତ୍ଵମ୍ ଉପେତ୍ଯ ରାମ ରମସ୍ଵ ମା ଭୋଗଭଵାମଯେଷୁ
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯିବା ଦ୍ରବ୍ୟର ବିକାଶ ଓ ଶାନ୍ତି ନଥିଲେ, ଏଠାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ରାମ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନର ମିତ୍ର ଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରି, ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର, ଏହି ଭୋଗ ଓ ସଂସାର ମୂଳକ ଆନନ୍ଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଉନାହିଁ।
ଆହାରାର୍ଥଂ କର୍ମ କୁର୍ଯାଦ୍ ଅନିନ୍ଦ୍ଯଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ଆହାରଂ ପ୍ରାଣସନ୍ଧାରଣାର୍ଥମ୍ । ପ୍ରାଣାସ୍ ସନ୍ଧାର୍ଯାସ୍ ତତ୍ତ୍ଵଜିଜ୍ଞାସନାର୍ଥଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଜିଜ୍ଞାସ୍ଯଂ ଯେନ ଭୂଯୋ ନ ଦୁẖଖମ୍
ଖାଇବା ପାଇଁ କାମ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୋଷ ନଥିବା ଭାବରେ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଜୀବନ ରହିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସତ୍ୟ ଜାଣିବା, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଜାଣିଲେ ପୁଣି ଦୁଃଖ ଆସିବା ନାହିଁ।
ଜ୍ଞାନେନ ଜ୍ଞେଯନିଷ୍ଠତ୍ଵାଦ୍ ଯୋ ଽଚିତଂ ଚିତମ୍ ଏଵ ଵା । ନ ଭୁଞ୍ଜତେ କର୍ମଫଲଂ ସ ଜ୍ଞାନୀତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯିବା ଦେୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି, ସେ ଦେୟ ଅଧିଗତ କରିଥିବା କିମ୍ବା ଜନ୍ମଜାତ ହେଉ ତାହା ହେଉ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗ କରେନାହିଁ; ସେକୁ 'ଜ୍ଞାନୀ' ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମ୍ଯଗ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯସ୍ଯ କର୍ମସୁ । ନିର୍ଵାସନାତ୍ମକଂ ଜ୍ଞସ୍ଯ ସ ଜ୍ଞାନୀତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ
ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ସହିତ କରାଯାଏ ଏବଂ ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଚିପ୍ସା ନାହିଁ, ସେ 'ଜ୍ଞାନୀ' ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ଅନ୍ତଶ୍ଶୀତଲତେହାସୁ ପ୍ରାଜ୍ଞୈର୍ ଯସ୍ଯାଵଲୋକ୍ଯତେ । ଅକୃତ୍ରିମୈଵ ଶାନ୍ତସ୍ଯ ସ ଜ୍ଞାନୀତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ
ଯାହାର ଭିତରରେ ଇଚ୍ଛାଗୁଡିକ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଯାହାର ନିଜସ୍ୱ ଶାନ୍ତିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାର ଶାନ୍ତି ସ୍ୱାଭାବିକ ଅଟୁଟ, ସେ 'ଜ୍ଞାନୀ' ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ଅପୁନର୍ଜନ୍ମନେ ଯସ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ବୋଧସ୍ ସ ଜ୍ଞାନଶବ୍ଦଭାକ୍ । ଵସନାଶନଦା ଶେଷା ଵ୍ଯଵସ୍ଥା ଶିଲ୍ପଜୀଵିକା
ଯେ ଜ୍ଞାନ ଜନ୍ମର ପୁନରାବୃତ୍ତିକୁ ରୋକିଥାଏ, ସେହି ଜ୍ଞାନ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମ — ଭାବନାର ଅନୁସରଣ, ଖାଇବା, ଜୀବିକାର ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ — ଏଗୁଡିକ ଜୀବନର କୌଶଳ ମାତ୍ର।
ପ୍ରଵାହାପତିତେ କାର୍ଯେ କାମସଙ୍କଲ୍ପଵର୍ଜିତଃ । ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଆକାଶହୃଦଯୋ ଯସ୍ ସ ପଣ୍ଡିତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟତିର ପ୍ରବାହରେ ପଡିଯାଏ, ଯେ କାମନା ଓ ଭାବନାରୁ ମୁକ୍ତ, ଯାହାର ହୃଦୟ ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ — ସେହି ଲୋକକୁ ପଣ୍ଡିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅକାରଣଂ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଇଵ ଭାଵା ଅକାରଣାତ୍ । ଅଵିଦ୍ଯମାନା ଅପ୍ଯ୍ ଏତେ ଵିଦ୍ଯମାନା ଇଵ ସ୍ଥିତାଃ
ଭାବଗୁଡିକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ କାରଣ ବିନା ଉପସ୍ଥିତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ; ଏଗୁଡିକ ପ୍ରକୃତରେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଅଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ।
ଆଵିର୍ଭାଵତିରୋଭାଵୈର୍ ଭାଵାଭାଵଭଵାଭଵୈଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ କାରଣତାଂ ଯାନ୍ତି ମିଥẖ କାରଣକର୍ମଭିଃ
ଭାବଗୁଡିକର ଆଗମନ ଓ ଅନ୍ତର୍ଧାନ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିବା ଦ୍ୱାରା, ପରେ ଏଗୁଡିକ କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକାଉଁଠି ଯୋଡାଯାଏ, ଏକାଉଁଠି କାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏକାଉଁଠି ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଅସତଶ୍ ଶଶଶୃଙ୍ଗାଦେର୍ ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ଭସୋ ଽଥ ଵା । ଆଲୋକନାଦ୍ ଅଲଭ୍ଯସ୍ଯ କୀଦୃକ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଅଥ କାରଣମ୍
ଯେପରି ଖରା ଖରଗୋଡ଼ା ନାହିଁ, କିମ୍ବା ମୃଗମରିଚିକାର ଜଳ ନାହିଁ, ଏମିତି ଅସତ୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଦିନ କାରଣ ହେବ? ଯାହାକୁ ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ତାହା ପାଇଁ କେଉଁ କାରଣ ରହିପାରିବ?
ଅସତଶ୍ ଶଶଶୃଙ୍ଗାଦେẖ କାରଣଂ ମାର୍ଗଯନ୍ତି ଯେ । ଵନ୍ଧ୍ଯାପୁତ୍ରସ୍ଯ ପୌତ୍ରସ୍ଯ ସ୍କନ୍ଧମ୍ ଆସାଦଯନ୍ତି ତେ
ଯେମାନେ ଅସତ୍ୟ ଖରଗୋଡ଼ା ପାଇଁ କାରଣ ଖୋଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ତସ୍ତା ନାହିଁଥିବା ଜନ୍ମ ନାହିଁଥିବା ଜନ୍ମର ପୁଅର ଗୋଡ଼ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ପରି।
ଅସତ୍ଯପ୍ରତିଭାସାନାମ୍ ଏତଦ୍ ଏଵାଶୁ କାରଣମ୍ । ଯଦ୍ ଅନାଲୋକନଂ ନାମ ସମାଲୋକାକ୍ଷଯକ୍ଷଯମ୍
ଅସତ୍ୟ ଭାସା ଦେଖାଯିବାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଏହି, ଯେତେବେଳେ ସତ୍ୟ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ଅନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଅନ୍ୟଥା ଦେଖିବାର ଅଭାବ।
ପରମାତ୍ମାଯତେ ଜୀଵୋ ଽବୁଧ୍ଯମାନସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଚେତନମ୍ । ଚେତନଂ ବୁଧ୍ଯମାନସ୍ ତୁ ଜୀଵ ଏଵାଵତିଷ୍ଠତେ
ଜୀବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମାର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ଯେତେବେଳେ ଜୀବ ଜଣାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଅଚେତନ ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ଜଣାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଜୀବ ଭାବରେ ରହିଥାଏ।
ପରମାତ୍ମୈଵ ଜୀଵୋ ଽଯଂ ବୁଧ୍ଯମାନସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଚେତନମ୍ । ଆମ୍ର ଏଵ ରସାପତ୍ତେḫ ପ୍ରଯାତି ସହକାରତାମ୍
ଏହି ଜୀବ ମାନେ ପରମାତ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ବୁଦ୍ଧି ଜଡ ଅଟୁଟ ଅଛି; ଯେପରି ଆମ୍ବ ରସ ନିକାଳିଲେ ଏହା କିତା ଫଳ ଭଳି ହୋଇଯାଏ।
ଚେତନଂ ବୁଧ୍ଯମାନସ୍ ତୁ ଜୀଵ ଏଵାଵତିଷ୍ଠତେ । ଜୀଵୋ ଜୀଵତି ଜୀର୍ଣେଷୁ ଜାତିଜନ୍ମସୁ ଜର୍ଜରଃ
ବୁଦ୍ଧି ଜାଗୃତ ହେଲେ, ଏହି ଚେତନା ତାଲେ ଜୀବ ଅଟୁଟ ରହେ; ଜୀବ ଶରୀର ଖଣ୍ଡ ହେଲେ ଓ ପୁନଃଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବ ଅବିରତ ରହେ।
ଯେ ପରାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଆଯାତା ଦୃଶ୍ଯଶ୍ରୀପାରଦର୍ଶିନଃ । ନ ଵିଦ୍ଯମାନମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ତେଷାଂ ଵେଦନମ୍ ଆତତମ୍
ଯେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ଦୃଶ୍ୟର ଚମକ ଭିତରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ନଥିବା କିଛିକୁ ଦେଖିବାରେ ନାହିଁ।
ଯେ ପରାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଆଯାତା ଵିଦ୍ଧି ତେଷାମ୍ ଅପାମ୍ ଇଵ । ଅରୂପାଲୋକମନନଂ ସ୍ପନ୍ଦମ୍ ଅସ୍ପନ୍ଦନଂ ସଦା
ଯେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତନ ଜଳ ପରି ଅରୂପ, ସେମାନେ ସଦା ଚଳନ ଓ ଅଚଳତାକୁ ଏକା ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
ଯେ ପରାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଆଯାତା ଵିଦ୍ଧି ତେଷାମ୍ ଅପାମ୍ ଇଵ । ସ୍ପନ୍ଦମ୍ ଅସ୍ପନ୍ଦନଂ ସର୍ଵମ୍ ଅଵେଦନଵଶାଦ୍ ଇହ
ଯେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ପାଣିର ପରି — ଚଳନ ଓ ଅଚଳନ ଏଠାରେ ସବୁ କିଛି ଅନୁଭୂତିର ଅଭାବରୁ ହେଉଛି ।
ଅରୂପାଲୋକମନନଂ ଵେଷ୍ଟିତୋନ୍ମୁକ୍ତଦାମଵତ୍ । ବୁଦ୍ଧାẖ କର୍ମସୁ ଚେଷ୍ଟନ୍ତେ ଵୃକ୍ଷପତ୍ତ୍ରେଷ୍ଵ୍ ଇଵାନିଲାଃ
ସେମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତନ ଆକାରହୀନ, ଗୁଞ୍ଜି ଖୋଲା ଡୋରିର ପରି; ଜାଗୃତ ଲୋକେ ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଗଛପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପବନ ଚଳିବା ପରି ।
ଯେ ପରାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଆଯାତାସ୍ ସଂସୃତେḫ ପାରଦର୍ଶିନଃ । ନ ତେ କର୍ମ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି କୂପଂ ନଦ୍ଯାଂ ପିବନ୍ନ୍ ଇଵ
ଯେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସଂସାରର ଗତିକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ନଦୀରୁ ପାଣି ପିଇବା ଲୋକ କୂଆକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେନାହିଁ ।
ଯେ ବଦ୍ଧଵାସନା ମୂଢାẖ କର୍ମ ଶଂସନ୍ତି ତେ ଽନଘ । ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତ୍ଯୁଦିତଂ ତେନ ଵିନାଧୋଽଧḫ ପତନ୍ତି ତେ
ଯେମାନେ ଇଚ୍ଛାରେ ବାନ୍ଧା ଓ ମୂଢ଼, ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ହେ ନିର୍ମଳ; ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ମୃତିର ଉପଦେଶ ବିନା, ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ପତନ୍ତ୍ଯ୍ ଅର୍ଥଂ ଧୃଷ୍ଟଗୃଧ୍ରା ଇଵାମିଷମ୍ । ତାନି ସଂଯମ୍ଯ ମନସା ଯୁକ୍ତ ଆସୀତ ତତ୍ପରଃ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ତାଙ୍କର ବିଷୟକୁ ଗୃଦ୍ଧ ଗୃଧ୍ର ପରି ମାଂସ ପାଇଁ ଦୂତିରେ ଲାଗିଯାନ୍ତି; ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ ମନରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଦୃଢ଼ ରହିବା ଉଚିତ।
ନାସନ୍ନିଵେଶଂ ହେମାସ୍ତି ନାସର୍ଗଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଦ୍ଯତେ । କିଂ ତୁ ସର୍ଗାଦିଶବ୍ଦାର୍ଥମୁକ୍ତଂ ଯୁକ୍ତମ୍ ଅତଶ୍ ଶିଵମ୍
‘ଅସତ୍’ ନାମକ କୌଣସି ସୁନାର ଥାନ ନାହିଁ, ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରୁ ଅଲଗା କୌଣସି ‘ବ୍ରହ୍ମ’ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ବସ୍, ସୃଷ୍ଟି ଓ ଦିଗରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ଯଥାଯଥି ଉପଯୋଗ ହୋଇଛି—ଏହି ଭଳି ଶିବ ତଥ୍ୟ।
ଏକାନ୍ଧକାରେ ସମ୍ପନ୍ନେ ଵ୍ଯଵହାରୋ ଯୁଗକ୍ଷଯେ । ନିର୍ଵିଭାଗୋ ନିରାଭାସୋ ଯଥା ବ୍ରହ୍ମଘନେ ତଥା
ଯେତେବେଳେ ଏକାନ୍ଧାର ଯୁଗର ଶେଷରେ ପ୍ରବଳ ହୋଇଯାଏ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ଏକତା ଓ ରୂପହୀନ ଅବସ୍ଥା ହୁଏ—ଏହା ବ୍ରହ୍ମର ଏକ ଅଣ୍ଡରେ ଯେମିତି।
ଅଭ୍ରୋଦରେ ଽଭ୍ରଭାଗାନାଂ ସ୍ପନ୍ଦାସ୍ପନ୍ଦମଯୀ ଯଥା । ସ୍ଵସଂଵିଦାତ୍ମିକା ସତ୍ତା ଭୂତାନାମ୍ ଈଶ୍ଵରେ ତଥା
ଏକ ମେଘର ଭିତରେ, ମେଘର ଅଂଶଗୁଡିକ କେବେ ଚଳିତ, କେବେ ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାନ୍ତି; ଏହିପରି, ଭଗବାନଙ୍କ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନିଜ ଜ୍ଞାନର ଗୁଣରେ ଅଛି।
ଜଲସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଜଲାଂଶାନାଂ ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତମଯୋ ଯଥା । ସ୍ଵସଂଵିଦାତ୍ମା ସ୍ଵସ୍ପନ୍ଦସ୍ ତଥା ବ୍ରହ୍ମଣି ଭୂତଦୃକ୍
ଯେପରି ଜଳର ଭିତରେ ଜଳର ଅଂଶଗୁଡିକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବରେ ରହିଥାଏ, ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମରେ ଭୂତମାନଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ନିଜ ସ୍ୱ-ଜ୍ଞାନ ଓ ନିଜ ଉତ୍ସାହ ଭାବରେ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।
ଯଥାମ୍ବରେ ଽମ୍ବରାଂଶାନାଂ ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତୈକତାତ୍ମନି । ସ୍ଵସଂଵିଦାତ୍ମିକା ସତ୍ତା ଭୂତାନାମ୍ ଈଶ୍ଵରେ ତଥା
ଯେପରି ଆକାଶର ଭିତରେ ଆକାଶର ଅଂଶଗୁଡିକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏକତାରେ ଏକାତ୍ମ ଭାବରେ ରହିଥାଏ, ସେହିପରି ଈଶ୍ୱରରେ ଭୂତମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନିଜ ସ୍ୱ-ଜ୍ଞାନର ଗୁଣରେ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।
ଅନନ୍ଯାଵଯଵଵ୍ଯାପ୍ତିର୍ ଯଥାଵଯଵିନି ସ୍ଥିତା । ଅନନ୍ଯା ସୃଷ୍ଟିର୍ ଆଭାତି ତଥାନଵଯଵେ ଶିଵେ
ଯେପରି ଅଂଶଗୁଡିକ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରୁ ଭିନ୍ନ ନହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଥାଏ, ସେହିପରି ଅଂଶହୀନ ଶିବରେ ସୃଷ୍ଟି ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଜଗତୋ ଽନ୍ତର୍ ଅହଂରୂପମ୍ ଅହଂରୂପାନ୍ତରେ ଜଗତ୍ । ସ୍ଥିତମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯଵଲିତଂ କଦଲୀଦଲପୀଠଵତ୍
ଏହି ବିଶ୍ୱର ଭିତରେ 'ମୁଁ' ର ଆକୃତି ଅଛି, ଏବଂ 'ମୁଁ' ର ଆକୃତିରେ ବିଶ୍ୱ ଅଛି; ଏହି ଦୁଇଟି ଏକାପରେ ଏକା, ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହୋଇ ରହିଛି, କଦଳୀ ଗଛର ପତ୍ର ପିଠା ଭଳି।