ଶରୀରପର୍ଣାନ୍ ନିଷ୍ପୀତୋ ହ୍ଯ୍ ଅହମ୍ଭାଵରସାସଵଃ । ଅନହନ୍ତାର୍କମାର୍ଗେଣ ପରତାମ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛତି
ଶରୀରର ପତ୍ରରୁ 'ମୁଁ' ବୋଧର ମଦିରା ପିଉଯାଏ, ଏହା ଅହଂକାର ନଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥରେ ଚାଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଶଯନେ କର୍ଦମେ ଶୈଲେ ଗୃହେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ସ୍ଥଲେ ଜଲେ । ସ୍ଥୂଲା ସୂକ୍ଷ୍ମା ନିରାକାରା ରୂପାନ୍ତରଗତାପି ଚ
ଶୟନରେ, କାଦିରେ, ପାହାଡ଼ରେ, ଘରେ, ଆକାଶରେ, ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ପାଣିରେ — ମୋଟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ନିରାକାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ...
ଯତ୍ର ତତ୍ର ସ୍ଥିତା ସୁପ୍ତା ପ୍ରବୁଦ୍ଧା ଭସ୍ମତାଂ ଗତା । ମୃତା ପୀତା ନିମଗ୍ନା ଚ ଦୂରସ୍ଥା ନିକଟା ସତୀ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଦେହ ରହିଥାଏ, ସେଠି ଶୋଇଥିବା, ଜାଗିଥିବା, ଛାର ହୋଇଯାଇଥିବା, ମରିଯାଇଥିବା, ଖାଇଯାଇଥିବା, ଅତି ଗଭୀରରେ ବୁଡ଼ିଯାଇଥିବା, ଦୂରେ କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଥିବା — ଯେଉଁଠି ନାହିଁ ଅର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଶରୀରଵଟଧାନାନ୍ତସ୍ସ୍ଥିତାହନ୍ତ୍ଵନଵାଙ୍କୁରା । ଶାଖାଜାଲଂ ତନୋତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈସ୍ ସଂସାରାଖ୍ଯମ୍ ଇଦଂ କ୍ଷଣାତ୍
ଦେହ ଗଛର ଖୋଲିରେ ନୂଆ ମୁଣ୍ଡିଆ ଅହଂଭାବ ଉଦିଉଛି, ଏହି ଅହଂ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଂସାର ନାମକ ଶାଖାର ଜାଲ ବିସ୍ତାର କରିଦେଉଛି।
ଅହନ୍ତ୍ଵଵଟଧାନାନ୍ତସ୍ସ୍ଥିତୋ ଦେହବୃହଦ୍ଦ୍ରୁମଃ । ସଂସାରଶାଖାନିଵହଂ ଯତ୍ର ତତ୍ର ତନୋତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍
ଅହଂଭାବ ଗଛର ଖୋଲିରେ ଦେହ ନାମକ ବଡ଼ ଗଛ ଦଢ଼ିଅଛି, ଯେଉଁଠି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ସଂସାର ନାମର ଅନେକ ଶାଖା ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଫାଲିଯାଏ।
ଶାଖାଶତେଦ୍ଧଦଲପୁଷ୍ପଫଲୋ ଦ୍ରୁମୋ ଽସ୍ତି ବୀଜୋଦରେ ନ ତୁ ଦୃଶା ପରିଦୃଶ୍ଯତେ ଽସୌ । ଦେହୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅହନ୍ତ୍ଵକଣିକାନ୍ତର୍ ଅଶେଷଦୃଶ୍ଯସଂଵିତ୍ପରୀତ ଇତି ଦୃଶ୍ଯଦୃଶୈଵ ଦୃଷ୍ଟମ୍
ସେଠି ଶତଶଖା, ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଥିବା ଏକ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ବିଜ ଭିତରେ ଲୁଚିଛି, କିନ୍ତୁ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିହେବା ନୁହେଁ; ଏହିପରି, ଦେହ ମଧ୍ୟ ଅହଂ ର ଅଣୁ ଭିତରେ ଅନୁଭୂତିରେ ଢାକିଯାଇଛି, ଏହା କେବଳ ଦେଖୁଥିବା ଓ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ଦେହାଦ୍ ଅହନ୍ତ୍ଵମ୍ ଅନଵାପ୍ତଵତୋ ଵିଚାରୈର୍ ଵିଦ୍ଵ୍ଯୋମମାତ୍ରଵପୁଷୋ ଵପୁଷୋ ଽଥ ଵୋଚ୍ଚୈଃ । ନାହନ୍ତ୍ଵବୀଜଜଠରାଦ୍ ଅସତୋ ଽଭ୍ଯୁଦେତି ସଂସାରଵୃକ୍ଷ ଇହ ବୋଧମହାଗ୍ନିଦଗ୍ଧାତ୍
ଯେଉଁଜଣ ଦେହରେ 'ମୁଁ' ଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରିନାହାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ଦେହ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଅସୀମ ଚେତନାରେ ଅଟୁଟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ଅସତର ଗର୍ଭରୁ ଅହଂକାରର ମୁଁ-ବୀଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ; ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନର ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ସଂସାରର ବୃକ୍ଷ ପୁରାପୁରି ଜଳିଯାଏ।
ମରଣଂ ସର୍ଵନାଶାତ୍ମ ନ କଦାଚନ ଵିଦ୍ଯତେ । ସ୍ଵସଙ୍କଲ୍ପାନ୍ତର୍ ଅସ୍ଥୈର୍ଯଂ ମୃତିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ
ମୃତ୍ୟୁ, ଯାହା ସମସ୍ତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ, କେବେ ଏହି ପ୍ରକୃତିରେ ଅଛିନାହିଁ; ମୃତ୍ୟୁ ନାମରେ ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେଟା ନିଜର ଚିନ୍ତାର ଅସ୍ଥିରତା ମାତ୍ର।
ପଶ୍ଯ ମେ ପୁର ଉହ୍ଯନ୍ତେ ଇଵ ମନ୍ଦରମେରଵଃ । ଅନୂଢା ଅପି ଦିଗ୍ଵାତୈସ୍ ସରିଦ୍ବିମ୍ବିତଶୈଲଵତ୍
ଦେଖ, ମୋ ନଗରରେ ମନ୍ଦର ଓ ମେରୁ ପାହାଡ଼ ଉଖାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ, ଯଦିଓ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆସଲେ ଉଖାଡ଼ି ଦିଆଯାଇନାହିଁ; ଏହା ଏମିତି, ଯେପରି ନଦୀରେ ପାହାଡ଼ର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଜଳର ଧାରା ସହ ହଳିଯାଏ।
ଉପର୍ଯ୍ ଉପର୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅନ୍ତẖ କଦଲୀଦଲପୀଠଵତ୍ । ଶ୍ଲିଷ୍ଟାଶ୍ଲିଷ୍ଟାẖ ଖରୂପାẖ ଖେ ମିଥସ୍ ସଂସୃତଯସ୍ ସ୍ଥିତାଃ
କଦଳୀ ଗଛର ପତ୍ର ଭଳି ଭିତରେ ଭିତରେ, ବାହାରେ ବାହାରେ ଏହି ଆକୃତିଗୁଡ଼ିକ ଜଡି ଓ ଅଲଗା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୢଢ଼, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ଏକାଉଁଠି ଖେତ୍ରରେ ଏକାଉଁଠି ମିଶି ରହିଛି।
ପଶ୍ଯ ମେ ପୁର ଉହ୍ଯନ୍ତେ ଇତି ଵାକ୍ଯାର୍ଥମ୍ ଅକ୍ଷତମ୍ । ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅଵଗଚ୍ଛାମି ଯଥାଵନ୍ ମୁନିନାଯକ
ମୁଁ 'ମୋ ସହରରେ ଦେଖ, ସେମାନେ ଚଳିଯାଉଛନ୍ତି' ଏହି କଥାର ସଠିକ୍ ଅର୍ଥକୁ ଭଲଭାବରେ ବୁଝିପାରୁନାହିଁ, ମୁନିମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ।
ପ୍ରାଣସ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଚିତ୍ତଂ ଚିତ୍ତସ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଜଗତ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ଵିଵିଧାକାରଂ ବୀଜସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଇଵ ଦ୍ରୁମଃ
ଶ୍ୱାସ ଭିତରେ ମନ ଅଛି, ମନର ଭିତରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅଛି, ଏହା ନିଜର ନିଜର ଆକାରରେ ପ୍ରକଟିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଗଛ ଗୋଟିଏ ମାଞ୍ଜିର ଭିତରେ ଅଛି।
ମୃତେ ପୁଂସି ନଭୋଵାତୈର୍ ମିଲନ୍ତି ପ୍ରାଣଵାଯଵଃ । ସରିଜ୍ଜଲୈର୍ ଇଵାମ୍ଭୋଧିଜଲାନ୍ଯ୍ ଆତ୍ମଦ୍ରୁତାନି ହି
ମଣିଷ ମରିଗଲେ, ପ୍ରାଣବାୟୁ ଆକାଶ ଓ ପବନ ସହିତ ମିଶିଯାଏ, ଯେପରି ନଦୀର ଜଳ ନିଜ ଗତିରେ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିଯାଏ।
ଇତଶ୍ ଚେତଶ୍ ଚ ଯାନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ତେଷାମ୍ ଅନ୍ତର୍ ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଵ୍ଯୋମଵାତଵିନୁନ୍ନାନାଂ ସଙ୍କଲ୍ପୈକାତ୍ମକାନ୍ଯ୍ ଅପି
ଏଠୁ ଓ ସେଠୁ ମନ ଚଳିଯାଏ; ସେମାନଙ୍କର ଭିତରେ ଅନେକ ଜଗତ ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ମନର ଚିନ୍ତାରେ ଗଠିତ, ଆକାଶ ଓ ପବନର ଝଟକାରେ ବିକ୍ରିତ ହୁଏ।
ସପ୍ରାଣଵାତୈḫ ପଵନୈସ୍ ସ୍ଫୁରତ୍ସଙ୍କଲ୍ପଗର୍ଭିତୈଃ । ସର୍ଵା ଏଵ ଦିଶḫ ପୂର୍ଣାḫ ପଶ୍ଯାମୀମାସ୍ ସମନ୍ତତଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖୁଛି, ସେଠାରେ ସଜୀବ ପ୍ରାଣବାୟୁ ଭରିଛି, ଏହି ବାୟୁଗୁଡିକ ମନର ଇଚ୍ଛାର ମୂଳ ନେଇ ଅନୁସ୍ପନ୍ଦିତ ହେଉଛି ।
ଅତ୍ରୈତେ ପଶ୍ଯ ପଶ୍ଯାମି ସଙ୍କଲ୍ପଜଗତାଂ ଗଣୈଃ । ବୁଦ୍ଧିଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସମୁହ୍ଯନ୍ତେ ପୁରୋ ମନ୍ଦରମେରଵଃ
ଏଠାରେ ଦେଖ, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ଚିନ୍ତାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଜଗତ୍ମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖୁଛି; ବୁଦ୍ଧିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନ୍ଦରା ଓ ମେରୁ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଏକଠି ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଖଵାତେ ଽନ୍ତର୍ ମୃତପ୍ରାଣାḫ ପ୍ରାଣାନାମ୍ ଅନ୍ତରେ ମନଃ । ମନସୋ ଽନ୍ତର୍ ଜଗଦ୍ ଵିଦ୍ଧି ତିଲେ ତୈଲମ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତମ୍
ବାୟୁର ଚଳନର ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଜୀବ ପ୍ରାଣ ରହିଛି; ପ୍ରାଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନ ଅଛି; ଏହି ମନର ଭିତରେ, ତିଳ ମଧ୍ୟରେ ତେଲ ଥିବା ପରି, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣ ।
ଖଵାତୈẖ ଖେ ମୃତପ୍ରାଣା ଯଥୋହ୍ଯନ୍ତେ ମନୋମଯାଃ । ଉହ୍ଯନ୍ତେ ଵୈ ତଥୈତାନି ତଦଙ୍ଗାନି ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପି
ଆକାଶରେ ବାୟୁର ଚଳନ ଦ୍ୱାରା ମନରୁ ଗଠିତ ନିର୍ଜୀବ ପ୍ରାଣଗୁଡିକ ଏଠାଠିକି ଚାଲିଯାନ୍ତି; ଏହିପରି, ଏହାର ଅଂଶ ଭାବରେ ଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଚାଲିଯାନ୍ତି ।
ସଭୂତାନ୍ଯ୍ ଅମ୍ବରୋର୍ଵ୍ଯାଦିଵୃନ୍ଦାନି ତ୍ରିଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପି । ଉହ୍ଯନ୍ତେ ଵାପ୍ଯ୍ ଅନୂଢାନି ପୁରସ୍ ସର୍ଵତ୍ର ଗନ୍ଧଵତ୍
ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ, ଏହି ତିନି ଜଗତ ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଉଛି କିମ୍ବା ଅଦୃଶ୍ୟ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁଠାରେ ସୁଗନ୍ଧ ଭଳି ବହିନେଯାଯିଛି।
ତାନି ବୁଦ୍ଧ୍ଯୈଵ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନ ଦୃଶା ରଘୁନନ୍ଦନ । ପୁରସ୍ ସଙ୍କଲ୍ପରୂପାଣି ସ୍ଵସ୍ଵପ୍ନପୁରପୂରଵତ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ, ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ରଘୁବଂଶୀ। ଏହାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭାବର ଆକାରରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ, ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସହର ଭଳି।
ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା ସନ୍ତି ସୁସୂକ୍ଷ୍ମାଣ୍ଯ୍ ଏଵ ଖାଦ୍ ଅପି । କଲ୍ପନାମାତ୍ରସାରତ୍ଵାନ୍ ନ ଦହ୍ଯନ୍ତେ ମନାଗ୍ ଅପି
ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଓ ସମୟରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜିନିଷ ଅଛି, ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ। ଏହାମାନଙ୍କର ସାର୍ଥକତା କେବଳ କଳ୍ପନା ହେବାରୁ, ସେମାନେ କେବେ ଦହିଯାଉନାହାନ୍ତି।
ତାନ୍ଯ୍ ଏଵ ଦୃଢଭାଵତ୍ଵାତ୍ ସ୍ଵେଷୁ ଲୋକେଷୁ ତେଷ୍ଵ୍ ଅଲମ୍ । ମତାନ୍ଯ୍ ଏଵ ଚିଦଂଶସ୍ଯ ସର୍ଵଗତ୍ଵାଦ୍ ଭଵାନ୍ ଇଵ
ନିଜ ନିଜ ଲୋକରେ ଏହି ଜିନିଷମାନେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଛିବାରୁ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ମନାଯାନ୍ତି। ଚେତନା ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପରି ମନାଯାନ୍ତି।
ପ୍ରତିବିମ୍ବପୁରାଣୀଵ ପୁରḫ ପ୍ରାଣସରିଦ୍ରଯେ । ଅନୂଢାନ୍ଯ୍ ଅପି ଚୋହ୍ଯନ୍ତେ ସୂଢାନ୍ଯ୍ ଅପି ଚ ନୈଵ ଚ
ଏକ ନଗର ଭିତରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଯେପରି ଭରିଯାଇଥାଏ, ସେହିପରି ପ୍ରାଣ ନଦୀରେ ଯେଉଁମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବିଯାଏ; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାହା ସତ୍ୟରେ ନୁହେଁ।
ସୌରଭାଣି ସମୁହ୍ଯନ୍ତେ ଵାତାଙ୍ଗସ୍ଥାନି ରାଘଵ । ଜଗନ୍ତି ପ୍ରାଣସଂସ୍ଥାନି ଵ୍ଯୋମାତ୍ମକତଯା ତଥା
ରାଘବ, ବାୟୁରେ ଲଗିଥିବା ଅଙ୍ଗରେ ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ ହୁଏ; ଏହିପରି ପ୍ରାଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜଗତଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଆକାଶର ସ୍ୱଭାବରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
କୁମ୍ଭେ ଦେଶାନ୍ତରଂ ନୀତେ ଯଥାନ୍ତର୍ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ନାନ୍ଯତା । ସ୍ପନ୍ଦନାଦିମଯେ ଚିତ୍ତେ ତଥୈଵ ତ୍ରିଜଗଦ୍ଭ୍ରମେ
ଏକ ଘଡ଼ାକୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ନେଲେ ଘଡ଼ା ଭିତରେ ଥିବା ଆକାଶରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏନାହିଁ; ଏହିପରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅନୁସ୍ପନ୍ଦନ ଭରା ଚିତ୍ତରେ ତିନି ଜଗତର ଭ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ଇତ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଇଯମ୍ ଅସତ୍ଯୈଵୋଦିତୈଵ ତେ । ନ ଵିନଶ୍ଯତି ନୋଦେତି କେଵଲଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣୀ
ଏଭଳି ଏହି ଜଗତର ଭ୍ରମ, ଯାହାକୁ ଅସତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଏହା ନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହା କେବଳ ବ୍ରହ୍ମର ରୂପ।
ଯଦି ଵାପ୍ଯ୍ ଊହ୍ଯତେ ଵାତୈସ୍ ତତ୍ ତଦ୍ ଅସ୍ଯା ନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ତଦନ୍ତସ୍ସଂସ୍ଥିତୈସ୍ ସ୍ପନ୍ଦୋ ନାଵି କୋଶଗତୈର୍ ଇଵ
ଯଦି ବା ବାତାସରେ ଏହା ହିଲୁଚି ବୋଲି ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ସ୍ୱଭାବ କେବେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଏହାର ଭିତରେ ଯେଉଁ ଉତ୍ସାହ ରହିଛି, ସେଠି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି, ଯେପରି ଜାହାଜର ଭିତରେ ଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ଭଳି।
ଯଥା ସ୍ପନ୍ଦୋ ଽଙ୍ଗ ଲଗ୍ନୋ ଽପି ନାଵ୍ଯ୍ ଅନ୍ତସ୍ ସଂସ୍ଥିତୈର୍ ଅପି । ନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ ତଥା ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ସଂସ୍ଥୈସ୍ ତନ୍ମଯୈର୍ ଅପି
ଯେପରି ଜାହାଜର ଅଙ୍ଗକୁ ଲାଗିଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟ, ଭିତରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମକୁ ମଧ୍ୟ, ତାହାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା ତାହାରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯଥା ଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଲଘୌ ସଦ୍ମାନୁଭୂଯତେ । ଯକ୍ଷସ୍ଯ ପାଦପସ୍ତମ୍ଭେ ପରମାଣୌ ତଥା ଜଗତ୍
ଯେପରି ଏକ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ଘର ଭିତରେ ଛୋଟ ଲାଗେ, ସେପରି ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଯକ୍ଷର ପାଦ ତଳେ କିମ୍ବା ଏକ ଅଣୁ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ଵସ୍ତ୍ଵ୍ ଅଲ୍ପମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅତିବୃହଲ୍ ଲଘୁସତ୍ତ୍ଵୋ ଽଭିମନ୍ଯତେ । ମୂଷିକା ସ୍ଵାଞ୍ଜଲିଦ୍ରଵ୍ଯମ୍ ଇଵ ପଙ୍କମ୍ ଇଵାର୍ଭକଃ
ଅତି ଛୋଟ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠାରେ ଅଳ୍ପ ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଠି ବଡ଼ ମନେ ହୁଏ; ଯେପରି ଏକ ମୂଷିକା ତାହାର ହାତରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ବଡ଼ ଭାବେ ଭାବେ, କିମ୍ବା ଏକ ଶିଶୁ ମାଟିକୁ ବଡ଼ ଭାବେ ଦେଖେ।